3.3 rvs Ontwikkelvisie en GREX Kenniswerf bijlage 1 ontwikkelvisie
Tekst van het document
Vlissingen
HZ University of Applied Sciences Scalda Dockwize Gemeente Vlissingen
Jouw thuishaven vol innovatie, kennis en talent
Ontwikkelvisie Kenniswerf
1. Inleiding en aanleiding 1.1. Inleiding 1.2. Aanleiding 1.3. Opbouw rapport
3 3 3 4
5.6. Deelproject digitale community 5.7. Deelproject vormgeving formele samenwerking en roadmap 5.8. Planologische besluitvorming 5.9 Toekoms ge deelprojecten
18 18 18 19
2. Concept van de Kenniswerf 2.1. Missie-statement 2.2. Kerndoelen 2.3. Ac viteiten 2.4. Kwaliteit 2.5. Programma
5 5 6 7 7 8
6. Besluitvorming 6.1. Formele beschikbare besluitvorming 6.2. Gezamenlijke besluiten en besluitvorming bij de partners 6.3. Stapsgewijs en parallel
20 20 20 20
3. Stedenbouwkundige opzet 3.1. Kenmerken huidig gebied 3.2. Transi e 3.3. Visie op een campus 3.4. Uitgangspunten stedenbouwkundige opzet Kenniswerf 3.5. Ontwikkelingsvelden 3.6. Vraagstukken 3.7. Sfeerbeelden
9 9 10 10 11 12 12 13
4. Financiële verkenning 4.1. Overheid, onderwijs en ondernemers 4.2. Investeren en faciliteren 4.3. Ontwikkeling deelprojecten bepaalt het tempo
16 16 16 16
5. Ontwikkelende aanpak met deelprojecten 5.1. Deelproject Groene Loper 5.2. Deelproject Foodlab 5.3. Deelproject verbinding met PSD 5.4. Deelproject studentenhuisves ng 5.5. Deelproject mobiliteit en parkeren
17 17 17 17 18 18
Pagina 2 van 21
1. Inleiding en aanleiding 1.1. Inleiding De Kenniswerf is volop in ontwikkeling! De afgelopen jaren zijn grote delen van de Kenniswerf al getransformeerd. Het hart van de Kenniswerf verdient echter nog de nodige aandacht. Het hart van de Kenniswerf is nu al de plaats waar HZ University of Applied Sciences, Scalda en Dockwize ac ef zijn op het gebied van onderwijs, onderzoek en ondernemerschap. Maar er kan veel meer! Dit hee de gemeente ertoe gebracht om samen met HZ University of Applied Sciences, Scalda en Dockwize een ontwikkelvisie te formuleren op de toekomst van de Kenniswerf. Zowel conceptueel voor de volledige Kenniswerf als ruimtelijk voor het hart van dit gebied. Het hart van de Kenniswerf hee grote poten e. Deze poten e hee ervoor gezorgd dat deze vier partners de handen ineen hebben geslagen om in gezamenlijkheid op basis van cocrea e een ontwikkelvisie te formuleren voor de toekomst van hun eigen omgeving. De par jen hebben samen ervaren dat alleen al het werken aan de ontwikkelvisie leidt tot verbinding. In deze ontwikkelvisie staat de ontwikkeling van een campusomgeving centraal. Dit geldt overigens niet alleen voor de nu op de Kenniswerf geves gde partners, maar zeker ook voor toekoms ge bewoners, ondernemers, onderzoekers, professionals en studenten van dit bijzondere gebied in Vlissingen.
De gezamenlijk gevormde ontwikkelvisie is in dit rapport aan het papier toevertrouwd. Achtereenvolgens wordt in dit rapport steeds meer concreet hoe visie, via doelen en ac viteiten zal leiden tot een concept. Ook zijn de eerste stedenbouwkundige verkenningen en kaders ontwikkeld, waarbij par jen via samenwerking in een veelheid van deelprojecten, komen tot de brede ontwikkeling van de campus.
1.2. Aanleiding Op 26 juni 2020 is het Bestuursakkoord Compensa epakket Wind in de zeilen (Wiz) Afgesloten. (zie ook: Bestuursakkoord 26 juni 2020 | Rapport | Rijksoverheid.nl). Een belangrijke pijler in dit Wiz-pakket vormt Kennis & Onderwijs. Daarom zijn vanuit dit pakket middelen beschikbaar gesteld voor de gebiedsontwikkeling Kenniswerf, fiche 1D, en voor de realisa e van belangrijke onderdelen van het Delta Climate Center (DCC), fiche 1C, op de Kenniswerf. Bovendien is door de gemeente Vlissingen in september 2021 de Toekomstvisie Vlissingen 2040 vastgesteld. (zie ook: Gemeente Vlissingen: Toekomstvisie 2040). Ambi e van deze visie is dat Vlissingen in 2040 dé hotspot voor delta-innova e is in Nederland. De Kenniswerf speelt een belangrijke rol in deze ambi e. Doel In 2040 is de Kenniswerf dé stedelijke hotspot voor delta-innova e met interna onale uitstraling waar innoveren, ondernemen, studeren en werken in een inspirerende omgeving centraal staan. Om het proces van ontwikkeling in samenwerking met de direct betrokken partners vorm te geven, hebben de gemeente Vlissingen, HZ University of Applied Sciences, Scalda en Dockwize de opdracht geformuleerd om gezamenlijk te komen tot de ontwikkelvisie op de Kenniswerf. Projectresultaat De Kenniswerf wordt ontwikkeld tot een toonaangevende campus met interna onale uitstraling met spin-off in en buiten Zeeland.
