3.2 Wensen en bedenkingen procedure voorlopige reactie op schets Strategische Agenda Zeeland 2050

Gemeenteraad Vlissingen Postbus 3000 4380 GV Vlissingen

UW BRIEF VAN

UW KENMERK

BEHANDELD DOOR

BEZOEKADRES

Paul Krugerstraat 1

ONS KENMERK

DATUM

2865799 / 2866217

23 april 2026

TELEFOON

BIJLAGEN

5

ONDERWERP

Wensen en bedenkingen procedure voorlopige reactie op schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Geachte raad, Inleiding In vervolg op het provinciale document Toekomstbeeld Zeeland 2050, dat in juli 2025 is gepubliceerd, is onlangs de schets van de strategische agenda Zeeland 2050 verschenen (zie bijlage 1). U bent hierover met een raadsinformatiebrief van 10 maart 2026 geïnformeerd (zie bijlage 2). De schets van de strategische agenda Zeeland 2050 is het resultaat van ambtelijk voorwerk tussen het Rijk en de regio. Deze agenda is een levend document dat jaarlijks wordt geactualiseerd. De huidige schets is een tussenresultaat dat in 2026 wordt uitgewerkt tot een definitieve agenda. Daarna volgt een gezamenlijke investeringsagenda, waarin de financiële afspraken worden gemaakt. Dat vraagt gezamenlijke voorbereiding met het Rijk. Het is de bedoeling dat de regio samen met het kabinet afspraken vastlegt in een samenwerkingsagenda met bestuurlijk draagvlak bij alle partners. Voordat met het kabinet afspraken worden gemaakt, wordt de gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemene Vergadering van het Waterschap gevraagd om een reactie op de schets van de Strategische Agenda. Wij hebben gekozen voor een voorhangprocedure (ook wel wensen en bedenkingenprocedure genoemd) richting de gemeenteraad.

Zo kan de gemeenteraad de mate van steun voor de voorgestelde richting en eventuele kaders, prioriteiten en aandachtspunten aangeven. Strategisch Agenda Zeeland 2050 De schets van de strategische agenda is opgebouwd langs de pijlers ‘sterke dorpen en bruisende steden’, ‘magneet voor talent’ en ‘clean energy port’. Aan deze pijlers zijn fiches en sleutelprojecten gekoppeld. Vlissingen werkt graag mee aan de uitwerking van de fiches en sleutelprojecten, voor zover relevant voor onze gemeente. Vlissingen doet dit in de Walcherse context, omdat Walcheren voor ons een logisch geografisch gebied is. Om die reden zijn de Walcherse gemeenten ook gestart met het proces Walcheren 2050 (zie de Raadsinformatiebrief van 31 maart 2026, bijlage 3).

POSTBUS 3000, 4380 GV VLISSINGEN TELEFOON 0118-487000 EMAIL GEMEENTE@VLISSINGEN.NL FAX 0118-410218 IBAN: NL36BNGH0285008889 BIC: BNGHNL2G

Walcheren is een gebied met alle grote Nederlandse opgaven in het klein bij elkaar. Dit zijn opgaven die bijvoorbeeld gericht zijn op: - Kust(verdediging), - Haven(ontwikkeling) - Aantrekkelijke steden maar ook grootstedelijke problematiek, - Behoud en versterking van het onderwijs - Toerisme - Landbouw en natuur en haar uitdagingen op het gebied van droogte, verzilting en stikstof - Netcongestie - Bereikbaarheidsknelpunten - Een toekomstbestendige arbeidsmarkt (irt. nieuwe werkgelegenheidssectoren, maar ook in relatie tot een vergrijzende bevolkingssamenstelling). Lessen die hier geleerd worden kunnen op grotere schaal in andere regio’s toegepast worden. Daarom zouden we graag zien dat we goed functionerende dragende systemen (water, bodem, energie), een goede bereikbaarheid en de ontwikkeling van woningbouw en werkgelegenheid in samenhang als sleutelprojecten kunnen gaan oppakken. Daarbij zien we Walcheren als experimenteerregio. Ook de kustversterking in combinatie met het toeristisch belang van behoud van de stranden willen we hierbij betrekken. Dit willen we doen vanuit Walcheren 2050. Waarbij we nadrukkelijk ook de raden, inwoners en stakeholders gaan betrekken. De mate van groei is daarom in dit stadium nog niet bekend.

