3.6 Zienswijze 2e begrotingswijziging 2021 en 1e begrotingswijziging 2022 GR Orionis Walcheren

Registratiekenmerk: 1341487 Onderwerp: Zienswijze 2e begrotingswijziging 2021 en 1e begrotingswijziging 2022 GR Orionis Walcheren

1.

Als zienswijze aan het algemeen bestuur van gemeenschappelijke regeling Orionis Walcheren aan te geven: a. In te stemmen met de tweede begrotingswijziging 2021 Orionis Walcheren; b. In te stemmen met de eerste begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren met meerjarenraming; 2. Het voordelig saldo voor 2021 voortvloeiend uit de verwerking van de tweede begrotingswijziging 2021 Orionis Walcheren en eerste begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren voor de gemeente Vlissingen ad. € 1.123.389 ten gunste van de gemeentelijke taakstelling 2021 op het cluster inkomen en participatie in het kader van de artikel 12 procedure te boeken; 3. Van de (in hoofdzaak) via de septembercirculaire door de gemeente Vlissingen verkregen extra middelen t.b.v. het cluster inkomen en participatie (opgenomen in de begrotingswijziging van de 2e berap) een bedrag ad. € 775.500 ten gunste van de gemeentelijke taakstelling 2021 op het cluster inkomen en participatie in het kader van de artikel 12 procedure te boeken; 4. De (gemeentelijke) 17e begrotingswijziging van de gemeente Vlissingen vast te stellen; 5. Dit besluit te nemen onder voorbehoud van goedkeuring door de artikel 12 inspecteur en de provincie Zeeland als toezichthouder. Samenvatting Het DB van GR Orionis Walcheren heeft de 2e begrotingswijziging 2021 en 1e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren met meerjarenraming aangeboden.

In dit gebundelde begrotingsdocument wordt in hoofdzaak een financieel perspectief geschetst. De gemeenteraad wordt gevraagd haar zienswijze op de begrotingswijzigingen te geven. Aan het algemeen bestuur van GR Orionis Walcheren wordt voorgesteld in te stemmen met de begrotingswijzigingen. De 2e begrotingswijziging 2021 resulteert voor GR Orionis Walcheren in een ruim voordelig saldo ad. € 809.000. Voor 2022 resteert voor de GR als geheel een beperkt nadelig saldo van € 52.000, de jaren daarna toenemend tot € 80.000 in 2025. Uit de verwerking van de voorliggende begrotingswijziging(en) van de GR komt specifiek voor de gemeente Vlissingen voor 2021 een voordelig saldo voort ad. € 1.123.389, welk bedrag ten gunste van de gemeentelijke taakstelling 2021 op het cluster inkomen en participatie in het kader van de artikel 12 procedure wordt geboekt. Tevens wordt van de in hoofdzaak via de septembercirculaire door de gemeente Vlissingen verkregen extra middelen t.b.v. het cluster inkomen en participatie een bedrag ad. € 775.500 ten gunste gebracht van de gemeentelijke taakstelling 2021 op het cluster inkomen en participatie in het kader van de artikel 12 procedure.

Inleiding

Auteur: M.J. Telefoonnummer: 0118-487104 Datum document:

Registratienummer nota: 1340188 Beslissingsbevoegdheid:Gemeenteraad

Op 22 oktober 2021 heeft het dagelijks bestuur (DB) van gemeenschappelijke regeling (GR) Orionis Walcheren de 2e begrotingswijziging 2021 en 1e BW 2022 met meerjarenraming (hierna: BW) ter zienswijze aangeboden. In het gebundelde document zijn de gepresenteerde wijzigingen voornamelijk financieel van aard, veelal gaat het voor GR Orionis Walcheren om kosten en bijbehorende opbrengsten die in gelijke mate muteren. Belangrijke mutaties betreffen: de actualisatie van het bijstandsbudget (BUIG) o.b.v. de septembercirculaire, bijstelling van de geraamde klantenaantallen en inzet van middelen uit het steun- en herstelpakket. Afgelopen juni werd de 1e BW 2021 en begroting 2022 Orionis door het algemeen bestuur van Orionis vastgesteld. De basis daarvan was gelegen in de periode februari-maart 2021, een onzekere periode waarbij nog midden in de coronapandemie en –maatregelen tot een zo goed mogelijke inschatting van toekomstige ontwikkelingen op het gebied van economie en arbeidsmarkt moest worden gekomen. De nu voorliggende 2e BW 2021 en 1e BW 2022 met meerjarenraming volgt hier dus op en beiden zijn door Orionis in één begrotingsdocument verwerkt.