De met de partners gezamenlijk geformuleerde ontwikkelvisie, is weergegeven in voorliggend rapport, als resultaat van de visie-fase in 2023.
Pagina 3 van 21
1.3. Opbouw rapport Het rapport volgt het proces dat de partners hebben doorlopen en bevat daarmee – naast de formulering van het beleidsma ge kader hierna – de omschrijving van het concept van de Kenniswerf zoals dat gezien wordt in termen van het Missiestatement, de kerndoelen, de ac viteiten, de beoogde kwaliteiten en het mogelijke programma op de Kenniswerf. Daarna worden de stedenbouwkundige opzet, de uitgangspunten daarbij maar ook de vraagstukken weergegeven die er zijn bij de verdere inrich ng en ontwikkeling van de Kenniswerf. Vervolgens wordt de door par jen geformuleerde ontwikkelstrategie – via de lijn van deelprojecten – geconcre seerd door het benoemen van de eerste set van deelprojecten, waarmee na de vaststelling van de ontwikkelvisie kan worden gestart.
Kader van de ontwikkelvisie uit: 'Blik op de toekomst' (gemeente Vlissingen, juli 2021).
"Leren en werken in de Delta Water, mari em, veiligheid, energie en voedsel. In 2040 zijn dit onderwerpen die niet alleen leven in en rond de delta raken. Het zijn ook maatschappelijke opgaven van na onaal én mondiaal belang. Het Delta Kenniscentrum op de Kenniswerf is in 2040 de spil in innova e op dit vlak en de beves ging van Vlissingen binnen de kennisregio Zeeland. Het Delta Kenniscentrum is een schoolvoorbeeld van de triple helix-formule. Met de compensa esteun uit Wind in de Zeilen en een ac ef faciliterende gemeente kregen scholing en het bedrijfsleven vleugels."
Tot slot wordt de voorziene besluitvorming beschreven, waarmee de ontwikkelvisie ook formeel kan worden vastgesteld, waarmee de basis voor het vervolg is gelegd.
Pagina 4 van 21
2. Concept van de Kenniswerf
Door Missie, Kerndoelen, Ac viteiten en beoogde Kwaliteit bij elkaar te brengen in een Programma, ontstaat er een sterk en samenhangend concept voor de Kenniswerf. Op basis daarvan is er een ruimtelijk beeld ontwikkeld, waarbij het Programma op logische wijze is ingepast in het gebied van de Kenniswerf, in samenhang met de omgeving van de Kenniswerf.
In de hoofdstukken hierna wordt weergegeven hoe door de partners gedacht wordt over de stedenbouwkundige kaderstelling voor de Kenniswerf en de eerste financiële verkenning. Vervolgens wordt het beeld gegeven van een ontwikkelende aanpak van de Kenniswerf, op basis van deelprojecten en afgestemde besluitvorming tussen de samenwerkende par jen.
Verbindende thema eken in het onderwijs, onderzoek en business-development zijn: Energie, Voedsel, Water en Vitaliteit. En daarmee is de Kenniswerf onderscheidend en uniek, en biedt deze meerwaarde voor alle gebruikers, bezoekers en bewoners, maar ook voor de stad, de provincie Zeeland en Nederland.
VITALITEIT "De Kenniswerf is een regionale én (inter)na onale hotspot voor innova ef onderwijs, onderzoek en business development in een uniek en aansprekend deltagebied, waar kennis, innova e en talent, ambi e en vaardigheden worden samengebracht in co-crea e met studenten, kenniswerkers, onderzoekers, ondernemers en bewoners."
ENERGIE
In dit deel van het rapport wordt dit concept, per onderdeel, toegelicht. Het modelma ge beeld dat daarvoor wordt gebruikt kent een opbouw, waarin vanuit het centraal gestelde "Missie-statement" gewerkt wordt naar het Programma. Dat modelma ge beeld wordt door de Kernpartners "de Zeeuwse Knoop" genoemd.
2.1. Missie-statement "De Kenniswerf is een regionale én (inter)na onale hotspot voor innova ef onderwijs, onderzoek en business development in een uniek en aansprekend deltagebied, waar kennis, innova e en talent, ambi e en vaardigheden worden samengebracht in co-crea e met studenten, kenniswerkers, onderzoekers, ondernemers en bewoners."
WATER
De kernpartners van de ontwikkeling van de Kenniswerf (HZ University of Applied Sciences, Scalda, Dockwize en de gemeente Vlissingen) hebben in een gezamenlijk proces het concept van de Kenniswerf ontwikkeld. Dit concept bestaat uit het 'Missie-statement' van de Kenniswerf, gevolgd door de 'Kerndoelen'. Deze Kerndoelen zijn daarna uitgewerkt in de verzameling van 'Ac viteiten' die de partners voor zich zien op de Kenniswerf. De combina e van Ac viteiten en de beoogde kwaliteit van de voorzieningen en de openbare ruimte, leidt uiteindelijk tot het totaalbeeld van het toekoms ge 'Programma' van de Kenniswerf.
