3.3 Rvs Visie Spuikom

Registratiekenmerk: 2218700 / 2219522 Onderwerp: Visie Spuikom, herijkte gebiedsvisie 2023

De raad besluit: 1. de Visie Spuikom vast te stellen; 2. de ambities uit de Visie Spuikom te vertalen in de grondexploitatie 'Spuikom'; 3. geheimhouding op te leggen op het document 'Visie Spuikom - bijlage 4: plan economische notitie verwerking Visie Spuikom - GEHEIM' op basis van de financiële- en economische belang van de gemeente. Samenvatting De gemeenteraad besluit over de vaststelling van de Visie Spuikom. Deze gebiedsvisie is in vijf stappen tot stand gekomen, waarbij de gemeenteraad als eerste stap uitgangspunten heeft vaststeld. De laatste stap 'besluitvorming' wordt afgesloten met het besluit van de gemeenteraad op de Visie Spuikom. De Visie Spuikom voorziet in de ontwikkeling van een hoogwaardig stedelijk gebied waarin groen en water een centrale positie innemen. Inleiding Stappen om te komen tot de Visie Spuikom en uitgangspunten Om tot een herijkte gebiedsvisie voor het gebied 'de Spuikom' te komen is in vijf stappen toegewerkt naar een Visie Spuikom: 1. Sturen (afgerond met raadsbesluit dd. 15 april 2021); 2. Verkennen (afgerond met collegebesluit dd. 14 december 2021); 3. Uitwerken (afgerond met collegebesluit dd. 8 maart 2022); 4. Bespiegelen (afgerond met collegebesluit dd. 5 juli 2022); 5. Besluiten.

De onderstaande, in april 2021 door de gemeenteraad vastgestelde, uitgangspunten vormen de basis voor de Visie Spuikom: • Groenblauwe kern van de Spuikom behouden en versterken; • Openbaarheid en verbindingen verbeteren, als welkom in de stad aan zee; • Inspelen op het landschap van de Spuikom; • Inspelen op klimaat adaptieve kustontwikkeling; • Vergroten toeristisch-recreatieve aantrekkingskracht; • Onderscheidend ten opzichte van ander initiatieven en bestaand aanbod. Het planologisch kader vormt geen vertrekpunt voor de visievorming. De plan economische context wel, waarbij de uiteindelijke eindwaarde niet mag verslechteren dan binnen de huidige grondexploitatie is voorzien. De gemeenteraad besluit over de herijkte Visie Spuikom (2220268). De Visie Spuikom dient als basis voor de gemeentelijke ambities met de Spuikom en het onderliggende plan economische kader, zoals vastgelegd in de grondexploitatie.

Auteur: J Beenhouwer Telefoonnummer: +31118487230

Registratienummer nota: 2218700 / 2219522

Wat willen we bereiken? De Visie Spuikom als wenkend perspectief De Visie Spuikom is geen blauwdruk voor de toekomst. Het is het wenkende ruimtelijke, programmatische en inhoudelijke perspectief voor het gebied. De visie wil zijn een: • realistische en uitvoerbare visie met een tijdshorizon van 10 jaar. • toekomstbestendige, robuuste en vooruitstrevende visie met de blik 100 jaar vooruit. • door de Vlissingers, gedragen visie met oog voor de wensen en ambities uit de stad. De gebiedsvisie voor de Spuikom is Visie biedt een wenkend perspectief, maar is geen keurslijf. Het streefbeeld dat in de Visie Spuikom wordt geschetst geeft vooral een gewenste ontwikkelingsrichting aan, waarbinnen er marges zijn om in de verdere uitwerking de diverse onderdelen goed passend te maken. In de volgende fase zal de gemeente vanuit haar rol regisseren en voorwaarden scheppen en zij zal partijen via een duidelijk investeringskader uitlokken en stimuleren om deel te nemen aan de voorgestane ontwikkelingen in de Spuikom om een gebied te realiseren dat Vlissingers na aan het hart ligt en gebruikt kan worden door iedereen. Visie Spuikom: water, groen, stad in verschillende perspectieven Vanaf zijn oorsprong neemt de Spuikom een centrale plaats in in de ontwikkeling van de stad Vlissingen, zonder zelf de centrale plek te zijn.

