4.2 rvs Wijziging tariefstelsel afvalstoffenheffing

Registratiekenmerk: 2335468 / 2335513 Onderwerp: Wijziging tariefstelsel afvalstoffenheffing

De raad besluit: 1. In te stemmen met de wijzigingen in het tariefstelsel; 2. Dit tariefstelsel op 1 januari 2024 te laten ingaan en hiervoor de financiële consequenties te verwerken in de Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing Vlissingen 2024. 3. Kennis te nemen van de hiermee gemoeide wijziging in het Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening Vlissingen 2022, zodat het beschikbare aantal openingen en minicontainers passend is bij de tariefgroepen. Samenvatting De gemeenteraad stemt in met de voorgestelde wijzigingen in het tariefstelsel afvalstoffenheffing. In het nieuwe, gedifferentieerde tariefstelsel onderscheiden we 3 typen huishoudens: een-, tweeen meerpersoonshuishoudens. Hoe meer personen in een huishouden, hoe hoger het tarief. Wel krijgen grotere typen huishoudens meer openingsmogelijkheden om het huishoudelijk restafval te storten in ondergrondse containers. Deze wijzigingen worden verwerkt in de Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing Vlissingen 2024 en het Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening Vlissingen 2022. Verder stemt de raad ermee in om dit nieuwe tariefstelsel in te laten gaan op 1 januari 2024. Inleiding In mei 2020 heeft u, als gemeenteraad, het Grondstoffenbeleid vastgesteld. Dit beleid is gericht op het behalen van de VANG-doelstelling: maximaal 100 kg restafval1 per inwoner per jaar.

In 2021 stemde u, als gemeenteraad, in met de invoering van een nieuw afvalinzamelsysteem. Vervolgens heeft het college in 2022 het uitvoeringsplan vastgesteld voor dit nieuwe inzamelsysteem (zie voor uitgebreidere aanleiding/context documentnr. 2338359). De wijziging van het tariefstelsel is onderdeel van stap 1 uit het uitvoeringsplan (zie 2175312 + 2175311). Momenteel mag ieder huishouden, ongeacht de grootte van het huishouden, 30 keer per maand gebruik maken van een ondergrondse container voor restafval. Iedereen betaalt hiervoor hetzelfde tarief afvalstoffenheffing (in 2023 is dat €353,11). Bijvoorbeeld: Dhr. De Vries (eenpersoonshuishouden) betaalt in 2023 net zoveel afvalstoffenheffing als de familie Visser, een gezin met 3 kinderen (meerpersoonshuishouden). Beide huishoudens mogen 30 keer per maand gebruik maken van een ondergrondse container voor restafval. Zowel gevoelsmatig als op basis van onze cijfers (zie documentnr. 2338359), blijkt in het algemeen dat hoe groter het huishouden is, hoe meer afval het produceert. Dit tariefstelsel met 1 tarief is niet langer houdbaar, zeker als we in de toekomst de service op restafval verder gaan beperken. Bij één tarief met hetzelfde aantal openingsmogelijkheden zou het beperken van restafval voor kleine huishoudens wellicht te eenvoudig zijn en voor grote huishoudens juist te moeilijk zijn.

1 Huishoudelijk restafval is het mengsel van huishoudelijk afval dat overblijft nadat gft-afval, papier/karton, glas,

enz.) gescheiden zijn gehouden en afgevoerd. Auteur: J Bijl Telefoonnummer: +31118487282

