3.2 rvs Jaarstukken 2023 bijlage 1 jaarstukken
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 3 Voorwoord ............................................................................................................................. 7 2. Algemeen .......................................................................................................................... 9 2.1 Leeswijzer .................................................................................................................... 9 2.2 Financiële positie........................................................................................................ 10 2.3 Kerngegevens van de gemeente ................................................................................ 15 JAARVERSLAG 2023 ........................................................................................................ 16 3. Programma’s ................................................................................................................... 16 3.1. Programma Leefbaarheid .......................................................................................... 16 3.1.1 Crisisbeheersing en brandweer ...........................................................................
17 3.1.2 Openbare orde en veiligheid ................................................................................ 17 3.1.3 Verkeer en vervoer .............................................................................................. 18 3.1.4 Parkeren .............................................................................................................. 21 3.1.5 Economische havens en waterwegen.................................................................. 21 3.1.6 Onderwijshuisvesting ........................................................................................... 21 3.1.7 Sportaccommodaties ........................................................................................... 22 3.1.8 Openbaar groen en openluchtrecreatie ............................................................... 24 3.1.9 Riolering .............................................................................................................. 24 3.1.10 Afval .................................................................................................................. 24 3.1.11 Klimaat .............................................................................................................. 25 3.1.12 Milieubeheer ......................................................................................................
27 3.1.13 Begraafplaatsen ................................................................................................ 29 3.1.14 Continue taken .................................................................................................. 29 3.1.15 Wat heeft het gekost? ........................................................................................ 30 3.1.16 Investeringen ..................................................................................................... 30 3.1.17 Reserves en voorzieningen ............................................................................... 32 3.2 Programma Aantrekkelijke stad .................................................................................. 33 3.2.1 Economische promotie ........................................................................................ 35 3.2.2 Economische ontwikkeling ................................................................................... 35 3.2.3 Fysieke bedrijfsinfrastructuur ............................................................................... 37 3.2.4 Cultuur................................................................................................................. 37 3.2.5 Wonen en bouwen...............................................................................................
38 3.2.6 Ruimtelijke ordening ............................................................................................ 40 3.2.7 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) ............................................................ 43 3.2.8 Continue taken .................................................................................................... 43 3.2.9 Wat heeft het gekost?.......................................................................................... 44 3.2.10 Investeringen ..................................................................................................... 44 3
3.2.11 Reserves en voorzieningen ............................................................................... 44 3.3 Programma Sociale samenhang ................................................................................ 45 3.3.1 Ontwikkelagenda sociaal domein ........................................................................ 49 3.3.2 Artikel 12 traject sociaal domein en werk & inkomen ........................................... 50 3.3.3 Zeeuwse samenwerking sociaal domein ............................................................. 52 3.3.4 Onderwijsbeleid en leerlingzaken ........................................................................ 53 3.3.5 Sportbeleid en activering ..................................................................................... 53 3.3.6 Samenkracht en burgerparticipatie ...................................................................... 55 3.3.7 Wet inburgering ................................................................................................... 55 3.3.8 Preventie, vroegsignalering en toegang sociaal domein ...................................... 55 3.3.9 Werk en inkomensregelingen .............................................................................. 56 3.3.10 Maatwerkdienstverlening 18+ ............................................................................
58 3.3.11 Maatwerkdienstverlening 18- ............................................................................. 58 3.3.12 Geëscaleerde zorg 18+ ..................................................................................... 60 3.3.13 Geëscaleerde Zorg 18- ...................................................................................... 61 3.3.14 Centrumtaken .................................................................................................... 62 3.3.15 Volksgezondheid ............................................................................................... 63 3.3.16 Fiche H Wind in de zeilen: Zorg ......................................................................... 63 3.3.17 Continue taken .................................................................................................. 64 3.3.18 Wat heeft het gekost? ........................................................................................ 66 3.3.19 Investeringen ..................................................................................................... 66 3.3.20 Reserves en voorzieningen ............................................................................... 66 3.4 Programma Bestuur ...................................................................................................