Sinds de jaren’70 heeft er veel planvorming plaatsgevonden, maar steeds kregen andere plekken in de stad prioriteit, ontstond grote maatschappelijke weerstand tegen grootschalige bouwinitiatieven of zat het tij niet mee. De opgave die voor ligt is om van de Spuikom een plek van betekenis te maken voor Vlissingers en bezoekers. Een onderscheidende ruimte waar de bestaande kwaliteiten worden gekoesterd of versterkt en aanvullingen gedaan worden om het gehele een échte meerwaarde te laten zijn voor de stad en regio. Vanuit een robuust en toekomstbestendig concept wordt toegewerkt naar een gebied waar de verschillende opgaven hand in hand gaan en waar mogelijk elkaar versterken. Absoluut onderscheidend van andere gebiedsvisies is de blik vanuit deze gebiedsvisie die reikt tot 2122, honderd jaar van nu. Klimaatverandering, en daarmee gepaard gaande opgaven rondom ecologie, droogte, hemelwater en zeespiegelstijging ,treffen de kwetsbare kustregio’s in het bijzonder. De kracht van een nieuwe toekomst voor de Spuikom ligt in het opnieuw de kwaliteiten van natuur en water naar voren brengen, terwijl de opgaven van parkeren en een gebouwd programma in een plan worden geïntegreerd, waarbij het geheel is meer dan de som der delen.

Het zoeken naar kansen voor de Spuikom kan gezien worden in het licht van de transformatie van het Scheldekwartier en de aanpak van de binnenstad en boulevards, die de kwaliteit van Vlissingen als stad aan zee ten volle benutten. Visie Spuikom als ontwikkelkader richting 2030 De Spuikom wordt een fascinerend groen-blauw landschap. Het gebied wordt een onderdeel van het groene lint aan de stadszijde van de boulevards, via Nollebos en Park Westduin verder langs de Walcherse kust. Via de Vlissingse watergang maakt ze via de verschillende woonwijken deel uit van een groenblauwe zone naar het buitengebied ten noorden van Vlissingen. Het groen-blauwe landschap wordt gecombineerd met stedelijk waterbeheer op de middellange en lange termijn. Ruimte voor de groenblauwe kern van de Spuikom biedt de basis voor een klimaatadaptieve ontwikkeling, recreatie en ontspanning én vergroting van biodiversiteit.

Blad 2 behorend bij 2218700 / 2219522

De Spuikom wordt nog interessanter als het programma zich kan voegen in dit landschap. Dit is specifiek een kans voor de plekken waar nu parkeren achter de boulevard en tegenover de cinema is gesitueerd. Voorzien is een tweetal parkeergarages onder maaiveld. Deze vorm van meervoudig ruimtegebruik wordt robuust vormgegeven met oog voor toekomstige uitdagingen. De kernkwaliteit van de toekomstige Spuikom wordt het dagelijks gebruik te faciliteren, openbaarheid en verbindingen te verbeteren. De Spuikom biedt zo ruimte om te wandelen, te fietsen, te spelen en te sporten. Maar het moet ook een uitdagend programma bieden dat onderscheidend is voor de stedelijke badplaats: een hoogwaardig en concurrerend aanbod, waarmee het seizoen verlengd worden en bewoners de plek jaarrond gaan benutten in hun dagelijks gebruik. Het in de Visie Spuikom voorziene stedelijke programma biedt ruimte voor woningen, leisure, horecapaviljoen en een beperkt maatschappelijk en/of commercieel programma. Drager voor de ontwikkeling is de publieke ruimte en openbare gebruiksmogelijkheden. Binnen de ontwikkeling van de Spuikom zijn vier deelgebieden voorzien: Grote Spuikom Kleine Spuikom, Duun en Spuiwal.

In het oog springende onderdelen hierbinnen zijn de 'pier' die de Spuikom met de Boulevard Bankert gaat verbinden, het royale open water met verscheidenheid aan oevers, het balkon met iconisch uitzicht op de Spuikom en boulevards en onderscheidende architectuur waar 'binnen en buiten' samenvloeien. Visie Spuikom robuust voor de komende eeuw De Spuikom is niet alleen een historisch waterbouwkundig artefact, het kan ook in de toekomst een rol spelen in het veilig wonen aan de kust. Door de natuur als buffer in te zetten wordt de Spuikom een veerkrachtige ruimte, een watermachine, die Vlissingen op grotere schaal robuust maakt in relatie tot zeespiegelstijging, het opvangen van grote regenbuien en het koelen van de stad. Het is mogelijk om het natuurlijke landschap geleidelijk en over een langere termijn te ontwikkelen dat er een robuuste ‘stedelijke biotoop’ ontstaat waarin de natuur tot haar recht komt en voor bewoners een gezonde en veilige gebruiksruimte biedt. Deze ruimte vervult een belangrijke functie in het klimaat adaptief maken van Vlissingen en de stad veilig te houden in relatie tot zeespiegelstijging. Planning ontwikkeling Spuikom Het college is van mening dat de uitwerking van de Visie Spuikom zoals deze ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd passend is in de uitgangspunten zoals deze door de gemeenteraad zijn meegegeven.

