4.5 rvs kadernota 2022 bijlage 1 rapport

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep Kadernota 2022

Versie: Datum: 02-07-2021

INHOUDSOPGAVE

1. Voorwoord....................................................................................................................................... 2 2. Kaderstelling ...................................................................................................................................4

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

3. Programma's.................................................................................................................................... 9 3.1 Programma Leefbaarheid........................................................................................................................ 9 3.2 Programma Aantrekkelijke Stad............................................................................................................. 13 3.3 Programma Sociale Samenhang............................................................................................................. 16 3.4 Programma Bestuur................................................................................................................................ 22 4. Mijlpalen majeure projecten......................................................................................................... 26

5. Financieel meerjarenperspectief 2022 - 2025...............................................................................29 5.1 Programmabegroting 2021....................................................................................................................30 5.2 Actualisatie budgetten bestaand beleid ................................................................................................ 31 5.3 Speerpunten / nieuw beleid .................................................................................................................35 5.4 Financiële uitgangspunten .................................................................................................................... 36 5.5 Begrotingsruimte op basis van het artikel 12-vervolgonderzoek.......................................................... 37 5.6 Investeringsplanning 2022 - 2025......................................................................................................... 38

1

1.

VOORWOORD

Hierbij bieden wij u de kadernota 2022 aan. De kadernota gaat in op het financiële meerjarenperspectief van de gemeente. Daarnaast geeft de kadernota inzicht in de acties die voor ons liggen in het jaar 2022. De kadernota vormt de basis voor de programmabegroting 2022-2025. Waar in deze kadernota Vlissingen, stad of gemeente staat, bedoelen we in de meeste gevallen ook Oost- en West Souburg, Groot Abeele en Ritthem. En waar wijken staat, bedoelen we ook dorpen.

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep Coronacrisis

De coronacrisis heeft een enorme impact gehad op het sociaal maatschappelijke en economische leven van iedereen. Op het moment dat deze kadernota wordt gemaakt zijn nog steeds beperkende maatregelen van kracht. Deze maatregelen raken ook het functioneren van de ambtelijke organisatie. Hierdoor zullen voornemens uit 2020 en 2021 die door de coronamaatregelen niet of slechts ten dele gerealiseerd konden worden, ook volgend jaar nog aandacht en capaciteit vragen. Uitgangspunten kadernota 2022

Volgend jaar zijn er verkiezingen voor een nieuwe gemeenteraad en zal een nieuw college geformeerd worden. In dat licht bezien, hebben wij de volgende uitgangspunten voor de kadernota 2022 gehanteerd: ■ Het startpunt van deze kadernota is het bestaande beleid zoals opgenomen in de programmabegroting

2021

■ Deze kadernota gaat in op het financiële meerjarenperspectief van Vlissingen vanaf het jaar 2022

■ De afronding van het coalitieakkoord is een belangrijk uitgangspunt van waaruit waar nodig gewijzigd

beleid is opgesteld

■ Het artikel 12-onderzoek spitst zich specifiek toe op het sociaal domein

We benoemen hierna een aantal belangrijke speerpunten voor 2022.

Doorontwikkeling sociaal domein en Plan van aanpak artikel 12

Op basis van de door de raad vastgestelde Ontwikkelagenda Sociaal Domein en het Plan van Aanpak artikel 12, wordt de doorontwikkeling van het sociaal domein ter hand genomen. De rol van de gemeente ligt bij regie, koersbepaling en strakke sturing in de transformatieperiode. In die zin is 2021 een bouwjaar, waarin de basis wordt gelegd voor een aantal fundamentele wijzigingen in het aanbod van zorg en ondersteuning. Het jaar 2022 zal in het teken staan van de implementatie en realisatie. De acties zijn erop gericht om de balans tussen inkomsten en uitgaven te verbeteren en een toekomstbestendige ondersteuningsinfrastructuur te realiseren. De samenwerking met stakeholders is hiermee onlosmakelijk verbonden. De nieuwe samenwerkingsstructuur die de Zeeuwse gemeenten vormen met betrekking tot het sociaal domein zal daar ondersteunend aan moeten zijn. Wind in de Zeilen

Het compensatiepakket Wind in de Zeilen biedt Vlissingen en Zeeland een breed scala aan aansprekende projecten om zich verder te ontwikkelen. Belangrijk doel daarbij is de sociaal-economische structuur van Vlissingen en Zeeland verder te versterken. Met dit pakket krijgt een aantal lopende projecten in Vlissingen een flinke impuls. Hierdoor kunnen we de ontwikkeling van onder andere de Kenniswerf en het Stationsgebied versnellen. In 2022 is de participatie in de uitvoering van Wind in de Zeilen dan ook een belangrijk speerpunt. Omgevingsvisie en Omgevingswet Uitgaande van de thans bekende ingangsdatum van 1 juli 2022 zullen volgend jaar de eerste ervaringen worden opgedaan met de Omgevingswet, waarbij de nieuwe manier van werken, met diverse partijen, waaronder de gemeente, centraal staat. Samen werken we aan een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. De strategische visie die in 2021 tot stand komt, geeft onder

2

1.

VOORWOORD

andere een belangrijke inhoudelijke voorzet voor de te vormen Omgevingsvisie, waarin de koers ten aanzien van onze fysieke leefomgeving wordt vastgelegd tot 2040. Deze Omgevingsvisie zal in 2023 worden vastgesteld; het traject van totstandkoming is reeds ingezet. Dienstverlening en participatie

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Op basis van een herziene visie op dienstverlening blijven we ons inspannen om de dienstverlening te verbeteren. Een nieuw te houden burger- en ondernemingspeiling eind 2021 zal daar ook bouwstenen voor aanbrengen. Daarnaast ontwikkelen we methoden van participatie, zoals een digitaal burgerpanel, die bruikbaar zijn binnen alle gemeentelijke domeinen. Samen zijn we Vlissingen!

Met het huidige coalitieakkoord is een aantal mooie ontwikkelingen gestart en deels gerealiseerd die een positieve invloed zullen hebben op de toekomst voor Vlissingen. Wij zijn gemotiveerd deze zoveel mogelijk tot een afronding te brengen dan wel de verdere uitvoering daarvan over te dragen aan een nieuwe gemeenteraad en nieuw college. Want ook in 2022 en de jaren erna zijn we samen Vlissingen! Mei 2021

Burgemeester en wethouders van Vlissingen

3

2.

KADERSTELLING

Kaderstelling kadernota 2022 1. Bestaand en nieuw beleid

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Als algemeen kader geldt dat het college handelt binnen alle door de raad vastgestelde en nog vigerende (beleids-)kaders. De ambities verwerkt in de huidige kaderstelling en bestaande uit een groot gedeelte van het raadsprogramma zijn al vertaald in de huidige programmabegroting 2021-2024 en worden uitgevoerd. De begroting voor 2022 valt samen met de gemeenteraadsverkiezingen en de vorming van een nieuw college-akkoord. Dit en het feit dat we extra rijkssteun ontvangen vanwege de artikel12 status leiden tot een beleidsarme begroting zonder onomkeerbare/ingrijpende besluiten die zouden doorwerken in de volgende collegeperiode. Ook speelt hierbij een rol dat met de al bestaande beleidsambities de grens van de daarvoor beschikbare uitvoeringcapaciteit is bereikt. Er is dus geen ruimte voor nieuw beleid anders dan beleid dat het gevolg is van de noodzaak om te (blijven) voldoen aan wettelijke ontwikkelingen. 2. Structureel en reëel evenwicht

Op grond van het BBV en provinciale voorschriften dienen de financiële gevolgen van het nieuwe beleid dat in de begroting is opgenomen structureel en reëel geraamd te zijn. Tevens dienen de structurele lasten per jaarschijf gedekt te zijn door structurele baten. Uit de begroting moet duidelijk blijken welke baten en lasten incidenteel dan wel structureel zijn. Alle ramingen moeten volledig, realistisch en haalbaar zijn. Eventuele bezuinigingsmaatregelen/taakstellingen moeten haalbaar, hard en reëel onderbouwd zijn. Taakstellingen die worden opgelegd aan verbonden partijen zijn alleen reëel wanneer de verbonden partij op bestuurlijk niveau heeft besloten dat deze taakstelling daadwerkelijk wordt ingevuld. 3. Effect coronacrisis

Het is zeer ongewis wat de financiële effecten van de coronacrisis zijn op de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 (mede volgens onderzoek in opdracht van de VNG). We gaan ervan uit dat het Rijk conform de afspraak tussen de VNG en het kabinet de financiële gevolgen van de coronacrisis (grotendeels) compenseert. We ramen de financiële gevolgen van de coronacrisis in beginsel budgettair neutraal. We verwerken eventuele werkelijke financiële gevolgen bij de tussentijdse rapportages en op jaarrekeningbasis. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing maken we een inschatting welke financiële risico’s we lopen als gevolg van de coronacrisis. 4. Balans ambities, geld en beschikbare capaciteit

Om een realistische Programmabegroting aan de raad voor te leggen is het van belang dat wat er in staat aan ambities niet alleen financieel is afgedekt maar ook uitgevoerd kan worden met de beschikbare capaciteit.

