4.3 rvs 1e Begrotingswijziging 2026 Orionis Walcheren bijlage 1 begrwijz
Tekst van het document
Eerste Begrotingswijziging 2026 Orionis Walcheren Vastgesteld DB: 19 februari 2026 Vastgesteld AB:
Eerste begrotingswijziging 2026
Inhoudsopgave 1. Algemeen ........................................................................................................ 3 2. Programma arbeidsmarkt .............................................................................. 9 3. Programma Werkontwikkelbedrijf ............................................................... 12 4. Programma Inkomen ................................................................................... 16 5. Programma Schuldhulpverlening ............................................................... 20 6. Programma Overhead................................................................................. 23 7. Algemene dekkingsmiddelen ..................................................................... 27 8. Financiën ....................................................................................................... 29 Bijlage: Financiële bijdrage van gemeenten .......................................................... 34 Bijlage: Lijst van afkortingen ...................................................................................... 37
2
Eerste begrotingswijziging 2026
1. Algemeen
3
Eerste begrotingswijziging 2026
De primaire begroting 2026 is opgesteld in het voorjaar van 2025 en geeft een eerste indicatie voor 2026. Nu ligt de eerste begrotingswijziging 2026 voor, die de meest actuele informatie tot eind 2025 bevat. Hierin zijn de volgende elementen verwerkt: 1. Transitieplan Werkontwikkelbedrijf 2. Noodzakelijke opvolging van wetswijzigingen 3. Geactualiseerde rijksmiddelen 4. Afspraken met gemeenten inzake schuldhulpverlening en extra taken 5. Interne planvorming voor 2026 Doelstellingen en activiteiten De volgende activiteiten staan centraal in 2026: 1. Maximaliseren van het aantal plaatsingen op werk vanuit de bijstand en niet-uitkeringsgerechtigden. Dit doen we door de personele bezetting op het gewenste niveau te brengen en het werken met de methode ‘Werken naar Vermogen’ nog meer gemeengoed te maken. 2. Starten met de uitvoering van de transitie in het Werkontwikkelbedrijf. Dit op basis van de vier pijlers van het Transitieplan Werkontwikkelbedrijf. 3. Implementeren van de Participatiewet in balans. 4. Doorvoeren van aanpassingen in de organisatie en dienstverlening binnen Schuldhulpverlening. 5. Intensiveren van de aandacht vanuit de leiding en organisatie voor de medewerker. 6. Zetten van vervolgstappen in de digitale transformatie. 7.
Uitvoeren en voorbereiden van noodzakelijke aanpassingen aan ons pand, waaronder vervanging van onderdelen van het dak en verduurzaming van diverse installaties. 8. Werken aan een toekomstbestendige en effectieve financiële functie. Hieronder worden de speerpunten verder uitgewerkt:
aantal mensen wat deeltijd aan het werk is gegaan. Ook werden meer nietuitkeringsgerechtigden geplaatst op werk. We zetten de extra investeringen in re-integratie ook in 2026 voort. We brengen de bezetting hiervoor op het benodigde niveau en maken het werken met de methode ‘Werken naar Vermogen’ nog meer gemeengoed. We richten ons met een tweetal projecten ook specifiek op statushouders voor zowel gemeente Vlissingen als gemeente Middelburg. Daarnaast worden samenwerkingen met UWV (in het kader van de wettelijke ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum) en met Onderwijs en RBL (in het kader van de Wet van School naar Duurzaam Werk) verstevigd. Het klantenaantal PW steeg landelijk in 2025, onder andere door meer instroom van jongeren in de bijstand. Bij Orionis Walcheren steeg het klantenaantal harder dan landelijk. Dit werd veroorzaakt doordat in 2025 meer statushouders zijn gehuisvest in Walcheren. Dit was incidenteel en betrof een inhaalslag ten opzichte van 2024. Voor 2026 begroten we qua ontwikkeling van het klantenaantal dan ook een betere prestatie dan landelijk. Desondanks begroten we voor 2026 een negatief BUIG saldo van € 1.150.000, wat een negatieve begrotingswijziging van € 1.235.000 met zich meebrengt (er was een overschot van € 85.000 begroot). Dit is volledig te wijten aan de te lage Rijksmiddelen voor Vlissingen.
In 2025 zijn de Rijksmiddelen voor Vlissingen € 2,0 miljoen te laag vastgesteld. Hiertegen heeft de gemeente Vlissingen bezwaar en inmiddels ook beroep aangetekend. In de primaire begroting 2026 is uitgegaan van een gedeeltelijke positieve bijstelling van de Rijksmiddelen. De voorlopige toegekende middelen over 2026 (septembercirculaire 2025) laten echter geen verbetering zien maar een verslechtering van € 250.000 (ook hiertegen is door Vlissingen bezwaar aangetekend). Deze (te) lage BUIG financiering legt een zware wissel op onze begroting en daarmee onze opdrachtgevers binnen de GR. Belangrijk om te vermelden dat zonder de extra investering in re-integratie het BUIG tekort nog groter was uitgevallen.
1. Maximaliseren van het aantal plaatsingen op werk (bijstand en nuggers) De resultaten van de re-integratie waren over 2025 positief. Het aantal plaatsingen naar werk was conform verwachting. Dit betreft wel een groter 4
Eerste begrotingswijziging 2026
2. Starten met de uitvoering voor de transitie in het Werkontwikkelbedrijf De afgelopen jaren hebben we vastgehouden aan het door KplusV geschetste perspectief van een (op termijn) winstgevend Werkontwikkelbedrijf. Het afgelopen jaar is gebleken dat dit niet langer realistisch is. De hele branche staat zwaar onder druk. Het begrote verlies bedraagt in 2026 € 0,7 miljoen en is in lijn met de benchmark. Vanwege de te positieve primaire begroting 2026 geeft dit een bijstelling van € 525.000. Elk Werkontwikkelbedrijf is verplicht om een transitieplan op te stellen. Het transitieplan van Orionis Walcheren is gebaseerd op 4 pijlers: 1. 2. 3. 4.
Focus op ontwikkeling Meer inwoners aan het werk Intensiveren samenwerking Betaalbaar en financieel meer voorspelbaar
In 2026 wordt gestart met de uitvoering van dit plan. Doorvoeren van het transitieplan leidt de komende jaren tot een steeds kleiner verlies aflopend naar een verlies van € 0,3 miljoen in 2030. 3. Implementeren van de Participatiewet in balans De Participatiewet in balans bevat wetswijzigingen die de Participatiewet mensgerichter, eenvoudiger en flexibeler maken. De implementatie is eind 2025 gestart en loopt door tot 2027. Het Rijk heeft voor de implementatie middelen beschikbaar gesteld. Voor de Walcherse gemeenten betreft dit € 400.000. In 2026 begroten we voor de implementatie van de wetswijzigingen extra kosten ad. € 160.000. Het Rijksbudget is dus meer dan toereikend. 4. Doorvoeren van aanpassingen in de organisatie en dienstverlening SHV In 2025 hebben gemeenten en Orionis Walcheren gekeken hoe inwoners met beginnende en/of problematische schulden beter geholpen kunnen worden. Er is een pakket met extra activiteiten uitgewerkt wat aansluit bij de norm van de NVVK voor reguliere basisdienstverlening. Binnen schuldhulpverlening onderzoeken we aanpassingen in de organisatie en dienstverlening. De werkzaamheden zijn toegenomen door vroegtijdige ondersteuning van inwoners met (beginnende) schulden. We streven naar
duurzame oplossingen voor schuldenproblematiek. Dit vraagt om een heroriëntatie op de organisatie van het team. In deze begrotingswijziging wordt een eerste aanzet opgenomen van de extra activiteiten. Deze bestaan met name uit meer inzet op nazorg en begeleiding. Dit resulteert in extra kosten ad. € 114.000, die reeds afgestemd zijn met gemeenten. Hiervan is € 40.000 incidenteel. 5. Intensiveren aandacht vanuit leiding en organisatie voor de medewerker Het sociaal domein draait om mensen. Zonder gekwalificeerde, gemotiveerde en gezonde medewerkers kunnen wij inwoners niet optimaal ondersteunen. Onze medewerkers zetten zich dagelijks in voor de meest kwetsbare inwoners van Walcheren. Dit brengt veel ambitie en energie met zich mee, maar kent ook een keerzijde. De complexiteit van het werk neemt toe en veranderingen volgen elkaar in hoog tempo op. Wetswijzigingen, nieuwe doelgroepen en technologische ontwikkelingen stellen hoge eisen aan zowel medewerkers als organisatie. Daarnaast vraagt de samenleving in brede zin steeds meer van inwoners – en dus ook van onze medewerkers. Werk, zorg voor anderen en sociale verplichtingen maken dat scherpe keuzes noodzakelijk zijn. Dit alles zorgt voor druk op zowel de organisatie als haar medewerkers.