VOEDSEL
Missie-statement Kenniswerf
Pagina 5 van 21
Ontspannen: Het leveren van toppresta es op het gebied van leren, onderzoeken en ondernemen, vraagt ook om ruimte voor ontspanning. Door een aantrekkelijke buitenruimte en ruimte voor leisure, krijgt dit een heldere plek waar je – ook na de studie of het werk – graag wil zijn.
EN
WATER
ONTMOETEN
SAMENWERKEN
N
N
Samenwerken: De Kenniswerf kent partners en voorzieningen; grenzen aan samenwerking zijn er niet; door het delen van kennis en ervaring, faciliteiten en de openbare ruimte op de Kenniswerf, wordt samenwerking vanzelfsprekend.
VOEDSEL
ENERGIE
E ON W
Inspireren: De omgeving, een habitat in de delta dat als living lab fungeert, met verschillende voorzieningen en doelgroepen, die zorgt voor mo va e en inspira e, waarmee nieuwe ideeën, inzichten en ondernemingen worden versneld en verbeterd.
KE
Ontmoeten: Studenten, kenniswerkers, onderzoekers, ondernemers, bewoners en bezoekers ontmoeten elkaar, waardoor kennis maken met elkaar ook kennis delen wordt.
"De Kenniswerf is een regionale én (inter)na onale hotspot voor innova ef onderwijs, onderzoek en business development in een uniek en aansprekend deltagebied, waar kennis, innova e en talent, ambi e en vaardigheden worden samengebracht in co-crea e met studenten, kenniswerkers, onderzoekers, ondernemers en bewoners."
OE RZ
Ondernemen: Start-up's en scale-up's waarbij kennisontwikkeling leidt tot (innova eve) productontwikkeling, en productontwikkeling leidt tot bedrijvigheid en werkgelegenheid op bestaande en nieuwe markten.
VITALITEIT
DE
A SP
T ON
LEREN
IR ER
N
E NN
ON
Onderzoeken: Prak jkgericht en uitvoeringsgericht onderzoek naar de ecosystemen van de wereld en de mens, waarbij thema's als water, energie, voeding en vitaliteit de verschillende disciplines en vakgebieden met elkaar samenbrengen.
SP
Leren: Leren van elkaar en met elkaar, waarin het middelbaar- en hoger beroepsonderwijs prominent aanwezig zijn in het netwerk van kennisoverdracht en ontwikkeling.
Wonen: De Kenniswerf lee ; er is ac viteit, ook in de avonden en weekenden; er is plaats om te wonen voor studenten, onderzoekers (short-stay) en onder-nemers. Er ontstaat een sociale structuur en eigenaarschap.
IN
2.2. Kerndoelen De Kenniswerf kent in func e een aantal kerndoelen, die ervoor zorgen dat de studenten, kenniswerkers, onderzoekers en ondernemers hun ac viteiten kunnen ontplooien op de Kenniswerf. Door deze kerndoelen in samenhang een plaats te geven op de Kenniswerf, ontstaat de unieke 'hotspot' waar de partners naar op zoek zijn. Achtereenvolgens zijn deze func onele kerndoelen:
ONDERNEMEN
Kerndoelen Kenniswerf
Pagina 6 van 21
2.3. Ac viteiten De kerndoelen van de Kenniswerf leiden tot een veelheid van ac viteiten. De Kenniswerf bruist! Er vinden tal van ac viteiten plaats die hun plek zullen vinden in het Programma. Een belangrijk aantal ac viteiten horen bij het domein van de kernpartners, zoals het verzorgen van onderwijs, het huisvesten en faciliteren van start- en scale-up's. Maar er worden ook veel ac viteiten voorzien, waarvoor nog partners zullen toetreden tot de Kenniswerf; daarmee groeit het netwerk op en rondom de Kenniswerf en komen ac viteiten en te realiseren programma tot werkelijkheid.
2.4. Kwaliteit Het Programma van de voorzieningen en de openbare ruimte hee kwaliteiten en kenmerken, die zorgen voor aantrekkingskracht en die de gewenste doelen en ac viteiten ondersteunen. Daartoe is de Kenniswerf duurzaam, goed bereikbaar, toegankelijk en veilig en gee het stedenbouwkundig ontwerp en de toegepaste architectuur, middels structuur en beeldentaal, invulling aan een inspirerend en aantrekkelijk gebied.
INSPIREREND
IJK
EL
EG TO
Kwaliteiten Kenniswerf
EN ER IR
ONDERNEMEN R&D circulair bouwen Scale-up’s
Duurzaam waterbeheer
SP
WATER
WATER
SAMENWERKEN
EN ER IR SP IN
Duurzaam vervoer en smart mobility
Studenten huisvesting
Start-up’s
Duurzame energie opwekking
Test en Demo/ fieldlabs
Social impactresearch
PROFESSIONEEL
Gezond leven en werken
VOEDSEL
Interdisciplinair onderzoek
ONTMOETEN
Short-stay research
ENERGIE
Duurzame energie opwekking
Sport en bewegen
VITALITEIT
"De Kenniswerf is een regionale én (inter)na onale hotspot voor innova ef onderwijs, onderzoek en business development in een uniek en aansprekend deltagebied, waar kennis, innova e en talent, ambi e en vaardigheden worden samengebracht in co-crea e met studenten, kenniswerkers, onderzoekers, ondernemers en bewoners."