Hierbij is er een delicaat evenwicht tussen bestaande taken(ambities) en aanwezige capaciteit. Het moeten voldoen aan zowel de maatschappelijke opgaven en tegelijkertijd geconfronteerd worden met de impact van de coronacrisis maakt dat er een disbalans dreigt te ontstaan tussen de voorliggende maatschappelijke opgaven en de aanwezige capaciteit. Tezamen met doorgeschoven werkzaamheden verhoogt dit de druk op de organisatie aanzienlijk. Dit maakt dat er continu gezocht wordt naar (vernieuwende) oplossingen om de benodigde capaciteit binnen te halen om alle opgaven te realiseren. Dit beeld is een bevestiging van de beeld van de afgelopen jaren. Dit heeft ons geleerd dat het realiseren van de Programmabegroting onder grote druk staat met name als gevolg van de beschikbare capaciteit. Die beschikbare capaciteit is ook afhankelijk van de situatie op de arbeidsmarkt. Dit is de reden waarom we ook al in 2021 zijn gaan werken aan arbeidsmarktcommunicatie. We zullen ons moeten onderscheiden als werkgever om aan de benodigde mensen te komen. Maar in bepaalde beroepsgroepen is landelijk schaarste en vraagt de werving ook een andere aanpak die mogelijk ook extra kosten met zich meebrengt. We zien ook dat de toename van formatie een druk legt op de ondersteunende functies, de zogenaamde overhead.

4

2.

KADERSTELLING

In het proces van een realistische Programmabegroting zal, meer dan voorheen gewerkt worden aan het in balans presenteren van ambities, geld en beschikbare capaciteit en zullen keuzes die dit mogelijk met zich mee zal brengen expliciet worden voorgelegd. 5. Art 12-status

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Het afwegingsproces bij de begroting heeft tot doel een sluitende meerjarenbegroting te verkrijgen met in acht neming van artikel 12-vereisten. Dat betekent dat het “eigen risicodeel” van de begroting sluitend dient te zijn. We maken dus in de presentatie van het begrotingsperspectief ook onderscheid tussen het “eigen risicodeel” en het “deel sociaal domein art. 12”.

Bij het opstellen van de begroting houden we rekening met de bijzondere voorschriften zoals opgenomen in de beschikking “Besluit aanvullende uitkering 2019 t/m 2029 aan Vlissingen” van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Daarnaast is er aandacht voor het lopende artikel 12-onderzoek over het Sociaal domein en Werk & inkomen. 6. Herijking gemeentefonds/verdelingssystematiek

De berekening van de algemene uitkering baseren we op de meicirculaire 2021 van het gemeentefonds. De besluitvorming over de herijking en invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt overgelaten aan het volgende kabinet en daardoor is de voorgestelde invoeringsdatum verschoven naar 1 januari 2023. In afwachting van de actualisatie, de verschillende adviezen daarover en het uiteindelijke besluit van het nieuwe kabinet achten we het op dit moment voorbarig om te gaan anticiperen op deze effecten rond het gemeentefonds. 7. Sociaal domein

We kunnen conform de voorschriften van de provincie voor de jaren 2023-2025 een structurele en voordelige stelpost ‘Uitkomst onderzoek jeugdzorg’ ramen (per gemeente naar rato van de € 300 miljoen per jaar). Voorwaarde is dat zelf maatregelen worden genomen in het kader van de transformatie rondom jeugdzorg en Wmo mede gericht op beheersing van de kosten. Wij voldoen aan deze voorwaarde en gezien de verwachting rond de uitkomst van het onderzoek jeugdzorg nemen wij net als veel andere gemeenten deze stelpost op in de begroting. 8. Herijking investeringsplanning

We zullen voorafgaand aan het opmaken van de programmabegroting de investeringsplanning integraal herijken voor wat betreft de geplande jaren van investeren en de benodigde (restant)kredieten. Dit om waar nodig te komen tot een meer realistische planning rekening houdend met zaken als beschikbare interne/ externe capaciteit, burgerparticipatie, wettelijke procedures en dergelijke. 9. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

In de paragraaf weerstandsvermogen laten we een duidelijke koppeling zien tussen de risico’s en de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit toetsen we vervolgens aan de beschikbare capaciteit. 10. Verbonden partijen

In de kadernota zijn de concept begrotingen van de verbonden partijen zoals die voor zienswijze zijn aangeboden aan de gemeenteraad verwerkt. In de begroting 2022-2025 verwerken we de vastgestelde begrotingen van de gemeenteschappelijke regelingen. Het zienswijze-traject kan nog leiden tot aanpassingen in deze begrotingen. 11. Onderhoud kapitaalgoederen

5

2.

KADERSTELLING

Het is van belang dat de opgenomen raming voor onderhoud kapitaalgoederen in de begroting in overeenstemming is met het door de raad vastgestelde kwaliteitsniveau. Kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties moeten worden voorkomen. 12. VNG-adviezen beleidsactualisaties

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Een werkgroep heeft in VNG verband gewerkt aan een set gezamenlijke uitgangspunten en adviezen die gemeenten kunnen gebruiken om tot onderbouwde ramingen te komen van de rijksmiddelen voor de begroting 2022. Deze set uitgangspunten en adviezen schetst de 10 belangrijkste ontwikkelingen in beleidsterreinen die een effect hebben op begrotingjaar 2022. Per ontwikkeling is een advies afgegeven over de wijze van raming in de begroting van 2022. Deze adviezen beogen op een verantwoorde manier aannames te doen voor de kadernota/ voorjaarsnota 2022, ondanks de grote mate van onzekerheid die er is. Om enerzijds al te ingrijpende ombuigingsmaatregelen te voorkomen voor de korte termijn, en anderzijds te voorkomen dat er onverantwoorde risico’s ontstaan op de lange termijn. De adviezen zijn puur gericht op het maken van de kadernota/voorjaarsnota 2022, en hoe je daarin op een verantwoorde manier kunt omgaan met alle onzekerheden aan de batenkant. De adviezen zijn juist vanwege de grote onzekerheden behoedzaam. Dat betekent niet dat de aannames iets zeggen over de mate waarin de middelen ook toereikend zijn in relatie tot de lasten. Het is dus een manier om met gecalculeerde risico’s, prudent te begroten. Bij het opmaken van de begroting 2022-2025 volgen we in beginsel alle adviezen van de VNG op.

In het geval we toch willen afwijken van een advies zullen we expliciet motiveren waarom we deze afwijkende keuze voorstellen. De 10 Beleidsactualisaties en adviezen van de werkgroep zijn hieronder weergegeven. 12.1 Gemeentefonds accres 2022

Over het handhaven van de brede koppeling in de nieuwe bestuursperiode van het rijk komt op zijn vroegst in het coalitieakkoord van de nieuwe regeringspartijen duidelijkheid. De meicirculaire 2021 geeft nieuwe cijfers voor de acressen voor 2022 en verder. Die duidelijkheid is relatief, want een nieuw coalitieakkoord kan hier nog impact op hebben. VNG Advies: de accresreeksen uit de septembercirculaire 2020 aanhouden bij gebrek aan betere informatie. 12.2. Herijking gemeentefonds

De minister schrijft in haar brief van 7 december 2020 dat invoering opschuift naar 1 januari 2023. Dit betekent dat uiterlijk in de meicirculaire 2022 duidelijk moet gaan worden wat de nieuwe gemeentefondsuitkering per gemeente gaat worden. VNG Advies: De effecten van de meicirculaire verwerken in de begroting 2022.