Deze ontwikkelingen vragen van Orionis Walcheren dat wij medewerkers continu ondersteunen, ontwikkelen en trainen, en dat wij de organisatie op een toekomstbestendige manier vormgeven. Dit krijgt extra aandacht via onder meer: • de aanpak Werken aan gezondheid; • periodiek medewerkersonderzoek, inclusief opvolging van aandachtspunten; • het stimuleren van gewenst leiderschap bij leidinggevenden; • het bevorderen van eigenaarschap en eigen verantwoordelijkheid bij medewerkers. Tot slot herijken wij onze besturingsfilosofie om deze ambities te borgen. Dit vraagt ook om een toereikend financieel kader en leidt tot de volgende mutaties in de begroting: •
Bij het opstellen van de primaire begroting 2026 is gerekend met een indexatie van 2,7%. Hierin kon nog geen rekening gehouden worden met de CAO
5
Eerste begrotingswijziging 2026
•
•
verhoging voor 2026. De loonkosten stijgen echter in werkelijkheid met 4,3%. Dit resulteert in € 330.000 hogere loonkosten. Vanwege de toegenomen complexiteit hebben we in 2025 aangegeven dat uitbreiding noodzakelijk is in de afdeling Bedrijfsvoering. Met name op het gebied van projectleiding, kwaliteitsadviseurs en Privacy- en security functies. In het begrotingsproces 2025 hebben we aangegeven dat de formatie in de backoffice van Orionis Walcheren is achtergebleven. Het bestuur heeft in 2025 aangegeven een deel van de noodzakelijke formatie-uitbreiding te willen realiseren door in te zetten op verregaande samenwerking met gemeenten. Dit is logischerwijs een langdurig proces, en biedt naar verwachting de komende 2 jaar nog geen soelaas. Vandaar dat nu alsnog een formatie-uitbreiding wordt begroot van 1,7 fte voor projectleiding en CISO. Dit geeft een begrotingswijziging van € 127.000, aangezien deze uitbreiding pas in de loop van 2026 wordt ingevuld. De afgelopen jaren is het ziekteverzuim fors gestegen. In 2024 bedroeg het verzuimpercentage 9,5%. Vanaf 2025 wordt met een uitgebreid plan ingezet op verzuimpreventie: Werken aan Gezondheid. Dit heeft geresulteerd in een daling van het verzuimpercentage met één procentpunt. Het verzuimpercentage bedraagt in 2025 8,5%. Het vooruitzicht is dat deze daling van het verzuim zich in 2026 voortzet.
We zetten in op een vervangingsbudget in 2026 van 3,2% van de loonsom: € 650.000. Een vervangingsbudget tussen 3% en 4% van de loonsom is marktconform. In de primaire begroting 2026 was een te laag vervangingsbudget opgenomen van € 450.000. Om die reden bedraagt de mutatie in de begrotingswijziging € 200.000. Orionis Walcheren hanteert hiermee een andere systematiek dan onze opdrachtgevers. We hebben begrepen dat zij met een aanzienlijk lager vervangingsbudget werken en vanuit het reguliere personeelsbudget vervanging dekken. Orionis Walcheren heeft onvoldoende ruimte in de reguliere budgetten en wil voorkomen dat medewerkers met langdurig ziekteverzuim niet vervangen kunnen worden. Dit leidt immers tot extra druk bij de andere medewerkers met alle ongewenste gevolgen van dien.
6. Zetten van vervolgstappen in de digitale transformatie Organisaties worden geconfronteerd met steeds hogere kosten voor ICT. Dit wordt veroorzaakt door steeds snellere technologische ontwikkelingen, groeiende risico’s op het gebied van security en privacy en stijgende tarieven vanuit ICT dienstverleners. Dit speelt ook bij Orionis Walcheren. In het begrotingsproces 2025 hebben we al aangegeven dat de ICT lasten stijgen. Dit
is echter nog niet verwerkt in de primaire begroting 2026. De lasten in 2026 stijgen met € 430.000. De belangrijkste posten zijn: •
•
•
We zien de jaarlijkse licentiekosten voor ICT fors stijgen. Naast reguliere prijsstijgingen spelen ICT dienstverleners ook in op de krapte, waardoor prijzen stijgen. De licentielasten voor het nieuwe ERP pakket voor het Werkontwikkelbedrijf zijn hiervan een voorbeeld. Door de noodzakelijke vervanging van dit ERP pakket worden we geconfronteerd met hogere licentiekosten van € 110.000 op jaarbasis. De noodzakelijke vervanging van het ERP levert naast hogere licentiekosten ook hoge incidentele implementatiekosten. De kosten van 2025 zijn al opgenomen in de 3e begrotingswijziging 2025. De implementatie loopt door in 2026. In 2026 bedragen de extra (incidentele) implementatiekosten € 220.000. Daarnaast gaan ook de ontwikkelingen in ICT steeds sneller, wat jaarlijks voor Orionis Walcheren diverse ICT projecten tot gevolg heeft. In 2026 is o.a. een wijziging in de HRM systemen noodzakelijk. Dit heeft projectkosten van circa € 50.000 tot gevolg. Deze ontwikkelingen lijken een structureel karakter te hebben. Vandaar dat deze lasten ook in de meerjarenraming zijn opgenomen.
7. Uitvoeren en voorbereiden van noodzakelijke aanpassingen pand In 2026 bereiden we ons verder voor op vervanging van onderdelen van het dak en de verduurzaming van diverse installaties. Daarnaast oriënteren we ons op aanpassingen in het kantoorpand en spreekkamers en gaan we opties in kaart brengen ten aanzien van vrijkomende ruimte in het Werkontwikkelbedrijf. Hiervoor begroten we incidentele advieskosten ad. € 50.000. In 2026 begroten we de vervanging van de traditionele verlichting in het Werkontwikkelbedrijf door LED verlichting. Dit past in de verduurzaming van het pand, verlaagt de energielasten en verbetert tevens de werkomstandigheden voor de medewerkers. Dit geeft eenmalige lasten in 2026 ad. € 40.000. In 2025 is de vervanging van de toegangscontrole van het pand begroot. Deze werkzaamheden zijn echter verschoven naar 2026. Ook het beschikbare budget is overgeheveld van 2025 naar 2026, waardoor dit in 2026 geen extra lasten met zich meebrengt. 8. Werken aan een toekomstbestendige en effectieve financiële functie Het is noodzakelijk dat de financiële functies van onze organisatie verder geprofessionaliseerd worden. Onderdelen hierbij zijn het verbeteren van 6
Eerste begrotingswijziging 2026
administratieve processen, uitbreiden van de control-werkzaamheden en meer datagestuurd werken. Om dit traject goed te kunnen uitvoeren laten we ons hierbij ondersteunen door een externe adviseur. De kosten voor 2026 zijn begroot op € 35.000.
Overige gemeentelijke bijdragen Daarnaast muteren de overige gemeentelijke bijdragen als volgt: Overige gemeentelijke bijdragen X € 1000 Ontoereikende Rijksmiddelen Vlissingen BUIG Lagere uitgaven armoedebeleid Hogere bijdragen gemeenten voor extra taken Bijstelling re-integratiemiddelen Hogere uitgaven KOT Vlissingen Lagere uitgaven leefgeld Oekraine Totaal
Bovenstaande leidt tot verhoging van de algemene dekkingsmiddelen van € 1,6 miljoen negatief. Hiervan is € 0,6 miljoen structureel en € 1,0 miljoen incidenteel: Mutatie algemene dekkingsmiddelen x €1000 1. Maximaliseren van het aantal plaatsingen op werk (bijstand en nuggers) 2. Starten met de uitvoering voor de transitie in het Werkontwikkelbedrijf 3. Implementeren van de Participatiewet in balans 4. Doorvoeren van aanpassingen in de organisatie / dienstverlening SHV 5. Intensiveren aandacht vanuit leiding / organisatie voor de medewerker 6. Zetten van vervolgstappen in de digitale transformatie 7. Uitvoeren en voorbereiden van noodzakelijke aanpassingen pand 8. Werken aan een toekomstbestendige en effectieve financiële functie Totaal speerpunten 2026 Overig: m.n. hogere ontvangsten UWV en lagere lasten huisvesting Totaal mutatie algemene dekkingsmiddelen
Structureel Incidenteel Totaal 0 0 94 431 525 160 160 74 40 114 657 657 212 220 432 90 90 35 35 1.037 976 2.013 -415 622
976
-415 1.598
Totaal 1.235 -848 411 238 106 -114 1.028
De toelichting ten aanzien van de BUIG middelen is hierboven terug te vinden onder speerpunt 1. De overige punten worden hieronder toegelicht: Lagere uitgaven armoedebeleid In 2025 is het armoedebeleid in Vlissingen verruimd. Op basis hiervan is een stijging van de uitgaven begroot voor 2026 ten opzichte van de uitgaven in 2024 van bijna € 1,2 miljoen. Ook voor de andere gemeenten was een (beperktere) stijging begroot op basis van het grotere bereik door de energietoeslag. De werkelijke lasten in 2025 laten nauwelijks een stijging zien ten opzichte van 2024. Vandaar dat voor 2026 een verlaging van de verwachte uitgaven is begroot. Hogere bijdrage gemeenten voor extra taken Op verzoek van gemeenten voeren we diverse extra taken uit: • • • • • •
Inburgering voor gemeenten Middelburg en Veere Project re0integratie statushouders voor gemeenten Middelburg en Vlissingen Verzorgen van het leefgeld ontheemden uit Oekraïne Begeleiding van de gedupeerden van de kinderopvangtoeslag affaire Vroegsignalering schulden als nieuwe wettelijke taak Financiële ontzorging statushouders
Ten opzichte van de primaire begroting geven deze extra taken de volgende extra kosten:
7
Eerste begrotingswijziging 2026
Hogere bijdragen gemeenten voor extra taken x €1000 Vroegsignalering door uitbreiding Vlissingen Kinderopvangtoeslag door uitbreiding Vlissingen Groei inburgering Middelburg / Veere Project statushouders door uitbreiding Middelburg Organisatiebudget extra taken Totaal
Totaal 44 120 37 90 120 411
Vroegsignalering Vlissingen wordt uitgebreid waardoor de dienstverlening vergelijkbaar wordt met die van Middelburg en Veere. Sinds eind 2025 voeren we ook de begeleiding van de gedupeerden KOT affaire voor Vlissingen uit. Daarnaast is het aantal inburgeraars gegroeid. De uitvoeringskosten zijn voor deze extra taken steeds vanuit gemeenten gefinancierd. Op dit moment zijn zo’n 20 FTE hieraan werkzaam. Door de stapsgewijze groei van deze extra taken zijn deze geabsorbeerd in bestaande teams. Dit is één van de oorzaken van de toegenomen belasting van de bestaande organisatie. Om die reden hebben we in de eerste begrotingswijziging 2026 een aanvullend organisatiebudget opgenomen van € 120.000. Bijstelling re-integratiebijdragen De kosten voor re-integratie stijgen ten opzichte van de primaire begroting door meer jobcoaching en meer dienstverlening aan nietuitkeringsgerechtigden. Hogere uitgaven KOT Vlissingen Vanaf eind 2025 heeft Vlissingen de begeleiding van gedupeerden in de KOT (Kinderopvangtoeslag affaire) taak belegd bij Orionis Walcheren. Hierdoor stijgen onze verstrekkingen aan gedupeerde inwoners. Lagere uitgaven leefgeld Oekraïne We zien een afname in de uitgaven van leefgeld.