Registratienummer nota: 2335468 / 2335513

Ook andere Zeeuwse gemeenten, zoals Hulst, Borsele en Terneuzen, die net als de gemeente Vlissingen geen Diftar2 hebben ingevoerd, maken allemaal onderscheid in hun tarieven afvalstoffenheffing op basis van de omvang van het huishouden. Daarbij is het wel zo eerlijk als de openingsmogelijkheden voor ondergrondse container restafval kleiner zijn voor eenpersoonshuishoudens dan voor twee- of meerpersoonshuishoudens. Wat willen we bereiken? Een tariefstelsel en een gedifferentieerd aantal openingen voor fijn huishoudelijk restafval die beter passen bij de omvang van het huishouden en het geproduceerde afval. Dit stelsel moet in de toekomst de mogelijkheid bieden de beperkingen op restafval gerichter uit te kunnen voeren, zodat we in de toekomst het huishoudelijk restafval op een realistische wijze verder kunnen beperken. Dit nieuwe stelsel maakt het voor zowel een-, twee- als meerpersoonshuishoudens niet alleen haalbaar om het afval beter te scheiden, maar het zet ook aan tot afval scheiden (zie documentnr. 2338359 voor uitgebreidere toelichting nieuw tariefstelsel). Het voorstel hanteert 3 tariefgroepen: • Eenpersoonshuishoudens • Tweepersoonshuishoudens • Meerpersoonhuishoudens De reden voor deze verdeling is het grote aandeel één- en tweepersoonshuishoudens in de gemeente Vlissingen.

Daarnaast willen we grotere huishoudens voldoende mogelijkheden geven om hun restafval kwijt te kunnen. Het voorstel voor het nieuwe tariefstelsel ziet er als volgt uit: Tarief

Aantal Gemiddeld Aantal Tarief Tarief huishoudens aantal keer huidig voorstel* keer openingen openingen voorstel werkelijk Eenpersoonshuishouden 9773 7,4 15 € 353,77 € 331,77 Tweepersoonshuishouden 7688 9,5 20 € 353,77 € 365,01 Meerpersoonshuishouden* 5498 13,2 30 € 353,77 € 409,44 Extra afvalsleutel en 30 € 409,77 minicontainer restafval** Tabel 1 Tariefstelsel en openingen * De daadwerkelijke hoogte van het tarief wordt aan u als gemeenteraad op 16 november voorgelegd. Op basis van het aantal werkelijke en mogelijke aantal openingen zijn de tarieven van de tariefgroepen bepaald. **zie voor toelichting Kanttekeningen en risico’s Extra openingen + Effect voor huishoudens met rolcontainer restafval Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ Het nieuwe inzamelsysteem maakt het mogelijk dat inwoners beter hun afval kunnen scheiden, waardoor meer afval gerecycled kan worden als grondstof voor nieuwe producten. De wijziging van het tariefstelsel is een stap in de invoering van het nieuwe inzamelsysteem en is noodzakelijk om in een later stadium het restafval verder te beperken. Daarmee sluit het aan bij de ambitie "In 2040 is Vlissingen schoon en circulair".

2 Toelichting op het principe van Diftar als financiële prikkel: wanneer je als inwoner goed je afval scheidt, en

zodoende minder restafval overhoudt, betaal je minder afvalstoffenheffing. Wanneer je je grondstoffen niet gescheiden aanbiedt, heb je meer restafval, en wordt een hogere heffing in rekening gebracht.

Blad 2 behorend bij 2335468 / 2335513

Wat gaan we ervoor doen? We leggen deze wijziging van het tariefstelsel vast in de Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing Vlissingen 2024. Deze wordt op 16 november 2023 aan u als gemeenteraad voorgelegd. Op voorwaarde dat u de Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing Vlissingen 2024 vaststelt, hanteren wij per 1 januari 2024 3 tarieven voor afvalstoffenheffing met een passend aantal openingen voor de ondergrondse container voor restafval (zie voorstel in de bijlage). Het college van B&W past - na de vaststelling van de Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing Vlissingen - artikel 5 lid 5 van het Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening aan met het oog op het aantal openingen (15, 20 en 30), containers per type huishouden en extra afvalsleutels en extra containers voor huishoudelijk restafval. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Proces Op 16 november 2023 besluit u als raad over de gemeentelijke heffingen, waaronder de Afvalstoffenheffing. In dat raadsvoorstel gaan we uit van een gewijzigd tariefstelsel. Indien u als raad nu niet instemt met het gewijzigde tariefstelsel, zal het raadsvoorstel gebaseerd worden op het oude tariefstelsel.