67 3.4.1 Implementatie Wet open overheid ....................................................................... 68 3.4.2 Burgerparticipatie ................................................................................................ 68 3.4.3 Subsidieverwerving ............................................................................................. 69 3.4.4 Burgerzaken ........................................................................................................ 70 3.4.5 Continue taken .................................................................................................... 70 3.4.6 Wat heeft het gekost?.......................................................................................... 71 3.4.7 Investeringen ....................................................................................................... 71 3.4.8 Reserves en voorzieningen ................................................................................. 71 3.5 Overhead ................................................................................................................... 72 3.5.1 Wat heeft het gekost?.......................................................................................... 73 3.5.2 Investeringen .......................................................................................................
73 3.5.3 Reserves en voorzieningen ................................................................................. 73 3.6 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................... 74 3.6.1 Wat heeft het gekost?.......................................................................................... 74 3.6.2 Reserves en voorzieningen ................................................................................. 74 4. Paragrafen ...................................................................................................................... 75
4
4.1 Paragraaf lokale heffingen.......................................................................................... 75 4.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................. 81 4.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................... 91 4.4 Paragraaf financiering ................................................................................................ 94 4.5 Paragraaf bedrijfsvoering ........................................................................................... 99 4.6 Paragraaf verbonden partijen ................................................................................... 110 4.7 Paragraaf grondbeleid .............................................................................................. 122 4.8 Paragraaf reserves en voorzieningen ....................................................................... 144 4.9 Paragraaf majeure projecten .................................................................................... 146 4.10 Paragraaf taakstellingen ......................................................................................... 158 4.11 Paragraaf Wind in de Zeilen ...................................................................................
159 4.12 Wet open overheid (Woo)....................................................................................... 161 JAARREKENING 2023 ..................................................................................................... 162 5.1 Balans ...................................................................................................................... 162 5.2 Overzicht van baten en lasten over het verslagjaar .................................................. 164 5.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling.................................................. 166 5.4 Toelichtingen op de balans....................................................................................... 170 Vaste activa................................................................................................................ 170 Immateriële vaste activa ......................................................................................... 170 Materiële vaste activa ............................................................................................. 170 Financiële vaste activa............................................................................................ 174 Vlottende activa ..........................................................................................................
175 Voorraden ............................................................................................................... 175 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar .................................. 178 Liquide middelen..................................................................................................... 178 Overlopende activa ................................................................................................. 179 Vaste passiva ............................................................................................................. 180 Eigen vermogen...................................................................................................... 180 Voorzieningen ......................................................................................................... 188 Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer ........................ 193 Vlottende passiva ....................................................................................................... 193 Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar .............. 193 Overlopende passiva .............................................................................................. 194 Gewaarborgde geldleningen ......................................................................................
196 Overige rechten en verplichtingen, niet in de balans opgenomen ............................... 197 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................ 197 5.5 Overzicht incidentele baten en lasten ....................................................................... 198 5.6 Onvoorziene uitgaven en Wet Normering Topinkomens (WNT) ............................... 199
5
5.7 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ...................................................... 200 5.7.1 Toelichting programma leefbaarheid.................................................................. 200 5.7.2 Toelichting programma aantrekkelijke stad ........................................................ 207 5.7.3 Toelichting programma sociale samenhang....................................................... 211 5.7.4 Toelichting programma bestuur ......................................................................... 219 5.7.5 Toelichting overhead ......................................................................................... 221 5.7.6 Toelichting algemene dekkingsmiddelen ........................................................... 223 5.8 Begrotingsrechtmatigheid ......................................................................................... 225 5.9 Overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld........................................ 229 5.10 Verdelingsprincipe taakvelden ................................................................................ 231 5.11 SiSa bijlage ............................................................................................................