IJK
Skills trainingen en techniek
N
Ac viteiten Kenniswerf
Start-up’s
Kunst en cultuur
EN
Scale-up’s
Horeca en retail
ON W
ONDERNEMEN R&D circulair bouwen
Social impactresearch
ON
G ILI
VOEDSEL
Test en Demo/ fieldlabs
T
VE
EN
Studenten huisvesting
ON W
Short-stay research
Interdisciplinair onderzoek
N ONTMOETEN
Sport en bewegen
KE
ENERGIE
Kunst en cultuur
VITALITEIT
"De Kenniswerf is een regionale én (inter)na onale hotspot voor innova ef onderwijs, onderzoek en business development in een uniek en aansprekend deltagebied, waar kennis, innova e en talent, ambi e en vaardigheden worden samengebracht in co-crea e met studenten, kenniswerkers, onderzoekers, ondernemers en bewoners."
N
EL
KE
T ON
RZ OE
LEREN
NE
AN SP
KK
Universiteit/ WO
Techniekpromotie
Media, Events & Congres
Skills trainingen en techniek
DE
RE
OE RZ
AN SP
ON
NT
DE
N
NE
Media, Events & Congres
Horeca en retail
LEREN
AA Hoger Beroeps Onderwijs
ON
Universiteit/ WO
Techniekpromotie
Middelbaar Beroeps Onderwijs
IN
Hoger Beroeps Onderwijs
Voort gezet onderwijs
Leven lang leren 12-80
SAMENWERKEN
Leven lang leren 12-80
Middelbaar Beroeps Onderwijs
ONTWIKKELINGSRUIMTE
Voort gezet onderwijs
K AN
Gezond leven en werken
Duurzaam vervoer en smart mobility
M
A ZA R U
Duurzaam waterbeheer
DU
VERBINDEND
Pagina 7 van 21
Deltarium
IJK
G
Start-up’s
Duurzame energie opwekking
Test en Demo/ fieldlabs
Social impactresearch
Energy campus
OV-hub
N RE
SAMENWERKEN
WATER
ONTWIKKELINGSRUIMTE
ILI
Scale-up’s
PROFESSIONEEL
ONDERNEMEN R&D circulair bouwen
Groene Campus
ONTMOETEN
VOEDSEL
Sea & Wind-lab
Interdisciplinair onderzoek
N
Studenten huisvesting
"De Kenniswerf is een regionale én (inter)na onale hotspot voor innova ef onderwijs, onderzoek en business development in een uniek en aansprekend deltagebied, waar kennis, innova e en talent, ambi e en vaardigheden worden samengebracht in co-crea e met studenten, kenniswerkers, onderzoekers, ondernemers en bewoners."
IJK
Skills trainingen en techniek
ENERGIE
Short-stay research
VITALITEIT
Test- en demohal
EL
KE
O
Sport en bewegen
VE
Waterrecreatie en sport
A SP
KK
E ZO
Sportvoorziening
RE
Hoger Beroeps Onderwijs Universiteit/ WO
LEREN
N
NT
Kunst en cultuur
NT
Techniekpromotie
E NN
Waterstof lab
AA
Middelbaar Beroeps Onderwijs
R DE
Botenhuis en watertaxi
Voort gezet onderwijs
Leven lang leren 12-80
Media, Events & Congres
Horeca en retail
Delta Climate Center
IN
Research/ Campus hotel
Horeca en retailstrip
L KE
N
A EG TO
Nieuwbouw HZ
RE
Collegezalen en congrescentrum
Scalda
INSPIREREND
EN ON W
Er zijn echter ook programmadelen, waarvoor de kernpartners nieuwe par cipanten uitnodigen om hun toekomst te maken op de Kenniswerf. Door het ontwikkelde concept zullen deze nieuwe partners een omgeving aantreffen die hen helpt bij het bereiken van de eigen doelen én uiteraard bij hun bijdrage aan het bereiken van de collec eve doelen op de Kenniswerf
VO-school
ON
Dit Programma bestaat soms uit bestaande elementen, zoals de onderwijsgebouwen van Scalda of de voorzieningen van Dockwize, maar bestaan ook uit de ontwikkeling van nieuw te realiseren voorzieningen. Een aantal van deze nieuw te realiseren voorzieningen wordt geïni eerd door de bestaande kernpartners, zoals de gewenste ontwikkeling van nieuwe onderwijs en onderzoeksfaciliteiten voor de HZ University of Applied Sciences of bijvoorbeeld de inrich ng van de openbare ruimte door de gemeente Vlissingen.
Skills-lab en Praktijkhal
SP I
2.5. Programma Het Programma op de Kenniswerf gee de ruimtelijke opgave weer, waarbij concreet wordt gemaakt welke voorzieningen hun plaats kunnen vinden op de Kenniswerf.