Gematigde beperking van aantal openingen We gaan het aantal openingsmogelijkheden om huishoudelijk restafval te storten in ondergrondse containers nog maar beperkt terugbrengen. Voor meerpersoonshuishoudens blijft het aantal openingen voor restafval zelfs 30 keer. Voor een- (gemiddeld 7,4) en tweepersoonshuishoudens (9,5) zitten we gemiddeld ver onder de 30 inworpen per maand en gaan we terug naar respectievelijk 15 en 20 openingen. Voordat we het aantal inworpen verder beperken, willen we eerst (als eerste stap voor het invoeren van het nieuwe inzamelsysteem) de voorzieningen voor herbruikbare afvalstromen uit breiden. Dit conform het uitvoeringsplan van het nieuw inzamelsysteem (documentnr. 2175312 + 2175311.). Extra openingen In principe hebben huishoudens voldoende mogelijkheden om hun huishoudelijk afval kwijt te kunnen. Herbruikbare afvalstromen, zoals oud-papier, PMD, gft-afval en glas kunnen huishoudens altijd en onbeperkt kwijt. Op basis van de cijfers blijkt het aantal openingen voor huishoudelijk restafval ook voldoende te zijn. Desondanks willen we huishoudens de mogelijkheid bieden om een extra afvalsleutel (met 30 extra openingen) of extra rolcontainer voor restafval af te nemen. Om het scheiden van afval te stimuleren vragen we voor een extra afvalsleutel of extra rolcontainer voor restafval het tarief voor meerpersoonshuishoudens (€ 409,44).

Gelet op de hoogte van het bedrag zal de inwoner het zorgvuldig overwegen om een extra afvalsleutel of container aan te vragen. Hiermee ontmoedigen we het restafval, conform ons nieuwe inzamelsysteem en VANGdoelstelling Effect voor huishoudens met rolcontainer restafval Het aantal openingen is alleen van invloed op de huishoudens die gebruik maken van een ondergrondse container voor restafval. Voor de huishoudens die momenteel nog gebruik maken van een rolcontainer voor restafval, verandert er behalve het tarief weinig. Behalve voor huishoudens die twee of meerdere rolcontainers voor restafval hebben staan. Zij ontvangen een brief waarin hen de keuze wordt geboden om óf gebruik te maken van één rolcontainer voor restafval of extra te gaan betalen voor een extra rolcontainer. Bij de invoering van het nieuwe inzamelsysteem zal in de toekomst slechts een zeer beperkt aantal huishoudens nog gebruik maken van een rolcontainer voor restafval (zie bijlage 2175312 + 2175311). Wel zullen de bestaande containers de komende periode worden gechipt. Op deze manier worden alleen de geregistreerde rolcontainers geleegd.

Blad 3 behorend bij 2335468 / 2335513

Bestaande regeling voor incontinentiemateriaal blijft bestaan Inwoners kunnen in aanmerking komen voor meerdere openingen per maand, wanneer zij - als gevolg van een chronische ziekte of medische beperking van henzelf of van personen die behoren tot hun huishouden - medisch afval hebben, zoals stomamateriaal, incontinentiemateriaal en dialysemateriaal. Hiervoor worden geen extra kosten in rekening gebracht. Bijplaatsingen De toegangsbeperking die de afgelopen jaren is ingevoerd op de ondergrondse containers voor restafval, heeft met name in de binnenstad en ook in andere gebieden waar reeds sprake was van bijplaatsingen, de situatie verergerd. Hiervoor is reeds een aantal maatregelen genomen, waaronder extra communicatie, extra mogelijkheden voor kamerverhuurpanden om hun afval te storten, handhaving et cetera. Gelet op het aantal keer dat inwoners gebruik mogen maken van de ondergrondse container voor restafval en het huidige gebruik (zie gemiddelde), is de verwachting dat invoering van een gedifferentieerd tariefstelsel niet leidt tot veel extra bijplaatsingen. Desondanks blijven we extra aandacht besteden aan de kamerverhuurpanden en huishoudens die beduidend vaker dan gemiddeld gebruik maken van de restafvalcontainer. Daarnaast blijven we als organisatie werken aan het zoveel mogelijk terugdringen van bijplaatsingen, op verschillende wijzen.