233 5.12 Rechtmatigheidsverantwoording van het college van burgemeester en wethouders ....................................................................................................................................... 263 5.13.Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ............................................. 264 5.14 Ondertekening jaarrekening ................................................................................... 265
6
Voorwoord Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken 2023 van de gemeente Vlissingen. Hierin verantwoorden we de realisatie van de doelen uit de begroting 2023 en wat dit heeft gekost. In 2023 heeft de gemeente Vlissingen hard gewerkt aan de prioriteiten uit het coalitieakkoord ‘Samen kunnen we meer’ en het verwezenlijken van de ambities uit de strategische visie Vlissingen 2040. Ook is hard gewerkt aan de uitvoering van het programma Wind in de zeilen. Nog altijd heeft de gemeente Vlissingen de artikel 12-status. Logischerwijs bepaalde dit ook in 2023 voor een belangrijk deel ons beleid op de verschillende beleidsterreinen. Dat betekent niet dat Vlissingen stilstaat. Het vraagt realistische en voorzichtige keuzes, maar met perspectief! Voor 2023 noemen we een aantal belangrijke ontwikkelingen en resultaten. Wind in de zeilen Vanaf medio 2020 werken we onder de noemer Wind in de zeilen aan de sociaaleconomische structuur in Vlissingen. In 2023 zijn Rijksmiddelen ontvangen voor het programma aardgasvrije wijken, zijn bedrijfspercelen aangekocht op de Kenniswerf in verband met de gebiedsontwikkeling en is het Delta Climate Center gestart op de Kenniswerf.
Met het Delta Climate Center (DCC) is Vlissingen thuishaven voor een kenniscentrum voor water, voedsel en energie in de Delta en daar zijn we trots op! De missie van het DCC is het ontwikkelen en verbinden van kennis over de transities naar een duurzame, klimaatbestendige en welvarende Delta. Programma Sociale Samenhang Er is veel inzet gepleegd om te werken aan een goed functionerend, samenhangend en vooral ook betaalbaar stelsel van ondersteuning voor onze inwoners. Er is ingegrepen in de ondersteuningsinfrastructuur om zorg en ondersteuning beschikbaar te houden voor hen die het echt nodig hebben. Op 1 januari 2023 is de organisatie Buurtteams Vlissingen officieel van start gegaan. De buurtteams fungeren als aanspreekpunt in de buurt voor ondersteuning en activering van onze inwoners. Hun werk draagt bij aan de sociale samenhang en het welzijn van onze buurten. Dat doen zij zeker niet alleen. In het samenwerkingsnetwerk Kerngezond Vlissingen werken zij nauw samen met medische professionals en de andere partners van de Vlissingse Zorgdriehoek, team Wmo en Jeugd en de partners vanuit aanvullende zorg (Wmo). Positieve Gezondheid is een belangrijk principe binnen het sociaal domein. Het is onze gemeenschappelijke taal. We richten we ons op wat inwoners gezondheidswinst oplevert en werken we actief aan preventie.
Om dit verder te bevorderen, heeft Kerngezond een geaccrediteerd leertraject aangeboden voor alle zorg- en welzijnsprofessionals in de gemeente Vlissingen. In Oost-Souburg zijn we gestart met een pilot Grip op jeugd, waarbij jeugdigen en gezinnen snel en indicatieloos terechtkunnen bij een Ouder-kind team. Het doel is om laagdrempelig en snel ondersteuning te bieden bij problemen die jeugdigen ervaren tijdens het opgroeien. Het team bekijkt samen met de jeugdigen en gezinnen wat nodig is en kan direct ondersteuning bieden (1 tot 6 gesprekken). Zo blijven kleine problemen klein en kunnen specialisten de jeugdigen met grotere problemen sneller helpen. Er is nog veel inzet nodig, maar er zijn weer belangrijke stappen gezet.
