5.3 rvs Zienswijze 2e begrotingswijziging 2022 GR Orionis Walcheren

Registratiekenmerk: 2081935 / 2081938 Onderwerp: Zienswijze 2e begrotingswijziging 2022 GR Orionis Walcheren

De raad besluit; 1. Als zienswijze aan het algemeen bestuur van gemeenschappelijke regeling Orionis Walcheren aan te geven: a. In te stemmen met de 2e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren, met meerjarenraming; b. De zoekperiode voor jongeren overeenkomstig de bepalingen in de Participatiewet toe te passen en daarbij het maatwerk te hanteren die de wetgever aan mogelijkheden biedt (art. 18 PW) en geen generiek buitenwettelijk beleid te voeren door op voorhand de zoekperiode uit de Participatiewet voor alle jongeren niet van toepassing te verklaren; c. In te stemmen met de in de begrotingswijziging voorgestelde ambtelijke functieherwaarderingen, onder de voorwaarde dat deze niet van toepassing is op de directiefunctie van GR Orionis Walcheren, zodat het functiegebouw van Orionis zich proportioneel blijft verhouden tot die van de in de GR deelnemende gemeente(n). 2. Het (meerjarig) nadelig saldo voortvloeiend uit de verwerking van de 2e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren voor de gemeente Vlissingen van 2022 = € 298.355, 2023 = € 507.971, 2024 = € 621.731 en 2025 = € 724.889 beschikbaar te stellen aan Orionis Walcheren en ten laste te brengen van het begrotingssaldo van de gemeente Vlissingen; 3. Vooruitlopend op en afhankelijk van wetswijziging, bijdrage en richtlijn van het Rijk t.b.v.

de 'regeling energietoeslag aan minima' een budget voor de bekostiging van deze regeling ad. € 475.000 en een bedrag aan uitvoeringskosten voor deze regeling ad. € 33.919 aan Orionis Walcheren te verstrekken, onder de voorwaarde van besteding van deze middelen overeenkomstig door de gemeente Vlissingen vastgestelde kaders, beleid en/of regelgeving; 4. De 5e begrotingswijziging van de gemeente Vlissingen vast te stellen; 5. Bovenstaande besluiten te nemen onder voorbehoud van goedkeuring door de art 12 inspecteur, waarbij het voorstel met instemming van de provincie Zeeland is voorgelegd. Samenvatting Het DB van GR Orionis Walcheren heeft de 2e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren met meerjarenraming aangeboden. De gemeenteraad wordt gevraagd haar zienswijze op de begrotingswijziging te geven. Aan het algemeen bestuur van GR Orionis Walcheren wordt voorgesteld in te stemmen met de begrotingswijziging. De 2e begrotingswijziging 2022 resulteert voor GR Orionis Walcheren als geheel in 2022 in een nadelige mutatie t.o.v. de eerste begrotingswijziging 2022 ad. € 563.000.

Uit de verwerking van de voorliggende begrotingswijziging van de GR komt – in hoofdzaak - specifiek voor de gemeente Vlissingen voor 2022 een nadelig saldo voort van 2022 = € 298.355, 2023 = € 507.971, 2024 = € 621.731 en 2025 = € 724.889, welke ten laste wordt gebracht van het begrotingssaldo van de gemeente Vlissingen. Tenslotte wordt aan Orionis budget ter beschikking gesteld voor bekostiging en uitvoering van de 'regeling energietoeslag aan minima', onder de voorwaarde van besteding van deze middelen overeenkomstig door de gemeente Vlissingen vastgestelde kaders, beleid en/of regelgeving.

