3.3 rvs Jaarstukken 2025 bijlage 4 Accountantsverslag 2025
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Vlissingen Boekjaar 2025
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de Gemeente Vlissingen Postbus 3000 4380 GZ Vlissingen Onderwerp: Kenmerk: Datum:
Accountantsverslag 2025 2606-07304 11 juni 2026
Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Vlissingen, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 10 juli 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies, die naar aanleiding van onze werkzaamheden naar voren zijn gekomen. Wij bedanken de medewerkers van de Gemeente Vlissingen voor de open en constructieve samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden. Wij hebben u op 11 juni 2026 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring.
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V.
Was getekend D. Eijke MSc RA Director Audit
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Belangrijke bevindingen
4. Financiële positie 5. Overige onderwerpen 6. Bijlagen
pagina | 3
1. Bestuurlijke samenvatting
pagina | 4
Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden
pagina | 5
Bestuurlijke samenvatting Onze conclusie
De rechtmatigheidsverantwoording
Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt. Wij constateren dat de jaarrekening van de gemeente Vlissingen 2025 een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2025 als van de activa en passiva per 31 december 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Het college heeft een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en heeft daarin opgenomen dat de baten en lasten en balansmutaties 2025 niet rechtmatig tot stand zijn gekomen.
Ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden Uit onze controle resteren de volgende ongecorrigeerde controleverschillen ten aanzien van de getrouwheid: • Fouten: We constateren twee ongecorrigeerde fouten met een resultaatimpact van € 526.000. Dit bedrag ziet toe op te laag verantwoorde baten voor de SiSa-regeling H4 (€ 162.000) en te hoog verantwoorde lasten Beschermd Wonen vanuit de gecontroleerde verantwoording 2025 van het CZW bureau (€ 364.000). • Onzekerheden: We identificeren met betrekking tot het sociaal domein onzekerheden in de prestatielevering met een impact van € 220.000. Daarnaast constateren we onzekerheden ten aanzien van SiSa K28 voor € 157.000 en investeringen in de materiële vaste activa voor een bedrag van € 173.000. Bovenstaande fouten en onzekerheden zijn opgenomen in bijlage A en blijven gezamenlijk binnen de goedkeuringstolerantie van € 6.195.000.
De jaarrekening voldoet aan wet- en regelgeving Het BBV is in alle opzichten nageleefd in 2025. Het jaarverslag is, zoals opgenomen in de NV COS 720 (onze controlestandaarden) verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften.
De belangrijke bevindingen betreffen: • Voorwaardencriterium: er is sprake van € 855.000 aan rechtmatigheidsfouten door het niet-naleven van de EUaanbestedingsrichtlijnen door de gemeente. Daarnaast heeft de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland voor € 360.000 aan jeugdzorglasten niet de juiste aanbestedingswijze gevolgd. • Begrotingscriterium: er is sprake van € 11.507.000 aan rechtmatigheidsfouten. Dit bedrag bestaat uit € 10.721.000 aan lastenoverschrijdingen en € 786.000 aan overschrijdingen van investeringskredieten. Hiervan is € 7.592.000 op grond van de financiële verordening als acceptabel geduid door de gemeente. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld.
SiSa en WNT wet-en regelgeving is nageleefd Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen ongecorrigeerde fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden, met uitzondering van een onzekerheid van € 157.000 inzake SiSa K28. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van de gemeente Vlissingen voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
pagina | 6
Bestuurlijke samenvatting Grondexploitaties
Lasten Jeugdzorg
De bruto boekwaarde van de grondexploitaties is in 2025 gedaald van € 169,7 miljoen naar € 167,5 miljoen. De gemeente verwacht nog € 97,0 miljoen aan opbrengsten en € 58,6 miljoen aan kosten.
Ten aanzien van de lasten jeugdzorg constateren we dat op basis van de definitieve verantwoording van de Inkooporganisatie Jeugd Zeeland over 2025 de volgende bevindingen zijn vastgesteld:
De gemeente Vlissingen schat in dat € 143,6 miljoen van de kosten niet terugverdiend kan worden en heeft hiervoor een voorziening getroffen.
• voor een bedrag van € 220.000 zijn geen goedkeurende controleverklaringen van zorgaanbieders ontvangen, waardoor sprake is van onzekerheid ten aanzien van deze lasten.
De waardering is gebaseerd op inschattingen van kosten en opbrengsten en getoetste aannames. Belangrijke parameters, zoals rekenrente, kostenstijging en opbrengstenstijging worden als realistisch beoordeeld.
Wij concluderen dat de gehanteerde uitgangspunten, ramingen en waardering van de grondexploitaties per ultimo 2025 aannemelijk en aanvaardbaar zijn.
PGB-lasten – geen resterende onzekerheden In het voorgaande jaar rapporteerde de voormalig accountant een onzekerheid met betrekking tot de Persoonsgebonden Budgetten (PGB’s) ter grootte van € 1,3 miljoen. In onze managementletter 2025 hebben wij het college verzocht om controlewerkzaamheden uit te voeren op de prestatielevering van de PGB-lasten. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente hier opvolging aan heeft gegeven door het uitvoeren van kwaliteitstoetsen. Uit deze werkzaamheden zijn geen bevindingen naar voren gekomen. Op basis hiervan concluderen wij dat er voor het boekjaar 2025 geen sprake meer is van een onzekerheid met betrekking tot de PGB-lasten.