7
Scheldekwartier In 2023 zijn ook op het Scheldekwartier weer mooie resultaten geboekt. Zo is het bouwproject Kop van het Dok opgeleverd, het Timmerplein is afgerond en de keuze is gemaakt voor een nieuwe locatie van het Kindcentrum dat zal worden gerealiseerd aan het dr. Stumphiuspark. Meer en meer is het Scheldekwartier letterlijk een beeldbepalende stadswijk waar het goed wonen, werken en recreëren is. Meer resultaten Over 2023 zijn natuurlijk nog veel meer vaak wat kleinere, maar desalniettemin belangrijke resultaten te melden zoals de vaststelling van de evenementenvisie, de realisatie van enkele nieuwe woningen in ons Ritthem en diverse projecten die vallen onder het thema duurzaamheid zoals de aanpak van energiearmoede, het Nationaal Isolatieprogramma en het vergroenen van het schoolplein van basisschool De Wissel. Veel werk is ook verzet voor de Omgevingsvisie. Net als voor de Omgevingsvisie geldt ook voor veel andere projecten ‘werk in uitvoering’. Organisatie Evenals vorig jaar was ook dit jaar de werkdruk in onze organisatie een aandachtspunt. We hebben te maken met een krappe arbeidsmarkt in combinatie met hoge werkdruk en met veel (nieuwe) uitdagingen. Die combinatie maakt het lastig om alle gestelde doelen te realiseren.
Financieel De jaarrekening sluit met een voordelig saldo van € 9,7 miljoen Voor een toelichting op dit resultaat verwijzen wij u naar onderdeel 2.2. Financiële positie. Wij sluiten af met een woord van dank aan de leden van de gemeenteraad, onze medewerkers en onze externe publieke en private partners. Alleen door goede samenwerking ontstaan goede resultaten. Vlissingen, 3 juli 2024 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vlissingen, de secretaris, drs. R.D.A. Wiskerke de burgemeester drs. A.R.B. van den Tillaar
8
2. Algemeen 2.1 Leeswijzer In hoofdstuk Algemeen lichten wij het resultaat van de jaarrekening op hoofdlijnen toe. Hoofdstuk Programma's bevat het jaarverslag van de programma's. Hierin leggen we verantwoording af over de prestaties die het college heeft verricht om de doelen in de programmabegroting 2023 te kunnen realiseren. Er wordt per programma gerapporteerd op de afwijkingen in de uitvoeringsmaatregelen ("Wat wilden we bereiken" en " Wat hebben we daarvoor gedaan") en de continue taken zoals deze waren opgenomen in de programmabegroting 2023. Voor de uitvoeringsmaatregelen hanteren we de kleuren van het stoplicht.
Het hoofdstuk Paragrafen bevat het jaarverslag van de paragrafen. In het hoofdstuk Jaarrekening 2023 lichten we in de onderdelen 5.1 tot en met 5.8 de balans en het resultaat toe. In onderdeel 5.9 en 5.10 nemen wij de taakvelden op. Onderdeel 5.11 bevat de SiSa-verantwoording. Als laatste de hoofdstukken controleverklaring van de accountant en de ondertekening van de jaarrekening. Omdat we afgeronde bedragen presenteren kan er op sommige plaatsen een afwijking in de telling ontstaan.
9
2.2 Financiële positie Inleiding Eén van de doelstellingen van het college is een gezonde financiële positie creëren voor de gemeente Vlissingen. Een gezonde financiële positie vertaalt zich in een meerjarig sluitende begroting en een gezonde buffer in de vorm van vooral de algemene reserve voor het opvangen van financiële tegenvallers. In 2014 hebben we een aanvraag voor een aanvullende uitkering uit het gemeentefonds ingediend op basis van artikel 12 van de Financiële verhoudingswet (Fvw). Aanleiding hiervoor waren grote financiële verliezen rond de grondexploitatie Scheldekwartier welke we niet zelfstandig konden oplossen. Op 19 december 2019 heeft de Minister van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) een besluit genomen over de aanvullende uitkering ex. artikel 12 Fvw voor de gemeente Vlissingen. Uitgangspunt van de rapportages van BZK en de daaruit volgende beschikking is dat de gemeente financieel weer financieel ‘op eigen benen moet kunnen gaan en blijven staan’ en de artikel 12-status kan worden beëindigd. Op eigen benen gaan staan betekent een sluitende meerjarenbegroting en een positieve algemene reserve. De sanering van de algemene reserve wordt gerealiseerd door enerzijds jaarlijks een passende eigen bijdrage door de gemeente en anderzijds jaarlijks een aanvullende uitkering uit het gemeentefonds tot en met 2029.
