5.7 rvs Zienswijze (ontwerp)begroting 2025 GR Orionis Walcheren en jaarrekening 2023

Registratiekenmerk: 2443887 / 2443907 Onderwerp: Zienswijze (ontwerp)begroting 2025 GR Orionis Walcheren en jaarrekening 2023

De raad besluit: 1. Als zienswijze aan het algemeen bestuur van gemeenschappelijke regeling Orionis Walcheren (Orionis Walcheren) aan te geven in te stemmen: • met het voorstel resultaatbestemming jaarrekening 2023. Door van het positieve resultaat ad € 888.000: o € 463.000 uit te keren aan de in Orionis Walcheren deelnemende gemeenten; o € 425.000 te bestemmen voor het programma Arbeidsmarkt 2024 met als doel ongedekte middelen re-integratie ad € 425.000 af te dichten. • met de (ontwerp)begroting 2025 Orionis Walcheren. 2. Het aandeel van de gemeente Vlissingen in het voordelig uit te keren resultaat van de jaarrekening 2023 Orionis Walcheren, ad € 247.300 ten gunste van het jaarrekeningsaldo 2023 van de gemeente Vlissingen te boeken (mutatie realisatie taakstelling 2023 art.12 procedure). 3. De financiële gevolgen van de (ontwerp)begroting 2025 Orionis Walcheren voor de gemeente Vlissingen van respectievelijk € 414.600 in 2025, € 199.100 in 2026, - € 256.500 in 2027 en - € 18.300 structureel vanaf 2028 in de kadernota 2025-2028 op te nemen en ten laste c.q. ten bate te brengen van onze meerjarige begrotingssaldi; 4. Bovenstaande besluiten te nemen onder voorbehoud van goedkeuring door de artikel 12 Inspecteur en de provincie Zeeland als toezichthouder.

Samenvatting Het dagelijks bestuur van GR Orionis Walcheren heeft de (ontwerp)begroting 2025 Orionis Walcheren met meerjarenraming en de jaarrekening 2023 met voorstel resultaatbestemming aangeboden. Het financiële resultaat van Orionis over 2023 is € 888.000 positief. De begroting 2025 wijzigt in financiële zin meerjarig ten opzichte van de in de 2e begrotingswijziging 2023 Orionis vastgelegde meerjarenraming door verhoging VZG-index, stijging ICT kosten en hogere werkgeverslasten. De (ontwerp)begroting 2025 is gebaseerd op vier overstijgende sporen; Kadernota Orionis Walcheren 2023 – 2026, Toekomstvisie Werk-leerbedrijf, Participatiewet in Balans en Doorontwikkeling samenwerking Orionis Walcheren met Walcherse gemeenten Inleiding Het dagelijks bestuur van GR Orionis Walcheren heeft de (ontwerp)begroting 2025 Orionis Walcheren met meerjarenraming en de jaarrekening 2023 met voorstel resultaatbestemming aangeboden. De gemeenteraad wordt gevraagd haar zienswijze hierop te geven. Wat willen we bereiken? Orionis Walcheren geeft op een zo efficiënt en effectief mogelijke wijze, binnen de gestelde (financiële) kaders, uitvoering aan haar taken. Doel is dat inwoners van gemeente Vlissingen zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud: zo mogelijk via regulier betaald werk.

Voor iedereen die kan werken, maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning (tijdelijk) niet redt, is de Participatiewet van kracht. Tevens wordt door Orionis Walcheren aan inwoners schuldhulpverlening en ondersteuning met gemeentelijke minimaregelingen geboden. Deze begroting stelt Orionis Walcheren in staat uitvoering te geven aan haar taken/opdracht.

