4.2 rvs Toetreding GR Publiek vervoer Zeeland

Registratiekenmerk: 2531159 / 2762757 Onderwerp: Toetreding Gemeenschappelijke regeling Publiek vervoer Zeeland Portefeuillehouder W. Boonman De raad besluit 1. Het college toestemming te geven om toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland. 2. Een positieve zienswijze in te dienen op de conceptbegroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland (2766706). . Samenvatting De 13 Zeeuwse gemeenten en provincie Zeeland stelden in 2022 de Regionale Mobiliteitsstrategie (RMS) vast. De ambitie van de RMS is om een slim en duurzaam mobiliteitssysteem te realiseren voor het publiek vervoer in Zeeland. Om deze ambitie te realiseren wordt de Gemeenschappelijke Regeling Publiek Vervoer Zeeland (GR PVZ) ingericht. Het voorstel is om het college toestemming te geven om toe te treden tot deze GR. Daarnaast is het voorstel om een (positieve) zienswijze te geven op de conceptbegroting 2026 van de nieuwe GR. Inleiding Op 27 januari 2022 stelde u, net als de andere Zeeuwse gemeenteraden en de provincie Zeeland de Regionale Mobiliteitsstrategie (RMS) vast (1350776). GR Publiek Vervoer Zeeland (GR PVZ) Een nieuwe mobiliteitsstrategie vraagt ook een andere inrichting van de governance. Op 14 mei 2024 informeerde het college u over de voorbereidingen via een raadsinformatiebrief (2443076).

In de periode april-mei 2025 konden alle Zeeuwse gemeenteraden en Provinciale Staten Zeeland hun zienswijze geven over de ontwerp GR PVZ (2652056). Op 15 mei 2025 vergaderde de commissie Algemeen en Sociaal over de nieuwe GR Publiek Vervoer Zeeland. Vanuit de gemeenteraad Vlissingen (als bestuursorgaan) is geen zienswijze ingediend. Wel gaven twee fracties hun reactie die met de Kopgroep RMS zijn gedeeld. De Kopgroep RMS bundelde de zienswijzen van alle gemeenten en paste de concept GR PVZ op een aantal onderdelen aan. De stap die nu voorligt is dat het college de gemeenteraad om toestemming vraagt om toe te treden tot deze nieuwe GR. Doorontwikkeling GVZ naar Mobiliteitscentrale Zeeland (MCZ) Parallel aan de inrichting van de nieuwe GR, wordt ook de Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland (GVZ) doorontwikkeld tot de Mobiliteitscentrale Zeeland BV (MCZ). De MCZ wordt de uitvoeringsorganisatie van de GR PVZ. De MCZ blijft centraal aanspreekpunt voor de reizigers en verzorgt net als nu de dagelijkse regie, planning en uitvoering van het doelgroepenvervoer (Wmo-vervoer, leerlingenvervoer en jeugdzorgvervoer).

Blad 1 behorend bij 2531159 / 2762757

Nieuw is dat de GVZ in 2026 ook de regievoering gaat uitvoeren voor het openbaar vervoer en de ‘Flex’. De Flex is een nieuwe vervoersvorm voor zowel de reizigers met een indicatie voor het doelgroepenvervoer als de reguliere reiziger. De GR PVZ wordt 100% aandeelhouder van de MCZ. Dat betekent dat de aandelen van gemeente Vlissingen (en die van de andere gemeenten) verkocht worden aan de GR PVZ, nadat u besloten heeft over de toetreding tot de GR PVZ. Concept begroting 2026 Tot slot ontvangt u in bijlage 3 de conceptbegroting 2026 van de GR PVZ. Hierop kunt u een zienswijze geven. Beoogd effect 1. Een toekomstbestendig systeem van publiek vervoer, waarbij openbaar vervoer en doelgroepenvervoer elkaar versterken zodat voorzieningen bereikbaar blijven tegen acceptabele kosten. 2. Een gemeenschappelijke regeling die in lijn is met de Wet gemeenschappelijke regelingen en die de mogelijkheid biedt om het publiek vervoer optimaal in te richten. Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ en Omgevingsvisie Vlissingen 2040 De strategische visie Vlissingen 2040 als de Omgevingsvisie Vlissingen 2040 benadrukken het belang van slimme mobiliteit en de toegankelijkheid van het vervoer als voorwaarde voor een leefbare en vitale stad. Dit sluit nauw aan bij de doelstellingen uit de RMS.