Het uiteindelijke doel van de inspecteur is een afronding van het artikel 12-onderzoek uiterlijk in begrotingsjaar 2024. Op basis van de daling van de negatieve algemene reserve en de daling van het tekort sociaal domen en werk & inkomen is de inspecteur van mening dat dit haalbaar is. Kanttekening daarbij is wel dat Vlissingen de resterende taakstelling grotendeels realiseert. Daarnaast is dit vanzelfsprekend ook afhankelijk van een aantal landelijke (exogene) ontwikkelingen, die nu nog moeilijk in te schatten zijn. Exogene ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die wel effect hebben op de kosten die gemeenten maken maar waar gemeenten geen invloed op hebben. De inspecteur onderzoekt de mogelijkheid om niet alleen het artikel 12-onderzoek maar ook de artikel 12-status in begrotingsjaar 2024 te beëindigen. Het college werkt uiteraard mee aan dit onderzoek waarbij wij als uitgangspunt hanteren dat sprake moet zijn van een structureel blijvende gezonde en stabiele financiële situatie voor onze gemeente. Enerzijds moet dit blijken uit een meerjarig sluitend financieel beeld waarbij minimaal in de laatste jaarschijf alle structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Daarnaast moeten we beschikken over voldoende incidentele weerstandscapaciteit met als minimale norm de verhouding beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit van 1 of hoger.
Zolang we aanvullende uitkeringen van de fondsbeheerders ontvangen, blijft de artikel 12-status van kracht en staan we ook onder preventief toezicht van de toezichthouder provincie Zeeland. In deze jaarstukken 2023 hebben we een aanvullende uitkering uit het gemeentefonds van € 7,0 miljoen verantwoord welke conform de rijksbeschikking van 19 december 2019 volledig gebruikt moet worden voor de sanering van de algemene reserve. Hiernaast hebben we weer een eigen bijdrage aan de sanering van de algemene reserve van € 1,7 miljoen gedaan zoals opgenomen in de rijksbeschikking naar aanleiding van het artikel 12-rapport 2017/2018. Over een eventuele aanvullende uitkering over boekjaar 2023 zal de inspecteur de fondsbeheerders advies geven in zijn inspectierapport 2023 - 2024 wat we eind 2024 verwachten. Onze financiële positie is in 2023 opnieuw verbeterd. De algemene reserve komt, na verwerking van het jaarrekeningresultaat 2023 en bestemming uit op € 39,5 miljoen negatief. Het positieve jaarrekeningresultaat 2023 van € 9,7 miljoen leidt tot verbetering van de financiële positie. Hieronder een overzicht van de ontwikkeling van de algemene reserve in 2023.