• de totale lasten jeugdzorg over 2025 zijn € 124.000 lager dan de gemeente betaalde voorschotten aan de Inkooporganisatie. Gezien het moment waarop dit bedrag bekend is geworden en de omvang ervan, is dit voordeel niet verwerkt in de jaarrekening 2025. Verder constateren we dat de inkooporganisatie in eerste instantie geen spendanalyse had uitgevoerd op de verantwoorde lasten, waardoor de gemeente geen zekerheid had over de rechtmatigheid van de jeugdzorglasten 2025. Dit heeft geleid tot aanvullende werkzaamheden, op basis waarvan voor een bedrag van € 360.000 rechtmatigheidsfouten zijn geconstateerd, omdat de Europese aanbestedingsregels niet zijn nageleefd. Dit bedrag is door het college opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
We vragen de gemeente om samen met de andere Zeeuwse gemeentes duidelijke afspraken hieromtrent te maken met de Inkooporganisatie Jeugd Zeeland om te borgen dat een tijdige interne en externe controle plaatsvindt op de rechtmatigheid van jeugdzorglasten.
pagina | 7
Bestuurlijke samenvatting Artikel-12 status
Samenwerking
Sinds 2015 heeft de gemeente Vlissingen de artikel 12-status. Medio september 2025 heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken een conceptbesluit toegezonden inzake de aanvullende artikel 12-uitkering over de jaren 2023–2024 en de beëindiging van de artikel 12-status per 31 december 2024.
Vanuit onze controle hebben wij ervaren dat het controleproces over het verslagjaar in goede samenwerking met de ambtelijke organisatie is verlopen.
Per heden is hierover nog geen definitief besluit genomen. Daarmee is de status ongewijzigd ten opzichte van hetgeen is opgenomen in onze boardletter van eind januari 2026.
Ontwikkelingen in financiële positie en kengetallen In hoofdstuk 4 gaan wij uitgebreid in op de financiële positie en de kengetallen van de gemeente Vlissingen. Wij constateren dat de financiële positie in 2025 verbeterd is. Daarnaast laten de kengetallen een positieve ontwikkeling zien. Tegelijkertijd stellen wij vast dat het weerstandsvermogen (€ -10,6 miljoen) en daarmee de weerstandsratio (-0,5), hoewel verbeterd ten opzichte van vorig jaar, nog steeds negatief zijn. In samenhang met de voorgenomen beëindiging van de artikel 12-status betekent dit dat de structurele weerbaarheid van de gemeente nog beperkt is. De gemeente beschikt daarmee nog over onvoldoende buffer om financiële tegenvallers zelfstandig op te vangen.
Aangezien sprake is van een eerstejaarscontrole, constateren wij dat de initiële oplevering van stukken ruimte bood voor verdere verbetering. Gedurende het controleproces heeft de ambtelijke organisatie zich ingespannen om aanvullende informatie zo tijdig mogelijk aan te leveren en de vragen vanuit de controle adequaat te beantwoorden. Wij zullen de controle over 2025 met de ambtelijke organisatie evalueren met als doel het proces effectiever en efficiënter te laten verlopen. Daarbij vragen wij aandacht voor een tijdiger aanleveren van controledocumentatie, waaronder een tijdige en volledige aanlevering van de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij danken de ambtelijke organisatie voor de inzet en samenwerking gedurende deze eerstejaarscontrole.
Op basis van de meerjarenbegroting 2026–2029 neemt de weerstandsratio toe en wordt deze per ultimo 2029 geraamd op 0,7 positief. Hiermee blijft de verwachte weerstandsratio onder een niveau dat past bij een financieel weerbare uitgangspositie. Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten kwalificeert een ratio van 1,4 als ‘voldoende’.
pagina | 8
Bestuurlijke samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
2. Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
positie Financiële
Financiële positie
Overige onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen
Bijlagen
pagina | 9
Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijke Bestuurlijkesamenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht, scope en uitvoering
en Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, enuitkomsten Opdracht, uitkomsten scope scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen Belangrijke Belangrijkebevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële positie Financiële
Reikwijdte van de controle De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in uw financiële verordening, wijken beperkt af van de toleranties voor de controle op de getrouwheid.
De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen). • De jaarrekening. • Bijlagen. Met de opdrachtbevestiging van d.d. 10 juli 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.
Financiële positie
Overzicht toleranties
Overige onderwerpen
Vanaf het boekjaar 2025 is de materialiteit bij de uitvoering van onze controle voor fouten en onzekerheden 2% van de totale lasten, exclusief dotaties aan de reserves. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad vastgestelde controleverordening. De rapporteringstolerantie is conform het controleprotocol.
Overige onderwerpen Overige Overigeonderwerpen onderwerpen
Grondslag
Bedrag (afgerond)
Goedkeuringstolerantie fouten en onzekerheden
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 6.195.000
Rapporteringstolerantie
Conform controleprotocol
€ 125.000
Bijlagen Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
De tolerantie voor de rechtmatigheidsverantwoording mag vanaf boekjaar 2025 maximaal 2% bedragen. Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties: Grondslag
Bedrag
Goedkeuringstolerantie fouten
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 6.145.015
Rapporteringstolerantie
Conform financiële verordening
€ 125.000
pagina | 10
Bestuurlijke Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, en uitkomsten Opdracht, scope scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
2. Opdracht, scope en uitvoering Kernpunten en significante risico’s in de controle
Fraude en naleving wet- en regelgeving
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken.
• Het risico dat het management van de gemeente procesafspraken kan doorbreken, hetgeen een standaard risico is vanuit onze beroepsregels. Als wij kijken naar de jaarrekening van de gemeente ziet dit eventuele risico niet toe op een specifiek onderdeel van de jaarrekening; • De waardering van de grondexploitaties, met name de complexen Scheldekwartier en Kenniswerf fase 5; • De betalingsorganisatie binnen de gemeente; • De verantwoording in het kader van Wet Normering Topinkomens (WNT); • De getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording.