Na vaststelling van de Visie Spuikom is het college dan ook voornemens om aan de vastgestelde ambities binnen een periode van circa 10 jaar uitvoering te geven. Na besluitvorming over de Visie Spuikom wordt in 2023 de visie verder uitgewerkt en worden onderzoeken uitgevoerd. In 2024 moeten de voorbereidingen starten om uiteindelijk vanaf 2025 aan te vangen met de realisatie van de Spuikom. De oplevering van het geheel is omstreeks 2030 voorzien. De planning wordt nader uitgewerkt bij de herziening van de grondexploitatie en mede in het licht van de beschikbare capaciteit voor deze omvangrijke ruimtelijke opgave. Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ De Visie Spuikom past naadloos in de Strategische Visie. In de Visie Spuikom is bijzondere aandacht geschonken aan de groene kwaliteiten die in de stad een bijdrage kunnen leveren aan een gezonde maatschappij, ecologische kansen biedt en opgaven rondom klimaatadaptatie.

Blad 3 behorend bij 2218700 / 2219522

Onderscheidend, en in lijn met de strategische visie, is het perspectief wat geschetst wordt voor de Spuikom, wat verder reikt dan het beoogde ontwikkelperspectief (2030). Er is direct een doorvertaling gemaakt van de opgave in het brede concept van klimaatverandering met het zicht op de komende eeuw en schetst een lonkend en innovatief concept van gebiedsontwikkeling in stedelijk gebied aan de kust in de periode tot voorbij 2100. Dit concept is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de TU Delft vanuit het Europese Interreg SARCC partnerschap, hierover heeft de TU Delft een wetenschappelijke publicatie gemaakt (2219523). Wat gaan we ervoor doen? De Spuikom biedt unieke kansen voor Vlissingen om een nieuwe gebiedsontwikkeling op gang te brengen. In deze visie is het streven naar kwaliteit en het perspectief wat verder reikt dan het komende decennium leidend. Regie vanuit de gemeente is vanuit de samenhang van ambities en perspectieven van belang. In 2023 wordt de Visie Spuikom geconcretiseerd en worden diverse onderzoeken geïnitieerd, die ten grondslag gaan liggen aan de verdere uitwerking van de Visie Spuikom in inrichtingsplannen, bouwplannen en een herzien planologisch kader. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Haar ligging in de kustzone, lange en waterrijke historie en hoge ambities als geschetst in deze visie vragen op onderdelen verdiepend onderzoek.

Als eerder aangegeven is de Visie Spuikom dan ook geen keurslijf of blauwdruk, maar vooral een wenkend perspectief en stimulerend kader om de ontwikkeling te sturen. In de komende fase worden onder meer ecologisch onderzoek, hydrologisch en verkennend archeologisch onderzoek uitgevoerd. Ook wordt een 3d-hoogtemodel meer in detail uitgewerkt en volgt een integrale risico-analyse als onderdeel van de herziene grondexploitatie. Wat mag het kosten? De kosten verbonden aan het opstellen van de Visie Spuikom zijn gedekt binnen de grondexploitatie Spuikom. Plan economisch kader herzien vanuit Visie Spuikom Voor de Spuikom is nu een grondexploitatie met daarin alle gemaakte en verwachtte te maken kosten en baten. Als de gebiedsontwikkeling van de Spuikom klaar is wordt verwacht dat er tussen de €6,1 mln. (scenario laag) en € 5,0 mln (scenario midden) verlies wordt geleden door de gemeente. Omdat ook in het beste geval (scenario midden) er sprake is van een verwacht verlies, is hier al rekening mee gehouden in de gemeentelijke begroting voor de lange termijn. Voor het verschil tussen de €6,1 mln. en € 5,0 mln. is geld gereserveerd om tegenvallers op te vangen. De huidige grondexploitatie gaat er vanuit dat de gemeente in 2023 klaar is met de ontwikkeling van de Spuikom en dat dan alle kosten en baten zijn gemaakt.