Belastingdrukverschuiving Door het invoeren van het nieuwe tariefstelsel vindt er een belastingdrukverschuiving plaats (de tarieven kunnen nog wijzigen op basis van de uiteindelijke begroting, deze zullen op 16 november aan u, als gemeenteraad, worden voorgelegd).

Tariefgroepen Eenpersoonshuishouden Tweepersoonshouden Meerpersoonshuihouden

Huidige situatie- 1 Voorstel nieuw tarief tariefstelsel Verschil € 365,09 € 331,77 € 365,09 € 365,01 € 365,09 € 409,44

€ -33,32 € -0,08 € 44,35

Artikel 12 N.v.t. Wat mag het kosten? De effecten van deze wijzigingen in het tariefstelsel, op zowel de kosten voor als de opbrengsten vanuit de afvalstoffenheffing, zijn beperkt tot de volgende zaken: - Kosten: voor extra administratieve lasten 2024- €13.440 en 2025- €7.680; - Opbrengsten: vanuit vraag naar extra afvalsleutels of rolcontainers voor huishoudelijk restafval3 worden er € 98.750 extra opbrengsten gegenereerd. Deze kosten en opbrengsten worden meegenomen in de begroting 2024 en verwerkt in de afvalstoffenheffing 2024. Tarieven onder voorbehoud Op 14 september 2023 wordt de begroting GR O.L.A.Z. formeel vastgesteld. Mochten er onverhoopt nog wijzigingen plaatsvinden, dan moeten deze wijzigingen worden doorgevoerd in de begroting Vlissingen 2024, waardoor ook de tarieven zullen wijzigen.

3 Op basis van het aantal kamerverhuurpanden, huidige aantal extra uitgegeven rolcontainers en afvalsleutels

verwachten wij dat ongeveer 250 extra afvalsleutels/ rolcontainers voor restafval worden aangevraagd. Hiervoor begroten wij € 98.750. Op basis van de aanvragen voor extra afvalsleutels/ rolcontainer in 2024 kan de begroting voor 2025 worden aangepast.

Blad 4 behorend bij 2335468 / 2335513

Wat is de dekking? De extra ambtelijke inzet betalen wij uit het bestaande budget (608001). Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? De Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing Vlissingen 2024 wordt, op voorwaarde dat deze door u als raad wordt vastgesteld op 16 november 2023, gepubliceerd in het elektronisch gemeenteblad. De wijzigingen in het Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening 2022 Vlissingen worden vervolgens in de decentrale regelingenbank verwerkt en als 2e wijziging van het uitvoeringsbesluit gepubliceerd in het elektronisch gemeenteblad. Daarnaast worden inwoners geïnformeerd via de bekende kanalen, zoals de gemeentewebsite. Ook in onze verdere communicatie rond de invoering van het nieuwe inzamelsysteem zullen wij aandacht blijven geven aan de wijzigingen in het tariefstelsel. Tot slot gaan we inwoners extra informeren wanneer deze qua openingen tegen het limiet aan zitten. Dit doen we schriftelijk en waar nodig zetten we de afvalcoach in om inwoners extra te ondersteunen bij het scheiden van hun afval. Ook inwoners die momenteel gebruik maken van een extra container of extra afvalsleutel, worden over de voorgestelde wijzigingen geïnformeerd.

Zij krijgen de keuze voorgelegd om de extra afvalsleutel/rolcontainer in te leveren, of deze te houden en hiervoor per 1 januari 2024 het meerpersoonshuishouden tarief te betalen. Bijlage(n) 2336577- 2e wijziging Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Vlissingen 2022 2338359- Toelichting- Wijziging Tariefstelsel Afvalstoffenheffing- Raadsvoorstel 2175312- Raadsinformatiebrief -Uitvoeringsplan afvalinzamelsysteem 2175311- Bijlage-Fasering invoering nieuw afvalinzamelsysteem 2308437- Factsheet: Afvalinzameling gemeente Vlissingen Feiten en cijfers juni 2023 Vertrouwelijkheid Intern

Blad 5 behorend bij 2335468 / 2335513