Uitkomsten Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt. Uit onze controle resteren ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en onzekerheden) voor € 1.076.000. Deze zijn opgenomen in bijlage A.
Overige Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Geautomatiseerde gegevensverwerking
Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.
Op grond van artikel 393, lid 4, Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek rapporteren wij in dit verslag onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort uit de verplichte rapportage van de accountant over de uitkomsten van onze werkzaamheden met betrekking tot frauderisico’s in de controleverklaring.
Wij merken daarbij op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek is gericht op het beoordelen van deze aspecten. Onze bevindingen ten aanzien van de ITomgeving zijn opgenomen in de boardletter. U heeft aangegeven de daarin opgenomen aandachtspunten indien mogelijk te zullen opvolgen. Verder hebben we geen bevindingen ten aanzien van de conversie geconstateerd.
Onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit toont het belang aan van een fraudemeldpunt en een klokkenluidersregeling. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude en de naleving van wet- en regelgeving.
pagina | 11
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht, scope en uitvoering
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Frauderisico’s en continuïteit Opdracht, scope en uitkomsten
Onze controleverklaring over boekjaar 2025 bevat een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit.
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Frauderisico’s Belangrijke bevindingen
We hebben twee frauderisico’s onderkend, die we hieronder beschrijven.
Financiële positie
Het college dan wel het management bevindt zich in de positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent.
Het risico dat het management van de gemeente procesafspraken kan doorbreken
positie Financiële positie Financiële
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: • Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt; • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties, vaste activa en vorderingen en het toereikend zijn van voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten; • Beoordelen van significante transacties buitenom de normale bedrijfsuitoefening; en
• Doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college en de raad.
Het risico dat onterechte betalingen aan niet-rechthebbenden plaatsvinden door het ontbreken van een externe validatie op nieuwe en gewijzigde bankrekeningnummers en het ontbreken van een (zichtbare) SHA-controle Wij hebben geconstateerd dat nieuwe en gewijzigde bankrekeningnummers in 2025 niet structureel (zichtbaar) extern zijn gevalideerd en dat geen (zichtbare) aansluiting plaatsvond tussen controletotalen van betaaladvieslijsten en bankopdrachten. Hierdoor onderkennen we een verhoogd risico op onterechte betalingen aan niet-rechthebbenden. Daarnaast heeft bij de gemeente Vlissingen in 2025 een betaling aan een niet-rechthebbende plaatsgevonden. Deze betaling heeft geen financiële schade veroorzaakt bij de gemeente omdat de bank de betaling tijdig heeft tegengehouden. De gemeente heeft hierop een intern onderzoek ingesteld en het proces rondom crediteurenstamgegevens aangepast in lijn met onze aanbevelingen. We hebben vernomen dat het onderzoek is afgerond en maatregelen zijn getroffen, en de rapportage voor het vaststellen van de jaarrekening door de gemeenteraad wordt afgerond. Met betrekking tot dit onderkende betalingsrisico hebben wij de opzet en het bestaan van de beheersingsmaatregelen binnen het betalingsproces geëvalueerd. Verder hebben we data-analyses verricht op uitgaande betalingen.
Daarbij hebben we detailcontroles uitgevoerd om de juistheid van bankrekeningnummers waarnaar betalingen hebben plaatsgevonden vast te stellen aan de hand van onderliggende documentatie en/of externe bankverificatie (naam-nummer check). Naast het hierboven beschreven incident hebben wij tijdens onze controle geen specifieke aanwijzingen gekregen voor (een vermoeden van) fraude.
pagina | 12
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht, scope en uitvoering
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Naleving wet- en regelgeving en overige Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen, waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt), die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.
Continuïteit
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij de continuïteitsveronderstelling getoetst. In Nederland kunnen gemeenten niet failliet gaan. Hierdoor is de continuïteit voor de gemeente in beginsel altijd gewaarborgd.
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Wij hebben daarnaast vastgesteld dat Gemeente Vlissingen een sluitende meerjarenbegroting heeft. Daarnaast passen de financiële kengetallen binnen de signaalwaarden van de VNG. Ook is het totale eigen vermogen gestegen van € 67,4 naar € 81,8 miljoen.
Wel constateren we een negatief weerstandsvermogen (€ -10,6 miljoen) en weerstandsratio (-0,5) door de negatieve algemene reserve per ultimo boekjaar. Op basis van de meerjarenbegroting 2026-2029 stijgt de ratio naar 0,7. Gelet op het gemeentelijke karakter, de wettelijke kaders en het uitgangspunt van structureel evenwicht tussen baten en lasten, leidt deze constatering niet tot onzekerheden ten aanzien van de continuïteit van de gemeente.
pagina | 13
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
3. Belangrijke bevindingen
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Op 16 april 2025 is in het Staatsblad het Besluit van 21 maart 2025 tot wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) gepubliceerd. Als gevolg van de wijzigingen van het BBV en BADO geldt voor de rechtmatigheidsverantwoording vanaf begrotingsjaar 2025 een nieuwe gemaximeerde grens voor fouten en onduidelijkheden samen van 2% op basis van lasten (exclusief dotaties aan reserves).
Tegelijkertijd merken we op dat de door de interne auditor uitgevoerde aanbestedingsanalyse voldeed aan de daaraan te stellen vereisten, waardoor wij in onze controle hierop konden steunen.
De gemeente Vlissingen heeft haar financiële verordening hierop aangepast. Indien de rechtmatigheidsafwijkingen de door de raad vastgestelde 2% verantwoordingsgrens (€ 6.145.015) overschrijden, worden deze in de rechtmatigheidsverantwoording benoemd.