VNG Advies: Geen herverdeeleffecten meenemen bij de begroting 2022. De herverdeeleffecten kunnen namelijk nog wijzigen maar ook de totale omvang kan veranderen. Hierdoor kan het een eventueel negatief herverdeeleffect gecompenseerd worden door een grotere totale koek of een positief herverdeeleffect, minder positief worden. In één specifieke situatie kunnen is voor te stellen dat er al wel een deel van de herverdeeleffecten wordt ingeboekt. Dit is wanneer in de jaarschijven 2023-2025 tekorten blijken waardoor bezuinigingen nodig zijn en uit de indicatieve herverdeeleffecten voordelen blijken die net zo groot of groter dan de tekorten zijn. In deze situatie is voorstelbaar dat een deel (bijvoorbeeld 50%, rekening houdend met het voorgestelde ingroeipad van maximaal 15 euro per inwoner per jaar) van de herverdeeleffecten ingezet wordt. Dit is wel riskant, want stel dat de herverdeling niet doorgaat, dan wordt de bezuinigingsopgave navenant groter. Zeker in de wetenschap dat het gros van de gemeenten de incidentele middelen voor de jeugdzorg structureel als bate ingeboekt heeft in de meerjarenbegroting.

6

2.

KADERSTELLING

VNG Advies: Het herverdeelrisico benoemen in de risicoparagraaf van de begroting. 12.3. Loon/prijsontwikkeling Het centraal economisch plan wordt eind maart gepubliceerd. Dan weten we de voorspellingen voor de prijsontwikkelingen voor 2022.

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep VNG Advies: De voorspellingen als uitgangspunt opnemen in de kadernota 2022. 12.4. Opschalingskorting

Mogelijk wordt bij trage coalitievorming de bevriezing van de opschalingskorting in de miljoenennota door het demissionaire kabinet verlengd. Op zijn vroegst wordt in het coalitieakkoord van een nieuw kabinet definitief duidelijk of wordt meebewogen op het schrappen van (een deel van) van deze korting. VNG Advies: Niet opnemen in de kadernota. De effecten zijn niet op tijd duidelijk om te worden meegenomen in de kadernota 2022. 12.5. Sociaal domein - Jeugdzorg

In juni komt duidelijkheid in hoeverre bedrag van 300 mln t/m 2022 wordt opgehoogd en komt er een advies voor de formatietafel welke mix van middelen en maatregelen er nodig is om het volledige tekort structureel te dekken. Eventuele aanpassingen in het stelsel zullen op z’n vroegst vanaf 2023 stapsgewijs gaan leiden tot kostenreductie. In nieuw regeerakkoord (Eind 2021) duidelijkheid over structurele compensatie icm aanpassingen in stelsel. NB. Inzet VNG is volledige oplossing van de problematiek (compensatie i.c.m. aanpassingen stelsel).

VNG Advies: Voor wat betreft de kadernota is het advies om behoedzaam rekening te houden met de verwachte uitkomsten op basis van AEF-onderzoek, omdat er afspraken liggen waar het Rijk aan gecommitteerd is. Begroten op basis van het ‘zwaarwegend advies’ dat uiterlijk 1 mei bekend zal worden. (11/6/21 inmiddels heeft het demissionaire kabinet besloten (bovenop de 300 miljoen) voor 2022 ruim €1,3 miljard extra beschikbaar te stellen. Over de jaren daarna zal het advies van de commissie worden meegenomen in de kabinetsformatie. Dit betekent een bedrag van € 3,8 miljoen in 2022 voor de gemeente Vlissingen wat is verwerkt bij programma Sociale Samenhang).

VNG Advies: Rekening te houden met maximaal 50% van 1,5 mld structureel met ingang van 2022*, waarbij er altijd matching moet zijn met de daadwerkelijke lastenontwikkeling op jeugd. Dat kan een mix zijn van hogere baten omdat er extra geld komt en lagere lasten omdat er wettelijk wordt bijgestuurd op de instroom Een ter overweging in te brengen alternatief is om de PM-post van 300 mln aan te blijven houden tot aan het regeerakkoord. Als rekening wordt gehouden met afschaffing van de opschalingskorting is het advies om niet te rekenen op extra compensatie voor de jeugdzorg, om cumulatie te voorkomen (zie overalluitgangspunt). Dat is de helft van het niet-beinvloedbare deel van het tekort dat is gekwantificeerd door AEF. 12.6. Sociaal domein Abonnementstarief

Pas bij een nieuw RA zal de status quo eventueel wijzigen (terugdraaien abo-tarief of alsnog passende compensatie) Veel partijen hebben in het verkiezingsprogramma opgenomen dat ze het abonnementstarief willen afschaffen. VNG Advies: Om qua baten niks extra’s vanuit het Rijk te ramen.

7

2.

KADERSTELLING

VNG Advies: Om lasten te ramen vanuit je eigen (volume)ontwikkeling. Voor referentie met landelijke ontwikkeling kan gebruik worden gemaakt van monitor over 2019 12.7. Sociaal domein Beschermd wonen

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Financiële beeld als gevolg van wijzigingen staan nog niet vast. Cijfers van uitname en herijking verdeling zijn wel bekend.

VNG Advies: De getallen te volgen, zoals die via de herijking en de WLZ-uitname bekend zijn per gemeente. Het beeld van de herijking kan voor BW gevolgd worden, omdat invoering niet gekoppeld is aan de discussie over vergroting van de koek. 12.8. Omgevingswet

De Omgevingswet gaat op 1 juli 2022 in werking en staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving.

VNG Advies: Alleen incidentele kosten van de transitie opnemen in de begroting. Nog geen rekening houden met structurele effecten van de Omgevingswet in afwachting van de effecten van lokale keuzes en de uitkomsten van de art.2 onderzoeken/financiële consultatie. 12.9. Wet Wkb

Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit te verbeteren en introduceert de onafhankelijke kwaliteitsborger. Door de Wkb verandert de rol van gemeenten tijdens het bouwproces.

VNG Advies: Geen structureel voordeel of nadeel opnemen in de meerjarenbegroting in afwachting van de uitkomsten van het art.2-onderzoek. Eventueel kan er een incidenteel bedrag 2022 worden opgenomen voor transitiekosten en om de wettelijke taken uit te kunnen voeren. 12.10. Klimaatakkoord

Voorjaarsnota Rijk: Onzekerheden bestaan o.a. of de wetgeving wel zover is dat uitvoering kan worden gegeven (één van de voorwaarden). Mogelijk kan nog niet gestart worden op het niveau van het artikel 2 onderzoek. Dit zou ook aanleiding kunnen zijn dat het Rijk minder geld beschikbaar stelt per 1-1-2022.

VNG Advies: Voor de begroting 2022 niet meer budget op te nemen voor de uitvoering dan de feitelijke bijdrage van het rijk. Als er toch politieke druk is om lasten op te nemen, dan zoveel mogelijk op basis van incidentele dekkingsmiddelen. VNG Advies: Voor de investeringskant is vooralsnog het advies om hier geen baten voor op te nemen

De kadernota is bedoeld om op hoofdlijnen inzicht te geven in de keuzes in het te voeren beleid voor de komende jaren in het algemeen en 2022 in het bijzonder. De kadernota kent vier programma’s: Leefbaarheid, Aantrekkelijke Stad, Sociale Samenhang en Bestuur. Deze programma’s vormen de indeling van de begroting van de Gemeente Vlissingen. Naast deze vier programma’s zijn er twee - vanuit het Besluit Begroting en Verantwoorden (BBV) - verplichte overzichten, te weten: Een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen en een overzicht van de kosten van overhead.

8

3.

PROGRAMMA'S

3.1 Programma Leefbaarheid Programmadoel Leefbaarheid Vlissingen wil een stad zijn waarin iedereen zich prettig en veilig kan voelen in zijn eigen leefomgeving. Samen zijn we verantwoordelijk voor een schone en leefbare straat, buurt en wijk.