8
Eerste begrotingswijziging 2026
2. Programma arbeidsmarkt
Risico’s en onzekerheden De afgelopen jaren hebben laten zien dat er grote onzekerheid is. De risico’s zijn divers, de bandbreedtes in financiële gevolgen die daarbij optreden kunnen erg groot zijn en incidenten volgen elkaar soms snel op. Onzekerheid is er ook ten aanzien van Rijksvergoedingen. De BUIG-vergoeding is daarin een belangrijke factor. Deze vormt ruim 50% van onze inkomsten, maar wordt twee keer per jaar door het Rijk herzien. De afgelopen jaren hebben laten zien dat ook daarin grote schommelingen kunnen optreden, tot wel € 2,5 miljoen per jaar. De transitie van het Werkontwikkelbedrijf betreft een grote verandering die gepaard met onzekerheden. Vanuit de gewenste (en door de overheid verplicht gestelde) verduurzaming van onze gebouwen zijn extra (eenmalige) kosten te verwachten. Dit komt door het voortijdig vervangen van nog werkende, niet-duurzame apparatuur. Een eerste plan leidt tot eenmalige uitgaven van circa € 700.000. Na overleg met het DB hebben we besloten dit plan nader tegen het licht te houden en investeringen zoveel mogelijk uit te stellen en gelijk op te laten lopen met de technische levensduur van de huidige gebruikte technologie en apparatuur. In de loop van 2026 zullen we een aangepast plan voorleggen.
Vlissingen, 22 januari 2026 Jeroen Louws voorzitter
Henk Guise algemeen directeur
9
Eerste begrotingswijziging 2026
Het programma Arbeidsmarkt bevat alle re-integratie activiteiten voor bijstandsgerechtigden en gerelateerde groepen. Activerend re-integratiebeleid is onmisbaar voor iedere bijstandsgerechtigde. Iedere investering hierin heeft altijd een positieve opbrengst, financieel en/of maatschappelijk. De re-integratiebudgetten zijn echter beperkt. We kunnen hiermee niet iedereen activeren en ondersteunen. We streven ernaar om iedere klant te laten werken naar vermogen. Ultieme doel van re-integratie is een betaalde baan en geen afhankelijkheid meer van de bijstand. De huidige klantgroep is niet altijd in staat dit te bereiken. Het verkrijgen van een deeltijdbaan is voor veel klanten het maximaal haalbare. Ook een betaalde baan, waarbij de werkgever een loonkostensubsidie ontvangt, behoort tot de opties.
Wat willen we bereiken Product re-integratie
Wat mag het kosten Realisatie 2024
Begroot 2025-3
Begroot 2026
Begroot 2026-1
Aantal plaatsingen
433
420
420
465
Re-integratiemiddelen gemeenten
Voortgang op de participatieladder
---
80 %
80 %
Inkomsten derden
484
768
Personeelslasten
-4.163
Doorbelasting werkontwikkelbedrijf
Het aantal plaatsingen wordt vanaf 2026 verruimd en bevat nu: • Plaatsingen op een reguliere baan (fulltime of parttime) • Plaatsingen bij het Werkontwikkelbedrijf als Nieuw Beschut Werk • Plaatsingen naar school (bij uitstroom uit de uitkering)
Re-integratie x € 1.000
We gaan de bezetting op het gewenste niveau brengen en het werken met de methode ‘Werken naar Vermogen’ nog meer gemeengoed maken. Daarnaast worden samenwerkingen met UWV (in het kader van de wettelijke ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum) en met Onderwijs en RBL (in het kader van de Wet van School naar Duurzaam Werk) verstevigd.
Begr.
Begr.
mutatie
Begr.
Raming
Raming
Raming
Raming
2024
2025-4
2026
2026-1
2026-1
2027
2028
2029
2030
414
6.717
7.799
8.204
8.654
8.991
422
422
436
450
465
481
400
-176
224
231
239
247
255
-4.520
-4.867
-579
-5.446
-5.746
-6.076
-6.449
-6.711
5.548
6.079
6.303
Bijdrage gemeenten t.b.v. inburgering
-1.611
-1.611
-1.611
0
-1.611
-1.703
-1.773
-1.843
-1.912
Re-integratiekosten
-910
-935
-990
-15
-1.005
-1.023
-1.056
-1.091
-1.127
Subtotaal
-652
-219
-766
67
-699
-5
-12
-18
-24
-887
-916
-947
-978
-1.010
67
-1.586
-922
-958
-996
-1.035
870
0
0
0
0
67
-716
-922
-958
-996
-1.035
Directe apparaatskosten Totaal product Reserveringen Totaal na reservering
Wat gaan we daarvoor doen
Jaarrek.
-831
-864
-887
-1.483
-1.083
-1.653
425
0
870
-1.058
-1.083
-783
Totaal baten
6.032
6.847
6.703
660
7.363
8.466
8.894
9.366
9.726
Totaal lasten
-7.515
-7.930
-8.356
-593
-8.949
-9.388
-9.852
-10.362
-10.761
Reserveringen Totaal na reservering
425
0
870
0
870
0
0
0
0
-1.058
-1.083
-783
67
-716
-922
-958
-996
-1.035
Re-integratiemiddelen gemeenten De re-integratiemiddelen worden jaarlijks begroot op basis van drie kenmerken: - aantal inwoners in de bijstand, - aantal plaatsingen met loonkostensubsidie (geeft een indicatie van het aantal inwoners wat jobcoaching nodig heeft) - aantal niet-uitkeringsgerechtigden wat een beroep doet op onze dienstverlening. Dit sluit aan op opbouw van de algemene uitkering Sociaal Domein van gemeenten. De kosten voor re-integratie stijgen ten opzichte van de primaire
10
Eerste begrotingswijziging 2026
begroting door meer jobcoaching en meer dienstverlening aan nietuitkeringsgerechtigden. In 2024 en 2025 werd de extra investering nog gedekt vanuit de algemene dekkingsmiddelen. Vanaf 2026 is ervoor gekozen om deze middelen apart in dit programma op te nemen. Hierdoor ontstaat een volledig overzicht van de reintegratiemiddelen en uitgaven binnen het programma Arbeidsmarkt. In 2026 is de dekking afkomstig uit de algemene reserve, wat ook in dit programma is verantwoord. Vanaf 2027 zijn de middelen voor de extra investering opgenomen onder de re-integratiemiddelen gemeenten. Bijdrage gemeenten t.b.v. inburgering Tot en met 2025 werden de bijdragen gemeenten voor extra taken (en de uitvoeringskosten) verantwoord onder het programma Overhead. Vanaf 2026 worden deze verantwoord in de diverse programma’s. De extra taken binnen dit programma betreffen uitvoering van de WIN (Wet Inburgering Nieuwkomers) voor gemeente Middelburg en Veere. Deze bijdragen zijn in deze begrotingswijziging voor € 33.000 hoger opgenomen dan in de primaire begroting 2026. Als gevolg van meer inburgeraars (en hogere loonkosten) zijn de kosten met € 63.000 gestegen. Daar tegenover staat het wegvallen van een vergoeding van coördinatie van € 30.000.