Auteur: MJ de Vos Telefoonnummer: +31118487104

Registratienummer nota: 2081935 / 2081938

Inleiding Het DB van GR Orionis Walcheren heeft de 2e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren met meerjarenraming aangeboden. De gemeenteraad wordt gevraagd haar zienswijze op de begrotingswijziging (BW) te geven. Wat willen we bereiken? Orionis Walcheren geeft op een zo efficiënt en effectief mogelijke wijze, binnen de gestelde (financiële) kaders, uitvoering aan haar taken. Doel is dat inwoners van Vlissingen zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud: zo mogelijk via regulier betaald werk. Voor iedereen die kan werken, maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning (tijdelijk) niet redt, is de Participatiewet van kracht. Tevens wordt door Orionis aan inwoners schuldhulpverlening en ondersteuning met minimaregelingen geboden. Deze begrotingswijziging stelt Orionis Walcheren in staat uitvoering te geven aan haar taken/opdracht. Wat gaan we ervoor doen? In juni 2021 is de begroting 2022 van Orionis vastgesteld, tijdstip van opstellen van deze stukken was februari/maart 2021. December 2021 is de 1e begrotingswijziging 2022 van Orionis vastgesteld. In de nu voorliggende 2e begrotingswijziging 2022 zijn een aantal belangrijke mutaties geactualiseerd en verwerkt. Deze betreffen met name de financiële gevolgen van: a. de nieuwe cao-ambtenaren en geactualiseerd functieboek/-waarderingen; b. het implementatieplan Werkleerbedrijf; c.

de actualisatie van de vastgestelde Rijksvergoeding BUIG en de begrote ontwikkeling van het bijstandsbestand in 2022. Ad a. Nieuwe cao-ambtenaren Eind januari 2022 is een nieuw cao-akkoord afgesloten voor ambtenaren voor de periode 2021/2022. Daaruit vloeit een (structurele) kostenstijging voort die fors hoger is dan de raming die o.b.v. de VZG-normering van 0,9% hiervoor al in de begroting Orionis was opgenomen. De verhoging voor 2022 bedraagt over het hele jaar gemeten een stijging van 3,3%. Dit betekent voor Orionis een extra last van € 413.000 in 2022, oplopend naar € 512.000 in 2023 en verder. Het aandeel van Vlissingen hierin is in 2022 € 219.000 oplopend naar ruim € 271.000 in 2025 (nadeel). Functieboek/-waardering Orionis heeft recent haar ‘functieboek’ geactualiseerd. Daarbij is een aantal functies opnieuw beoordeeld en gewogen a.g.v. wijzigingen in taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Orionis legt de bevoegdheden en verantwoordelijkheden bewust zo laag mogelijk in de organisatie, hetgeen betere kwaliteit en sturing oplevert, wat zich door vertaalt in de gewenste prestaties. De taak- en resultaatprofielen van deze functies zijn aangepast aan de herziening/actualisatie van de taken en bevoegdheden. De betreffende functies zijn hierop opnieuw gewaardeerd. Begeleiding door een extern gecertificeerd deskundige heeft hierbij plaatsgevonden.

De uitkomst hiervan is dat een aantal functies hoger uitkomt en een aantal functies in waardering gelijk blijft. De hogere inschaling leidt per saldo tot meerkosten, die gezien het salarispatroon dat werknemers doorlopen in een paar jaar oplopen tot een maximum bedrag. Van € 115.000 in 2022 oplopend naar € 185.000 in 2026. Daarmee blijft de benodigde kwaliteit en kwantiteit van het personeelsbestand van Orionis op peil om de afgesproken resultaten te kunnen behalen. Het aandeel van Vlissingen hierin is in 2022 € 61.000 oplopend naar ruim € 93.000 in 2025 (nadeel). Omdat een nieuw functiegebouw veelal gerelateerd wordt aan het functieniveau van de topfunctionaris in de organisatie, is mede vanuit de gemeentelijke signaleerfunctie getoetst of dit functieniveau zich nog altijd juist verhoudt tot het functiegebouw van de in de GR deelnemende gemeenten. Volgens opgave van Orionis hebben alle opnieuw gewogen en ingedeelde functies betrekking op medewerkers, uitgezonderd de directiefunctie, zodat in de indeling van deze topfunctie geen wijziging heeft plaatsgevonden.