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Het onderhoud van openbaar groen, straten en riolering moet in orde zijn. Nu en in de toekomst. Om dat betaalbaar te houden, maken we keuzes. We gaan een flinke inhaalslag maken met het wegwerken van onderhoudsachterstanden van onze kapitaalgoederen wegen, groen en kades met eenmalig extra geld van het Ministerie van BZK en extra investeringen. We ondersteunen plannen die een bijdrage leveren aan een langdurige verbetering van de leefbaarheid in een buurt of wijk. Ook investeren wij in de schoolgebouwen (en accommodaties) die naast groen, straten en riolering net zo goed (of juist nog meer) van belang zijn om onze inwoners mee te kunnen laten doen en zich prettig te kunnen voelen. We werken aan een stad die klaar is voor toekomstige generaties. De gemeente moet niet alleen leefbaar en duurzaam zijn, maar ook gezellig en gezond. We versterken de relevante relaties en doen er alles aan om overlast te voorkomen. Verder bezuinigen op leefbaarheid is niet mogelijk. Speerpunten / beleidswijzigingen Leefbaarheid

In deze paragraaf staan de speerpunten en beleidswijzigingen. Aan het einde van de paragraaf volgt per onderwerp de financiële vertaling hiervan. 3.1.1 Rijksmiddelen uit het Compensatiepakket Wind in de Zeilen

Op 26 juni 2020 is het bestuursakkoord Wind in de Zeilen (Compensatiepakket Marinierskazerne) ondertekend door het Rijk, de gemeente Vlissingen, het Waterschap Scheldestromen en de Provincie Zeeland. Met dit akkoord heeft het Rijk zich verplicht tot het doen van concrete (financiële) bijdragen op de diverse beleidsonderdelen uit het rapport Wind in de Zeilen. Op een aantal onderdelen ligt de uitvoeringsverantwoordelijkheid en –regie bij de gemeente Vlissingen. In totaliteit bedraagt de bijdrage op grond van het bestuursakkoord Wind in de Zeilen ca € 21,1 mln voor de onderwerpen Fysieke ontwikkeling Kenniswerf, Bereikbaarheid-stationsgebied en Arbeidsmarkt. De financiele effecten van het bestuursakkoord zijn verwerkt in de 1e bestuursrapportage 2021. 3.1.2 Beoordelen van bodemenergiesystemen

Vanaf 2021 hebben de gemeenten de wettelijke taak van het beoordelen van bodemenergiesystemen (gebruik van grondwater voor verwarming en warmteopslag). De uitvoering van deze taak zal vanaf 2022 worden belegd bij een externe partij. De financiële gevolgen die hiermee samenhangen waren ten tijde van het opstellen van de kadernota nog niet concreet te becijferen. 3.1.3 Grondstoffenbeleid

Met oog op een tekort aan grondstoffen in de toekomst is het noodzakelijk de hoeveelheid afval te beperken en herbruikbare grondstoffen uit het restafval te halen. Dit is, naast een gemeentelijke doelstelling, ook een doelstelling vanuit het Rijk. Het doel van het gemeentelijk Grondstoffenbeleid 2020-2024 is inwoners in staat te stellen om hun herbruikbare grondstoffen zoveel mogelijk te scheiden (gemiddeld 75% per 2024) en zo de hoeveelheid restafval te beperken tot maximaal 100 kg per inwoner per jaar per 2024. Vóór eind 2021 beslist de gemeenteraad of gemeente Vlissingen het PMD-afval aan de bron of gaat nascheiden. Het besluit vergt mogelijk aanvullende investeringen. Dit is een doorlopend traject wat continue aandacht behoeft en niet eindigt met het vaststellen van een nota. In de Programmabegroting 2022 zal hier gedetailleerder op ingegaan worden. Financiële vertaling van speerpunten en gewijzigd beleid Programma Leefbaarheid In onderstaande tabel is de financiële vertaling opgenomen van speerpunten en/of gewijzigd beleid. Indien een financiële vertaling nog niet mogelijk is dan is een P.M. (Pro Memorie) opgenomen. Indien er geen

9

3.

PROGRAMMA'S

financiële consequenties zijn, dan staat er n.v.t. (niet van toepassing). Onderwerpen in dit programma vallen naar verwachting niet onder het vervolgonderzoek van het artikel 12-traject sociaal domein en werk & inkomen.

Programma Leefbaarheid

2022

2023

bedragen x € 1.000 2024 2025

Rijksmiddelen uit het Compensatiepakket Wind in de Zeilen

nvt

nvt

nvt

nvt

3.1.2

Beoordelen van bodemenergiesystemen

pm

pm

pm

pm

3.1.3

Grondstoffenbeleid

pm

pm

pm

pm

-

-

-

-

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

3.1.1

Totaal programma Leefbaarheid + = verlaging uitgaaf of verhoging inkomst (voordeel) - = verhoging uitgaaf of verlaging inkomst (nadeel)

10

3.

PROGRAMMA'S

Investeringsplanning Leefbaarheid 2022 - 2025 Voor dit programma zijn de volgende investeringen voorzien:

Programma Leefbaarheid

2023

10.173

5.000-

bedragen x € 1.000 2024 2025 4.450-

2.250-

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

1 Krediet nieuwbouw school centrum- nieuwbouw school

2022

2 Verbeteren binnenklimaat De Combinatie

2.200-

3 Verbeteren binnenklimaat Graaf Jan v Nassauschool

1.000-

4 Gymzalen De Wielingen (ScheldemondcollegeMondia)

290-

5 Uitstel vervanging hockeygras

460-

6 Toplaag Cruijff Court

70-

7 Sporthal Weyevliet

4.600-

8 Sportzaal centrum

-

2.000-

9 Investeringen 2025 begraafplaatsen

175-

10 Investering groot onderhoud wegen

1.461-

260-

11 Beheersysteem kapitaalgoederen

37-

pm

pm

pm

12 Boulevard Bankert en infrastructurele maatregelen Boulevard de Ruyter

pm

5.260-

11.510-

5.915-

Totaal Programma Leefbaarheid

8.605

Toelichting investeringen

1. Krediet nieuwbouw school centrum- nieuwbouw school

Het doel van de investering is nieuwbouw van een school ter vervanging van drie bestaande scholen. Daarnaast wordt hiermee uitvoering gegeven aan het huisvestingsplan onderwijs waarin de wettelijke zorgplicht voor huisvesting is uitgewerkt. Als gevolg van aanvullend lokatieonderzoek is de planning voor uitvoering verschoven van 2022 naar 2023 en verder. 2. Verbeteren binnenklimaat De Combinatie

In samenspraak met de schoolbesturen is een nieuw strategisch huisvestingsplan (SHP) voor de periode 2020-2039 opgesteld . Voor De Combinatie is hierin voor de middellange termijn voorzien om te investeren in klimaatverbetering (2025). Het doel van deze investering is om het binnenklimaat te laten voldoen aan de geldende eisen. 3. Verbeteren binnenklimaat Graaf Jan v Nassauschool

In samenspraak met de schoolbesturen is een nieuw strategisch huisvestingsplan (SHP) voor de periode 2020-2039 opgesteld. Voor de Graaf Jan van Nassauschool is hierin voor de middellange termijn voorzien om te investeren in klimaatverbetering (2025). Het doel van deze investering is om het binnenklimaat te laten voldoen aan de geldende eisen. 4. Gymzalen De Wielingen (ScheldemondcollegeMondia)

In samenspraak met de schoolbesturen is een nieuw strategisch huisvestingsplan (SHP) voor de periode 2020-2039 opgesteld . Voor de voortgezet onderwijsschool Scheldemond (Mondia) is hierin voor de middellange termijn voorzien om te investeren in nieuwe gymzalen (2025/2026). 5. Uitstel vervanging hockeygras Gepland is om de vervanging van de toplagen van de hockeyvelden op het sportpark Vrijburg in Vlissingen met 2 jaar uit te stellen op basis van een keuringsrapport uit 2020. In het keuringsrapport uit 2020 wordt geconcludeerd dat de kunstgrasvelden naar verwachting nog 4 jaar kunnen worden gebruikt.

11

3.

PROGRAMMA'S

6. Toplaag Cruijff Court Gepland is de vervanging van de toplaag van het Cruijff Court in Vlissingen op de locatie Weyevliet (naast het Scheldemond college). Het Cruijff court is in 2007 aangelegd. Normaliter gaat een dergelijke toplaag 10 tot 12 jaar mee. Deze toplaag is daarmee aan het eind van de technische levensduur. Deze investering is opgenomen in het nog vast te stellen Accomodatieplan op hoofdlijnen.