(x € 1.000)
Aandachtspunten rechtmatigheidsverantwoording
Conclusie rechtmatigheid In de tabel hiernaast is een overzicht opgenomen van de door het college geconstateerde rechtmatigheidsfouten. We hebben vastgesteld dat dit overzicht een getrouw beeld geeft.
Overschrijdingen lasten programma’s Overschrijdingen kredieten Overige begrotingsonrechtmatigheden
Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium
Rechtmatigheidsfouten
Waarvan Acceptabel
10.721
7.592
786
-
-
-
1.215
-
-
-
12.722
7.592
Tijdens onze controle van de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij enkele aandachtspunten geïdentificeerd, met name ten aanzien van de begrotingsrechtmatigheid. Wij hebben initieel geen gecontroleerde onderbouwing ontvangen van de kredietrechtmatigheid. Daarnaast is vastgesteld dat een aansluiting van de kolom ‘begroting na wijziging’ voor wat betreft lasten in de jaarrekening op de achterliggende detaillijst ontbreekt. Tevens zijn geen zichtbare interne controles op begrotingswijzigingen uitgevoerd om de juistheid van de kolom ‘begroting na wijziging’ vast te stellen. Ook had geen aantoonbare toetsing plaatsgevonden op het acceptabel zijn van rechtmatigheidsfouten.
Het college stelt terecht vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 12,7 miljoen bedraagt.
Wij hebben deze bevindingen met de organisatie besproken. Hier is gedeeltelijk opvolging aan gegeven. Voor volgend jaar vragen we de gemeente om de rechtmatigheidsverantwoording inclusief onderbouwing tijdiger aan te leveren en zichtbare interne controles te verrichten op begrotingswijzigingen en kredietrechtmatigheid.
Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 6,1 miljoen. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties is volgens het college een bedrag van € 7,6 miljoen aangemerkt als acceptabel op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde afspraken.
Bevindingen ten aanzien van het Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium Totaal
pagina | 15
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Begrotingscriterium
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
U stelt als gemeenteraad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen Gemeente Vlissingen om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen, overige begrotingsafwijkingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel). Uit onze controle bleek dat in de concept rechtmatigheidsverantwoording ten onrechte alle rechtmatigheidsfouten inzake het begrotingscriterium als acceptabel waren geduid. We constateerden dat € 3,9 miljoen op basis de financiële verordening niet acceptabel was. De gemeente heeft dit gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium ziet toe op de voorwaarden die gelden voor de uitvoering van financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden zijn gebaseerd op externe en interne regelgeving en vastgelegd in het door de raad vastgestelde normenkader. Het niet naleven van deze voorwaarden leidt tot een onrechtmatigheid, die door het college moet worden toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording indien de door de gemeenteraad vastgestelde verantwoordingsgrens, op basis van individuele en/of cumulatieve afwijkingen, wordt overschreden. Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium betreft de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Gezien de complexiteit van deze wetgeving is rechtmatige naleving in de praktijk uitdagend. De gemeente Vlissingen heeft dit onderkend en hiervoor een spendanalyse uitgevoerd. Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor een inkoopwaarde van € 0,85 miljoen niet de juiste aanbestedingsprocedure is gevolgd.
Verder heeft de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland voor € 0,36 miljoen aan jeugdzorglasten niet de juiste aanbestedingswijze gevolgd. Daarnaast zijn er voorwaarden waaraan geen financieel gevolg is verbonden. In die gevallen is sprake van formele rechtmatigheidsfouten, zoals bij het niet naleven van de kasgeldlimiet en renterisiconorm van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) of termijnen uit de subsidieverordening. Op grond van een stellige uitspraak van de Commissie BBV worden deze afwijkingen gerapporteerd in de paragraaf bedrijfsvoering. Wij merken op dat de gemeente Vlissingen zich heeft gehouden aan de wettelijke normen inzake renterisiconorm, kasgeldlimiet en schatkistbankieren. Dit is toereikend toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening, waardoor een aanvullende toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering niet noodzakelijk is.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Het college is verantwoordelijk voor het treffen van effectieve maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) van overheidsregelingen. Deze maatregelen maken onderdeel uit van de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Het M&O-beleid is niet separaat vastgesteld door de gemeenteraad, maar is versleuteld in de diverse verordeningen. Het college heeft beoordeeld in hoeverre dit beleid wordt nageleefd en of de getroffen maatregelen effectief zijn. De uitkomsten hiervan zijn betrokken bij de rechtmatigheidsverantwoording. In de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag wordt beperkt inzicht gegeven in de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het M&O-criterium. We adviseren om de procedures en (interne) controles omtrent misbruik en oneigenlijk gebruik uitgebreider te beschrijven.
pagina | 16
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Waardering grondexploitaties
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Ten opzichte van 31 december 2024 is de bruto boekwaarde van de post grondexploitatie gedaald van € 169,7 miljoen naar € 165,5 miljoen. De wijziging van de boekwaarde gedurende 2025 is als volgt samen te vatten:
Op basis van de verslaggevingsregels zou de gemeente € 131.000 aan winstneming moeten verantwoorden. Dit controleverschil is gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
(x € 1.000)
Kenniswerf Fase 5 en Scheldekwartier We hebben een significant risico onderkend ten aanzien van de waardering van de complexen Kenniswerf fase 5 en Scheldekwartier vanwege de bestaande verliesvoorzieningen in combinatie met de omvang van de nog te realiseren opbrengsten en/of kosten en de daarmee samenhangende schattingsonzekerheden.
