5.7 Rvs Nieuw gemeentelijk rioleringsplan

Registratiekenmerk: 2217727 / 2217729 Onderwerp: Nieuw gemeentelijk rioleringsplan

De raad besluit: 1. het gemeentelijk rioleringsplan 2023 vast te stellen.

Samenvatting Riolering is een kapitaalgoed dat doorgaans niet zichtbaar is, maar wel noodzakelijk. Riolering draagt bij aan een duurzame bescherming van de volksgezondheid, maar ook aan de instandhouding van natuur en milieu. Daarnaast zorgt de riolering op verschillende locaties voor de afvoer van overtollige neerslag. Dit vindt bij voorkeur gescheiden van het afvalwater plaats. Inleiding De zorgplicht voor stedelijk afvalwater is een gemeentelijke taak die is vastgelegd in de Wet milieubeheer. In deze wet is verder vastgelegd dat gemeenten verplicht zijn om een Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) op te stellen, waarin zij hun beleid voor de rioleringszorg vaststellen. In de Waterwet (december 2009) is de gemeentelijke zorgplicht voor riolering verbreed naar een zorgplicht die ook het hemelwater en het grondwater omvat. In de komende jaren wordt de Omgevingswet van kracht (1 juli 2023). Daarmee vervalt de verplichting uit de Wet milieubeheer om een GRP op te stellen. Er blijft echter wel behoefte om beleid, strategie, kosten en kostendekking vast te leggen. In de periode tot aan het volledig in werking zijn van de Omgevingswet wordt daarom een geactualiseerd GRP Vlissingen 2023 opgesteld voor een periode van vijf jaar. Het plan is gebaseerd op het door de SAZ+ (samenwerking afvalwaterketen Zeeland) opgestelde Blauwdruk GRP.

En sluit aan op de Vlissingse methode Toekomst bestendige Openbare Ruimte (TOR).Tegelijkertijd wordt er stapsgewijs overgeschakeld naar het overzetten van beleid en doelen in de omgevingsvisie, van strategie en kosten in een omgevingsprogramma en van meer concrete wet- en regelgeving in het gemeentelijke Omgevingsplan. Wat willen we bereiken? In dit GRP geeft de gemeente Vlissingen onder meer weer hoe zij invulling geeft aan haar zorgplichten voor de betreffende waterstromen. Concreet betekent dit een overzicht op hoofdlijnen van alle aanwezige gemeentelijke voorzieningen en de activiteiten die in de planperiode worden ontplooid om deze voorzieningen te onderhouden en te beheren of te vervangen. Het GRP is een beleidsmatig en strategisch plan op hoofdlijnen. De technische uitwerking van het beleid naar de aspecten aanleg, onderzoek en maatregelen vindt plaats in een beheerplan of in operationele programma’s die jaarlijks worden opgesteld dan wel geactualiseerd. In de financiële paragraaf van dit GRP zijn de financiële gevolgen van de geplande activiteiten in beeld gebracht en de consequenties die dit heeft voor de rioolheffing. Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ De gemeente Vlissingen heeft een toekomstvisie 2040 opgesteld.

Daarin heeft zij, in samenspraak met de bevolking, diverse thema’s uitgewerkt die specifiek van belang zijn voor Vlissingen. Een van deze thema’s is ’Vlissingen is duurzaam’. In dit thema is specifiek aandacht voor de elementen klimaat en duurzaamheid. Dit komt ook terug in het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Samen kunnen we meer!’, waarin aandacht is voor een gezonde leefomgeving en openbare ruimte.

Auteur: FAA Kramer Telefoonnummer: +31118487412

Registratienummer nota: 2217727 / 2217729

Vanuit de gemeentelijke toekomstvisie 2040, en in aansluiting op het collegeprogramma, volgt de missie voor dit GRP Vlissingen: Het realiseren van een duurzame, doelmatige en toekomstgerichte invulling van de rioleringszorg, waarin de bescherming van de volksgezondheid, het streven naar het voorkomen van wateroverlast en een goede kwaliteit en kwantiteit van grond- en oppervlaktewater gewaarborgd zijn.

Vanuit deze missie is een visie te formuleren, de gewenste situatie van het water- en rioleringssysteem in de toekomst. Deze visie luidt als volgt: Het hebben en houden van een duurzaam, veilig, gezond en toekomstbestendig (grond)-water- en rioleringssysteem in zowel het bebouwde gebied als het buitengebied van de gemeente Vlissingen.