In beginsel vormt de stand van zaken per juli 2021 hierbij de basis, maar uiteindelijk is ook nog het BUIG-budget uit de septembercirculaire in deze BW meegenomen en zijn op dat moment daarbij ook de laatste inzichten wat betreft klantenaantallen en –ontwikkelingen verwerkt. We kunnen daarmee constateren dat de onzekerheidsmarges waarmee in de voorgaande BW van Orionis nog rekening werd gehouden flink kleiner zijn geworden. Dit geeft de gemeente(n) dus veel meer stabiliteit t.a.v. de financiële bijdrage(n) aan GR Orionis Walcheren voor 2021 en verder. Wat willen we bereiken? Orionis Walcheren geeft op een zo efficiënt en effectief mogelijke wijze, binnen de gestelde (financiële) kaders, uitvoering aan haar taken. Doel is dat inwoners van Vlissingen zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud: zo mogelijk via regulier betaald werk. Voor iedereen die kan werken, maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning (tijdelijk) niet redt, is de Participatiewet van kracht. Tevens bieden we schuldhulpverlening en ondersteuning met minimaregelingen. A.g.v. de coronapandemie zijn er ook verschillende steunmaatregelen en –regelingen van kracht geworden. Wat gaan we ervoor doen? De voorliggende BW resulteert voor de GR in 2021 in een positief saldo t.o.v. de voorgaande BW op opleidingskosten en uitvoeringskosten Tozo van tezamen € 309.000. Tevens kan m.b.t.

het Rijksbudget voor betaling van bijstandsuitkeringen (BUIG) door Orionis een belangrijk voordeel worden ingeboekt t.o.v. de 1e BW 2021 van totaal € 500.000. Hiermee past in 2021 naar verwachting het totale klantenaantal aan bijstandsuitkeringen van Orionis binnen het Rijksbudget en komt het BUIG-saldo zo binnen de GR voor het eerst sinds jaren positief uit !! De 2e begrotingswijziging 2021 resulteert voor GR Orionis Walcheren in totaal uiteindelijk in een ruim voordelig saldo ad. € 809.000. Dit betreft dus het totaalbedrag van deze 2e BW 2021 t.o.v. de 1e BW 2021 van Orionis. Voor 2022 resteert voor de GR als geheel een beperkt nadelig saldo van € 52.000 a.g.v. de stijging van kosten cao Wsw en kosten thuiswerken, de jaren daarna toenemend tot € 80.000 in 2025. Uit de verwerking van de voorliggende begrotingswijziging(en) van de GR komt specifiek voor de gemeente Vlissingen voor 2021 een voordelig saldo voort ad. € 1.123.389, welk bedrag ten gunste van de gemeentelijke taakstelling 2021 op het cluster inkomen en participatie in het kader van de artikel 12 procedure wordt geboekt.

Blad 2 behorend bij 1340188

Tevens kan van de in hoofdzaak via de septembercirculaire door de gemeente Vlissingen verkregen extra middelen een bedrag ad. € 775.500 ten gunste gebracht van de gemeentelijke taakstelling 2021 op het cluster inkomen en participatie in het kader van de artikel 12 procedure. Deze bedragen zijn opgenomen in de begrotingswijziging van de 2e berap (2021) en zullen in 2021 niet worden aangesproken. Het grootste deel hiervan wordt gevormd door (Rijks)middelen in het kader van de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (Tonk). Hierna wordt dit nader toegelicht. Overschot middelen Tonk-regeling Van 01-01-2021 t/m 30-09-2021 is de regeling Tijdelijke Ondersteuning van Noodzakelijke Kosten (Tonk) van kracht geweest. Doel van de regeling was om een tijdelijke tegemoetkoming in noodzakelijke privé-kosten, zoals woonlasten, te verstrekken aan inwoners die als gevolg van de coronacrisis geconfronteerd zijn met een inkomensterugval (zonder terugbetalingsverplichting). Vlissingen heeft deze regeling samen met de gemeenten Middelburg en Veere vormgegeven, GR Orionis Walcheren voert de regeling voor de gemeenten uit. Via de mei- en septembercirculaire 2021 zijn voor de Tonk-regeling middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld: in totaal voor Vlissingen € 870.000,-.