Bruto boekwaarde per 1 januari Belangrijke bevindingen
2025 169.682
Investeringen
5.380
Grondverkopen
(7.523)
Bruto boekwaarde per 31 december
167.539
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Ontwikkeling van boekwaarde en verliesvoorziening De gemeente Vlissingen schat in dat € 143,6 miljoen van de kosten niet terugverdiend kan worden en heeft hiervoor een voorziening getroffen. De netto boekwaarde van € 21,9 miljoen staat conform de verslaggevingsregels voor € 30,2 miljoen verantwoord onder de voorraden en voor € 8,3 miljoen onder de voorzieningen. De verliesvoorziening daalt ten opzichte van vorig boekjaar met € 1,7 miljoen, met name door het afsluiten van de grondexploitatie Vrijburg-West. De grondexploitaties van uw gemeente lopen steeds meer richting het einde van hun looptijd, daarmee daalt de bruto boekwaarde ten opzichte van voorgaande jaren maar ook de inherent aanwezige schattingsonzekerheid in de grondexploitaties. Tussentijdse winstneming We constateren dat er in 2025 geen tussentijdse winstneming is verantwoord voor het complex Kenniswerf fase 4.
Om dit risico te mitigeren hebben we gegevensgerichte werkzaamheden verricht, waaronder het toetsen van de gehanteerde parameters, backtesting van inschattingen uit voorgaand boekjaar en verifiëren van inschattingen van nog te maken kosten en opbrengsten aan de hand van onderliggende documentatie. Hieruit blijken geen controleverschillen. We kunnen instemmen met de gehanteerde uitgangspunten. Scenario laag versus midden scenario De gemeente Vlissingen berekent haar grondexploitaties op basis van een laag scenario en een middenscenario. Inhoudelijk en financieel wordt gestuurd op het middenscenario, terwijl de voorziening in de jaarrekening wordt bepaald op basis van het lage scenario. Deze methodiek is consistent ten opzichte van voorgaande jaren. Op basis van onze backtestingwerkzaamheden constateren wij dat het lage scenario in lijn ligt met de werkelijke kosten en opbrengsten over 2025. Op basis hiervan kunnen wij instemmen met het hanteren van scenario laag voor de waardering in de jaarrekening
pagina | 17
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen De parameters voor de grondexploitaties
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.
Opbrengstenstijging De gehanteerde parameter voor de opbrengstenstijging ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. De gemeente Vlissingen heeft rekening gehouden met een opbrengstijging van 2% in 2026 tot en met 2028 en een stijging van 1,5% vanaf 2029. Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter evenwichtig.
Parameters
Schattingsonzekerheden grondexploitaties
Schatting 2025
Rente
Kostenstijging
Opbrengstenstijging
Legenda status: = evenwichtig = optimistisch = voorzichtig = controleverschil
De huidige situatie en de onzekerheid over de toekomstige ontwikkelingen betekent een grote schattingsonzekerheid op de verwachte realisatie van uw complexen. Bij een hoge mate van schattingsonzekerheid is het passend om in de jaarrekening hierover een nadere toelichting op te nemen.
Rekenrente De gehanteerde rentevoet voor de berekening van de kapitaallasten is 0,5% voor 2026. Deze rente stijgt in de komende jaren stapsgewijs door naar 2,25% in 2032 en verder. De rekenrente ligt in lijn met de gemeentelijke (verwachte) financieringslasten en de richtlijnen van het BBV.
Belangrijke elementen hierbij zijn:
Kostenstijging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. De gemeente Vlissingen heeft voor het prijspeil 2026 rekening gehouden met een inflatie van 6% en houdt voor de komende jaren op basis van marktinformatie ook rekening met een inflatie aflopend van 3,5% in 2027 tot 2,5% in 2032 en verder.
Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de schattingsonzekerheden aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk.
• Het toelichten van de gehanteerde veronderstellingen. • Een toelichting (impact / scenario’s) over de schattingsonzekerheid. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting in de jaarrekening en in toereikende mate deze onzekerheden weergeeft.
De gemeente Vlissingen hanteert een kostenstijging die circa 0,5% hoger ligt dan de outlook 2026 van Metafoor, vanwege de oorlog in het Midden-Oosten die is uitgebroken ten tijde van het berekenen van de grondexploitaties. We kunnen hiermee instemmen.
pagina | 18
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
Voorziening pensioenaanspraken politieke ambtsdragers (APPA) Vanaf 1 januari 2028 worden de pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers gemeenten overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Uit gezamenlijk onderzoek van BZK, VNG en IPO blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 januari 2025 gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de op dat moment gevormde voorzieningen. Over de impact hiervan op de jaarrekening 2025 heeft de Commissie BBV de volgende uitspraak gedaan:
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
• Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek dienen per 31 december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen aan te passen aan de prognose van het benodigd vermogen, gebaseerd op inkoop van de pensioenaanspraken bij het ABP.
• De voorziening dient jaarlijks te worden herzien tot het moment van overdracht. • In de jaarrekening dient een toelichting op de schattingsonzekerheden te worden opgenomen.
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
• Een eventuele vrijval kan worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve ter dekking van toekomstige dotaties.
Wij hebben vastgesteld dat: • Gemeente Vlissingen heeft deelgenomen aan het onderzoek. • De voorziening per 31 december 2025 € 5,2 miljoen bedraagt.
• De ontwikkeling van de dekkingsgraad van het ABP is betrokken bij de onderbouwing van de toename van de lasten. Op basis van bovenstaande constateren we de gemeente Vlissingen de voorziening heeft verantwoord conform het BBV.