Daarnaast past dit voorstel binnen de brede ambitie van Vlissingen om als gemeente structureel samen te werken met de provincie en andere Zeeuwse gemeenten aan een duurzaam, inclusief en verbonden Zeeland. Argumenten 1.1 Publiek Vervoer Zeeland is nodig om vervoer toekomstbestendig en betaalbaar te houden. Uit de RMS blijkt dat het huidige vervoerssysteem onder druk staat. Het reguliere openbaar vervoer staat al langer onder druk. Tegelijkertijd is er door vergrijzing juist een toename van de vraag naar doelgroepenvervoer in combinatie met een tekort aan chauffeurs. Ook de bezetting van het doelgroepenvervoer is niet overal optimaal. Met de invoering van publiek vervoer kunnen provincie en gemeenten samen de bereikbaarheid en beschikbaarheid van het vervoer (zowel OV als doelgroepenvervoer) borgen. Dit draagt uiteindelijk ook bij aan de leefbaarheid in onze gemeente en provincie. De belangrijkste verandering voor de reiziger is de introductie van een nieuwe vervoersvorm, de ‘Flex’. Onze inwoners met een indicatie voor het Wmo-vervoer worden straks, net als nu al het geval is, voor de deur opgehaald en thuisgebracht. Wat nieuw is, is dat de Flex straks ook opengesteld wordt voor reizigers zonder indicatie. Dit is efficiënt en werkt kostenbesparend.

Blad 2 behorend bij 2531159 / 2762757

De provincie Zeeland betaalt de extra vervoerscapaciteit die hiervoor nodig is. 1.2 Door de nieuwe GR is het beter mogelijk om de aparte vervoersstromen op elkaar af te stemmen. De bundeling van doelgroepenvervoer en openbaar vervoer betekent ook dat de uitvoering en de besluitvorming goed op elkaar moeten aansluiten. De GR wordt de bestuurstafel voor provincie en gemeenten om samen het beleid en uitvoering rondom publiek vervoer in Zeeland af te stemmen. De gemeenten blijven namelijk wel zelf verantwoordelijk voor de inkoop, het beleid en indicatiestelling voor Wmo-, jeugdhulp- en leerlingenvervoer. 1.3 Toestemming van de gemeenteraad is nodig voor toetreding. De Wet gemeenschappelijke regelingen bepaalt dat het college pas kan toetreden tot een gemeenschappelijke regeling na toestemming van de gemeenteraad. 1.4 In de nieuwe GR zijn er meer mogelijkheden om invloed uit te oefenen. In de huidige situatie is gemeente Vlissingen weliswaar aandeelhouder van de GVZ, maar nemen we niet deel aan het bestuur. Met de komst van de GR PVZ verandert dit. Het college is straks vertegenwoordigd in het algemeen bestuur van de GR. Omdat de GR voor 100 procent aandeelhouder wordt van de MCZ (de opvolger van de GVZ), kan het college in het AB invloed uitoefenen op de uitvoering. Via tussentijdse rapportages kan de gemeenteraad de uitvoering volgen.

Daarnaast is de GR verplicht om bij belangrijke besluiten een zienswijze te vragen aan de gemeenteraden, naast de wettelijk verplichte zienswijze bij de begroting. In de nieuwe situatie is dus ook de democratische controle beter geborgd. 1.5 De fixatie van de gemeentelijke bijdrage zorgt voor zekerheid. Fixatie betekent dat de budgetten voor doelgroepenvervoer vast staan voor de periode 2026 t/m 2029 en alleen geïndexeerd worden met de jaarlijkse prijsstijging. Deze keuze beperkt de (financiële) onzekerheid en geeft rust en ruimte om stap voor stap het publieke vervoer te doorontwikkelen. 2.1 De ontwerpbegroting is opgesteld conform eerdere afspraken en in lijn met de tekst uit de GR. We stellen daarom voor om een positieve zienswijze af te geven, maar wel in de zienswijze nadrukkelijk aandacht te vragen voor de verdere uitwerking en onderbouwing van de cijfers. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Het is belangrijk dat alle 14 deelnemers meedoen. Er is straks maar één 100% aandeelhouder van de MCZ en dat is de GR PVZ. Als één of meerdere gemeenten zouden besluiten om niet toe te treden tot de GR, worden die gemeenten ook geen aandeelhouder van de MCZ. Dit betekent naar verwachting dat deelname aan de Flex voor deze gemeenten niet mogelijk is en dat deze gemeenten de taken die bij de GR en de MCZ belegd worden, zelf moeten organiseren.

Dit zou verlies aan schaalvoordeel en efficiëntie betekenen. Daardoor vallen de kosten (zowel voor de betreffende gemeente als de gemeenten die wel deelnemen) naar verwachting hoger uit.