Wat gaan we ervoor doen? Grote ombuigingen binnen de rioleringszorg kunnen niet van de een op andere dag worden doorgevoerd. Onderdelen van het rioleringssysteem kennen een lange levensduur. Fysieke ingrepen vereisen veel inspanning en kosten en worden om die reden over meerdere jaren uitgespreid. Met de wetenschap dat veranderingen in de rioleringszorg tijd kosten, is het belangrijk om gedoseerd te bouwen aan een water- en rioleringssysteem dat voldoet aan de omstandigheden zoals die te verwachten zijn over een langere periode van 30 tot 50 jaar. Naar aanleiding van de financiële doorrekening van dit rioleringsplan is duidelijk geworden dat de tarieven van de rioolheffing niet verder verlaagd kunnen worden (Zie Wat mag het kosten). Het beleid om in 2029 een ideaalcomplex te bereiken blijft immers de doelstelling. Hierdoor is het vaststellen van een wijzigingsverordening rioolheffing voor 2023 met een tariefsverlaging niet aan de orde. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Doelmatigheid is en blijft een belangrijk leidend motief in de beslissingen ten aanzien van de rioleringszorg. Met het beschikbare budget is voortgeborduurd op het beleid uit het voorgaande GRP in het verder terugdringen van de vervangingsachterstand.

De inzet is gericht op het zoveel mogelijk integraal aanpakken van grotere gebieden (wijken) waarbij het vervangen van de riolering hand in hand gaat met het klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte. De aandacht gaat dus zowel uit naar de ondergrond als de bovengrond. Een uitdaging in het halen van de planning is de interne en externe afstemming met onder meer bewoners (burgerparticipatie) en externe partijen zoals bijvoorbeeld nutsvoorzieningen. Ook de levering van de noodzakelijke goederen en de capaciteit van de aannemers maakt dat de planning voor 2023 en 2024 mede vanwege het inhalen van de achterstand aan investeringen ad. € 12 miljoen behoorlijk ambitieus is. Het (positieve) risico hiervan is dat als deze investeringen doorschuiven in de tijd de doorrekening van de tariefstijgingen rioolheffing om het ideaalcomplex te bereiken lager kunnen worden vastgesteld. Het is dus belangrijk de financiële gevolgen van het GRP frequenter te laten doorrekenen. Wat mag het kosten? De kosten voor de gemeentelijke rioleringstaken worden bekostigd uit de rioolheffing. In de twee voorgaande gemeentelijke rioleringsplannen is het beleid ingezet om een ideaalcomplex te bereiken. Dit wil zeggen dat de exploitatie- en investeringslasten op termijn wordt gedekt uit de jaarlijkse baten van de rioolheffing.

In dit nieuwe rioleringsplan is ook van het uitganspunt uitgegaan om het ideaalcomplex in 2029 te bereiken.

Blad 2 behorend bij 2217727 / 2217729

In de afgelopen jaren is de uitvoering van de rioleringsplannen enigszins gewijzigd. De hoogte van de rioolheffing is maar beperkt gestegen, waardoor het huidige niveau beduidend lager ligt dan in 2014 en in 2018 was voorzien. Mede daardoor, en door de gestegen kosten in het algemeen, is het niet mogelijk om de toen voorziene daling van de rioolheffing in 2029 door te voeren. Deze ruimte is eigenlijk in de jaren hiervoor al opgesoupeerd. Daarnaast is het ook niet mogelijk om het niveau van de noodzakelijke investeringen voor rioolvervanging per 2029 sterk te verlagen. Gestegen kosten en een aanzienlijke uitbreiding van het areaal zijn hier de oorzaak van. De vervangingsachterstand die in eerdere jaren is geconstateerd is wel verder ingelopen. Desondanks dienen werken die de afgelopen jaren gepland stonden nog uitgevoerd te worden tot een bedrag van € 12 miljoen. Dit zal vooral in 2023 en 2024 ter hand worden genomen, middels het traject van de toekomstbestendige openbare ruimte. Hiermee wordt niet alleen de kwaliteit van het rioolstelsel verbeterd, maar wordt de complete openbare ruimte toekomstbestendig ingericht. Door integraal samen te werken met meerdere disciplines en gebiedsgericht de projecten uit te voeren, kan kostenefficiënt worden gewerkt.

Het voorgaande betekent dat de rioolheffing vanaf 2024 weer gefaseerd fors zal moeten stijgen (naast de prijscompensatie) om in 2029 het ideaalcomplex te bereiken. Daarnaast wordt de voorziening in de komende jaren gebruikt om deze tariefstijgingen enigszins te dempen zodat uiteindelijk de voorziening rond nihil uitkomt. Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? We publiceren het gemeentelijk rioleringsplan 2023 op onze website, in de BGK en via een persbericht Bijlage(n) 2241915 GRP Vlissingen 2241917 Kostendekkingsberekening Vertrouwelijkheid Intern

Blad 3 behorend bij 2217727 / 2217729