Personeelslasten Deze zijn vanaf 2026 verhoogd met personeelskosten ten behoeve van inburgering. Bij het opstellen van de primaire begroting 2026 is gerekend met een indexatie van 2,7%. De loonkosten stijgen echter in werkelijkheid met 4,3%. Doorbelasting Werkontwikkelbedrijf Dit betreft in hoofdzaak de dekking van re-integratieactiviteiten in het Werkontwikkelbedrijf. Daarnaast bevatten de re-integratiemiddelen gemeenten ook begeleidingsvergoedingen voor Nieuw Beschut Werk medewerkers. Deze zijn immers ook geplaatst met loonkostensubsidie en hebben extra begeleiding nodig. Middels de doorbelasting komen deze middelen ten goede aan het Werkontwikkelbedrijf. Re-integratiekosten Dit betreffen diverse kosten die gemaakt worden in het kader van re-integratie. Denk bijvoorbeeld aan inkoop van trainingen, werkleertrajecten bij derden, medische adviezen en vergoedingen van kinderopvang en reiskosten voor klanten.
Middelen voor financiële ontzorging van statushouders zijn opgenomen onder het programma Schuldhulpverlening. Inkomsten derden Dit betreft inkomsten vanuit subsidies en de arbeidsmarktregio.
11
Eerste begrotingswijziging 2026
3. Programma Werkontwikkelbedrijf
12
Eerste begrotingswijziging 2026
Wij zorgen voor passend beschut en beschermd rendabel werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt binnen het Werkontwikkelbedrijf en bij externe opdrachtgevers. Door werk te bieden zorgen we ervoor dat deze groep maatschappelijk participeert. Het Werkontwikkelbedrijf ziet het ontwikkelen van haar SW- en Beschut Werk-medewerkers en bijstandsgerechtigden als één van haar hoofdtaken. Dat betekent dat we niet alleen steeds in gesprek zijn met onze medewerkers over ontwikkeling, maar hier ook invulling aan geven door het zoeken naar passend werk. Wij richten ons niet op één werksoort, maar op een ruim palet aan werksoorten zodat de SW- en Beschut Werk-medewerkers zich intern kunnen ontwikkelen. Daarbij kan dit ook extern zijn in de vorm van Begeleid Werken of een detachering. Bijstandsgerechtigden, die een tussenstap nodig hebben in aanloop naar een reguliere baan, stromen in op een passend werkleertraject binnen het Werkontwikkelbedrijf.
Wat willen we bereiken Product Werkontwikkelbedrijf
Realisatie 2024
Begroot 2025-3
Begroot 2026
Begroot 2026-1
Aantal medewerkers in een ontwikkeltraject
35
Oplevering nieuwe ontwikkelwerksoort
1
Rendement x € miljoen
-1,3
-1,0
- 0,2
- 1,0
Wat gaan we daarvoor doen Het jaar 2026 staat in het teken van het transitieplan. Dit transitieplan is gebaseerd op 4 pijlers:
Pijler 1: Focus op ontwikkeling Het werkontwikkelbedrijf kampte de afgelopen jaren met grote verliezen. Om die reden was versterkt aandacht nodig om de productiecijfers te optimaliseren. Hierin zijn grote stappen gezet. Dit geeft ruimte om de komende jaren meer focus aan te brengen op ontwikkeling. Dit betreft ontwikkeling van doelgroepmedewerkers en van bijstandsgerechtigden door passende werkleertrajecten. Hiermee wordt invulling gegeven aan de ‘springplankfunctie’, een springplank voor mensen die een opstap nodig hebben naar een reguliere baan. Pijler 2: Meer inwoners aan het werk Door inzet op doorstroombanen en extra mensen in NBW kunnen meer inwoners aan het werk. Pijler 3: Intensiveren samenwerking Zowel vanuit inwonerperspectief als vanuit financieel perspectief is het noodzaak om de dienstverlening meer en meer samen met andere partijen te organiseren. Denk hierbij aan UWV, Onderwijs, Zorg (dagbesteding, GGZ) en andere Zeeuwse werkontwikkelbedrijven. Pijler 4: Betaalbaar en financieel meer voorspelbaar Het werkontwikkelbedrijf heeft alleen toekomst als dit een voor gemeenten betaalbare maatschappelijke voorziening is. Uitgangspunt is een exploitatie vanuit de beschikbare Rijksmiddelen. Daarnaast moeten de ondernemingsrisico’s structureel omlaag, waardoor de voorspelbaarheid van de resultaten wordt verbeterd. 13
Eerste begrotingswijziging 2026
Deze transitie heeft gevolgen voor alle onderdelen van het Werkontwikkelbedrijf: • Strategie: van intern gericht naar extern georiënteerd. • Ambtelijk personeel: van productiegericht naar productie- en ontwikkelgericht. • Relatie met grote opdrachtgevers: van risicodragend naar partnership. • Werksoorten: van productiegericht naar een splitsing tussen werkfaciliteiten (voor een zwakkere doelgroep) en ontwikkelfaciliteiten. En ook een inkrimping van de werkfaciliteiten vanwege daling van het aantal doelgroepmedewerkers. • Huisvesting: van eigen gebruik naar gedeeld gebruik met andere partijen. In 2026 wordt als eerste een uitvoeringsplan opgesteld. Het uitvoeringsplan bevat de concrete uitwerking van de transitie voor de komende 3 jaar.
Wat mag het kosten Werkontwikkelbedrijf x € 1.000
Jaarrek.
Begr.
Begr.
mutatie
Begr.
Raming
Raming
Raming
Raming
2024
2025-4
2026
2026-1
2026-1
2027
2028
2029
2030
Netto omzet
5.963
5.865
6.606
-918
5.688
5.663
5.646
5.736
5.935
Doorbelasting re-integratie
1.611
1.611
1.611
-407
1.204
1.204
1.204
1.204
1.204
540
561
522
54
576
595
614
635
656
-7.285
-7.466
-7.308
-222
-7.530
-7.902
-7.964
-8.075
-8.219
828
571
1.431
-1.493
-62
-441
-499
-501
-425
Doorbelasting dienstv erlening Operationele kosten Subtotaal Rijksbijdragen doelgroep
15.519
16.396
15.159
1.295
16.454
16.496
16.829
16.552
16.254
Loonkosten doelgroep
-16.148
-16.476
-15.298
-467
-15.765
-15.442
-14.923
-14.217
-13.557
Subtotaal
-629
-80
-139
828
689
1.053
1.906
2.336
2.698
Rijksbijdrage transitiekosten
498
198
0
178
178
178
178
178
178
0
0
0
-300
-300
-300
-530
-530
-530
Subtotaal
498
198
0
-122
-122
-122
-352
-352
-352
Totaal zonder apparaatskosten
697
688
1.292
-787
505
491
1.055
1.483
1.921
Transitiekosten
Directe apparaatskosten
-1.469
-1.526
-1.567
0
-1.567
-1.619
-1.672
-1.727
-1.784
Totaal product
-772
-838
-275
-787
-1.062
-1.128
-617
-244
136
Toev oeging aan reserv e
-498
-198
-978
Onttrekking v an reserv e
0
Totaal na reservingen
-1.270
-1.036
0
-178
-178
-178
-578
-978
81
439
520
530
530
530
530
-194
-526
-720
-776
-665
-692
-312
Totaal baten
21.980
22.459
21.765
555
22.320
22.336
22.653
22.466
22.367
Totaal lasten
-22.752
-23.297
-22.041
-1.342
-23.382
-23.464
-23.270
-22.710
-22.231
Reserv eringen Totaal
-498
-198
81
261
342
352
-48
-448
-448
-1.270
-1.036
-194
-526
-720
-776
-665
-692
-312
KplusV heeft in 2019 onderzoek gedaan naar het Werkontwikkelbedrijf en een forse toekomstige rendementsstijging ingeschat. Het verlies is sinds 2019 gedaald van € 3,1 miljoen naar € 1,0 miljoen in 2025. Het rapport van KplusV was ook de basis voor de primaire begroting 2026. In deze primaire begroting is een verlies van € 0,2 miljoen voor 2026 opgenomen oplopend naar een positief resultaat van € 1 miljoen in 2028. Uit recente publicaties blijkt dat de rendementen in de hele branche zwaar onder druk staan, maar ook dat onze financiële prestaties in relatie tot het 14
Eerste begrotingswijziging 2026
benchmarkgemiddelde zijn verbeterd. In onze ogen is de door KplusV in 2019 ingeschatte forse rendementsstijging niet langer een realistische ambitie. Hiervoor in de plaats schetsen we een aangepast financieel kader voor het Werkontwikkelbedrijf. Voor een toekomstbestendig Werkontwikkelbedrijf is tevens een omvangrijke transitie nodig. Geïnitieerd door het Rijk zijn alle SWbedrijven verplicht zich meer te richten op ontwikkeling i.p.v. op productie. De plannen hiervoor liggen klaar; het Rijk stelt voor de uitvoering transitievergoedingen beschikbaar. Het transitieplan Werkontwikkelbedrijf Orionis Walcheren leidt tot een begroot verlies in 2026 van € 0,7 miljoen (idem aan 2025) aflopend naar een verlies van € 0,3 miljoen in 2030. Dit betekent een negatieve begrotingswijziging voor 2026 van € 525.000.