Gezond leven en werken
Duurzaam vervoer en smart mobility
Wegen & verkeersinfra
M
Duurzaam waterbeheer
AA RZ
U
DU
Transferium (P&R)
Kinderdag opvang
Beeldende kunst
VERBINDEND
Studenten kamers Repaircafé
Dockwize business campus
Bedrijfsgebouwen
Incubatorgebouw Virtuele Kenniswerf
Pagina 8 van 21
3. Stedenbouwkundige opzet De Kenniswerf is naast een programma sche opgave ook een ruimtelijke opgave om te komen tot een aantrekkelijk campus voor het gebied tussen de Prins Hendrikweg, Oostsouburgseweg, de Dynamoweg en het kanaal. Daarbij moet tevens de verbinding gevonden worden met de aanpalende gebieden tot de Sloeweg, het sta onsgebied, de havens en de stad. Gezamenlijk hebben de partners onderzocht wat hun visie op de campus is en wat benodigd is om het huidige gebied te transformeren naar die visie.
Onderstaand samengevat de voornaamste bevindingen: • Het gebied hee veel verhardingen door wegen en parkeervoorzieningen; • Er zijn veel achterkanten van gebouwen, hekken en ommuringen; • Er is weinig zichtbare iden teit van de diverse gebruikers en saamhorigheid tussen de gebruikers en het terrein; • Er is een onduidelijke verkeersstructuur met gevaarlijke ontslui ngen op de hoofdroute. De nadruk ligt op de auto boven de fietser en voetganger; • Weinig (zicht)rela e met kanaal en de havens; • Er zijn wel groene kwaliteiten aanwezig, echter voornamelijk in de binnenterreinen van PZEM, Scalda en HZ; • Naast de HZ-toren ontbreekt het aan markante gebouwen op strategische plekken.
3.1. Kenmerken huidig gebied Stedenbouwkundig bureau NieuwBlauw hee het gebied in kaart gebracht en de kenmerken van het huidige gebied benoemd (zie rapportage NieuwBlauw). Sfeerimpressie huidige situa e
Pagina 9 van 21
3.2. Transi e De campusontwikkeling Kenniswerf Vlissingen is een transforma eproces waarbij het voormalige bedrijventerrein, PZEM-complex en de onderwijsgebouwen van HZ en Scalda worden getransformeerd naar een campus. van bedrijventerrein naar Kenniswerf/campus … van verharding naar groen … van vrachtwagens naar fietsers en voetgangers … van werken naar verblijven, leren & ontmoeten … 3.3. Visie op een campus Een campus is: • Een inspirerende 'groene'plek voor leren, onderzoeken, ondernemen, ontmoeten, inspireren, samenwerken, ontspannen en wonen; • Het concept 'natuur inclusieve campus' zorgt voor een grotere biodiversiteit en levert een bijdrage aan het welzijn van medewerkers en studenten. Het biedt gelegenheid voor ontspanning en inspira e, maar helpt ook tegen hi estress in de zomer en met waterberging in na e perioden; • Gebouwen staan los in een groen landschap; • Een duidelijke entree van de campus en iden teit van de diverse gebouwen; • Gebied met het accent op langzaam-verkeer (parkeren aan buitenkant); • Een mix van open/sociale plekken en van beschu e/in eme plekken.
Visie op de campus
Pagina 10 van 21
3.4. Uitgangspunten stedenbouwkundige opzet Kenniswerf Om het huidige gebied te kunnen transformeren naar de inspirerende en groene Kenniswerf, zijn gezamenlijk een aantal uitgangspunten geformuleerd en uitgewerkt door NieuwBlauw. • Groenstructuur: de groenstructuur (landschappelijk casco) over de campus is de verbindende factor tussen de diverse zones en het creëren van verblijfskwaliteit. • Zoneringen: het gebied wordt ingedeeld in zoneringen voor leren, onderzoeken, ondernemen, ontmoeten, inspireren, samenwerken, ontspannen en wonen. Deze zones kunnen in elkaar overlopen. • Verkeer: het doorgaand autoverkeer zal langs de rand van de campus geleid worden. Op de campus worden plekken gericht ontsloten. • Hart: op diverse plekken op de campus worden bijzondere plekken (een hart) gecreëerd waar ontmoeten centraal staat. • Verbindingen: er is interac e van noord (PZEM) naar zuid (havens) over de campus middels fiets- en wandelroutes. • Interac e: Interac e tussen de onderwijsinstellingen bevorderen en vormgeven. • Zichtlijnen: groene lopers tussen Oude Veerhavenweg en kanaal zorgen voor zichtlijnen over de campus rich ng kanaal en omgeving. • Boulevard: een boulevard aan het kanaal maakt het mogelijk langs het kanaal te recreëren en te bewegen. Hier kan een Leisure-zone worden ingericht.
• Groene randen: de randen van de campus zijn open gebieden, goed toegankelijk en groen, waardoor de campus ook van buiten de campus zo ervaren wordt. • Alzijdig: gebouwen zijn alzijdig, zodat ze als losse elementen op de campus een plek krijgen, onder andere door groen tot aan de gevel. Hierdoor worden 'achterkanten' voorkomen. • Accenten: prominente plekken accentueren met bijzondere bebouwing en opvangen van zichtlijn (in de hoogte). • Parkeren: parkeren 'uit het zicht' aan de hoofdstructuur.