Managementinzicht en schattingen Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het college. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen zijn gevormd. Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de jaarrekening als geheel. Naar onze mening zijn de door het college gekozen waarderingsgrondslagen aanvaardbaar en consistent toegepast met betrekking tot de significante jaarrekeningposten en bijzondere transacties.
pagina | 19
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Sociaal Domein Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
De gemeente Vlissingen voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
Uitkeringen (Participatiewet)
Orionis Walcheren
Begroting na wijziging
Werkdeel (WSW)
Orionis Walcheren
Begroting na wijziging
Jeugdwet
Inkooporganisatie Jeugdzorg Zeeland
Werkelijke lasten
Wmo
Zelfstandig & CZW Bureau
Werkelijke lasten
PGB’s
Sociale Verzekeringsbank
Werkelijke lasten
Wmo Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Ten aanzien van beschermd wonen en vrouwenopvang heeft de gemeente Vlissingen als centrumgemeente de inkoop en uitvoering georganiseerd en treedt zij tevens op als budgethouder van het gevormde regiobudget. De lasten worden verantwoord via dit gezamenlijke regiobudget, waarin de kosten en opbrengsten van beschermd wonen en opvang worden gebundeld en gezamenlijk worden gedragen. Op basis van de partnerschapsafspraken worden beleid, budgettering en resultaatbepaling regionaal afgestemd en gemonitord.
Wij constateren dat aan de totstandkoming van de verantwoorde lasten een gestructureerd en afgestemd proces ten grondslag ligt. Verder hebben we de lasten aangesloten op de gecontroleerde verantwoording van het CZW Bureau, waarmee de getrouwheid van de verantwoorde lasten is geborgd. Wij hebben daarbij vastgesteld dat de lasten voor Beschermd Wonen in 2025 € 364.000 te hoog zijn verantwoord. Aangezien dit verschil pas in een laat stadium bekend is geworden, heeft de gemeente hiervoor geen correctie meer doorgevoerd. De overige Wmo-lasten voert de gemeente zelfstandig uit en verlopen in beginsel via lump-sum financiering. We constateren dat de gemeente de prestatielevering in toereikende mate heeft vastgesteld. Jeugdwet De gemeente is verantwoordelijk voor de inrichting van het stelsel en de afspraken met betrekking tot de jeugdzorg. Hieronder valt tevens de beheersing van de uitvoering en de daarmee samenhangende verantwoording. De controle en verantwoording van de lasten jeugdhulp vinden plaats via de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (hierna: de Inkooporganisatie). Conform de geldende verslaggevingsregels worden de baten en lasten jeugdhulp verantwoord door de deelnemende gemeenten, aangezien zij verantwoordelijk zijn voor de afgifte van beschikkingen en de daarmee samenhangende kosten.
Bij de gemeentelijke verantwoording wordt rekening gehouden met de uitkomsten van de door de Inkooporganisatie uitgevoerde (rechtmatigheids)controles.
pagina | 20
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Jeugdwet (vervolg)
Eigen bijdrage Wmo
In de jaarrekening 2025 verantwoordt de gemeente Vlissingen de lasten jeugdhulp op basis van de door de Inkooporganisatie aangeleverde werkelijke lasten. De uitvoering van de rechtmatigheidscontroles met betrekking tot de jeugdzorg is in 2025 belegd bij de Inkooporganisatie. De uit deze controles voortvloeiende bevindingen zijn door de gemeente betrokken bij de rechtmatigheidsverantwoording. Op basis van de definitieve verantwoording over 2025, zoals door de gemeente ontvangen op 15 mei 2026, zijn de volgende bevindingen vastgesteld:
Op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is een aanvrager van een maatwerkvoorziening, hulp bij het huishouden, zorg in natura of een persoonsgebonden budget een eigen bijdrage verschuldigd. De berekening, vaststelling en invordering van deze eigen bijdrage zijn wettelijk opgedragen aan het Centraal Administratie Kantoor (CAK).
• voor een bedrag van € 220.000 zijn geen goedkeurende controleverklaringen van zorgaanbieders ontvangen, waardoor sprake is van onzekerheid ten aanzien van deze lasten. • de totale lasten jeugdzorg over 2025 zijn € 124.000 lager dan de gemeente betaalde voorschotten aan de Inkooporganisatie. Gezien het moment waarop dit bedrag bekend is geworden en de omvang ervan, is dit voordeel niet verwerkt in de jaarrekening 2025. Verder constateren we dat de inkooporganisatie in eerste instantie geen spendanalyse had uitgevoerd op de verantwoorde lasten, waardoor de gemeente geen zekerheid had over de rechtmatigheid van de jeugdzorglasten 2025. Dit heeft geleid tot aanvullende werkzaamheden, op basis waarvan voor een bedrag van € 360.000 rechtmatigheidsfouten zijn geconstateerd, omdat de Europese aanbestedingsregels niet zijn nageleefd. Dit bedrag is door het college opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. We vragen de gemeente om duidelijke afspraken hieromtrent te maken met de Inkooporganisatie Jeugd Zeeland om te borgen dat een tijdige interne en externe controle plaatsvindt op de rechtmatigheid van jeugdzorglasten.