Voorlopige reactie Vanuit Vlissings perspectief bezien sluiten de ambities van Zeeland 2050 naadloos aan bij de ambities uit onze eigen Strategische Visie Vlissingen 2040, de Omgevingsvisie Vlissingen 2040 en de 10 geformuleerde Vlissingse bouwstenen voor de mogelijke komst van twee kerncentrales naar Zeeland, zoals beschreven in raadsvoorstel uitkomsten participatietraject en inzet Rijk-regio traject van 5 maart (zie bijlage 4). De strategische agenda Zeeland 2050 is een kans voor Vlissingen om de sociaaleconomische structuur te versterken. Daarbij is inzet op voor Vlissingen belangrijke opgaven als versterking onderwijs en onderzoek, versnelling woningbouw, bereikbaarheid, innovatieve werkgelegenheid in onder meer energie, de maritieme maakindustrie en defensie van groot belang. Specifiek voor Vlissingen zijn de volgende fiches en sleutelprojecten van belang om bij aan te sluiten en aan mee te werken om de gestelde doelen te bereiken: 1 Sterke dorpen en bruisende steden: Schaalsprong in de woningbouw (fiche 1a): Investeren in bruisende steden draagt bij aan de sociaaleconomische structuurversterking van Walcheren en Vlissingen in het bijzonder. Dit is een basis voor een goed voorzieningenniveau. Er liggen kansen om nieuwe woningen in Vlissingen te realiseren door middel van verdichting rondom de stationsomgeving.

Van belang is hier om op te merken dat in Walchers verband de mate van groei verder wordt onderbouwd en uitgewerkt. Dit in samenhang met economische groei. Daarbij zijn er kansen om dit in een gezamenlijke ontwerpomgeving te doen, samen met onder meer het College van Rijksadviseurs. Deze aanpak kan zo een specifieke Walcherse invulling geven aan het sleutelproject Schaalsprong in de woningbouw. Leefbaarheid en veiligheid (fiche 1b): Het college is blij met de erkenning van de stedelijke problematiek in Vlissingen. De inspanningen voor aansluiting bij het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid worden omarmd. De eerste stappen, samen met de provincie Zeeland, zijn hiertoe inmiddels gezet.

Blad 2 behorend bij 2865799 / 2866217

Verbetering A58 (fiche 2c) en verbeteren bereikbaarheid per spoor (fiche 2b): Voor een veilig woon-, werk- en leefklimaat is een goede verbinding nodig tussen Walcheren, de Brabantse stedenrij, Belgische steden en de Randstad. Voor Vlissingen zijn investeringen in de A58, spoor (vierde trein uit pakket Wind in de zeilen, hierna (WiZ)) en de N57 essentieel. Voor de A58 is nu alleen de Vlaketunnel genoemd, maar ook het knelpunt ter hoogte van het spoor en kanaalkruising op de A58/Sloeweg in Vlissingen verdient een plek in de strategische agenda en is al benoemd in de reguliere Rijkregio overleggen over infrastructuur (MIRT= Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport). De N57 heeft op dit moment nog geen plek in de gesprekken met het Rijk. Graag zien we dit ook als onderwerp van gesprek. Daarom wordt, zoals eerder aangegeven, gepleit voor een apart sleutelproject gericht op de bereikbaarheid van, naar en binnen Walcheren (in combinatie met versterking onderwijsvoorzieningen, woningbouw en werklocaties). De eerdergenoemde experimenteerregio zou daarbij het instrument kunnen zijn. Goederenvervoer (fiche 2e) In de beschrijving van dit fiche staat dat ingezet wordt op het ‘behoud en beschermen van watergebonden bedrijventerreinen’. Deze toelichting kunnen we niet helemaal plaatsen onder het fiche Goederenvervoer.

Voor Vlissingen zijn de natte bedrijventerreinen in het havengebied van groot belang. Echter voor Vlissingen is het essentieel dat dit geen risico's met zich meebrengt waardoor beperkingen ontstaan voor toekomstige woningbouwontwikkelingen, ontwikkeling van de Kenniswerf en de Stationsomgeving. Een Zeeuws zorg- en gezondheidslandschap (fiche 3a): Vanuit WiZ is een versnelling doorgevoerd op de samenwerking van alle zorgaanbieders in Zeeland (Zeeuwse Zorgcoalitie). Ook is het concept Kerngezond in Zeeland ontwikkeld. Medewerking is er vanuit Vlissingen om deze -voor Nederland unieke- concepten verder door te ontwikkelen. Sterk onderwijs-, Arbeidsmarkt-, Onderzoek infrastructuur Zorg/Gezondheid (fiche 3b) Het (deels) in Zeeland opleiden van huisartsen en physician assistants (fiche in WiZ) draagt bij aan het oplossen van tekorten. De ervaring (vanuit WiZ) leert dat huisartsen die hier stagelopen, na hun stage een baan zoeken in Zeeland. Vlissingen ziet deze aanpak ook graag terug in andere (zorg)sectoren. 2 Magneet voor talent Groeipad naar Delta University en Nuclear Academy (fiche 4a en 4b) De inzet van Vlissingen is om de bestaande onderwijs- en onderzoeksinfrastructuur in de onderwijsregio Middelburg-Vlissingen en op de Kenniswerf verder te versterken. Het ecosysteem is gebaat bij een concentratie van (MBO-HBO en WO) onderwijs in MiddelburgVlissingen.