10
Bedragen x € 1.000 Specificatie opbouw algemene reserve Stand algemene reserve per 1 januari 2023
-65.498
Bijdrage Rijk artikel 12
7.000
Bijdrage Vlissingen tekort artikel 12
1.744
Jaarrekeningresultaat 2022
17.380
Budgetoverheveling 2e bestuursrapportage 2021
-217
Budgetoverheveling 2e bestuursrapportage 2022
-2.294
Resultaatbestemming jaarrekening 2022
-2.059
Amendement speeltoestellen n.a.v. vaststelling jaarrekening 2022
-20
Stand algemene reserve: exclusief jaarrekeningresultaat 2023
-43.964
Gerealiseerd resultaat 2023 (na bestemming)
4.489
Stand algemene reserve: inclusief jaarrekeningresultaat 2023
-39.476
Analyse resultaat op hoofdlijnen Het gerealiseerde resultaat over het verslagjaar bedraagt € 9,7 miljoen voordelig ten opzichte van een begroot resultaat van € 1,9 miljoen positief. Hieronder lichten wij de afwijkingen toe met invloed op het resultaat welke groter zijn dan € 600.000. Per programma kunt u in hoofdstuk 5.7 de meer gedetailleerde toelichting vinden op de afwijkingen ten opzichte van de begroting. In grote lijnen is opbouw van het resultaat over 2023 als volgt. Analyse Saldo rekening min begroting na wijziging
Bedragen x € 1.000
1. Positieve resultaten grondexploitaties
2.460
2. Begrotingssaldo
1.900
3. Lagere kosten bijzondere bijstand
1.200
4. Algemene uitkering
1.100
5. Inzetten Brede SPUK Middelen
700
6. Lagere kosten Orionis
640
7. Overige per saldo kleinere verschillen
1.684
Totaal
9.704
1. Positieve resultaten grondexploitaties Het totale voordeel dat ontstaat op de grondexploitaties en de bedrijventerreinen bedraagt ruim € 2,4 miljoen. Op basis van de doorrekeningen bij de 1e herziening 2024 vallen de verliesvoorziening en de risicoreservering vrij voor per saldo een bedrag van € 1,3 miljoen. Verder hadden we winstnemingen voor een bedrag van € 1,2 miljoen. Voor de nadere toelichting verwijzen we naar onderdeel 5 van de paragraaf Grondbeleid. 2. Begrotingssaldo Na de 2e bestuursrapportage 2023 rapporteerden we een positief begrotingsresultaat van € 1,9 miljoen. Voor een meer gedetailleerde toelichting verwijzen we u naar de 2e bestuursrapportage 2023.
11
3. Lagere kosten bijzondere bijstand Het voordeel wordt veroorzaakt door een lager verstrekte eenmalige energietoeslag van € 921.000. Hiervan is naar verwachting € 815.000 in 2024 nodig wat we opnemen als resultaatbestemming. Het overige is een onderschrijding op het reguliere bijzondere bijstand budget. 4. Algemene uitkering Via de decembercirculaire 2023 hebben we een bijdrage van afgerond € 4 miljoen ontvangen. Dit betrof € 2,9 miljoen taakmutatie voor energietoelage. Dit bedrag hebben we verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2023 als een budgetoverheveling naar 2024. De overige € 1,1 miljoen betreft voornamelijk hoger accres en afrekeningen over voorgaande jaren en veroorzaakt het voordeel op de algemene uitkering. 5. Inzetten Brede SPUK Middelen In 2023 heeft de gemeente Vlissingen de middelen Brede SPUK 2023 ontvangen. Deze middelen zijn ingezet voor de dekking van activiteiten van de combinatiefuncties en de collectieve activiteiten die binnen Buurtteams Vlissingen plaatsvinden en worden georganiseerd. Door de dekking vanuit de Brede SPUK 2023 resulteert dit op andere kostenplaatsen tot niet bestede middelen, wat leidt tot een totaal positief resultaat van € 0,7 miljoen. 6. Lagere kosten Orionis. Dit komt door ons aandeel in resultaat bij Orionis van € 247.300. Daarnaast is er een correctie op de uitvoeringskosten van de energietoeslag en leefgeld van € 367.000. 7.
Overige verschillen Bovenstaand hebben we de verschillen van groter dan € 600.000 toegelicht. Voor een uitgebreidere toelichting en voor een toelichting op de overige verschillen verwijzen we u naar de toelichtingen per programma zoals opgenomen in hoofdstuk 5.7.