Blad 3 behorend bij 2531159 / 2762757

1.2 De gemeenteraad kan alleen toestemming onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. Van ‘strijd met het recht’ is sprake wanneer de gemeenschappelijke regeling in strijd is met (hoger) geschreven of ongeschreven recht. De ‘strijd met het algemeen belang’ kan van toepassing zijn als er onverantwoorde financiële risico’s worden genomen, als de gemeenteraad vindt dat er teveel zeggenschap verloren gaat of wanneer blijkt dat er onvoldoende gedaan is met de ingediende zienswijzen. Op basis van de stukken die voorliggen, is het voorstel van het college om de toestemming wel te verlenen. Het is immers een doorontwikkeling en verbetering van de bestaande situatie en de financiële risico’s worden ingeperkt door de fixatie. 2.1 Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling stelt uiteindelijk de begroting vast. Dit doet het algemeen bestuur op voorstel van het dagelijks bestuur. Bij dat voorstel voegt het dagelijks bestuur de zienswijzen van de deelnemers en een reactie hierop. 2.2 Het proces voor de inrichting van de nieuwe organisatie loopt nog. De inrichting van de nieuwe GR en de doorontwikkeling van de GVZ naar de MCZ is een grote operatie waarvoor veel moet gebeuren. Zo moeten de gemeenten nog besluiten over de verkoop van de aandelen van de MCZ. De bijdrageregeling moet nog vastgesteld worden.

Ook de voorbereiding voor opstart van de Flex loopt nog in diverse regio’s (waaronder Walcheren). In een proces als dit is het onvermijdelijk dat er in deze fase nog zaken nader uitgewerkt moeten worden, maar dit brengt ook onzekerheid en risico’s met zich mee. Om die reden stellen we voor om in de zienswijze expliciet op te nemen dat we uitgaan van de bedragen zoals deze in de conceptbegroting benoemd staan. Ook vragen we aandacht voor de zorgvuldigheid van besluitvorming. Kosten en dekking De financiële uitgangspunten voor de GR PVZ zijn vooraf afgestemd tussen de Zeeuwse gemeenten en de provincie en sluiten aan op de bestaande gemeentelijke budgetten voor vervoer. De financiële gevolgen van dit voorstel kunnen binnen de bestaande middelen van de gemeente worden opgevangen. Conceptbegroting GR Publiek Vervoer Zeeland De conceptbegroting 2026–2029 van de GR omvat één programma Publiek Vervoer, waarin de uitvoering van het Wmo-, jeugd- en Flexvervoer, de bestuurlijke kosten en de inzet van de Mobiliteitscentrale Zeeland zijn samengebracht.

Blad 4 behorend bij 2531159 / 2762757

Hoewel de dekking hoger ligt dan de geraamde bijdrage aan de GR, is het belangrijk dit budget aan te houden. Door deze ruimte te behouden blijft de gemeente financieel wendbaar en kan tijdig worden bijgestuurd bij de verdere ontwikkeling van het Flexvervoer en de GR. Provinciale en rijksbijdrage De provincie Zeeland draagt voor het Flexvervoer in 2026 circa € 4 miljoen en vanaf 2027 minimaal € 6,4 miljoen per jaar bij. Daarnaast verstrekt het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in 2026 een incidentele bijdrage van € 1,2 miljoen voor de invoering van het nieuwe systeem. Communicatie Als de gemeenteraad toestemming verleent, besluit het college vervolgens over de toetreding tot de gemeenschappelijke regeling. Dit moeten alle 14 (beoogde) deelnemers doen. Daarna publiceert de provincie Zeeland de regeling in het Provinciaal Blad. De gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland gaat dan in. Daarnaast moet het college nog een besluit nemen over de afvaardiging voor het algemeen bestuur en de overdracht van de aandelen van de GVZ. De zienswijze op de conceptbegroting 2026 Publiek Vervoer geven we door aan de Kopgroep RMS.

Bijlage(n) - Bijlage 1: Overzicht reacties op zienswijzen concept GR Publiek Vervoer Zeeland en ambtshalve wijzigingen (2767729 ) - Bijlage 1a: Begroting tijdelijke voorziening 2025 (2767730) - Bijlage 1b: Waardebepaling aandelen GVZ (2767732) - Bijlage 1c: Memo gemeenschappelijke adviescommissie (2767733) - Bijlage 1d: Aanbiedingsbrief afronding zienswijze (2767734) - Bijlage 2: Gemeenschappelijke Regeling Publiek Vervoer Zeeland inclusief toelichting toelichting (2767736) - Bijlage 3: Conceptbegroting 2026 Gemeenschappelijke Regeling Publiek Vervoer Zeeland (2767737) - Bijlage 4: Brief zienswijze Vlissingen op conceptbegroting 2026 GR Publiek Vervoer Zeeland (2766706) Vertrouwelijkheid Openbaar

Blad 5 behorend bij 2531159 / 2762757