Rijksbijdrage transitiekosten Het Rijk stelt € 2,1 miljoen beschikbaar voor de transitie van het Werkontwikkelbedrijf. Deze wordt beschikbaar gesteld in de periode 2024 tot en met 2034. Deze bedragen worden opgenomen in de reserve ‘Transitie Werkontwikkelbedrijf’. Transitiekosten De kosten die direct te koppelen zijn aan de transitie van het Werkontwikkelbedrijf worden apart geadministreerd. Deze kosten worden gedekt uit de reserve ‘Transitie Werkontwikkelbedrijf’. Zie ook ‘onttrekking van reserve’ in de programmatabel.
Doorbelasting re-integratie Vanuit programma Arbeidsmarkt worden middelen doorgeschoven naar het Werkontwikkelbedrijf. Dit is vooral ter dekking van re-integratie activiteiten voor bijstandsklanten in het Werkontwikkelbedrijf. Vanaf 2026 is dit bedrag ook voor een deel onder Rijksbijdragen doelgroep opgenomen. Dit betreft een begeleidingsvergoeding voor Nieuw Beschut Werk medewerkers. Rijksbijdragen doelgroep Het Rijk heeft ingezien dat de financiering van werkontwikkelbedrijven onder druk staat. Om die reden zijn rijksmiddelen voor de doelgroep structureel verhoogd. In 2028 tot en met 2030 zijn de rijksbijdragen te hoog vastgesteld. De uitstroom van WSW gaat sneller dan door het Rijk was voorzien. Het bovenmatige deel van de rijksbijdragen wordt toegevoegd aan de reserve ‘Transitie Werkontwikkelbedrijf’. Dit betreft € 400.000 in 2028 en € 800.000 in 2029 en 2023. Zie ook ‘toevoeging aan reserve’ in de programmatabel. We gaan ervan uit dat vanaf 2031 het Rijk de middelen naar beneden bijstelt.
15
Eerste begrotingswijziging 2026
4. Programma Inkomen
Het programma inkomen bevat de inkomensvoorziening voor bijstandsgerechtigden en de verstrekking van bijzondere bijstand en minimaregelingen. Deelnemen aan de maatschappij door werk staat centraal, maar een toereikend leefbudget is een voorwaarde en daarom is een inkomen in de vorm van een uitkering soms (tijdelijk) nodig. Deze uitkeringsverstrekking moet rechtvaardig en rechtmatig: vanuit vertrouwen en maatwerk, maar tegelijkertijd het juiste gebruik van (armoede)regelingen actief stimuleren. De financiële problematiek van de inwoner kan niet los gezien worden van problematiek op andere leefgebieden. Een natuurlijke en soepel lopende samenwerking met de gemeentelijke toegangen voor het sociaal domein en aanpalende organisaties is daarvoor nodig.
Wat willen we bereiken Product Inkomen
Realisatie 2024
Begroot 2025-4
Begroot 2026
Begroot 2026-1
Aantal klanten PW einde jaar
2.762
2.739
2.751
2.816
BUIG saldo ( x € miljoen)
+ 1,3
- 0,5
+ 0,1
-1,5
Doorlooptijd aanvraag PW
83% binnen 4 weken
90% binnen 4 weken
90% binnen 4 weken
80% binnen 4 weken
Wat gaan we daarvoor doen Implementeren van de Participatiewet in balans. Deze bevat wetswijzigingen die de participatiewet mensgerichter, eenvoudiger en flexibeler maken. De implementatie loopt door in 2027. De wetswijzigingen beslaan vier onderdelen: - Vereenvoudiging van de aanvraagprocedure - Een meer rechtvaardige vaststelling voor het recht op bijstand - Hulpmiddelen ten behoeve van een stabiel en voldoende inkomen - Wijzigingen ten aanzien van de begeleiding bij participatie en re-integratie. Hiernaast treft u een schematisch overzicht aan van de wetswijzigingen.
16
Eerste begrotingswijziging 2026
Wat mag het kosten Inkomen x € 1.000
aangetekend). Deze (te) lage BUIG financiering legt een zware wissel op onze begroting en daarmee onze opdrachtgevers binnen de GR. Jaarrek.
Begr.
Begr.
mutatie
Begr.
Raming Raming Raming Raming
2024
2025-4
2026
2026-1
2026-1
2027
2028
2029
2030
Rijksmiddelen BUIG
54.752
56.004
54.454
4.045
58.499
59.646
60.999
62.229
63.480
Terugv ordering BUIG
1.193
790
1.036
-166
870
870
870
870
870
Bijdragen gemeenten BUIG
0
496
0
1.150
1.150
750
350
-50
-450
-54.551
-57.290
-55.406
-5.114
-60.520
-61.266
-62.219
-63.049
-63.900
Subtotaal
1.394
0
84
-85
-1
0
0
0
0
Bijdragen gemeenten
6.489
6.917
7.459
-634
6.825
6.501
6.703
7.027
7.259
168
140
148
-8
140
103
107
110
114
-5.811
-6.727
-7.323
848
-6.475
-6.689
-6.909
-7.137
-7.373
544
350
400
0
400
200
100
0
0
-320
-320
Verstrekkingen energietoeslag
-639
0
0
0
0
0
0
0
0
Verstrekkingen leefgeld Oekraine
-751
-680
-684
114
-570
-116
0
0
0
-1
0
0
0
0
0
0
0
0
583
583
168
128
132
137
-2.359
-2.586
-2.640
-805
-3.445
-3.125
-3.182
-3.287
-3.396
-60
-62
-139
14
-125
-129
-132
-136
-141
-1.026
-2.648
-2.695
-293
-2.988
-3.086
-3.186
-3.291
-3.399
Uitkeringslasten BUIG
Terugv ordering Verstrekkingen armoedebeleid Inkomsten TOZO-regeling Verstrekkingen KOT
Subtotaal Bijdragen gemeenten extra taken Personeelskosten Ov erige kosten Totaal zonder apparaatskosten Directe apparaatskosten
-1.559
-1.620
-1.663
0
-1.663
-1.718
-1.775
-1.833
-1.894
Totaal product
-2.585
-4.268
-4.358
-293
-4.651
-4.804
-4.961
-5.124
-5.293
Totaal baten
62.601
64.347
63.097
4.970
68.067
68.039
69.156
70.319
71.410
Totaal lasten
-65.185
-68.615
-67.455
-5.263
-72.718
-72.843
-74.117
-75.443
-76.703
Totaal
-2.585
-4.268
-4.358
-293
-4.651
-4.804
-4.961
-5.124
-5.293
Rijksmiddelen BUIG In 2025 zijn de Rijksmiddelen voor Vlissingen € 2,0 miljoen te laag vastgesteld. Hiertegen heeft de gemeente Vlissingen bezwaar en inmiddels ook beroep aangetekend. In de primaire begroting 2026 is uitgegaan van een gedeeltelijke positieve bijstelling van de Rijksmiddelen. De voorlopige toegekende middelen over 2026 (septembercirculaire 2025) laten echter geen verbetering zien maar een verslechtering van € 250.000 (ook hiertegen is door Vlissingen bezwaar
Uitkeringslasten BUIG Daarnaast zijn er in het tweede halfjaar 2025 meer inwoners in de bijstand ingestroomd. Dit betreft met name statushouders. Eind 2025 doen hierdoor 45 meer statushouders een beroep op de bijstand dan eind 2024. Dit betekent een stijging van 12%. Bijdragen gemeenten BUIG Bovenstaande factoren tezamen leiden tot een begroot Buig tekort van € 1.150.000 over 2026, wat een negatieve begrotingswijziging van € 1.235.000 met zich meebrengt (er was een overschot van € 85.000 begroot). Hierbij dient wel de kanttekening geplaatst te worden dat de systematiek van de BUIG financiering een betrouwbare begroting sowieso nagenoeg onmogelijk maakt. Bij de berekening van dit tekort is rekening gehouden met een beginstand van 2812 klanten en het feit dat Orionis in 2026 20 klanten beter presteert dan het landelijk gemiddelde. De landelijk gemiddelde stijging (vertaald naar Orionis 24 klanten extra) wordt daarmee beperkt tot 4 en een eindstand van 2816 klanten. Verstrekkingen armoedebeleid In 2025 is het armoedebeleid in Vlissingen verruimd. Op basis hiervan is een stijging van de uitgaven begroot voor 2026 ten opzichte van de uitgaven in 2024 van bijna € 1,2 miljoen. Ook voor de andere gemeenten was een (beperktere) stijging begroot op basis van het grotere bereik door de energietoeslag.