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep 7. Sporthal Weyevliet

Deze investering voor sport en bewegingsonderwijs is ter vervanging van één van de sporthallen Baskensburg. Daarnaast voorziet deze accommodatie in onderwijshuisvesting ten behoeve van het bewegingsonderwijs voor de basisscholen Groot Lammerenburg (Omnibus, De Wissel, Graaf Jan van Nassau) in plaats van de gymzalen Houttuyn en de Vlieger. Tevens gaat de accommodatie ook overdag (voor 1 zaaldeel) ingezet worden overloop voorziening voor het bewegingsonderwijs van de VO scholen (Scheldemond, CSW) op Weyevliet, dit in plaats van het huidige gebruik van de sporthal Baskensburg. Deze investering is opgenomen in het nog vast te stellen Accomodatieplan op hoofdlijnen. 8. Sportzaal centrum

Vanuit onderwijshuisvesting voorziet deze investering in een locatie van bewegingsonderwijs nabij de nieuwbouwlocatie van de basisscholen in het Scheldekwartier. Specifiek zorgt deze investering voor bewegingsonderwijs en sport voor een vervanging van één van de sporthallen Baskensburg. 9. Investeringen 2025 begraafplaatsen

Deze investering is noodzakelijk om de beschikking te houden over voldoende begraafruimte. 10. Investeringen groot onderhoud Wegen Dit betreft de volgende planning:

■ Bloemenbuurt (2022: €203.000), Paauwenburg NO (2022: € 377.000), Westerzicht (2023: 260.000): zijn

projecten welke al langer op de planning staan en waarvoor reeds een rioolkrediet is aangevraagd.

■ Molenweg (2022: €384.000): Dit is fase 4 van het project.

■ Stationsgebied (2022: €310.000) en Edisonweg (2022: €187.000)

11. Beheersysteem kapitaalgoederen

Het huidige beheersysteem (GBI) van onze leverancier Antea houdt op te bestaan. We hebben gekozen voor een gefaseerde transitie naar GeoVisia en kunnen daarmee verder op de basis die we reeds hebben, zonder verlies van functionaliteiten. Een actueel beheersysteem is essentieelvoor het plannen en onderhouden van onze kapitaalgoederen. Met de inzet van GeoVisiakrijgen we de beschikking over moderne software met bijbehorende ondersteuning en sluiten we aan bij de landelijke standaarden. 12. Herinrichting Boulevard Bankert en infrastructurele maatregelen Boulevard de Ruyter

Deze investering betreft een toevoeging aan reeds beschikbare middelen (€ 370.000) en is gekoppeld aan een proces om op korte termijn het perspectief voor de boulevards te schetsen en te realiseren. De uitvoering sluit aan bij de ambities volgend uit de nog vast te stellen Boulevardsvisie. Deze investering is een meerinvestering aanvullend op reeds voorziene investeringen (herstraten promenade zeezijde) en regulier onderhoud (vervanging toplaag fietsstraat) in de komende twee jaar. Met deze aanvullende investering kan een autoluw verblijfsgebied gerealiseerd worden op Boulevard Bankert en kunnen aanvullende infrastructurele verkeersmaatregelen op Boulevard de Ruyter getroffen worden. Met deze investering wordt de woon- en verblijfskwaliteit verhoogd en wordt beoogd om overlast te reduceren.

12

3.

PROGRAMMA'S

3.2 Programma Aantrekkelijke Stad Programmadoel Aantrekkelijke Stad

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

We werken binnen dit programma aan het verbeteren van het ondernemings- en woonklimaat in de gemeente. We bouwen in 2021 verder aan Vlissingen, Oost-Souburg en Ritthem. Nieuwe woningen en nieuwe bedrijfsgebouwen zijn zichtbaar. Het Scheldekwartier, Claverveld, Souburg Noord, de Kenniswerf en bedrijventerrein Souburg veranderen in positieve zin. Zo hebben we grote havens die veel werk bieden. We blijven werken aan behoud en toename van werkgelegenheid, dat leidt tot economische structuurversterking.

We zetten in op een betere bereikbaarheid van Vlissingen over de weg, het spoor en het water. Dit wordt zichtbaar door onder meer de ontwikkeling van een mobiliteitshub voor inwoners, studenten, werknemers en toeristen op het Stationsgebied Vlissingen. Met hulp van de stakeholders in de stad zetten we Vlissingen nog beter op de kaart. De Boulevard is één van de parels van onze stad. We willen immers meer (verblijfs)toeristen aantrekken. Mensen komen naar Vlissingen om te wonen, te studeren, te ondernemen, te werken en te recreëren. Samen met de inwoners, studenten, ondernemers, werknemers en bezoekers van de stad zorgen wij ervoor dat Vlissingen bruist. Nu en in de toekomst. Wij zijn trots op Vlissingen. We zoeken elkaar op en verbeteren onze dienstverlening door nog meer onze werkzaamheden te doen vanuit het gezichtspunt van onze inwoners en ondernemers. Speerpunten / beleidswijzigingen Aantrekkelijke Stad

In deze paragraaf staan de speerpunten en beleidswijzigingen. Aan het einde van de paragraaf volgt per onderwerp de financiële vertaling hiervan. 3.2.1 Actualisatie Huisvestingsverordening

Op 11 maart 2021 heeft de gemeenteraad de "Huisvestingsverordening Vlissingen 2021" beleidsarm gecontinueerd voor de duur van 1 jaar. Dat betekent dat deze verordening op 11 maart 2022 van rechtswege vervalt. Met het oog op de voortdurende druk op de woningmarkt, de nog aanwezige kwetsbare buurten, maar ook ter ondersteuning van de uitvoering van het beleid Huisvesting (inter)nationale werknemers dient het instrument Huisvestingsverordening te worden gecontinueerd. Hiertoe zal voor 11 maart 2022 een geactualiseerde Huisvestingsverordening ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. De afgelopen jaren is er jaarlijks € 158.000 beschikbaar gesteld voor adresonderzoek en dit zal in 2022 gecontinueerd worden. In de tweede helft van 2021 wordt er een plan vastgesteld voor flankerend beleid. Daarnaast zal de doelstelling van de controles worden verbreed. In de huidige aanpak werden de te controleren panden geselecteerd op basis van overlastmeldingen. Deze aanpak wordt opgeschaald door gericht risicopanden te controleren. De intensivering van de integrale controles als onderdeel van de aanpak van (il)legale (door)verhuur/woonfraude zal onderdeel vormen van een plan van aanpak ondermijnende criminaliteit dat in 2021 wordt opgesteld door het cluster Veiligheid.

De capaciteitsinzet van de hierboven genoemde controles zal mede worden ingezet voor een andere belangrijke pijler in de ondermijningsaanpak: De veiligheid in de havens. De intensivering vraagt een structurele verhoging van de formatie en een structurele verhoging van het benodigde budget met € 158.000. 3.2.2 Startersleningen

We vinden het belangrijk om starters op de woningmarkt kansen te bieden in Vlissingen. De Starterslening is daarbij een belangrijk instrument. Met de Starterslening wordt het aanbod van goedkope koopwoningen bereikbaar voor een grotere groep starters. We merken dat de vraag naar startersleningen het afgelopen jaar sterk is toegenomen. Om starters te kunnen blijven faciliteren is voor 2022 een aanvulling nodig van €800.000 aan liquide middelen in het stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). Deze dotatie legt geen beslag op de middelen van de gemeente en verloopt budgettair neutraal.

13

3.