Landelijk, en ook in Walcheren, bleek dat er een fors minder groot beroep op de regeling gedaan werd dan oorspronkelijk door het Rijk verwacht. N.a.v. tussentijdse cijfers hebben de Walcherse gemeenten daarom al snel - tot twee keer toe - de regeling verruimd, zowel om meer aanvragers te kunnen bereiken, als ook om de bestaande aanvragers in aanmerking te laten komen voor een hogere maandelijkse verstrekking. T/m september 2021 zijn er 109 aanvragen door inwoners van de gemeente Vlissingen ingediend: 95 aanvragen zijn daarvan in aanmerking gekomen voor een maandelijkse verstrekking. In totaal is daarmee t/m september 2021 voor een bedrag van zo’n € 196.000 verstrekt (gemiddeld bedrag van € 384,- per maand). Aanvragen kunnen nog met terugwerkende kracht worden ingediend tot 01-112021. De hoogte van de totale verstrekkingen kan dus nog iets oplopen, voorzichtigheidshalve gaan we uit tot € 220.000. De uitvoeringskosten van Orionis zijn voor Walcheren begroot op € 42.000, wat voor Vlissingen een bijdrage betekent van afgerond € 25.000. Per saldo resteert voor de gemeente Vlissingen o.b.v. voorgaande een overschot aan Tonk-middelen van zo’n € 625.000.

Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Verdiepend onderzoek Werkleerbedrijf Orionis door bureau KplusV Vanaf oktober 2020 is door de directie van Orionis Walcheren gestart met gericht werken aan rendementsverbetering van het Werkleerbedrijf: m.n. door betere prijsafspraken, kostprijsreductie en ontwikkeling van medewerkers, o.a. richting detachering. De verwachte, eerste resultaten/opbrengsten daarvan zijn door Orionis (meerjarig) verwerkt in de begroting van Orionis. In vervolg op het quick scan onderzoek van bureau Adlasz (2020), heeft bureau KplusV begin dit jaar verdiepend onderzoek uitgevoerd naar specifiek het Werkleerbedrijf Orionis. Gericht op concrete aanbevelingen over en verzilvering van het aanwezige verbeter- en besparingspotentieel. Medio juli 2021 heeft KplusV haar bevindingen met een eindrapport aan de Walcherse colleges verstrekt. Nadat de colleges met de resultaten, conclusies en aanbevelingen van het rapport hebben ingestemd is Orionis gevraagd op basis hiervan een implementatieplan op te stellen en aan de gemeenten voor te leggen. Dit implementatieplan wordt separaat aan de nu voorliggende begrotingswijzigingen aan de gemeenteraad(/raden) voorgelegd. Oftewel, de meerjarige resultaten en effecten die uit het verdiepend onderzoek KplusV blijken, zijn niet verwerkt in de nu voorliggende begrotingswijziging(en) van Orionis.

Na besluitvorming over het implementatieplan zullen de (eventuele) financiële consequenties in een nieuwe begrotingswijziging door Orionis worden verwerkt en ter zienswijze aan de gemeente(n) worden voorgelegd.

Blad 3 behorend bij 1340188

Bijzondere bijstand en minimaregelingen/-beleid Bij de eerdere behandeling van de 1e BW 2021 Orionis omstreeks juli van dit jaar werd door Orionis begroot dat het beroep op bijzondere bijstand en minimaregelingen in 2021 (en meerjarig) als gevolg van de coronacrisis ruim toeneemt, waardoor dan ook de kosten voor de gemeente(n) voor deze regelingen stijgen. Dit betreft immers ‘open-einde’ regelingen. Orionis voert deze regelingen voor de deelnemende gemeenten uit. De hierbij gehanteerde aantallen en kosten zijn vooralsnog in de nu voorliggende begroting(wijziging) gehandhaafd. Daarbij is nu door Orionis voor 2021 ook rekening gehouden met de uitgaven voor de Tonk-regeling, waardoor de begrote lasten 2021 voor de gemeente nog verder toenemen. Voor de Tonk-regeling bestaat, zoals eerder aangegeven, echter een ruim overschot aan dekking uit Rijksmiddelen. Bovendien lijkt o.b.v. de meest actuele werkloosheidscijfers de verwachting gerechtvaardigd dat niet alle door Orionis begrote lasten voor bijzondere bijstand/minimaregelingen dit jaar nog volledig zullen worden benut, waardoor in dat geval dan hiervoor een voordeel zal ontstaan in de jaarrekening 2021 van Orionis. Vooraankondiging mogelijk extra benodigd budget Orionis signaleert in haar begrotingswijziging een terugval te zien bij klanten a.g.v. minder intensieve begeleiding tijdens de coronaperiode.