Sinds dat er gewerkt wordt aan de Visie Spuikom zijn er geen inhoudelijke wijzigingen meer doorgevoerd in de grondexploitatie. Nadat de gemeenteraad heeft besloten over de Visie Spuikom zal de grondexploitatie op inhoud en looptijd herzien worden en wordt dan ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft 15 april 2021 uitgangspunten vastgesteld waarbinnen de Visie Spuikom opgesteld diende te worden. Als plan economisch uitgangspunt is opgenomen: 8. Geen opbrengsten maximalisatie, maar ook geen extra financieel verlies. Omwille van het herzien van de grondexploitatie en de toetsing aan het bovenstaande uitgangspunt is een notitie (2220272) opgesteld met daarin de uitwerking van de voorziene kosten en opbrengsten. In verband met de financiële- en economische belangen van de gemeente (Wob artikel 10 lid 2 onder b.) is de notitie een geheim document.

Blad 4 behorend bij 2218700 / 2219522

Op basis van de plan economische uitwerking die gemaakt is bij de Visie Spuikom vallen de ambities waar te maken binnen het uitgangspunt van de gemeenteraad om de bestaande eindwaarde van de grondexploitatie als uitgangspunt voor de gebiedsontwikkeling te hanteren. Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? Samen werken naar een gebiedsvisie voor de Spuikom De Visie Spuikom is tot stand gekomen met dank aan de inbreng van vele betrokkenen. In de stap 'Verkennen' (stap 2) konden ideeën ingebracht worden voor de ontwikkeling van de Spuikom, wat 110 ideeën van veelal betrokken Vlissingers opleverde. Deze ideeën hadden vooral betrekking op wensen omtrent de thema's 'groen', 'sporten' en 'spelen'. In een vrijblijvende marktconsultatie hebben 6 partijen uiteenlopende ideeën aangeleverd over het gebruik en de invulling. Zij zagen onder meer kansen voor woningen, leisure en (verblijfs)recreatie. In de periode van maart tot juni 2022 heeft er bespiegeling (stap 4) plaatsgevonden op basis van de 'Schetsvisie Spuikom'. Deze schetsvisie gaf de eerste aanzet van de denkrichtingen en ambities voor de gebiedsvisie. Op basis van de circa 80 reacties is geconstateerd dat de 'schetsvisie Spuikom' in overwegend positief is ontvangen.

In de laatste stap 'Besluiten' (stap 5) is de voorlopige Visie Spuikom ter inspraak voorgelegd. Hierop zijn 18 inspraakreacties ontvangen, welke verwerkt en beantwoord zijn in het inspraakschrift (2220273). In het hele proces heeft een klankbordgroep van betrokken Vlissingers met enthousiasme gereflecteerd op de voorliggende keuzes en actief bijgedragen aan de visievorming. Er is een terugblik (2219525) opgemaakt over het doorlopen participatieve proces, met daarin succesfactoren en leerpunten welke benut kunnen worden voor volgende visie-trajecten. Communicatie besluitvorming over Visie Spuikom Na besluitvorming van de gemeenteraad over de Visie Spuikom wordt breed gecommuniceerd over de ambities van de gemeente Vlissingen met de Spuikom. Hierin is specifiek aandacht voor de onderscheidende lange termijnaanpak die voorgestaan wordt en in deze gebiedsvisie zijn vertaling heeft gekregen. Hiermee kan de gemeente zich regionaal en nationaal onderscheiden. Na vaststelling volgt tevens de formele publicatie van het vastgestelde ruimtelijk kader. Bijlage(n) 1. Visie Spuikom (2220268) 2. Inspraakschrift voorlopige Visie Spuikom (2242309) 3. Visie Spuikom - bijlage 1: 3d hoogtebeelden (2220269) > update volgt voor Cie Ruimte 9-02 4.

Visie Spuikom - bijlage 2: publicatie TU Delft 'Design & assessing the flood risk management paradigm shift: an interdisciplinary study of Vlissingen, the Netherlands' (2219523) 5. Visie Spuikom - bijlage 3: notitie parkeren in gebiedsontwikkelingen door Spark (2219524) 6. Visie Spuikom - bijlage 4: plan economische notitie verwerking Visie Spuikom - GEHEIM (2220272) 7. Visie Spuikom - bijlage 5: notitie terugblik participatieproces Visie Spuikom (2219525) 8. Visie Spuikom - bijlage 6: verbeelding Visie Spuikom op bestaande ondergrond (2242311) Vertrouwelijkheid Intern

Blad 5 behorend bij 2218700 / 2219522