Blad 2 behorend bij 2081935 / 2081938

Ad b. De (financiële) resultaten van het implementatieplan Werkleerbedrijf In de primaire begroting 2022 was door Orionis al een forse verbetering van de financiële resultaten van het Werkleerbedrijf verwerkt: van € 556.000 in 2021 via € 1,2 miljoen in 2022 naar € 2,6 miljoen in 2025 (voor de GR). Het eerste doel voor 2021 is inmiddels overigens gerealiseerd. KplusV heeft in opdracht van de in de GR deelnemende gemeenten in 2021 onderzoek gedaan naar de rentabiliteit van het Werkleerbedrijf Orionis. N.a.v. het adviesrapport van KplusV hebben de Walcherse gemeenten Orionis Walcheren gevraagd een implementatieplan op te leveren. Dit implementatieplan is eind 2021 door de gemeenteraden vastgesteld. KplusV gaat evenals Orionis uit van een forse rendementsverbetering de komende jaren, maar is wel voorzichtiger: de rendementsverbetering is (ruim) lager dan de begroting van Orionis. Vooral door rekening te houden met een krimpvoorziening en de ouder wordende doelgroep. KplusV heeft wel een iets positiever raming van het subsidieresultaat WSW opgeleverd. Het verwerken van het financiële perspectief voor het Werkleerbedrijf door KplusV in het implementatieplan, betekent dat de eerder door Orionis begrote meerjarige rendementen nu overeenkomstig naar beneden worden bijgesteld.

Voor Vlissingen betekent deze neerwaartse bijstelling een nadeel in 2022 van € 10.051, in 2023 € 158.171, in 2024 € 258.681 en in 2025 € 360.249. Meerjarig blijven zo na de bijstelling, per saldo, de volgende rendementsverbeteringen voor het Werkleerbedrijf Orionis bestaan: 2022 = € 1.211.000, 2023 = € 1.539.000, 2024 = € 1.968.000 en 2025 = € 1.939.000. De te behalen doelen en taakstellingen uit het implementatieplan worden in afstemming met de gemeenten door Orionis nu nader uitgewerkt in een managementrapportage, meerjarig verwerkt in de begroting en over de resultaten wordt tussentijds via het periodieke dashboard gerapporteerd aan de gemeenteraden. De acties hiervoor zijn in februari jl. opgestart. Ad c. De Rijksvergoeding BUIG en de ontwikkeling bijstandsbestand 2022 De ontwikkeling van het klantenbestand voor 2022 is door Orionis als volgt begroot:  Beginstand 2022 2858  Instroom 950  Uitstroom werk - 350  Uitstroom overig - 618  Eindstand 2022 2840 Voorgaande verwachte bijstandsontwikkeling op Walcheren leidt tot een voordelig saldo in de GR op de BUIG van € 252.000. Momenteel was door Orionis al begroot € 190.000 voordelig voor 2022. Een extra (eenmalig) voordeel dus van € 62.000 (aandeel Vlissingen = € 33.000). Meerjarig was voor na 2022 een verdere – beperkte – stijging van het voordeel begroot: jaarlijks € 313.000 voordelig saldo BUIG.

De nu voorliggende, recente berekening laat zien dat dit saldo vooralsnog reëel is en kan dus ongewijzigd blijven. Voorziening onderhoud/huisvesting Orionis voorziet daarnaast in deze begrotingswijziging een (eenmalig) nadeel op de huisvestingskosten ad. € 78.000. Het aandeel Vlissingen hierin betreft € 41.000 (nadeel).

Blad 3 behorend bij 2081935 / 2081938

In 2021 is door Orionis het meerjarenonderhoudsplan voor gebouw en installaties geactualiseerd. De jaarlijkse dotatie aan dit plan wordt bepaald op basis van de verwachte uitgaven voor de komende 20 jaar. Het is een vereiste (o.b.v. de BBV) dat de betreffende voorziening een reëel actueel niveau heeft. De dotatie komt op basis van dit nieuwe plan in 2022 € 78.000 hoger uit dan was begroot. De stijging komt omdat het plan 5 jaar opschuift in tijd. Daardoor vervallen de eerste, relatief goedkope jaren en komen er aan het eind relatief duurdere jaren bij. Dit werkt door in het jaarlijks gemiddelde. Met ingang van 2023 kan dit door Orionis zelf gedekt worden uit lagere rentelasten vanwege een komende renteherziening en daarom betreft het een eenmalig nadeel. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Regeerakkoord Het nieuwe regeerakkoord bevat een aantal componenten dat zijn weerslag zal hebben op de taken van Orionis. De belangrijkste punten hiervan zijn grofweg:  Kabinet trekt € 500 miljoen per jaar uit voor het hervormen van de arbeidsmarkt, reintegratie en het aanpakken van armoede en schulden.  Wettelijk minimumloon gaat met 7,5% omhoog en daarmee ook de bijstandsuitkeringen.  Kabinet gaat meer inzetten op beschut werk, om mensen die lang in de uitkering zitten perspectief te bieden op werk.