12
Resultaatbestemming Van het gerealiseerde resultaat 2023 van € 9.703.537 voegen we € 4.489.000 toe aan de algemene reserve. Onderstaand het overzicht van de algemene reserve: Bedragen x € 1.000 Algemene reserve Stand per 31 december 2023
-43.964
Gerealiseerde resultaat 2023
9.704
Af: Resultaatbestemming: Energietoeslag restant 2023 (decembercirculaire 2023)
815
Aanloopverliezen parkeergarage Machinefabriek
4.400
Resultaat na bestemming
4.489
Stand algemene reserve na gerealiseerd resultaat 2023
-39.476
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen blijkt uit de confrontatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de omvang van de financiële risico’s. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat met name uit de vrij besteedbare reserves. Dit betreft de algemene reserve (inclusief nog te bestemmen resultaat) welke per 31 december 2023 €- 34,3 miljoen bedraagt (2022: € -50,2 miljoen). De omvang van de financiële risico’s bedraagt per 31 december 2023 € 18,9 miljoen (2022: € 11,5 miljoen). Onderstaande tabel geeft inzicht in het verloop van het weerstandsvermogen in de afgelopen jaren. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Jaar
Financiële omvang risico's
Beschikbare weerstandscapaciteit
2019
19,8
-95,2
2020
4,9
-70,6
2021
5,6
-59,4
2022
11,5
-48,1
2023
18,9
-34,3
Taakstelling sociaal domein Taakstelling artikel 12
Bedrag (*€ 1.000)
Taakstelling artikel 12
9.120
Besparing 2e bestuursrapportage 2023
-6.540
Incidentele inzet realisatie taakstelling 2023
-2.580
Restant taakstelling
0
In de 1e en 2e bestuursrapportage 2023 hebben we gerapporteerd over de stand van zaken taakstelling sociaal domein en werk en inkomen. De jaarrekening 2023 laat incidentele voordelen zien binnen het sociaal domein, deze hebben we ingezet voor de restant taakstelling 2023 (zie ook hoofdstuk 5.7.3).
13
Begrotingssaldo sociaal domein en werk en inkomen (artikel 12) In onderstaand overzicht presenteren wij het begrotingstekort sociaal domein en werk & inkomen (SD en W&I), waarbij we de begroting na wijziging en de werkelijke uitgaven in beeld brengen. '+' = voordeel, '-' = nadeel (bedragen x € 1.000) Sociaal Domein en Werk&Inkomen
Begroting na wijziging Lasten
Baten
Saldo
Realisatie 2023 Lasten
Baten
Saldo
Saldo
Lasten Baten Saldo
6.1 Samenkracht en burgerparticip.
12.235
-7.365
4.870
9.320
-7.871
1.449
2.916
505
6.2 Wijkteams
7.857
-88
7.769
7.965
-630
7.335
-108
542
434
6.3 Inkomensregelingen
36.288
-27.307
8.981
34.296
-27.018
7.278
1.991
-289
1.703
6.4 Begeleide participatie
21.527
-341
21.187
20.866
-250
20.617
661
-91
570
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)
2.391
-176
2.216
2.507
-31
2.476
-116
-145
-260
6.71a Huishoudelijke hulp (WMO)
5.055
-458
4.598
5.209
-369
4.840
-154
-88
-242
6.71b Begeleiding (WMO)
4.898
4.898
4.608
4.608
291
291
6.71c Dagbesteding (WMO)
2.228
2.228
1.987
1.987
241
241
6.72a Jeugdhulp begeleiding
3.537
3.537
2.829
2.829
708
708
6.72b Jeugdhulp behandeling
2.304
2.304
1.973
1.973
331
331
6.72c Jeugdhulp dagbesteding
3.472
3.472
3.848
3.848
-375
-375
6.72d Jeugdhulp zonder verblijf ovg
230
339
1.662
2.037
665
665
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
2.902
6.74a Jeugd beh. GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verbl