Uitgangspunten Kenniswerf Vlissingen
Pagina 11 van 21
3.5. Ontwikkelingsvelden De transi e zal niet binnen een paar jaar afgerond zijn, maar door het afspreken van uitgangspunten voor toekoms ge planvorming, zullen alle ruimtelijke ontwikkelingen die plaats vinden, in het kader staan van de Ontwikkelvisie Kenniswerf Vlissingen. De uitgangspunten definiëren ontwikkelingsvelden en de randvoorwaarden geven meer rich ng aan de invulling van de ontwikkelingsvelden. 3.6. Vraagstukken Naast bovenstaande uitgangspunten, zijn er diverse vraagstukken die nog verder uitgewerkt moeten worden voordat deze als aanvullend uitgangspunt benoemd kunnen worden, zoals: • Ontslui ng Kenniswerf: wat is verkeerstechnisch nodig om de Kenniswerf snel, pre g en veilig te kunnen ontsluiten, waardoor verkeersbewegingen op de campus geminimaliseerd kunnen worden, maar wel alle gebouwen bereikbaar blijven voor gemotoriseerd vervoer? • Parkeren versus nieuwe mobiliteit: hoe wordt het gezamenlijk parkeren op of nabij de Kenniswerf ingevuld en niet individueel per gebruikers? Wat is de rela e hiervan ten opzichte van nieuwe mobiliteitsvormen? • Toekoms g gebruik van de panden door gebruikers: hoe passen de huidige gebouwen van de gebruikers in de ontwikkelvisie, nu en in de toekomst? • Bebouwingspercentages: welke bebouwingspercentages zijn op welke plek nodig om de campus als een pre ge omgeving te ervaren zonder te vol of te leeg te voelen? Daarnaast zijn welke
bebouwingsvolumes benodigd om het geheel ook nog financieel gezond te kunnen ontwikkelen? • Behoud versus sloop: welke gebouwen passen in de ontwikkelvisie van de campus en kunnen behouden blijven versus welke gebouwen niet meer als gebouw en/of func e passen bij de visie en gesloopt zullen worden.
Ontwikkelingsvelden Kenniswerf Vlissingen
Pagina 12 van 21
3.7. Sfeerbeelden
Sfeerbeelden bestaande situa e en nieuw t.p.v. Groene Loper
Pagina 13 van 21
Sfeerbeelden Campus
Pagina 14 van 21
Sfeerbeelden gebruik
Pagina 15 van 21
4. Financiële verkenning 4.1. Overheid, onderwijs en ondernemers Het succes van de ontwikkeling van de Kenniswerf is mede a ankelijk van het bereiken van haalbaarheid op de deelprojecten en de uiteindelijke (grond)exploita e van het te ontwikkelen deel van de Kenniswerf.
De investeringen die plaatsvinden op basis van de nu beschikbare middelen bij par jen zijn daarmee primair gericht op verbetering van de (eigen) voorzieningen op de Kenniswerf, maar zullen als vervolg hebben het op gang brengen van de totaalontwikkeling van het gebied.
De gemeente Vlissingen hee daarbij de mogelijkheid om (een deel van) haar inzet te dekken met de (deels voor verwerving/uitkoop geoormerkte) middelen uit de regeling 'Wind in de zeilen'; de ontwikkeling van de Kenniswerf is dermate omvangrijk, dat de ontwikkeling daar niet op kan drijven. Er is inzet nodig van de huidige partners, op grond van de ontwikkeling in haar voorzieningen op de Kenniswerf én van nieuwe private en publieke par jen die zich aangetrokken voelen tot ves ging en ontwikkeling op de Kenniswerf.
4.3. Ontwikkeling deelprojecten bepaalt het tempo Gebiedsontwikkeling vraagt jd; het faciliteren van investeringen vraagt voorbereiding en uitvoering; ontwikkeling door de kernpartners en vervolgens nieuwe partners is jdsintensief en is a ankelijk van de ontwikkelingssnelheid die voor de partners haalbaar is.
4.2. Investeren en faciliteren Met de nu beschikbare middelen kan de start van de ontwikkeling gefaciliteerd worden, die leidt tot het aantrekken van nieuwe partners op de Kenniswerf, die samen met de huidige kernpartners de Kenniswerf verder brengen.
Het beeld is dat de Kenniswerf een ontwikkeling zal kennen tot ongeveer 2040, waarbij het tempo van het op gang komen van de ontwikkeling sterk a ankelijk is van de eerste projecten, zoals deze door de kernpartners zullen worden ontwikkeld. Een overzicht van deze deelprojecten wordt hierna (hoofdstuk 5) benoemd.
Om dit financiële vliegwiel op gang te brengen is het enerzijds nodig dat de gemeente start met het investeren in de infrastructuur op de Kenniswerf en anderzijds is het nodig dat de kernpartners starten met de ontwikkeling van de deelprojecten, zoals hierna (hoofdstuk 5) worden benoemd. Wanneer de infrastructuur wordt verbeterd, percelen beschikbaar komen voor herontwikkeling binnen de visie van de Kenniswerf én de ontwikkeling van bijvoorbeeld de huisves ng van de HZ en de Groene Loper – een groene verbinding tussen HZ, Scalda en de zone aan het kanaal – werkelijkheid worden, ondersteunt dit mede de aantrekking van nieuwe investeringskracht.