Auteur: P Kakebeeke Telefoonnummer: +31118252027

Registratienummer nota: 2443887 / 2443907

Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ en Omgevingsvisie Vlissingen 2040 n.v.t. Wat gaan we ervoor doen? Jaarrekening 2023 Orionis Walcheren en resultaatbestemming De jaarstukken 2023 bevatten het jaarverslag en de jaarrekening van Orionis Walcheren. Hierin wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid, de bereikte prestaties en de middelen die daarvoor nodig waren. De doelstellingen 2023 zijn samen te vatten in 2 hoofddoelstellingen: 1. Vermindering van het bijstandsbestand en daarmee het tekort op de Rijksbijdrage BUIG (Gebundelde uitkeringen); 2. Verbetering van het rendement van het Werk-leerbedrijf. Beide doelstellingen zijn behaald. Het BUIG-tekort, wat in de afgelopen jaren al fors is teruggebracht en in 2021 voor het eerst in 10 jaar een positief saldo liet zien, is na een daling in 2022 weer positief in 2023 (€ 760.000). En qua klantenaantal iets boven het landelijk gemiddelde. Binnen het Werk-leerbedrijf is de rendementsverbetering, die door de Oekraïne crisis in 2022 zwaar onder druk kwam te staan, weer op lijn gekomen met de afspraken zoals deze in 2021 zijn afgesproken conform het KplusV rapport. Financiën jaarrekening 2023 Het Dagelijks Bestuur heeft een goedkeurende verklaring m.b.t. rechtmatigheid afgegeven, deze verklaring is opgenomen in de jaarstukken.

De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven voor de jaarrekening 2023 Orionis Walcheren voor getrouwheid. In het accountantsverslag wordt een onzekerheid van € 564.702 bij uitkeringslasten vermeld. Op basis van steekproeven controleert de accountant het bedrag aan uitkeringslasten. In die steekproef zit één dossier waarvan niet met zekerheid te zeggen is of het recht op de uitkering klopt. Dit betreft (toevallig) een Vlissings dossier. Deze onzekerheid in dit specifieke dossier wordt geëxtrapoleerd naar de totale uitkeringslasten van Vlissingen, door middel van een statische berekening. Dit leidt tot de conclusie dat van de totale lasten ad € 26.977.000 een bedrag van € 564.702 (2%) “onzeker” is. Het verslag van de accountant is als bijlage toegevoegd. Het financiële resultaat van Orionis over 2023 is € 888.000 positief (voordelig ten opzichte van de laatst gewijzigde begroting). De twee belangrijkste componenten hiervan zijn het BUIG-saldo (resultaat bij Orionis Walcheren) en het Werk-leerbedrijf van respectievelijk € 390.000 en € 404.000 voordelig. Voorgesteld wordt € 463.000 van het jaarrekening resultaat uit te keren aan de in Orionis Walcheren deelnemende gemeenten. Het aandeel van de gemeente Vlissingen hierin bedraagt € 247.300.

En € 425.000 te bestemmen voor het programma Arbeidsmarkt 2024 met als doel ongedekte middelen re-integratie ad € 425.000 af te dichten. (Ontwerp)begroting 2025 Orionis Walcheren De voorliggende (ontwerp)begroting 2025 is gebaseerd op vier overstijgende sporen: 1. Kadernota Orionis Walcheren 2023 – 2026; 2. Toekomstvisie Werk-leerbedrijf; 3. Participatiewet in Balans; 4. Doorontwikkeling samenwerking Orionis Walcheren met Walcherse gemeenten. Financiële basis is de bestaande meerjarenraming 2023-2027, die recent nog is geactualiseerd door middel van de 2e begrotingswijziging 2024 Orionis Walcheren.

Blad 2 behorend bij 2443887 / 2443907

De extra investering in re-integratie die in 2024 is ingezet loopt in 2025 door. Daardoor kunnen meer inwoners van gemeente Vlissingen op weggeholpen worden naar werk. Gemeenschappelijke regelingen in Zeeland krijgen op grond van de VZG-richtlijn jaarlijks een vastgesteld percentage (voor 2025 is dat 3,9%) bij de gemeentelijke bijdrage om kostenstijgingen op te vangen. Indien dit percentage niet toereikend is, omdat de verhouding lonen en kosten afwijkt van het gemiddelde, mogen gemeenschappelijke regelingen een aanvullende bijdrage vragen. Bij Orionis Walcheren is de verhouding arbeid <-> kosten dusdanig dat zij in aanmerking komt voor een aanvulling op de VZG-richtlijn. Daarnaast: • komt Orionis in aanmerking voor een extra bijdrage in kosten I&A samenwerking conform het in het kader van de begroting 2024 door uw raad genomen besluit (nummers 2273693 en 2273696); • adviseren wij in te stemmen met kosten personele inzet ICT in het kader van informatie en digitalisering van de organisatie. Waaronder functie herwaarderingen met mogelijk hogere inschalingen; • plukken we vanaf 2026 de revenuen van de realisatie taakstelling door Orionis; • vindt er een administratieve correctie plaats om de gemeentelijke financiële administratie aan te sluiten op die van Orionis Walcheren. Per saldo betekent dit het volgende voor de begrotingssaldo’s: Begroting 2025 Orionis Begrotingssaldo

