4. PvdA - Algemene Beschouwingen

Voorzitter, We leven in een tijd waarin de sociaaldemocratie niet sterft met een klap, maar met een zucht. Niet door haar vijanden, maar door haar eigen vergetelheid en beleid. De idealen van solidariteit, bestaanszekerheid en eerlijke verdeling – ooit de ruggengraat van ons politiek denken – zijn ingeruild. We noemen het “verantwoord begroten”, maar feitelijk begroten we het vertrouwen in de samenleving weg. We praten over efficiëntie, terwijl we mensen reduceren tot cijfers achter de komma. De sociaaldemocratie was ooit de stem van de werkende mens. Tegenwoordig begroten we niet meer vanuit solidariteit, maar vanuit saldo. “Wat kost het?” is belangrijker geworden dan “wat is rechtvaardig?” Voorzitter, als we blijven bezuinigen op de ziel van ons beleid, dan sterft niet alleen de sociaaldemocratie, dan sterft ook het vertrouwen van de burger met haar mee. We praten over financiële stabiliteit, maar vergeten waarvoor die stabiliteit ooit bedoeld was: zekerheid voor mensen, niet voor cijfers. De balans klopt, maar de moraal wankelt. Kijk naar onze gemeente Vlissingen. We bezuinigen op minimabeleid, op armoedebeleid, op zorg. Alsof de kwetsbaarste inwoners slechts een variabele post zijn in ons financiële model. Alsof bestaanszekerheid een luxe is, die we ons alleen in goede jaren kunnen veroorloven.

De gemeenteraad moet in meerdere besluiten het college aansporen tot verbeteringen in het beleid. Dit uitstelgedrag benadeelt juist de meest kwetsbaren. Waar we vroeger spraken over de verheffing van de mens, spreken we nu over het beperken van risico’s. We meten succes in overschotten, niet in rechtvaardigheid. Als beleid enkel nog draait om doelmatigheid, dan wordt politiek gereduceerd tot een rekensom. We zijn de taal van de samenleving kwijtgeraakt. We praten niet meer over mensen, maar over “doelgroepen”, “maatwerk” en “doorstroom”. We begroten in tabellen, maar investeren niet meer in vertrouwen. De sociaaldemocratie was ooit een belofte dat we elkaar niet zouden laten vallen – een vuist op tafel. Nu is het een herinnering die niet meer in de meerjarenbegroting past. Ik, wij, hebben aan den lijve ondervonden wat het betekent als vertrouwen verdwijnt. Hoe het voelt wanneer je je inzet voor een partij die zegt voor

solidariteit te staan, maar zwijgt op het moment dat je die solidariteit het hardst nodig hebt. Laten we hopen, voorzitter, dat die ruimte voor de sociaaldemocratie binnenkort niet meer leeg blijft. Want misschien schuilt er ook een kans. Een kans om te zeggen solidariteit is geen kostenpost, het is een keuze. Een kans om lef te tonen om weer te spreken over rechtvaardigheid, gemeenschap en mensen. Wij vertrouwen erop dat we de sociaaldemocratie opnieuw zullen uitdragen. Een stad als Vlissingen heeft dat nodig. Deze begroting maakt dat pijnlijk duidelijk: een tegengeluid is noodzakelijk.