Omdat het een open-einde regeling is het werkelijke gebruik daarvan lastig in te schatten. De werkelijke lasten in 2025 laten nauwelijks een stijging zien ten opzichte van 2024. Vandaar dat voor 2026 een verlaging van de verwachte uitgaven is
17
Eerste begrotingswijziging 2026
begroot. Deze lagere uitgaven betreffen voor circa 80% een verlaging in de gemeente Vlissingen. Vanwege de stijging in de verwachte aanvragen armoedebeleid is vanaf 2025 € 113.000 extra formatie begroot voor de afhandeling hiervan. De noodzaak is hiervoor dus onzeker. We stellen voor om in de loop van het jaar de formatie te heroverwegen. Mede omdat een deel van de verruiming in Vlissingen pas eind 2025 is ingegaan en de werkelijke effecten daarvan pas in 2026 blijken. Verstrekkingen KOT Vanaf eind 2025 heeft Vlissingen de begeleiding van gedupeerden in de KOT (Kinderopvangtoeslag affaire) taak belegd bij Orionis Walcheren. Hierdoor stijgen onze verstrekkingen aan gedupeerde inwoners, wat leidt tot een begrotingswijziging. Tot en met 2025 werden de verstrekkingen KOT (en de bijdrage vanuit gemeenten) verantwoord in het programma Schuldhulpverlening. Vanaf 2026 worden deze in dit programma verantwoord. Verstrekkingen leefgeld Oekraïne We zien een afname in de uitgaven van leefgeld, met een begrotingswijziging tot gevolg. We begroten voor 2026 een uitgave van € 570.000. In 2024 bedroeg dit nog € 780.000. Bijdragen gemeenten extra taken Tot en met 2025 werden de bijdragen gemeenten voor extra taken (en de uitvoeringskosten) verantwoord onder programma Overhead. Vanaf 2026 worden deze verantwoord in de diverse programma’s.
Binnen programma Inkomen worden op dit moment twee extra taken uitgevoerd, namelijk uitbetaling leefgeld Oekraïne (€ 258.000) en de begeleiding van gedupeerden van kinderopvangtoeslag affaire (€ 205.000). Dit laatste bedrag is hoger dan in de primaire begroting, vooral omdat ook
gemeente Vlissingen deze taak inmiddels bij Orionis Walcheren heeft belegd. Dit levert een begrotingswijziging op van € 120.000. Op dit moment hebben we de volgende extra taken in beheer: Inburgering voor gemeenten Middelburg en Veere Project re-integratie statushouders voor gemeenten Middelburg en Vlissingen. Verzorgen van het leefgeld ontheemden uit Oekraïne Begeleiding van de gedupeerden van de kinderopvangtoeslag affaire Vroegsignalering schulden als nieuwe wettelijke taak Financiële ontzorging statushouders De uitvoeringskosten zijn voor deze extra taken steeds vanuit gemeenten gefinancierd. Op dit moment zijn zo’n 20 FTE hieraan werkzaam. Door de stapsgewijze groei van deze extra taken zijn deze geabsorbeerd in bestaande teams. Dit is één van de oorzaken van de toegenomen belasting van de bestaande organisatie. Om die reden hebben we in de eerste begrotingswijziging 2026 een aanvullend organisatiebudget opgenomen van € 120.000. (In de vergoeding van inburgering was een coördinatiebudget van € 30.000 opgenomen. Dit komt daarmee te vervallen.) Personeelskosten Bij het opstellen van de primaire begroting 2026 is gerekend met een indexatie van 2,7%. De loonkosten stijgen echter in werkelijkheid met 4,3%. Op basis van de definitieve Participatiewet in Balans is een Plan van Aanpak opgesteld.
Aanvullend op de eigen inzet wordt voor de uitvoering van spoor 1 van de participatiewet in balans € 115.000 externe kosten begroot voor inhuur van projectleiding. Vanuit de Rijksoverheid worden ook middelen aan de gemeenten beschikbaar gesteld voor de implementatie van de Participatiewet in Balans. Daarnaast is in het programma Overhead € 30.000 begroot voor aanpassingen van systemen en € 15.000 begroot voor aanvullende opleidingen.
18
Eerste begrotingswijziging 2026
Overige kosten Vanaf 2026 wordt jaarlijks een onderzoek ingesteld naar het gebruik van voorliggende voorzieningen. De kosten hiervan bedragen circa € 55.000 per jaar. Dit levert fors hogere besparingen op door inkomens vanuit UWV, alimentatie, etc.
19
Eerste begrotingswijziging 2026
5. Programma Schuldhulpverlening
20
Eerste begrotingswijziging 2026
De afgelopen jaren is de aandacht voor het onderwerp schuldhulpverlening gegroeid. Erkend wordt dat de problematiek groot is. Inwoners met problematische schulden zoeken in veel gevallen pas laat hulp. Met als gevolg dat de problematiek nog groter wordt of verborgen blijft. Terwijl een schuldenvrij bestaan een solide basis vormt om volwaardig mee te doen in de maatschappij. Het programma Schuldhulpverlening bevat alle interventies voor inwoners van Walcheren met financiële zorgen. Met als doel schuldenproblematiek zoveel mogelijk te voorkomen en dat mensen met schuldproblematiek zich als vanzelf tot de juiste instantie wenden. Hierbij moeten ze kunnen rekenen op een rechtvaardige, begripvolle en duurzame oplossing die hen weer perspectief biedt.
Wat willen we bereiken Product Schuldhulpverlening
% inwoners bereikt bij vroegsignalering Startgesprek binnen 7 werkdagen Recidive
Wat mag het kosten Realisatie 2024
Begroot 2025-4
Begroot 2026
Begroot 2026-1
Schuldhulpverlening x € 1.000
42%
> 35%
> 35%
> 35%
Bijdragen gemeenten
319
320
214
-214
0
0
0
0
Verstrekkingen KOT
-316
-320
-214
214
0
0
0
0
2
0
0
0
0
0
0
0
334
334
345
356
368
380
-1.291
-1.545
-1.550
-452
-2.002
-2.025
-2.091
-2.160
-2.232
83%
90%
90%
90% n.t.b.
Subtotaal
Jaarrek.
Begr.
Begr.
mutatie
Begr.
Raming Raming Raming Raming
2024
2025-4
2026
2026-1
2026-1
2027
Bijdrage gemeenten extra taken Personeelskosten
0
2028
2029
2030
Wat gaan we daarvoor doen
Ov erige baten
75
70
47
25
72
73
39
40
42
Ov erige kosten
-10
-16
-17
-9
-26
-27
-28
-29
-30
In 2025 hebben gemeenten en Orionis Walcheren gekeken hoe inwoners met beginnende en / of problematische schulden beter geholpen kunnen worden. Er is een pakket met extra activiteiten uitgewerkt wat in de loop van 2026 wordt ingevoerd en wat aansluit bij de norm van de NVVK voor reguliere basisdienstverlening. Belangrijkste onderdelen zijn extra begeleiding en nazorg van klanten, uitbreiding van de vroegsignalering in Vlissingen naar het niveau van Middelburg en Veere, uitbreiding van het instrument budgetbeheer en inzet op ketensamenwerking.
Totaal zonder apparaatskosten
-1.224
-1.491
-1.520
-436
-1.956
-1.979
-2.080
-2.149
-2.220
Daarnaast onderzoeken we aanpassingen in de organisatie en dienstverlening binnen Schuldhulpverlening. De werkzaamheden zijn toegenomen door vroegtijdige ondersteuning van inwoners met (beginnende) schulden en streven naar duurzame oplossingen voor schuldenproblematiek. Dit vraagt om een heroriëntatie op de organisatie van het team.
Directe apparaatskosten Totaal product
-330
-343
-352
0
-352
-364
-376
-388
-401
-1.555
-1.834
-1.872
-436
-2.309
-2.343
-2.456
-2.537
-2.621
Totaal baten
393
390
261
145
405
418
395
408
422
Totaal lasten
-1.948
-2.224
-2.133
-247
-2.380
-2.415
-2.495
-2.577
-2.662
Totaal
-1.555
-1.834
-1.872
-102
-1.975
-1.998
-2.100
-2.169
-2.241
Verstrekkingen KOT Tot en met 2025 zijn de verstrekkingen KOT verantwoord in dit programma. Vanaf 2026 zijn deze verantwoord onder programma Inkomen.