2024-3 511.200

2025 414.600

2026 199.100

2027 -256.500

2028 -18.300

Naast bovenstaande bedragen worden onder andere de bijdrage Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de participatiebijdrage verhoogd. Die worden gedekt vanuit de rijksbijdragen. Per saldo is dit budgetneutraal. Schematisch ziet dit er als volgt uit:

Toelichting: Minimabeleid bijdrage GR Orionis Walcheren heeft de uitgaven bijzondere bijstand en minimabeleid begroot op basis van de werkelijke uitgaven 2023 verhoogd met VZG-index (3,9 %). In afwachting van herijking minimabeleid stellen wij voor vooralsnog niet af te ramen. WSW beschut werk indexeringen Betreft loonindexering

Blad 3 behorend bij 2443887 / 2443907

Re-integratie Conform ramingen Centraal Plan Bureau (CPB) heeft Orionis Walcheren de volumes bijstandontvangers, personen in doelgroepenregister, huishoudens met een laag inkomen en gebruik loonkostensubsidie verhoogd. Dekking uit nader in te delen Gemeentefonds (GF) Dit betreft rijksbijdragen uit eerdere circulaires GF die worden ingezet ter dekking van de begroting Orionis Walcheren. Stelpost GF- indexering Dit betreft rijksbijdragen uit toekomstige circulaires GF die worden ingezet ter dekking van de begroting Orionis Walcheren. Stelpost GF- maatstaven Dit betreft rijksbijdragen uit toekomstige circulaires GF die worden ingezet ter dekking van de begroting Orionis Walcheren. Inkomen gebundelde uitkering/Stelpost gebundelde uitkering Wij stellen voor de begrotingswijziging in afwijking van de begroting Orionis Walcheren budgetneutraal te verwerken. Motivatie: verwacht rendement fiche Arbeidsmarkt, impuls werkzoekenden is hoger dan de ingeboekte besparing (zie nota 2423113/2423118). Specifiek inburgering/dekking bestaand budget inburgering Dit betreft kosten voor het financieel ontzorgen Statushouders Specifiek Oekraïne Dit betreft leefgeld Oekraïners dat via Orionis Walcheren wordt uitbetaald inclusief uitvoeringskosten. Dekking specifieke uitkering (spuk) Oekraïne Uit de rijksbijdrage wordt het leefgeld Oekraïners en de uitvoeringskosten gedekt.

Specifiek energietoeslag Dit betreffen de nog te verstrekken energietoeslagen inclusief uitvoeringskosten. Dekking overschot jaarresultaat 23 overschot rijksbijdrage energietoeslag Dit betreft rijksbijdrage energietoeslag 2023 die in 2024 wordt ingezet. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Drie belangrijke onderdelen die het begrotingssaldo beïnvloeden zijn het BUIG-saldo, de rendementsontwikkeling van het Werk-leerbedrijf en algemene exploitatiekosten. BUIG saldo Ondanks de grote vraag op de arbeidsmarkt naar medewerkers zijn de inwoners met een bijstandsuitkering steeds moeilijker te bemiddelen naar de arbeidsmarkt. Dit is een landelijk beeld waarover VNG in de notitie “Bestaanszekerheid als belofte” heeft gepubliceerd. Ook is de verwachting dat steeds vaker een deeltijdbaan een eerste opstap zal zijn richting arbeidsmarkt. Onzekerheid is er over de BUIG-vergoeding. De afgelopen jaren hebben laten zien dat daarin grote schommelingen kunnen optreden, tot wel € 2 miljoen per jaar. In 2023 kwam het BUIG-saldo uit op € 760.000 positief. Voor het financieel resultaat op BUIG-vergoeding zijn niet alleen de prestaties van Orionis Walcheren zelf van belang, maar ook de relatieve positie ten opzichte van het gemiddelde van Nederland. Om het BUIG-saldo vast te houden moet Orionis dus presteren conform het landelijk gemiddelde.

Het klantenaantal is met 17 iets boven het landelijk gemiddelde. De extra investering op re-integratie gaat een bijdrage leveren om qua klantenaantal op of onder het landelijke gemiddelde te komen. Rendementsverbetering Werk-leer bedrijf Ten opzichte van 2023 verbetert het resultaat in 2025 met € 900.000 (inclusief saldo Wet sociale werkvoorziening en beschut werken). Dit ondanks een verdere krimp van de bezetting in het Werkleerbedrijf en de zwaardere begeleidingsbehoefte van de nieuwe doelgroep. Ten opzichte van de eerder afgegeven meerjarenraming betekent dit een negatieve bijstelling ten opzichte van de eerder afgegeven hogere prognoses.