PROGRAMMA'S

3.2.3 Cofinanciering subsidieregeling Aanpak particuliere woningvoorraad uit het Volkshuisvestingsfonds

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Wij hebben met een aantal Zeeuwse gemeenten een gebundelde subsidieaanvraag ingediend voor het Volkshuisvestingsfonds van de rijksoverheid. Deze subsidieregeling is bedoeld voor het verduurzamen, achterstallig onderhoud plegen en/ of levensloopbestendig maken van verouderd particulier woningbezit van eigenaren met een (te) laag inkomen om zelf dit te kunnen uitvoeren. Het ministerie van BZK subsidieert (maximaal) 70% van de totale kosten, terwijl de overige 30% van de in te zetten subsidie voor rekening van de gemeente (en de eigenaren) komt. De gemeentelijke cofinanciering bedraagt maximaal € 2.5 miljoen over een periode van 10 jaar. Gemiddeld is dit een gemeentelijke cofinanciering van maximaal € 250.000 per jaar. Hier staat een totale rijkssubsidie tegenover van ongeveer € 8.440.000. Vanaf 2022 is een bedrag van € 250.000 nodig voor de gemeentelijke cofinanciering. 3.2.4 Woonvisie

De huidige Woonvisie is vastgesteld in 2013. Anno 2021 ziet de wereld er anders uit en dit vraagt om een nieuwe Woonvisie waarin per thema ontwikkelingen, bedreigingen en kansen worden verkend. Voor Vlissingen liggen er uitdagingen hoe om te gaan met de toekomstige woningbouwopgaves. Alleen in het Scheldekwartier kan de komende jaren nog worden gebouwd voor bepaalde segmenten. De andere woningbouwlocaties geven nauwelijks nog ruimte voor uitbreiding. Daarom is het ook van belang om keuzes te maken of en hoe stadsvernieuwing kan bijdragen aan die woningbouwopgaves voor Vlissingen. Er dient een zorgvuldig proces te worden doorlopen naar een visie die antwoord geeft op zowel de kwalitatieve als de kwantitatieve woningbouwopgaves voor de komende jaren. Voor het opstellen van een nieuwe Woonvisie is éénmalig € 38.000 nodig, het benodigde budget is beschikbaar in de begroting van 2021 en wordt indien nodig opgenomen in de jaarlijkse budgetoverheveling van 2021 naar 2022. 3.2.5 Onderzoek huisvesting Podium De Piek

Het pand aan de Hellebardierstraat 11-13 wordt nog van 1 september 2021 – 1 september 2023 in bruikleen gegeven aan Stichting Podium de Piek Vlissingen. In 2022 wordt een onderzoek uitgevoerd door een externe partij naar de structurele mogelijkheden om podium de Piek een nieuwe plek te geven in Vlissingen. De kosten hiervan bedragen éénmalig € 30.000. Financiële vertaling speerpuntennieuw / beleid programma Aantrekkelijke Stad

In onderstaande tabel is de financiële vertaling opgenomen van speerpunten en/of gewijzigd beleid. Indien een financiële vertaling nog niet mogelijk is dan is een P.M. (Pro Memorie) opgenomen. Indien er geen financiële consequenties zijn, dan staat er n.v.t. (niet van toepassing). Onderwerpen in dit programma vallen naar verwachting niet onder het vervolgonderzoek van het artikel 12-traject sociaal domein en werk & inkomen.

Programma Aantrekkelijke Stad

2022

2023

bedragen x € 1.000 2024 2025

3.2.1

Actualisatie Huisvestingsverordening

-158

-158

-158

3.2.2

Startersleningen

-

-

-

-

3.2.3

Cofinanciering subsidieregeling Aanpak particuliere woningvoorraad uit het Volkshuisvestingsfonds

-250

-250

-250

-250

3.2.4

Woonvisie

-

3.2.5

Onderzoek huisvesting De Piek Totaal programma Aantrekkelijke Stad + = verlaging uitgaaf of verhoging inkomst (voordeel) - = verhoging uitgaaf of verlaging inkomst (nadeel)

14

-158

-

-

-

-30

-

-

-

-438

-408

-408

-408

3.

PROGRAMMA'S

Investeringsplanning Aantrekkelijke Stad 2022 - 2025 Voor dit programma zijn de volgende investeringen voorzien:

Programma Aantrekkelijke Stad

2022

2023

bedragen x € 1.000 2024 2025

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

geen investeringen

Totaal Programma Aantrekkelijke Stad

-

Toelichting investeringsplanning

1. Geen nieuwe investeringen gepland.

15

-

-

-

3.

PROGRAMMA'S

3.3 Programma Sociale Samenhang Programmadoel Sociale Samenhang

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Op de overheid rust een zorgplicht richting de inwoners van haar gemeente. Deze zorgplicht kan op verschillende manieren worden ingevuld. In 2020 zijn, voortvloeiend uit het Plan van Aanpak Artikel 12 en de Ontwikkelagenda Sociaal Domein, een aantal richtinggevende besluiten genomen om voor de jaren 2021 en verder tot werkelijk andere keuzes te komen in ons handelen binnen het brede sociaal domein. Deze keuzes bieden de aansturingskaders voor de realisatie van ambities. De gemeente zal in de rol van regisseur en opdrachtgever samen met de uitvoeringsorganisaties deze ambities realiseren. Centraal hierin staat dat door integraal werken tot een effectief, (kosten)efficiënt en dus betaalbaar stelsel gekomen kan worden. Speerpunten / beleidswijzigingen Sociale Samenhang

In deze paragraaf staan de speerpunten en beleidswijzigingen. Aan het einde van de paragraaf volgt per onderwerp de financiële vertaling hiervan. 3.3.1 Artikel 12 Plan van Aanpak en Ontwikkelagenda Sociaal Domein

De belangrijkste ambities in het kader van Artikel 12 zijn voor het sociaal domein (1) kostenbeheersing binnen een (2) toekomstbestendige ondersteuningsinfrastructuur. De rol van de gemeente ligt bij regie, koersbepaling en strakke sturing in de transformatieperiode. De jaren 2021 en 2022 staan in het teken van deze regierol. Om de taakstelling voor het terugdringen van het tekort op het sociaal domein te behalen zijn bezuinigingen noodzakelijk. Er zijn forse investeringen zowel in tijd als geld binnen het Sociaal Domein nodig. Het zijn niet alleen de grote maatschappelijke opgaven maar ook zaken als de discussie met het rijk over de structurele onder financiering en de noodzakelijke hervormingen van de zorginfrastructuur in onze gemeenten onder meer in het kader van het project artikel 12. Ingrepen vanuit het Rijk zoals de € 1.3 miljard bijdrage aan jeugd, zijn vooralsnog incidenteel. Besluitvorming wordt duidelijk vooruitgeschoven naar het volgende kabinet, waardoor het moeilijk is om te sturen op de continuïteit in beleid. Dilemma’s zoals een groeiende zorgvraag en een tekort aan middelen en de effecten van de corona die op dit moment nog niet zijn te overzien onder meer op het gebied van werk & inkomen zijn dus nadrukkelijk kaders voor de plannen zoals deze worden gepresenteerd in de kadernota.

In nauwe samenwerking met de Artikel 12-inspecteur wordt het Plan van Aanpak intern en extern voortgezet, waarbij de directe verbinding wordt gezocht met de in 2020 door de raad vastgestelde kaders van de Ontwikkelagenda Sociaal Domein en het hieraan gerelateerde Uitvoeringsgrogramma.

De samenwerking met stakeholders is hiermee onlosmakelijk verbonden. Daar waar mogelijk zal expliciet gekeken worden naar kansen voor efficiency via herinrichting van bestaande zorginfrastructuren en samenwerkingsverbanden. Grip op de kosten binnen het sociaal domein is een proces wat de komende jaren in directe en indirecte acties en onderzoeken verder zal worden uitgerold.

Voor de gemeente Vlissingen en haar partners in het sociaal domein is het de komende jaren belangrijk om efficiënt en effectief te worden door integraal (samen) te werken in beleid en uitvoering. Alleen zo is het mogelijk om kostendekkend te worden en de inwoners die dat echt nodig hebben ondersteuning te bieden. De Ontwikkelagenda Sociaal Domein en het Plan van Aanpak Artikel 12 geven samen vorm aan de doorontwikkeling van het sociaal domein.

In 2020 is de Ontwikkelagenda Sociaal Domein door de raad vastgesteld. Deze bepaalt de kaders voor het brede sociaal domein. De agenda is vertaald in een meerjarig Uitvoeringsprogramma. Daarin is aangegeven welke speerpunten we in 2021 gaan uitvoeren en welke in de jaren erna. We bevinden ons nu in een overgangsfase, van kaders naar uitvoering. In die zin is 2021 een bouwjaar, waarin de basis wordt gelegd voor een aantal fundamentele wijzigingen in het aanbod van zorg en ondersteuning. Zo vindt in 2021 de nieuwe aanbestedingsprocedure plaats voor diensten en producten onder de Wmo. Het jaar 2022 zal in het teken staan van de implementatie en realisatie. Daarnaast is de herinrichting van

16

3.