De door het CAK aan gemeenten beschikbare informatie is, mede vanwege privacywetgeving, beperkt van aard. Als gevolg hiervan beschikt de gemeente niet over toereikende gegevens om de juistheid van de eigen bijdragen op individueel niveau en de volledigheid ervan in totaliteit zelfstandig vast te stellen. Hierdoor kan door de gemeente geen zekerheid worden verkregen over de exacte omvang en hoogte van de verantwoorde eigen bijdragen. Deze onzekerheid is inherent aan de huidige wettelijke inrichting van de uitvoering van de eigen bijdragen binnen de Wmo. De gemeente Vlissingen heeft deze onzekerheid in de jaarrekening 2025 op een toereikende en inzichtelijke wijze toegelicht. PGB’s In het voorgaande jaar rapporteerde de voormalig accountant een onzekerheid met betrekking tot de Persoonsgebonden Budgetten (PGB’s) ter grootte van € 1,3 miljoen. In onze managementletter 2025 hebben wij het college verzocht om controlewerkzaamheden uit te voeren op de prestatielevering van de PGB-lasten.
Wij hebben vastgesteld dat de gemeente hier opvolging aan heeft gegeven door het uitvoeren van kwaliteitstoetsen. Uit deze werkzaamheden zijn geen bevindingen naar voren gekomen. Op basis hiervan concluderen wij dat er voor het boekjaar 2025 geen sprake meer is van een onzekerheid met betrekking tot de PGB-lasten.
pagina | 21
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Spaarverlof Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
Ten aanzien van de voorziening verlofsparen constateren wij dat de gemeente Vlissingen per 31 december 2025 het volledige bovenwettelijke verlofsaldo in de voorziening heeft opgenomen. Op basis van de nadere toelichting van de Commissie BBV dient echter onderscheid te worden gemaakt tussen spaarverlof en bovenwettelijk verlof van gelijke omvang. Alleen voor spaarverlof en voor bovenmatige verlofsaldi (“stuwmeren”) waarvoor geen gelijke omvang geldt, dient een voorziening te worden gevormd.
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
De gemeente heeft aangegeven dat per medewerker is beoordeeld of het verlofsaldo gelijk is gebleven, waarbij is geconcludeerd dat dit niet het geval is en derhalve het volledige saldo is voorzien. Wij constateren echter dat de onderliggende systemen momenteel onvoldoende zijn ingericht om een onderscheid te maken tussen reguliere bovenwettelijke verlofsaldi binnen beleidskaders (zoals verlofplafonds en verjaringstermijnen) en bovenmatige saldi waarvoor een voorziening noodzakelijk is. Hierdoor ontbreekt een deugdelijke analyse en onderbouwing van de voorziening. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat bij de bepaling van de voorziening geen rekening is gehouden met een opslag voor sociale lasten, terwijl deze lasten bij uitbetaling van verlof wel verschuldigd zijn. Op basis van onze controlewerkzaamheden bedraagt deze opslag circa 13,5%. Het hieruit voortvloeiende effect van € 272.000 is boven onze rapporteringstolerantie. Dit bedrag is gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
Gezien de omvang van de voorziening in relatie tot de materialiteit en het feit dat alle uren in de huidige systematiek in beginsel kunnen worden omgezet in spaarverlof, leidt dit niet tot een controlebevinding. Desalniettemin achten wij verbetering van de onderbouwing noodzakelijk. Wij adviseren de gemeente om haar systemen en processen zodanig in te richten dat een expliciet onderscheid kan worden gemaakt tussen spaarverlof, regulier bovenwettelijk verlof binnen beleidsgrenzen en bovenmatige verlofsaldi. Hierbij dient een gedegen analyse te worden opgesteld waarin het verloop en de aard van verlofsaldi worden onderbouwd, inclusief het risico op omzetting naar spaarverlof. Tevens adviseren wij bij de bepaling van de voorziening structureel rekening te houden met een opslag voor sociale lasten. Hiermee wordt de voorziening beter onderbouwd en in lijn gebracht met de BBV-richtlijnen.
Onzekerheden investeringen MVA Wij constateren dat er in boekjaar 2025 twee kostenfacturen zijn gecorrigeerd vanuit de lasten naar de investeringen. Door het ontbreken van de onderliggende termijnstaten kunnen wij niet vaststellen of de activering van kosten ter hoogte van € 173.000 terecht is geweest.
pagina | 22
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Bestemmingsreserve GREX Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Wij constateren dat de reserve grondexploitatie (GREX) in het boekjaar 2025 gevoed en onttrokken wordt voor een bedrag van € 3,5 miljoen, waarbij de stand ultimo boekjaar nihil bedraagt. De dotatie wordt daarbij gelijkgesteld aan de onttrekking, met als doel een negatieve reserve te voorkomen. De onttrekking uit de reserve is met name gebaseerd op resultaten van afgesloten grondexploitaties, waaronder het complex Vrijburg-West.
Daarnaast had gemeente Vlissingen in het voorgaande boekjaar voor € 0,9 miljoen aan warme gronden inzake Baskensburg-West verantwoord. Dit bedrag is in het huidige boekjaar geherclassificeerd naar grond-, weg- en waterbouwkundige werken. De waardering hiervan is onderbouwd met een externe taxatie. Op basis daarvan kunnen we instemmen met de verwerking van Baskensburg-West.
We constateren dat de huidige werkwijze rondom het voeden en aanwenden van de reserve GREX beperkt is vastgelegd en niet expliciet is gebaseerd op een vastgesteld kader. De gehanteerde systematiek is hiermee grotendeels gebaseerd op bestaande werkwijzen uit voorgaande jaren. Daarnaast merken wij op dat de reserve in de huidige vorm structureel wordt aangevuld en volledig wordt onttrokken, waardoor de reserve per saldo geen zelfstandige rol vervult in de vermogenspositie.
Renovatie stadhuis
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Wij adviseren de gemeente om de systematiek rondom de reserve GREX te herevalueren en waar nodig verder te formaliseren, waarbij aandacht wordt besteed aan de aansluiting op de BBV-uitgangspunten.