21
Eerste begrotingswijziging 2026
Bijdragen gemeenten extra taken Tot en met 2025 werden de bijdragen gemeenten voor extra taken (en de uitvoeringskosten) verantwoord onder programma Overhead. Vanaf 2026 worden deze verantwoord in de diverse programma’s. Binnen Schuldhulpverlening worden twee extra taken uitgevoerd, namelijk de aanvullende taken vroegsignalering (€ 131.000) en de financiële ontzorging van statushouders (€ 203.000). Ten aanzien van de vroegsignalering is dit bedrag met € 44.000 gestegen, met name door aanvullende afspraken met gemeente Vlissingen ten aanzien van vroegsignalering. Door deze aanvullende afspraken hebben we met de drie Walcherse gemeenten dezelfde uitvoeringsafspraken voor vroegsignalering. Personeelskosten De personeelskosten zijn gestegen door enerzijds de extra taken (zie hiervoor) en anderzijds door uitbreiding van de dienstverlening binnen Schuldhulpverlening. Samen met gemeenten is een pakket met extra activiteiten uitgewerkt wat aansluit bij de norm van de NVVK voor reguliere basisdienstverlening:
Tevens wordt zoals hiervoor aangegeven de dienstverlening rondom vroegsignalering Vlissingen uitgebreid. In de loop van 2026 wordt beoordeeld of een verder groei gerealiseerd kan worden. Bij het opstellen van de primaire begroting 2026 is gerekend met een indexatie van 2,7%. De loonkosten stijgen echter in werkelijkheid met 4,3%. Overige baten Ook in 2026 en 2027 doen we een aanspraak op ESF subsidie ad € 35.000 per jaar. Overige kosten We kunnen pas tot een schuldenakkoord tussen de klant en zijn schuldeisers komen als alle vorderingen in beeld zijn. Dit is een tijdrovend proces wat ook regelmatig fout gaat. Er komt pas na het akkoord nog een vordering boven tafel, waardoor opnieuw met alle schuldeisers onderhandeld moet worden. We willen graag een zogenaamd ‘Oeps potje’ inzetten. Dit is een financiële buffer waarmee je het risico afdekt als we meer vorderingen gaan schatten. Door meer te schatten verkort je de doorlooptijd waardoor de klant sneller in de regeling komt en de kans op uitval verkleind wordt. Het bespaart tevens tijd. Het is lastig in te schatten wat de omvang van het Oeps potje moet zijn. We zetten nu in op € 10.000 per jaar.
In deze begrotingswijziging wordt een eerste aanzet hiervoor opgenomen. Er wordt een start gemaakt met nazorg en begeleiding en het Oeps potje wordt geïntroduceerd (zie hiervoor de toelichting onder overige kosten). Dit resulteert in extra personeelskosten ad. € 40.000 structureel voor nazorg en begeleiding (1 fte vanaf 1 juli 2026) en begeleiding en € 40.000 incidenteel. 22
6. Programma Overhead
Eerste begrotingswijziging 2026
23
Eerste begrotingswijziging 2026
Wat willen we bereiken
Wat mag het kosten
Een resultaat- en klantgerichte uitvoering van de hiervoor genoemde programma’s, binnen de kaders en budgetten die vastgesteld zijn en met oog voor aankomende wettelijke en wetenschappelijke ontwikkelingen.
Overhead x € 1.000
Bijdragen gemeenten extra taken Ov erige baten
Wat gaan we daarvoor doen De volgende speerpunten staan voor 2026 centraal in dit programma: • De organisatie en zijn medewerkers staan onder druk. De complexiteit van het werk neemt toe en de veranderingen volgen elkaar steeds sneller op. De maatschappij vraagt in de meest brede zin ook steeds meer van zijn inwoners. Werk, zorg voor anderen en een sociaal leven vragen om scherpe keuzes. Dit vraagt extra aandacht van Orionis Walcheren als werkgever. Onderdelen hiervan zijn de aanpak ‘Werken aan gezondheid’, een periodiek medewerkersonderzoek (inclusief opvolging van de aandachtspunten die daaruit volgen), het stimuleren van gewenst leiderschap van leidinggevenden en het nemen van eigenaarschap en eigen verantwoordelijkheid door de medewerkers zelf. Tot slot herijken we de besturingsfilosofie. • Zetten van vervolgstappen in de digitale transformatie. Ook in 2026 worden diverse projecten uitgevoerd ten aanzien van de Digitale Overheid, digitale vaardigheden van medewerkers en de optimalisering van het applicatielandschap. • Uitvoeren en voorbereiden van noodzakelijke aanpassingen aan ons pand. Denk hierbij aan de vervanging van onderdelen van het dak en de verduurzaming van diverse installaties.
Daarnaast zullen we ons in 2026 oriënteren op aanpassingen in het kantoorpand en spreekkamers en gaan we opties in kaart brengen ten aanzien van vrijkomende ruimte in het Werkontwikkelbedrijf. • Werken aan een toekomstbestendige en effectievere financiële functie. Onderdelen hierbij zijn het verbeteren van administratieve processen, uitbreiden van de control-werkzaamheden en meer datagestuurd werken.
Loonkosten
Jaarrek.
Begr.
Begr.
mutatie
Begr.
Raming
Raming
Raming
Raming
2024
2025-4
2026
2026-1
2026-1
2027
2028
2029
2030
1.305
1.128
1.018
-1.018
0
0
0
0
0
527
397
406
105
511
525
540
555
571
-8.392
-9.635
-9.820
-429
-10.249
-10.596
-11.903
-11.406
-11.783
Ov erige personeelskosten
-966
-858
-881
-26
-908
-908
-26
-916
-946
Loonkosten extra taken
-1.305
-1.128
-1.018
1.018
0
0
0
0
0
Huisv esting
-2.832
-2.140
-2.115
-25
-2.140
-2.175
-2.210
-2.247
-2.302
ICT
-3.498
-4.038
-3.649
-432
-4.081
-4.098
-4.231
-4.368
-4.510
Accountant en adv ies
-298
-432
-256
-132
-388
-336
-347
-358
-370
Ov erige kosten
-611
-577
-679
95
-584
-529
-547
-565
-583
-16.071
-17.283
-16.995
-843
-17.838
-18.116
-18.723
-19.305
-19.923
Totaal zonder apparaatskosten Directe apparaatskosten Totaal product Reserv eringen Totaal na reserveringen
4.189
4.353
4.470
0
4.470
4.618
4.770
4.927
5.090
-11.881
-12.930
-12.525
-843
-13.368
-13.498
-13.953
-14.377
-14.833
60
517
60
99
159
0
0
0
0
-11.821
-12.413
-12.465
-744
-13.209
-13.498
-13.953
-14.377
-14.833
Totaal baten
1.832
1.526
1.424
-913
511
525
540
555
571
Totaal lasten
-13.713
-14.456
-13.949
70
-13.879
-14.023
-14.493
-14.933
-15.405
Reserv eringen Totaal
60
517
60
99
159
0
0
0
0
-11.821
-12.413
-12.465
-744
-13.209
-13.498
-13.953
-14.377
-14.833
Bijdragen gemeenten extra taken Vanaf 2026 zijn de extra taken verantwoord in de diverse programma’s. Daar zijn dus ook de bijdragen gemeenten en bijbehorende personeelskosten terug te vinden. Overige baten Dit betreft onder andere huuropbrengsten, opbrengsten vanuit het UWV voor bijvoorbeeld zwangerschap, rentebaten en een ambtelijke detachering. Loonkosten Bij het opstellen van de primaire begroting 2026 is gerekend met een indexatie van 2,7%. De loonkosten stijgen echter in werkelijkheid met 4,3%. 24
Eerste begrotingswijziging 2026
• De afgelopen jaren is het ziekteverzuim fors gestegen. In 2024 bedroeg het verzuimpercentage 9,5%. Vanaf 2025 wordt met een uitgebreid plan ingezet op verzuimpreventie: Werken aan Gezondheid. Dit heeft geresulteerd in een daling van het verzuimpercentage met één procentpunt. Het verzuimpercentage bedraagt in 2025 8,5%. Het vooruitzicht is dat deze daling van het verzuim zich in 2026 voortzet. We zetten in op een vervangingsbudget in 2026 van 3,2% van de loonsom: € 650.000. Een vervangingsbudget tussen 3% en 4% van de loonsom is marktconform. In de primaire begroting 2026 was een te laag vervangingsbudget opgenomen van € 450.000. Om die reden bedraagt de mutatie in de begrotingswijziging € 200.000. In het begrotingsproces 2025 hebben we aangegeven dat de formatie in de backoffice van Orionis Walcheren is achtergebleven. Het bestuur heeft in 2025 aangegeven een deel van de noodzakelijke formatie-uitbreiding te willen realiseren door in te zetten op verregaande samenwerking met gemeenten. Dit is echter logischerwijs een langdurig proces, en levert naar verwachting de komende 2 jaar nog geen soelaas. Vandaar dat nu alsnog een formatieuitbreiding wordt begroot van 1,7 fte voor projectleiding en CISO. Dit geeft een begrotingswijziging van € 125.000 bij een invulling vanaf 1 mei 2026.
ICT kosten In het begrotingsproces 2025 hebben we reeds aangegeven dat de ICT lasten structureel stijgen. Dit is echter nog niet verwerkt in de primaire begroting 2026. Deze begrotingswijziging bevat een stijging van de ICT-lasten ad. € 432.000 ten opzichte van de primaire begroting. Dit wordt veroorzaakt door meerdere oorzaken. De belangrijkste oorzaken zijn: • We zien de jaarlijkse licentiekosten voor ICT fors stijgen. Naast reguliere prijsstijgingen spelen ICT dienstverleners ook in op de krapte, waardoor prijzen stijgen. De licentielasten voor het nieuwe ERP pakket voor het werkontwikkelbedrijf zijn hiervan een voorbeeld. Door de noodzakelijke vervanging van dit ERP pakket worden we geconfronteerd met hogere licentiekosten van € 110.000 op jaarbasis.