 Kabinet wil de duur van schuldhulpverleningstrajecten verkorten en de toegang tot schuldhulp verbeteren. Uitwerking hiervan en invoering in de praktijk zal in de komende periode gaan plaatsvinden. In deze begrotingswijziging zijn hiervan nog geen effecten verwerkt. Klanttevredenheidsonderzoek Orionis stelt in de begrotingswijziging invulling te gaan geven aan structureel onderzoek naar de klanttevredenheid. Orionis wil dat belanghebbenden hen ervaart als betrouwbaar, deskundig, toegankelijk, snel, flexibel en duidelijk. Dat gaat Orionis meten. Eind 2021 is een onderzoeksplan opgesteld en een leverancier gekozen om Orionis te helpen bij een continumeting. Gestart wordt met een “nulmeting” onder minstens de helft van de huidige klanten. Vervolgens wordt gestart met de uitwerking van de continumeting, waarvan de resultaten in een dashboard worden verwerkt. De resultaten gaat Orionis halfjaarlijks delen met belanghebbenden, waaronder uiteraard colleges en raden. Zoekperiode jongeren Orionis beschrijft in de begrotingswijziging de in de Participatiewet vastgelegde, verplichte zoekperiode voor jongeren onder de 27 jaar. De intentie van deze wetsbepaling is dat jongeren eerst hun kansen op werk of opleiding proberen te verzilveren, voordat ze een beroep doen op bijstand.

Orionis stelt de afgelopen jaren te hebben ervaren dat opleggen van de zoekperiode niet bijdraagt aan deze doelstelling, maar deze juist tegenwerkt. Het grootste deel van de jongeren die instroomt in de bijstand heeft volgens Orionis een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Orionis stelt vast om deze redenen, in afwijking van de bepalingen in de Participatiewet, geen losstaande zoekperiode op te leggen aan jongeren die een beroep doen op een bijstandsuitkering. Orionis gaat tijdens de zoekperiode meteen samen met de jongere aan de slag. Volgens Orionis blijkt uit de praktijk dat directe, intensieve dienstverlening in combinatie met het snel bieden van bestaanszekerheid, het beroep op bijstand zo kort mogelijk houdt. In Nederland zijn enkele, veelal grote, steden die vrij recent hebben gekozen om de verplichte zoekperiode voor jongeren zoals opgenomen in de Participatiewet generiek voor alle jongeren die een beroep doen op bijstand niet toe de passen. De staatssecretaris heeft hierop aangegeven dat deze gemeenten de Participatiewet overtreden en dat dit onacceptabel is. Het ministerie SZW zou zich beraden over mogelijke sancties aan deze gemeenten.

Blad 4 behorend bij 2081935 / 2081938

Geadviseerd wordt Orionis te verzoeken de randen van de wet niet op te zoeken en/of te overtreden. En gebruik te maken van de mogelijkheden die de wetgever biedt om maatwerk toe te passen bij de uitvoering van de Participatiewet, ook aan jongeren, zoals door toepassing van artikel 18 PW. Daarmee ontbreekt de veronderstelde noodzaak om generiek buitenwettelijk beleid in te gaan voeren door op voorhand de zoekperiode uit de Participatiewet voor alle jongeren niet van toepassing te verklaren. Wat mag het kosten? Financieel betekent deze 2e begrotingswijziging 2022 van Orionis voor de gemeente Vlissingen in meerjarig perspectief kortweg het volgende (- = voordeel):

Omschrijving Nieuwe Cao ambtenaren Functieboek Implementatiepl an Werkleerbedrijf Voorziening groot onderhoud Positief BUIG-saldo Totaal (nadelig) saldo voor Vlissingen