Baskensburg-West Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
Het raadsvoorstel tot vaststelling van de grondexploitatie Baskensburg-West in 2025 is door de gemeenteraad afgewezen. Als gevolg hiervan zijn de voorbereidingskosten van € 1,8 miljoen, die waren verantwoord onder de immateriële vaste activa, afgewaardeerd ten laste van het resultaat.
Tijdens de controle is vastgesteld dat de verwerkingswijze van de renovatie van het stadhuis afwijkt van de wijze zoals deze initieel door de raad is voorgelegd. Door de organisatie is aanvankelijk aangegeven dat sprake was van een investering waarvoor de raad een krediet beschikbaar heeft gesteld. Gedurende het jaarrekeningproces heeft de gemeente geconstateerd dat de uitgaven kwalificeren als groot onderhoud, onder andere omdat geen gebruik wordt gemaakt van de componentenbenadering. Op grond hiervan dienen de lasten in de exploitatie te worden verantwoord in plaats van te worden geactiveerd. In de definitieve jaarrekening is bovenstaande verwerkt, hetgeen heeft geleid tot een negatieve resultaatimpact van € 2,3 miljoen. Hiervan ziet € 2,0 miljoen toe op het huidige verslagjaar en € 0,3 miljoen op een correctie van € 0,3 miljoen met betrekking tot het voorgaande jaar. Dit laatste bedrag was eerder als investering verantwoord en is alsnog als onderhoudslast in de exploitatie opgenomen. Concluderend zijn alle lasten met betrekking tot de renovatie van het stadhuis, inclusief de koelinstallatie, in de exploitatie verwerkt als groot onderhoud.
pagina | 23
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Jaarverslag Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Element jaarverslag
Onze waarneming
Vereisten BBV
Het jaarverslag van de gemeente Vlissingen bevat in materiële zin de vereiste informatie op grond van de bepalingen uit het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Verenigbaar
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
Overeenstemming
Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Paragrafen
Alle verplichte paragrafen, voor zover deze relevant zijn, zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau.
Informatiewaarde
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse van het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Fraude
Fraude en de frauderisicoanalyse zijn steeds belangrijker thema’s. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is de aanpak van frauderisicobeheersing uitgebreid toegelicht.
positie Financiële positie Financiële
Verbonden partijen Financiële positie
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Vlissingen. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat:
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
• De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen. • Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude.
Bijlagen Bijlagen
• Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd. Bijlagen
In de tabel hiernaast zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:
Voor verbetering vatbaar
Toereikend
pagina | 24
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
SiSa Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:
Verder constateren we voor de SiSa-regeling H4 dat de gemeente in 2026 een vaststellingsbeschikking over 2024 heeft ontvangen waarin de bijdrage € 162.000 hoger is dan verantwoord in de jaarrekening 2025. Dit controleverschil is niet gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
• € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is.
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging van het dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor Gemeente Vlissingen geldt dat zowel de griffier als de gemeentesecretaris als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2025 geen wijzigingen voorgedaan.
• 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is.
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
• € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden, met uitzondering van een onzekerheid van € 157.000 met betrekking tot SiSa K28. Dit bedrag betreft salarislasten voor diverse medewerkers, waarvoor geen urenadministratie of andere documentatie beschikbaar is waaruit blijkt dat deze uren betrekking hebben op de SiSa-regeling.
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.
WNT verantwoording
De publicatieverplichting voor uitkering wegens beëindiging dienstverband geldt eveneens voor bezoldiging van niettopfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum overschrijdt. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldiging over 2025 niet strijdig is met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisaties c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.
pagina | 25
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
4. Financiële positie
Bestuurlijke Bestuurlijke samenvatting samenvatting
Bestuurlijke samenvatting
Ontwikkel ingen in de jaarcijfers
en uitkomsten Opdracht, uitkomsten scope en Opdracht, scope
Opdracht, scope en uitkomsten
Verloop van het eigen vermogen van Gemeente Vlissingen
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)
Het resultaat laat een positief saldo zien van afgerond € 3,7 miljoen positief. In de paragraaf ‘toelichting op het overzicht van baten en lasten’ wordt op hoofdlijnen ingegaan op de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de toelichting op baten en lasten is een nadere onderbouwing opgenomen. Tevens is in de jaarrekening 2025 inzichtelijk gemaakt welke baten en lasten als incidenteel zijn aangemerkt.
150.000
De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en het resultaat voor mutaties in de reserves betreffen:
Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2025 volgens de jaarrekening € 81,8 miljoen.
Belangrijke Belangrijke bevindingen bevindingen
Belangrijke bevindingen
• Een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds (€ 0,8 miljoen voordeel) als gevolg van circulaires en verrekeningen uit voorgaande jaren.
100.000
positie Financiële positie Financiële
Financiële positie
50.000 0 -50.000
2023
2024
2025
-100.000 Algemene reserve
Bestemmingsreserve
Gerealiseerd resultaat
Bijlagen Bijlagen
Bijlagen
• Voordelen op grondexploitaties (circa € 1,2 miljoen) als gevolg van positieve effecten bij de actualisatie van grondexploitaties. • Een voordeel op inkomensregelingen (€ 1,35 miljoen) voornamelijk door lagere uitgaven aan bijstandsuitkeringen en enkele incidentele voordelen binnen het sociaal domein.
Overige Overige onderwerpen onderwerpen
Overige onderwerpen
Analyse van het resultaat
Van de totale reserves ter hoogte van € 81,8 miljoen is een negatief bedrag van € 14,1 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 9,2 miljoen. Het gerealiseerde resultaat in 2025 bedraagt € 3,7 miljoen.