Vanuit de Rijk-regio samenwerking rond de mogelijke komst van 2 kerncentrales naar Zeeland wordt dit voorjaar verkend wat nodig is voor de versterking van de (nucleaire) onderwijs- en kennisinfrastructuur. Gezien het belang dat het Rijk hecht aan afspraken met de regio parallel aan de selectie van de voorkeurslocatie voor de kerncentrales zullen afspraken voor een nuclear campus Zeeland naar voren gehaald kunnen worden. 3 Clean Energy Port Nationaal cluster voor haven en industrie (fiche 7a en 7b) Onze (inter)nationale haven is genoemd als nationaal cluster en is cruciaal voor de economische ontwikkeling van Nederland en Zeeland. Ingezet wordt op verduurzaming van

Blad 3 behorend bij 2865799 / 2866217

de (proces)industrie en op strategische autonomie naar aanleiding van geopolitieke ontwikkelingen. Van belang is dat de haven toegevoegde waarde heeft voor de regio met hoogwaardige en innovatieve werkgelegenheid, die bijdraagt aan nationale opgaven in de komende jaren (maritieme maakindustrie, defensie, energietransitie – specifiek de sleutelprojecten (6a, 6b, 7b): ontwikkeling van kerncentrales en ontwikkeling SMRs (Small Modular Reactors) en de maritieme maakindustrie/Werf van de Toekomst. Voor Walcheren zijn, naast de werkgelegenheid in de havens, ook andere sectoren van werkgelegenheid belangrijk. Een gedifferentieerd palet van werkgelegenheid draagt bij aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, die aansluit bij onze opgaven. In dat kader pleiten we voor het realiseren van meer rijkswerkgelegenheid in Zeeland. Governance Er wordt aandacht gevraagd voor een goed functionerende governance voor Zeeland 2050 in samenhang met andere Rijk-regiotrajecten, zoals de Ruimtelijke Arrangementen, NOVEXNSPD, en rondom kernenergie. Voor de verdere uitwerking van de strategische agenda zien wij de governance van WiZ als een geschikt model van samenwerken tussen Rijk en regio. Binnen Zeeland vraagt afstemming met de governance van de Cultural Board, Economic Board en Campus Zeeland aandacht (zie bijlage 5).

Belangrijk is dat de werkwijze via het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) goed verloopt. Het college vindt het van belang dat het een traject van de vijftien overheden samen met het Rijk is, waarbij iedereen binnen de eigen bevoegdheden blijft. Daarom vragen we nu uw reactie op hoofdlijnen en in de toekomst voor de concrete uitwerking bij de Walcherse en Vlissingse opgaven. Dit zal voor Walcheren en Vlissingen worden vertaald in een visie en een (geactualiseerd) omgevingsplan dat aan de raad ter besluitvorming wordt voorgelegd. Hoe het proces van Walcheren 2050 er exact uit komt te zien, moet nog worden opgestart. Wensen en bedenkingen Op 21 mei 2026 zal er een presentatie gegeven worden aan de raadscommissie. De presentatie schetst de samenhang tussen de in 2021 vastgestelde Strategische visie Vlissingen 2040 en de Strategische agenda Zeeland 2050. Uw raad krijgt de gelegenheid om binnen 14 dagen na de raadscommissie van 21 mei 2026 eventuele wensen en bedenkingen op de schets van de strategische agenda Zeeland 2050 in te brengen via de griffie. Daarna neemt het college een definitief besluit op basis van de wensen en bedenkingen. Dit besluit wordt kenbaar gemaakt bij het OZO en de provincie Zeeland. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Vlissingen, de secretaris, de burgemeester,

drs. R.D.A. Wiskerke

drs. A.R.B. van den Tillaar

Blad 4 behorend bij 2865799 / 2866217

Bijlage 1: Schets van de Strategische Agenda Zeeland 2050 Bijlage 2: Raadsinformatiebrief schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Bijlage 3: Raadsinformatiebrief Walcheren 2050 Bijlage 4: Raadsvoorstel uitkomsten participatie kernenergie Bijlage 5: Overzicht rijk regio trajecten en Zeeuwse adviesorganen

Blad 5 behorend bij 2865799 / 2866217