Wijzigin g 2022

Wijzigin g 2023

Wijzigin g 2024

s

218.890

271.360

271.360

s

60.950

78.440

91.690

Ten laste van exploitatiebijdra 271.360 ge exploitatiebijdra 93.280 ge

s

10.051

158.171

258.681

360.249 extra bijdrage

52,90%

i

41.262

extra bijdrage

52,90%

i

-32.798

extra bijdrage

52,90%

298.355

507.971

621.731

Wijzigin g 2025

Aandeel Vlissinge n

i/ s

53% 53%

724.889

Het hierboven schematisch weergegeven (meerjarig) nadelig saldo wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo van de gemeente Vlissingen. De specifieke onderdelen zijn in deze nota onder het kopje ‘wat gaan we er voor doen’ inhoudelijk toegelicht. De Rijksvergoedingen re-integratie van de deelnemende gemeenten worden in deze begrotingswijziging bijgesteld naar de meest recente meerjarenreeks o.b.v. de septembercirculaire 2021. Dit leidt per saldo voor de GR tot een verhoging van het re-integratiebudget met opdracht ten minste de begrote bestandsontwikkeling te realiseren. Het aandeel Vlissingen hierin betreft meerjarig: 2022 = € 113.292, 2023 = € 90.731, 2024 = € 85.168 en 2025 = € 89.329. Zoals al geruime tijd aan de orde, zijn er vanuit de Rijksoverheid extra middelen toegekend aan gemeenten, het steun- en herstelpakket, om de gemeentelijke gevolgen van de coronapandemie op o.a. het terrein van re-integratie, schuldhulpverlening en toekenningen van bijstand op te vangen. Voor 2022 is een bedrag toegekend aan de in de GR deelnemende gemeenten tezamen van € 820.000. Het verschil van € 70.000 met het reeds door Orionis in haar begroting opgenomen bedrag wordt door Orionis in deze begrotingswijziging opgenomen, ter besteding aan de continuering van de personele (crisis)inzet. Het aandeel Vlissingen betreft € 39.809.

In deze BW is tenslotte door Orionis voorgesorteerd op uitvoeringskosten en (Rijks)vergoeding voor de uitvoering voor de in de GR deelnemende gemeenten van de regeling energietoeslag aan minima.

Blad 5 behorend bij 2081935 / 2081938

Het wetsvoorstel hiervan is momenteel - bij de oplevering van deze nota m.b.t. de begrotingswijziging - nog in behandeling en de exacte richtlijnen worden nog door ministerie SZW nader uitgewerkt. De contouren zijn wel gedeeld en richten zich op een eenmalige bijdrage per huishouden met een inkomen op of juist boven het sociaal minimum. De exacte kaderstelling en invulling van de regeling zou tot de beleidsvrijheid van de gemeente(n) behoren, die gelet op het 'open einde'-karakter van de regeling daarbij rekening kan houden met mogelijke (financiële) risico's. Naar schatting van Orionis gaat het op Walcheren om ongeveer 4500 huishoudens, hetgeen o.b.v. genoemde uitgangspunten dan zou overeenkomen met een Rijksbudget van zo'n € 900.000. Het aandeel Vlissingen daarin betreft zo'n € 475.000. Voor Vlissingen is door Orionis hierbij een (eenmalig) bedrag aan uitvoeringskosten voorzien ad. € 33.919. De regering heeft aangegeven budget te verstrekken aan de gemeente(n) ter bekostiging van de energietoeslag en de uitvoeringskosten van de regeling, conform de nader vast te stellen uitgangspunten van de regeling. Hiervan uitgaande zou per saldo de regeling energietoeslag voor de gemeente(n) dan geen extra kosten met zich moeten meebrengen en zou de verwachte Rijksvergoeding voldoende dekking moeten kunnen bieden.

Artikel 12 Dit voorstel dient ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de artikel 12 inspecteur, waarbij het voorstel met instemming van de provincie Zeeland is voorgelegd. Dit voorstel is derhalve onder voorbehoud van goedkeuring door de artikel 12 inspecteur en de Provincie Zeeland als toezichthouder. Wat en hoe gaan we communiceren? Na besluitvorming in de raadsvergadering en goedkeuring door de artikel 12 inspecteur en de Provincie Zeeland als toezichthouder, zal het algemeen bestuur van Orionis Walcheren van de zienswijze in kennis worden gesteld. Het algemeen bestuur van Orionis Walcheren zal de deelnemende gemeenten vervolgens informeren over hun besluit t.a.v. de 2e BW 2022 met meerjarenraming GR Orionis Walcheren. Bijlage(n) 2089296 2e begrotingswijziging 2022 GR Orionis Walcheren 2094241 5e begrotingswijziging gemeente Vlissingen Vertrouwelijkheid Intern

Blad 6 behorend bij 2081935 / 2081938