PROGRAMMA'S

het ondersteuningsaanbod in het voorliggend veld een belangrijk speerpunt, met als doel het beperken van de instroom in individuele voorzieningen (Wmo, Jeugd en Participatie). Herstructurering van het zorgaanbod wordt gerealiseerd door middel van nieuwe sturingsinstrumenten, zoals beperking van het aantal hoofdaannemers, werken met lumpsumfinanciering en budgetplafonds en het verder ontzuilen van het zorgaanbod door de overgang naar slimmere en meer integrale productcombinaties, waardoor stapeling van zorgproducten wordt tegengegaan.

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep Op 7 oktober 2020 heeft het college besloten opdracht te geven tot de uitvoering van een aantal verbetervoorstellen in het kader van het Plan van Aanpak Artikel 12 . De project kosten voor 2022 behelzen het bedrag van 2021 ad € 1.288.000 inclusief een ophoging van 20% van het budget voor de implementatie en realisatie (totaal € 1.546.000). 3.3.2 Nationaal Programma Onderwijs

Door het Rijk zijn diverse steunpakketten ontwikkeld die bedoeld zijn om de gevolgen van corona op te vangen en ten goede te keren (waaronder Sociaal en Mentaal Welzijn en Leefstijl, Jeugd, Nationaal Programma Onderwijs). Uiteenlopend van doelgroepen als eenzame ouderen, kwetsbare inwoners, jeugd en studenten. Variërend van extra maatregelen in de vorm van activiteiten tot extra begeleiding en extra inzet van jongerenwerkers. In alle gevallen krijgt de gemeente daartoe extra middelen. Het gaat in alle gevallen om incidentele middelen. Van het Nationaal Programma Onderwijs is bekend dat deze middelen ook in 2022 en 2023 zullen worden toegekend. De beschikbaarheid voor Jeugd of Sociaal en Mentaal Welzijn en Leefstijl is tot nu toe alleen toegezegd voor 2021. Niet uitgesloten is dat ook in 2022 nog extra middelen beschikbaar komen. In alle gevallen gaan we ervan uit dat de inzet door en vanuit de gemeente wordt gedaan met maximaal de ter beschikking gestelde middelen, passend binnen de bestaande taken en voorzieningen en uitgevoerd binnen de bestaande capaciteit. Hiervoor is een PM post opgenomen. Indien dit uitgangspunt niet langer kan worden toegepast komen we hier middels een raadsvoorstel op terug. 3.3.3 Participatiewet

In 2020 (quick scan) en 2021 (verdiepend onderzoek Werkleerbedrijf) heeft onder regie van de gemeente(n) op Walcheren extern onderzoek(en) plaatsgevonden naar Orionis Walcheren, gericht op de vraag op welke wijze de gemeente kan komen tot een betaalbare, toekomstbestendige en zo optimaal mogelijk functionerende uitvoering en organisatie van de Participatiewet (incl. schuldhulpverlening en minimaregelingen). Belangrijk speerpunt in 2022 betreft de implementatie van de concrete (verbeter)adviezen voor effectieve interventies die we o.a. uit de onderzoeken hebben gekregen, gericht op verdere optimalisatie van de doelmatige uitvoering en organisatie van de Participatiewet: maximaal effectief tegen lagere kosten. Daarmee vinden we tevens aansluiting bij de doorontwikkeling in het brede social domein, volgend uit de Ontwikkelagenda en het Plan van Aanpak artikel 12. Het in 2021 gestarte proces tot aanpassing van de gemeenschappelijke regeling Orionis Walcheren, waarmee o.a. de beleidsregie wordt teruggehaald naar de gemeente en vorm en inhoud wordt gegeven aan de beleidsregisserende rol van de gemeente, wordt - zo mogelijk - in 2022 afgerond. De geactualiseerde, vast te stellen gemeenschappelijke regeling, dient aan te sluiten bij het gewenste toekomstbestendig sociaal domein, zoals bepaald in de Ontwikkelagenda en Plan van Aanpak artikel 12.

In 2022 krijgt de integrale gemeentelijke toegang sociaal domein verder vorm en inhoud door, naast de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp, ook de toegang tot de Participatiewet, schuldhulpverlening en de gemeentelijke minimaregelingen in de gemeentelijke toegangsorganisatie te implementeren. Voor dit onderdeel is een PM post opgenomen. 3.3.4 Nieuwe Wet Inburgering Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet inburgering nieuwkomers van kracht. Het inburgeringsbeleid gaat drastisch op de schop. Het doel is dat nieuwkomers meteen aan het werk gaan en ondertussen de taal

17

3.

PROGRAMMA'S

leren. Gemeenten krijgen de regie en gaan de lessen inkopen. Gemeenten gaan voor alle inburgeraars een individueel inburgeringsplan (PIP) maken. Nieuwkomers krijgen vervolgens, als onderdeel van hun PIP, van de gemeente een aanbod voor een inburgeringstraject. Gemeenten gaan hen daarbij activeren en begeleiden. In het nieuwe inburgeringsstelsel worden hogere taaleisen gesteld aan inburgeraars. Alles is erop gericht dat ze zo snel mogelijk zelfredzaam worden. Werk is daarbij het sleutelwoord.

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

De voorbereidingen voor de implementatie zijn in 2021 in volle omvang gestart zodat Vlissingen vanaf 1 januari haar taken als regievoerder kan uitvoeren. In onze gemeente zal de regievoering bij de integrale toegang belegd worden. Verder wordt er bij de voorbereidingen in regionaal verband samengewerkt met de andere Zeeuwse gemeenten. Bij het moment van opstelling van deze kadernota was nog niet bekend wat de financiële impact van de wet voor Vlissingen is. De middelen die vanuit de algemene uitkering verstrekt worden zijn namelijk pas bij het verschijnen van de meicirculaire bekend. Voor dit onderdeel is een PM post opgenomen. 3.3.5 Jeugdhulp

Maatwerkdienstverlening 18-

Met betrekking tot de jeugdhulp wordt doorgewerkt aan de transformatiedoelen zoals die in het beschrijvend document van de aanbesteding 2020-2024 zijn opgenomen. Dat betekent meer inzet op ambulante hulp in de eigen omgeving van gezinnen en het voorkomen van doorstroom naar specialistische voorzieningen. Op grond van de monitoring Q4 van 2020, de ontwikkeling van het aandeel jeugd in de bevolking, indexatie van tarieven en verwachte effecten van meer preventie wordt door de IJZ in totaal een 1% stijging in uitgaven voorzien voor 2022. Dit komt met een klein negatief verschil overeen met onze eerdere inschatting. Het meerjarenperspectief vanaf 2023 sluit echter niet meer goed aan bij de prognose die we eerder hebben gemaakt. De verwachting was dat vanaf 2023 het resultaat van de nieuwe aanbesteding en een stringenter beleid bij de toegang een trendbreuk zou laten zien en een afname van uitgaven. Door het resultaat van 2020 blijkt dit niet zo te zijn en verschuift de verwachte trendbreuk een jaar. Hierop dient onze meerjarenbegroting te worden aangepast aan de actuele prognose van IJZ. De financiële gevolgen voor de meerjarenbegroting zien er dan als volgt uit: 2022 € 33.000, 2023 € 227.000, 2024 € 396.000 en 2025 € 55.000. 3.3.5a Uitkomst onderzoek jeugdzorg

We kunnen conform de voorschriften van de provincie voor de jaren 2023-2025 een structurele en voordelige stelpost ‘Uitkomst onderzoek jeugdzorg’ ramen (per gemeente naar rato van de € 300 miljoen per jaar). Voorwaarde is hierbij dat door de gemeente maatregelen worden genomen in het kader van de transformatie rondom jeugdzorg en Wmo mede gericht op beheersing van de kosten. Wij voldoen aan deze voorwaarde en gezien de verwachting rond de uitkomst van het onderzoek jeugdzorg nemen wij net als veel andere gemeenten deze stelpost voor een bedrag van € 850.000 op in de begroting. 3.3.5b Uitkomst Arbitragecommissie

Volgens de Arbitragecommissie moet het kabinet de komende jaren met vele miljarden de tekorten van gemeenten gaan oplossen. Hierover heeft het demissionaire kabinet besloten (bovenop de 300 miljoen) voor 2022 ruim €1,3 miljard extra beschikbaar te stellen. Over de jaren daarna zal het advies van de commissie worden meegenomen in de kabinetsformatie. Dit betekent een bedrag van € 3,8 miljoen in 2022 voor de gemeente Vlissingen. 3.3.6 Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Gemeente Vlissingen is centrumgemeente voor de Maatschappelijke Opvang, Vrouwen Opvang (ook wel: Veilige Opvang) en Beschermd Wonen. Zij is vanuit deze rol verantwoordelijk voor de beleidsvoorbereiding en uitvoering en ontvangt hiervoor de rijksmiddelen. Beleidsmatige afstemming vindt plaats via het Zeeuwsbrede samenwerkingsverband CZW-bureau.