Pagina 16 van 21
5. Ontwikkelende aanpak met deelprojecten De omvang van de ontwikkeling en de kansen die de Kenniswerf kan bieden aan haar toekoms ge bewoners en gebruikers, zijn zeer divers. Er wordt een ontwikkelende aanpak voorgesteld, waarbij niet het gehele eindbeeld tot in detail is uitgewerkt ('ontwerpende aanpak'), maar waar er een aantal projecten met projectpartners wordt opgestart, en er een omgeving wordt gecreëerd die nieuwe ini a even – passend bij de visie op de Kenniswerf – mogelijk maakt. Door de Kenniswerf aantrekkingskracht te geven, zullen er bedrijven, instellingen en investeerders deel willen nemen. Zij nemen hun eigen ontwikkelings- en innova ekracht mee naar de Kenniswerf en zullen binnen de dan gecreëerde omgeving hun bijdrage leveren aan het eindbeeld van de Kenniswerf. Daarvoor is het wel nodig dat de eerste deelprojecten – gedragen door de huidige al betrokken partners – tot stand worden gebracht. Dit leidt niet alleen tot de nodige aantrekkingskracht in de omgeving, maar gee ook geloofwaardigheid aan het proces van deze gebiedsontwikkeling. Hieronder worden de eerste deelprojecten benoemd, met daarbij de partners die op zullen treden als ini a efnemers van deze deelprojecten. Het hee de voorkeur om per deelproject ook één van de partners als 'projec rekker' aan te wijzen. 5.1.
Deelproject Groene Loper Belangrijke drager in de ruimtelijke opzet van de Kenniswerf, is het creëren van de 'Groene Loper' die de zone aan het water verbindt met de terreinen en gebouwen van Scalda en HZ. Dit project zorgt voor vergroening, ruimte en kansen voor bijvoorbeeld huisves ng voor studenten of andere bewoners en leisure in het gebied. Gelijk jdig raakt de ontwikkeling van deze 'Groene Loper' aan het vraagstuk van mobiliteit en parkeren. In dit deelproject wordt de ruimtelijke opzet van de 'Groene Loper' uitgewerkt en worden oplossingsrich ngen voor het mobiliteitsvraagstuk verkend. Ook de effecten op toekoms ge oriënta e van de gebouwen van Scalda en HZ spelen een rol, en uiteraard de wijze waarop de
dekking en exploita e van deze deelontwikkeling vorm wordt gegeven. Deelnemers: Gemeente, Scalda en HZ. 5.2. Deelproject Foodlab Een lopend samenwerkingsproject is de ontwikkeling van het Foodlab. Dit lab vraagt faciliteiten en een omgeving waar innova e op de thema ek van voeding, duurzaamheid en gezondheid samenkomen. Daarmee is het Foodlab een func e die goed past bij de kern van de visie op de Kenniswerf. Loca e, inrich ng en exploita e – en uiteraard realisa e – worden in dit deelproject ontwikkeld. Deelnemers: HZ en Dockwize (in afstemming overige (externe) projectpartners) 5.3. Deelproject verbinding met PSD Om de Kenniswerf beter te verbinden met het havens, en de bereikbaarheid tussen de deelgebieden voor de voetgangers te verbeteren, wordt het deelproject opgestart om de verbinding tussen de Kenniswerf en het PSD-gebouw te ontwikkelen. Directe aanleiding is ook het realiseren van een goede verbinding tussen de loca e HZ en het PSD-gebouw, dat in gebruik is door de HZ als laboratorium voor het Ecologiecluster ('Sealab'). De huidige verbinding ontbreekt; er is ook geen logische plek of een aanduiding waar op dit moment het voetgangersverkeer tussen deze gebieden plaats zou moeten vinden. Vormgeving in de openbare ruimte, veiligheid en het posi ef 'uitnu en' van deze investering is de opgave. Deelnemers: Gemeente en HZ (en mogelijk de directe omgeving)
Pagina 17 van 21
5.4. Deelproject studentenhuisves ng Een wens en een kans is het ontwikkelen van studentenhuisves ng op de Kenniswerf. Dit maakt de Kenniswerf, Vlissingen en de regio meer aantrekkelijk voor studenten om naar de regio toe te komen. Daarvoor zijn verschillende op es denkbaar, van nieuwbouw verbonden met de 'Groene Loper' of het herbestemmen van delen van de bestaande gebouwen HZ. Doelgroep zal met name de student van de HZ zijn. Er is interac e met de planontwikkeling die binnen de HZ plaatsvindt op het gebied van haar onderwijsgebouwen. De gemeente is betrokken bij de planologische kaders en inpassing en mogelijk als grondeigenaar. Deelnemers: HZ en Gemeente 5.5. Deelproject mobiliteit en parkeren De hoofdstructuur van de Kenniswerf wordt mede gevormd door de wijze waarop de verkeersstromen in dit gebied worden georganiseerd. Bereikbaarheid voor auto, fiets, voetganger en OV zullen veranderen. Dit gaat gepaard met het introduceren van nieuwe wegprofielen, nieuwe rou ng en parkeeroplossingen. Gelijk jdig kan de inpassing van een nieuwe infrastructuur ook bijdragen aan het omvormen van de sterk versteende omgeving naar een groenere omgeving Mobiliteit en parkeren raakt aan alle grote thema's op de Kenniswerf en aan het func oneren van de huidige en toekoms ge partners. Leidend is de gemeente, partners nemen deel.