Zij roepen de gemeente(n) daarom op het restant aan middelen uit het steun- en herstelpakket voor hen te reserveren voor eventueel toekomstige uitgaven. Orionis geeft ook expliciet aan in de voorliggende begrotingswijziging niet uit te sluiten in 2022 een groter beroep op de gemeente(n) te zullen doen voor extra benodigde middelen, die men dan voorziet in te gaan zetten voor extra begeleiding van de doelgroep met een wat langere afstand tot de arbeidsmarkt (aanpak ‘werken naar vermogen’) en de praktische aansturing daarvan. Doorschuiven middelen steun- en herstelpakket Het Rijk heeft alle gemeenten in Nederland extra middelen toegekend voor 2021 en 2022 om de gevolgen a.g.v. de coronapandemie op te vangen op het gebied van re-integratie, schuldhulpverlening en het verstrekken van bijstandsuitkeringen. Bij de eerdere behandeling van de 1e BW 2021 Orionis omstreeks juli van dit jaar is in dit kader binnen de GR voor 2021 een bedrag van € 750.000 aan regionale middelen steun- en herstelpakket opgenomen t.b.v. extra personele inzet. In de nu voorliggende BW blijkt Orionis hiervan in 2021 € 407.000 te gebruiken. Mede door steunmaatregelen van de overheid is het beroep op schuldhulpverlening en bijstand in de afgelopen periode veel minder groot dan begroot en ook op het gebied van klantmanagement en re-integratie werd door Orionis minder personeel ingezet dan vooraf werd voorzien.

Per saldo is er daarom bij Orionis sprake van een overschot aan steun- en herstelbudget 2021 van € 343.000. Het aandeel van Vlissingen hierin is € 195.064. Orionis geeft in de BW aan dat zij voor de komende 2 jaar wel een toenemende noodzaak zien voor extra inzet op klantmanagement, re-integratie en schuldhulpverlening. Ze signaleren bij klanten een terugval in mogelijkheden en/of een stilstand in de ontwikkeling, mede a.g.v. de coronaperiode. Orionis geeft aan extra inzet en investering hierop te willen richten. Orionis stelt in de BW de gemeente(n) daarom voor om het bedrag aan steun- en herstelmiddelen dat al in de primaire begroting 2022 Orionis voor dat jaar was voorzien te handhaven. En daarbij het restant aan steun- en herstelmiddelen 2021 ad. € 343.000 door te schuiven naar 2023 (aandeel Vlissingen € 195.064). Zo verschuift de inzet van deze middelen door Orionis in de tijd. Wat mag het kosten? Uit de verwerking van de voorliggende begrotingswijziging(en) van de GR komt specifiek voor de gemeente Vlissingen voor 2021 een voordelig saldo voort ad. € 1.123.389, welk bedrag ten gunste van de gemeentelijke taakstelling 2021 op het cluster inkomen en participatie in het kader van de artikel 12 procedure wordt geboekt.

Blad 4 behorend bij 1340188

Tevens wordt van de in hoofdzaak via de septembercirculaire door de gemeente Vlissingen verkregen extra middelen (voornamelijk Tonk-regeling) een bedrag ad. € 775.500 ten gunste gebracht van de gemeentelijke taakstelling 2021 op het cluster inkomen en participatie in het kader van de artikel 12 procedure. Deze bedragen zijn opgenomen in de begrotingswijziging van de 2e berap (2021) en zullen in 2021 niet worden aangesproken Gemeentelijke begrotingswijziging De in deze nota genoemde te verwerken bedragen zijn specifiek opgenomen in de bijgevoegde 17e gemeentelijke begrotingswijziging. Met deze begrotingswijziging sluiten we, ook meerjarig, aan op de begroting van Orionis. Artikel 12 Dit voorstel dient ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de artikel 12 inspecteur en de Provincie Zeeland als toezichthouder. Dit voorstel is derhalve onder voorbehoud van goedkeuring door de artikel 12 inspecteur en de Provincie Zeeland als toezichthouder. Wat en hoe gaan we communiceren? Na besluitvorming in de raadsvergadering en goedkeuring door de artikel 12 inspecteur en de Provincie Zeeland als toezichthouder, zal het algemeen bestuur van Orionis Walcheren van de zienswijze in kennis worden gesteld. Het algemeen bestuur van Orionis Walcheren zal de deelnemende gemeenten vervolgens informeren over hun besluit t.a.v. de 2e BW 2021 en 1e BW 2022 met meerjarenraming GR Orionis Walcheren.

Blad 5 behorend bij 1340188