Blad 4 behorend bij 2443887 / 2443907

Algemene exploitatiekosten Twee ontwikkelingen leiden tot stijgende exploitatiekosten. Loonkosten stijgen in deze tijd van inflatie en krapte op de arbeidsmarkt meer dan gemiddeld, ook meer dan de gemeentelijke indexering bedraagt. Daarnaast leiden stijgende ICT-kosten als gevolg van prijsstijgingen, toenemende complexiteit, veiligheidsbeleid en voortgaande ICT-ontwikkelingen tot hogere lasten.

Artikel 12 Dit voorstel heeft betrekking op de verwerking van de (ontwerp)begroting 2025 Orionis Walcheren en de resultaatbestemming van de jaarrekening 2023 Orionis Walcheren in de gemeentelijke begroting. Besluitvorming is onder voorbehoud van goedkeuring door de artikel 12 inspecteur en de Provincie Zeeland als toezichthouder. Op Orionis Walcheren rust een taakstelling artikel 12 van 4,4 miljoen Euro die bestaat uit de volgende onderdelen: • Rendementsverbetering Werkleerbedrijf Orionis Volgens afspraak wordt vanaf 2027 stapsgewijs door Orionis Walcheren aan dit onderdeel van de taakstelling voldaan. De mutatie op de taakstelling Orionis Walcheren in de begroting 2025 (ten opzichte van de vorige begroting) ziet er als volgt uit:

•

BUIG Neutraal investering in re-integratie In de begroting zijn de volgende besparingen op BUIG als resultaat van de investering in re-integratie opgenomen:

•

BUIG Neutraal project statushouders Dit onderdeel is niet verwerkt in de begroting. Aangezien op het moment van het maken van de begroting het onderliggende door de gemeente Vlissingen geïnitieerde en opgestelde plan nog onderhanden was. En er nog geen toestemming van de betrokken ministeries is; Het plan wordt gefinancierd vanuit fiche I “Arbeidsmarkt, impuls werkzoekenden” uit Wind in de Zeilen. In het plan wordt uitgegaan van een cumulatieve besparing op BUIG van €5.081.550 eind 2028. Inkoopregeling (voorheen bekend als cafetariamodel) Dit onderdeel is niet verwerkt in de begroting als gevolg van een lopend onderzoek door PROOF-adviseurs in het kader van de evaluatie gemeenschappelijke regeling.

•

Tenslotte loopt er op initiatief van Orionis Walcheren een onderzoek door Deloitte naar de juistheid van de cijfers achter de taakstelling achter artikel 12.

Wat mag het kosten? De extra bijdrage op basis van de derde begrotingswijziging 2024 verwerken wij in de tweede bestuursrapportage 2024. De extra bijdrage vanaf 2025 verwerken wij in de kaderbrief.

Blad 5 behorend bij 2443887 / 2443907

De begroting 2025 wijzigt in financiële zin meerjarig ten opzichte van de 2e begrotingswijziging 2023 Orionis vastgelegde meerjarenraming door verhoging VZG-index, stijging ICT kosten en hogere werkgeverslasten. Per saldo resulteert dit voor de gemeente Vlissingen in een toename van de exploitatiebijdrage in 2025 € 414.600, 2026 € 199.100. En een afname in 2027 van € 256.500 en in 2028 van € 18.300. Wat is de dekking? De saldi worden ten laste c.q. ten bate gebracht van de meerjarige begrotingssaldi van de gemeente Vlissingen (mutatie in realisatie meerjarige taakstelling art.12 procedure).

Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? Na besluitvorming in de raadsvergadering en goedkeuring door de artikel 12 inspecteur en de Provincie Zeeland als toezichthouder, zal het algemeen bestuur van Orionis Walcheren van de zienswijze in kennis worden gesteld. Het algemeen bestuur van Orionis Walcheren zal de deelnemende gemeenten vervolgens informeren over hun besluit t.a.v. de begroting 2025 met meerjarenraming GR Orionis Walcheren, alsmede de resultaatbestemming van de jaarrekening 2023. Bijlage(n) 2445176 Jaarstukken 2023 Orionis Walcheren 2455777 Accountantsverslag 2023 Orionis Walcheren 2445175 Begroting 2025 Orionis Walcheren Vertrouwelijkheid Intern

Blad 6 behorend bij 2443887 / 2443907