inbrengen als kartrekker voor dit deelproject waar alle andere partners op kunnen aanhaken. Deelnemers: Dockwize, HZ, Scalda en Gemeente 5.7. Deelproject vormgeving formele samenwerking en roadmap Naarmate deelprojecten vorderen, kan dit gepaard gaan met de toename van (financiële) inzet, risico's en de noodzaak tot het ontwerpen van de formele kant van de samenwerking. Per deelproject – of voor het geheel – zijn bij het vormgeven van de formele samenwerking, die partners betrokken die onderdeel zijn van het betreffende deelproject. Onderdeel daarvan is het gezamenlijk opstellen van een roadmap. Deelnemers: Dockwize, HZ, Scalda en Gemeente 5.8. Planologische besluitvorming Onder regie van de gemeente wordt het planologisch proces voor de ontwikkeling van de Kenniswerf voortgezet. Dit ondermeer door het uitwerken van het stedenbouwkundig kader tot een stedenbouwkundig ontwerp en de opstart van een ontwerp omgevingsplan. Tevens neemt de gemeente de besluitvorming ter hand, ter realisa e van de verdere aankoop van percelen en de realisa e van de aanpassingen aan de infrastructuur in het gebied.
Deelnemers: Gemeente, HZ, Scalda en Dockwize. 5.6. Deelproject digitale community Niet alleen de fysieke wereld met gebouwen en terreinen kunnen afgestemd worden tussen de partners, ook de diverse programma's, evenementen, kennis en processen kunnen gebundeld worden in een digitale community Kenniswerf. Dockwize hee al ervaring met een digitale community en kan deze kennis
Pagina 18 van 21
5.9. Toekoms ge deelprojecten Door in con nue contact en samenwerking te blijven bij het tot stand komen van (deel)projecten en het bewaken van de ontwikkelvisie van de Kenniswerf, zullen er ook nieuwe deelprojecten ontstaan. De ontwikkelende aanpak zal zo de ontwikkeling van de Kenniswerf steeds verder voortstuwen. De huidige en toekoms ge partners herkennen deze projecten en geven ze samen vorm. Voorbereiden Opdrachten en Plannen van Aanpak deelprojecten Om de besluitvorming bij de partners, zowel gezamenlijk als formeel binnen de organisa es van elk van de partners goed vorm te geven, wordt er per deelproject voorzien in een Opdrachtomschrijving en een Plan van Aanpak. Het Plan van Aanpak voorziet per deelproject in een formulering van de scope, planning, projectorganisa e, besluitvormingsprocedure en inzicht in de benodigde middelen per deelnemer. Daarnaast wordt weergegeven hoe betreffende deelproject samenhangt / a ankelijkheden kent ten aanzien van de brede ontwikkeling van de Kenniswerf.
Pagina 19 van 22
6. Besluitvorming 6.1. Formele beschikbare besluitvorming De partners hebben in het voorgaande traject besloten tot de gezamenlijke verkenning van de ontwikkeling van de Kenniswerf. Daarbij passend hee de gemeente Vlissingen in haar besluitvorming de eerste stappen gezet, nodig voor de ontwikkeling van de Kenniswerf. Zo hee zij het voorkeursrecht geves gd op het terrein en zijn/worden de eerste percelen aangekocht. De besluitvorming die nu voorligt is met name gericht op het concept voor de Kenniswerf en het ruimtelijk kader voor de campusontwikkeling. Bovendien wordt met deze besluitvorming de voorgestelde ontwikkelende aanpak gezamenlijk vastgesteld. Daarvoor is het nodig dat de kernpartners de ontwikkelingsvisie en de in dit document voorgestelde ontwikkelende aanpak gezamenlijk vaststellen als uitgangspunt. 6.2. Gezamenlijke besluiten en besluitvorming bij de partners De ontwikkeling van de Kenniswerf bestaat uit gezamenlijke besluitvorming en besluitvorming bij elk van de partners. De gezamenlijke besluitvorming is voorbereidend en randvoorwaardelijk voor de besluitvorming bij elk van de partners. Zolang partners niet juridisch aan elkaar verbonden zijn in de ontwikkeling van de Kenniswerf, kent de gezamenlijke besluitvorming pas kracht, wanneer deze voorzien zijn van de formele besluitvorming bij elk van de partners zelf.
Dit betekent ook dat bij het besluiten tot het opstarten van de deelprojecten, dit eerst gezamenlijk plaatsvindt, waarna er per deelproject een formeel besluitvormingstraject start bij de dan betrokken partners. 6.3. Stapsgewijs en parallel Per defini e hee elke fase van de ontwikkeling eigen besluitvorming nodig. Om te zorgen voor de goede borging en voortgang zal de besluitvorming die elk van de par jen daarbij neemt, afgestemd en daarmee parallel moeten plaatsvinden. Afstemming op stuurgroepniveau (samenstel van de bestuurders van de betrokken par jen) is daarbij nodig.
Pagina 20 van 21
Colofon: Deze ontwikkelvisie is opgesteld door: HEVO B.V. Het kaartmateriaal in deze ontwikkelvisie is opgesteld door NieuwBlauw
Opdrachtgevers: Gemeente Vlissingen HZ UAS Scalda Dockwize Fotografie: Gemeente Vlissingen Foto's en beelden zijn met zorg gekozen en waar mogelijk is een referen e opgenomen. Mocht er toch bezwaar zijn tegen gebruik van een foto of beeld, dan kunt u contact opnemen met Hevo B.V. of de gemeente Vlissingen.
Pagina 21 van 21