•
•
De noodzakelijke vervanging van het ERP levert naast hogere licentiekosten ook hoge incidentele implementatiekosten. Deze zijn reeds opgenomen in voor 2025 opgenomen in de 3 e begrotingswijziging 2025. Dit loopt door in 2026. In 2026 bedragen de extra implementatiekosten € 220.000. Daarnaast gaan ook de ontwikkelingen in ICT steeds sneller, wat jaarlijks voor Orionis Walcheren diverse ICT projecten tot gevolg heeft. In 2026 zijn o.a. wijzigingen in de HRM systemen noodzakelijk. Dit heeft projectkosten van circa € 50.000 tot gevolg. Dit lijkt een structureel karakter te hebben. Vandaar dat deze lasten ook in de meerjarenraming zijn opgenomen. Om nazorg en begeleiding een vast onderdeel van onze dienstverlening binnen Schuldhulpverlening te maken, is in overleg met gemeenten gekozen voor de werkmethodiek Plinkr Nazorg. De kosten voor de methodiek uit softwarelasten ad € 24.000 per jaar. Plinkr Nazorg is een werkmethodiek, ontwikkeld voor gemeenten en lokale hulpverleners, om de uitstroom en nazorg tijdens en na schuldhulpverlening, budgetbeheer en bewindvoering te organiseren.
Accountant en advieskosten In 2026 bereiden we ons verder voor op vervanging van onderdelen van het dak en de verduurzaming van diverse installaties. Daarnaast oriënteren we ons op aanpassingen in het kantoorpand en spreekkamers en gaan we opties in kaart brengen ten aanzien van vrijkomende ruimte in het Werkontwikkelbedrijf. Hiervoor begroten we incidentele advieskosten ad. € 50.000. Het is noodzakelijk dat de financiële functies van onze organisatie verder geprofessionaliseerd worden. Onderdelen hierbij zijn het verbeteren van administratieve processen, uitbreiden van de control-werkzaamheden en meer datagestuurd werken. Om dit traject goed te kunnen uitvoeren laten we ons hierbij ondersteunen door een externe adviseur. De kosten voor 2026 zijn begroot op € 35.000.
25
Eerste begrotingswijziging 2026
Daarnaast worden we geconfronteerd met hogere kosten voor andere advieskosten. Reserveringen Er zijn 2 onttrekkingen vanuit reserves in het programma Overhead: 1. Uitvoering TOZO ad. € 54.000. (Deze was voor € 60.000 in de primaire begroting 2026 opgenomen.) 2. Budgetoverheveling vanuit 2025 ten behoeve van aanpassingen in het systeem voor de toegangscontrole ad. € 105.000. Deze was niet opgenomen in de primaire begroting.)
26
Eerste begrotingswijziging 2026
7. Algemene dekkingsmiddelen
27
Eerste begrotingswijziging 2026
Wat mag het kosten De algemene dekkingsmiddelen zijn voor 2026 ongewijzigd ten opzichte van de primaire begroting 2026. Vanaf 2027 wordt de extra investering re-integratie niet meer verwerkt in de algemene dekkingsmiddelen maar opgenomen in het programma Arbeidsmarkt onder gemeentelijke bijdragen re-integratie. Bij vaststelling van deze begrotingswijziging worden de saldi van de programma’s verwerkt in de exploitatiebijdragen van gemeenten. Dit geeft het volgende overzicht. Algemene dekkingsmiddelen x € 1.000
Exploitatiebijdragen gemeenten Extra investering re-integratie
Jaarrek.
Begr.
Begr.
mutatie
Begr.
Raming
Raming
Raming
Raming
2024
2025-4
2026
2026-1
2026-1
2027
2028
2029
2030
21.997
22.637
23.359
23.714
21.997
22.637
23.359
23.714
19.245
20.094
19.673
435
870
870
870
-870
-870
Correctie extra investering
21.271
-330
Extra investering vanuit algemene reserve Totaal
1.598
19.680
20.634
19.673
1.598
21.271
28
Eerste begrotingswijziging 2026
8. Financiën
29
Eerste begrotingswijziging 2026
Reserves
2. 3.
De re-integratiemiddelen worden verdeeld op basis van de omvang van Rijksmiddelen re-integratie in 2024. De gemeentelijke bijdrage BUIG (BUIG tekort of overschot) wordt verdeeld op basis van de omvang van de Rijksmiddelen BUIG.
Overzicht van incidentele baten en lasten Omschrijving
Overzicht taakvelden (x € 1.000) begrotingswijziging 2026 lasten
0
baten
lasten
baten
saldo
Bestuur en ondersteuning
0.4
Ov erhead
0.5
Treasury
0.7 0.9
13.748
-1.424
12.324
15.017
-1.850
13.167
201
0
201
201
0
201
Algemene uitkeringen en ov erige uitkeringen
0
-19.673
-19.673
0
-21.272
-21.272
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
0.10
Mutaties reserv es
0
-1.011
-1.011
178
-1.549
-1.371
0.11
Resultaat v an de rekening v an baten en lasten
0
0
0
0
0
0
Sociaal Domein
0
0
0
0
0
0
6.231
75.022
-68.396
6.626
6 6.3
Inkomensregelingen
70.388
-64.157
6.4
WsW en Beschut Werk
22.102
-21.827
275
23.014
-21.952
1.062
6.5
Arbeidsparticipatie
8.356
-6.703
1.653
8.527
-6.941
1.586
TOTAAL
0
mutaties
2026-1
Incidentele lasten
1e begrotingswijziging 2026 saldo
2026
Werkontwikkelbedrijf
Transitiekosten
81.000
Inkomen
afwikkeling tozo-leningen
400.000
leefgeld Oekraïne
684.000
extra inzet ondersteuning 2 fte
187.000
Schuldhulpverl. Overhead
Investeringsbegroting
Reservemutaties
0 400.000
-114.000
570.000 187.000
extra inzet Oekraine en KOT
463.000
463.000
KOT affaire toekenningen
320.000
320.000
implementatie PW in balans
115.000
115.000
KOT affaire toekenningen
214.000
Extra personeelskosten (ESF)
0
-81.000
-214.000
0
35.000
35.000
extra inzet afwikkeling Tozo leningen
60.000
-6.000
54.000
extra inzet Oekraine en KOT
339.000
-339.000
0
ziektevervanging/preventie
300.000
-300.000
0
implementatie PW in balans
45.000
45.000
toegangsbeveiliging
105.000
105.000
ICT
220.000
220.000
Toevoegingen reserves
81.000
81.000
330.000
2.595.000
2.265.000 Incidentele baten Inkomen
Verdeelsleutels: Een groot aantal gemeentelijke bijdragen zijn onafhankelijk vast te stellen. Voor de onderstaande gemeentelijke bijdragen worden de Walcherse bedragen verdeeld over de drie gemeenten op basis van verdeelsleutels: 1. De algemene dekkingsmiddelen worden verdeeld over de drie gemeenten aan de hand van de omvang van de volgende (rijks)middelen: Re-integratiemiddelen, Rijksmiddelen WSW, Rijksmiddelen NBW en Rijksmiddelen BUIG,
Schuldhulpverl.
afwikkeling tozo-leningen
400.000
leefgeld Oekraïne
684.000
400.000 -114.000
570.000
vergoeding inzet Oekraine en KOT
463.000
463.000
KOT affaire toekenningen
320.000
320.000
KOT affaire toekenningen
214.000
Subsidie ESF Overhead
vergoeding inzet Oekraine en KOT
Reservemutaties
Onttrekkingen reserves
339.000
-214.000
0
35.000
35.000
-339.000
1.011.000 2.648.000
0 1.011.000
151.000
2.799.000
30
Eerste begrotingswijziging 2026
Programma arbeidsmarkt Totaaloverzicht van baten en lasten Re-integratie x € 1.000
Totalen x € 1.000
Jaarrek. 2024
Begr. 2025-4
Begr. 2026
Lasten Re-integratie Werkontwikkelbedrijf Inkomen Schuldhulpverlening Overhead Heffing VPB Onvoorzien
-111.114 -7.515 -22.752 -65.185 -1.948 -13.713 0 0
-116.522 -7.930 -23.297 -68.615 -2.224 -14.456 0 0
-113.933 -8.356 -22.041 -67.455 -2.133 -13.949 0 0
Baten Re-integratie Werkleerbedrijf Inkomen Schuldhulpverlening Overhead Heffing VPB
112.594 6.032 21.980 62.601 393 1.832 0
116.202 6.847 22.459 64.347 390 1.526 0
Onvoorzien Alg.dekkingsmiddelen
0 19.756
0 20.634
Saldo Reserveringen Saldo na reservering