18

3.

PROGRAMMA'S

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

In de aankomende tien jaar worden Beschermd Wonen en de Maatschappelijke Opvang niet alleen een taak van centrumgemeente Vlissingen, maar een taak van álle dertien Zeeuwse gemeenten. Dit hangt samen met het feit dat in navolging van de commissie Dannenberg cliënten zoveel mogelijk in de eigen omgeving ondersteuning moeten krijgen en gemeenten dus voldoende toegerust moeten worden om hun infrastructuur daartoe op te plussen. Hiertoe komt een nieuwe verdeling van het beschikbare geld. Om deze veranderingen in Zeeland succesvol te laten verlopen zijn er in de versnellingsagenda ‘Bescherming en Opvang in Zeeland’ afspraken gemaakt over de manier waarop deze transitie tot stand moet komen. Deze afspraken worden verder uitgewerkt en aangescherpt in de Norm voor Opdrachtsgeverschap die in 2021 is vastgesteld en ingaan per 2022. In deze transitie wordt ten behoeve van de lokale uitwerking verbinding gelegd met de Ontwikkelagenda Sociaal Domein. Regionale samenwerking tussen de dertien gemeenten op het gebied van Beschermd Wonen blijft belangrijk. Hiervoor is een PM post opgenomen. Het proces tot besluitvorming is nog niet vastgesteld door het college. Wij zijn voornemens om - als gemandateerde centrumgemeente - op het OZO d.d. 6 juli de hoofdlijnen van onze visie op het vervolgproces BW-MO met de 12 gemeenten te delen. Na instemming van het OZO stellen we een vervolgagenda op.

Ingroeipad beschermd wonen en maatschappelijke opvang

Er komt een ingroeipad om de middelen bestemd voor Beschermd Wonen te decentraliseren. De termijn hiervoor loopt tussen 1 januari 2023 tot 2033. Gemeenten groeien in 10 jaar toe van de huidige historische verdeling (over centrumgemeenten) naar een objectieve verdeling (over alle gemeenten). De Zeeuwse gemeenten blijven vanaf 2022 verplicht regionaal samen te werken. De afspraken hierover wordt vastgelegd in de Norm voor opdrachtgeverschap. Onderdeel daarvan vormen ook de afspraken over de financiering van BW en MO. Deze financiële afspraken gaan niet alleen over BW maar ook over MO omdat middelen BW deels ingezet worden voor uitgaven MO. Over 4 jaar wordt na een evaluatie besloten of ook de Maatschappelijke Opvang wordt door gedecentraliseerd. Bestaande cliënten beschermd wonen blijven zolang hun indicatie loopt financieel gezien onder de centrumgemeenten vallen, nieuwe cliënten beschermd wonen vallen vanaf 2023 onder verantwoordelijkheid van de gemeente waar ze wonen. 3.3.7 Zeeuwse samenwerking sociaal domein

Het project Zeeuwse Samenwerking Sociaal Domein loopt door in een gewijzigde structuur. Dit provinciebrede project gaat door met haar taak en onderzoekt binnen alle taken in het sociale domein wat de meest optimale schaalniveau van samenwerking is. Hierbij wordt gekeken naar de wijze waarop die taken dan zouden moeten worden uitgevoerd en de overlegvormen die daarbij best passend zijn. De ambitie is een Zeeuws brede samenwerking conform de afspraken hierover in het Zeeuwse. Elk van de dertien Zeeuwse gemeenten zal hiervoor input dienen aan te leveren in de vorm van capaciteit. Hiervoor is een PM post opgenomen. Financiële vertaling speerpuntennieuw / beleid programma Sociale Samenhang

In onderstaande tabel is de financiële vertaling opgenomen van speerpunten en/of nieuw beleid. Indien een financiële vertaling nog niet mogelijk is, dan is een PM (Pro Memorie) opgenomen. Indien er geen financiële consequenties zijn dan staat er n.v.t. (niet van toepassing). Alle onderwerpen vallen naar verwachting onder het vervolgonderzoek van het artikel 12-traject sociaal domein en werk & inkomen. Deze onderwerpen behoeven goedkeuring van de artikel 12-inspecteur en Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Zeeland.

bedragen x € 1.000 2024 2025

Programma Sociale Samenhang

2022

2023

3.3.1

Artikel 12, Plan van Aanpak en Ontwikkelagenda Sociaal Domein

-1546

-

-

-

3.3.2

Nationaal Programma Onderwijs

pm

pm

pm

pm

3.3.3

Participatiewet

pm

pm

pm

pm

3.3.4

Nieuwe wet inburgering

pm

pm

pm

pm

3.3.5

Jeugdhulp Maatwerkdienstverlening 18-

-33

-227

-396

-55

3.3.5a

Jeugdhulp uitkomst onderzoek jeugdzorg

pm

850

850

850

19

3.

PROGRAMMA'S

2022

2023

2024

Uitkomst arbitragecommissie

3800

-

-

2025 -

3.3.6

Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang

pm

pm

pm

pm

3.3.7

Zeeuwse samenwerking Sociaal Domein

pm

pm

pm

pm

3.3.8

Rijksmiddelen uit het Compensatiepakket Wind in de Zeilen

nvt

nvt

nvt

nvt

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

Programma Sociale Samenhang 3.3.5b

Totaal programma Sociale Samenhang

2.221

+ = verlaging uitgaaf of verhoging inkomst (voordeel) - = verhoging uitgaaf of verlaging inkomst (nadeel)

20

623

454

795

3.

PROGRAMMA'S

Investeringsplanning Sociale Samenhang 2022 - 2025 Voor dit programma zijn de volgende investeringen voorzien:

Programma Sociale Samenhang

2022 200-

Totaal Programma Sociale Samenhang

200-

bedragen x € 1.000 2024 2025

C e nc t Co ep nc t Co p e nc t Co ep

1 Aanschaf vakapplicatie Jeugdwet en WMO

2023 -

-

-

Toelichting investeringsplanning

1. Aanbesteding nieuw informatiesysteem toegangsorganisatie Jeudwet en WMO

Per 1 januari 2020 diende de nieuwe toegangsorganisatie voor Wmo en de Jeugdwet operationeel te zijn. Om een soepele overgang te bewerkstelligen die de continuïteit van de zorg voor de inwoners kon borgen, is gekozen om in afwijking van ons inkoopbeleid de vakapplicatie van Porthos ook voor de jaren 2020 en 2021 te gebruiken voor de toegang in de gemeente Vlissingen. In 2022 moeten we een vakapplicatie hebben die het beste aansluit op onze werkwijze. Op dit moment spelen er diverse ontwikkelingen in het sociaal domein, zoals de inrichting van een brede integrale toegang en buurtteams (als onderdeel van vastgestelde plan van aanpak artikel 12 op 7 oktober 2020), die breder gaan dan alleen het team Wmo & Jeugd en die ook een groot effect hebben op het informatiesysteem. Vooruitlopend op de ontwikkeling van een integrale toegang zijn onder meer de casusregie, taken WvGGZ en Beschermd Wonen gepositioneerd bij de gemeentelijke organisatie en is daarmee de toegang verbreed. De ontwikkelingen in de buurtteams en integrale toegang hebben een impact op de inzet, inrichting en het gebruik van de applicaties en de harmonisatie van systemen. Op dit moment is nog onduidelijk aan welke vereisten de vakapplicaties moeten voldoen.