6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht
6.74c Gesloten plaatsing
230
3.421
339
-109
2.000
-375
663
663
2
2
2.902
3.057
3.057
-155
-155
3.220
3.220
3.259
3.259
-39
-39
1.295
1.295
1.059
1.059
236
236
1.662
0
449
-37
-109 37
-338
449
593
593
-144
6.81a Beschermd wonen (WMO)
38.781
-887
37.893
22.702
-430
22.272
16.079
-458
15.621
6.81b MO en VO (WMO)
12.692
-227
12.465
13.806
-429
13.377
-1.114
202
-912
6.82a Jeugdbescherming
1.538
1.538
1.507
1.507
31
31
6.82b Jeugdreclassering
187
187
206
206
-20
-20
8.017
-1.309
-1.309
16.907 -16.468
67 -16.535
0.4 Overhead
6.707
0.10 Reserves Sociaal Domein
2.360
0.7 Alg.uitkering en overige gem.fonds
-1.987
8.017
373
18.828
-125.785 -125.785
Dec.circ. - res.bestem. Energietoeslag Totaal
6.707
174.483 -164.620
-1.921
-144
-126.799 -126.799
1.014
815
815
-815
9.863 171.483 -165.784
5.698
3.001
-815 283
4.164
14
2.3 Kerngegevens van de gemeente Kerngegevens Jaarrekeningsaldi Het jaarrekeningresultaat over 2023 bedraagt € 9.703.537 voordelig. De jaarrekeningsaldi van de afgelopen 5 jaar geven het volgende beeld. Jaar
Resultaat
2019
16.276.000
2020
23.857.000
2021
10.798.000
2022
17.380.234
2023
9.703.537
Fysieke en sociale structuur Fysieke structuur
2023
2022
Oppervlakte in hectares
34.484
34.483
- waarvan buitenwater
30.538
30.534
- waarvan binnenwater
522
521
- waarvan land
3.424
3.428
Oppervlakte bebouwd
23.851
23.891
- waarvan buitengebied
99
103
- waarvan woonkernen
199
197
23.243
23.278
310
313
Aantal woningen met woonfunctie Aantal rijksmonumenten Sociale structuur Leeftijdsopbouw bevolking
2023
2022
44.967
45.142
- waarvan 0 t/m 19 jaar
8.703
8.703
- waarvan 20 t/m 64 jaar
25.108
25.286
- waarvan 65 jaar en ouder
11.156
11.153
15
JAARVERSLAG 2023 3. Programma’s 3.1. Programma Leefbaarheid Inleiding Samen zijn we verantwoordelijk voor een schone en leefbare straat, buurt en wijk. Voor een goede leefbare stad, dorp, buurt of straat is een prettige omgeving om in te werken, leren of ontspannen een belangrijke basisvoorwaarde. Net als een fijne, gezonde en veilige wijk om in te wonen. Het onderhoud van groen, straten en riolering moet op orde zijn. Dit borgen we in het programma kapitaalgoederen up to date. In 2023 hebben we een nieuw gemeentelijk rioleringsplan gemaakt en de financiering van de rioolinvesteringen geëvalueerd. Ook investeren wij in de schoolgebouwen op basis van het vastgestelde Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHP) 2020-2039. In 2023 hebben we een locatie keuze gemaakt voor het kindcentrum in het Scheldekwartier en islamitische school Iqra. We werken aan een stad die energieneutraal, klimaatadaptief en natuurinclusief is voor de huidige en de toekomstige generaties. Dit doen we onder andere met het realiseren van een aardgasvrije wijk en het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte. Dit doen we niet alleen, maar samen met de inwoners en ondernemers in de gemeente Vlissingen. Ook maken we gezond gedrag en meer bewegen makkelijker door de omgeving daarop in te richten. We hebben aandacht voor veiligheid op straat.
De APV is in 2023 gewijzigd waarbij een messenverbod hebben ingevoerd. We willen minder auto's in de stad voor een gezondere leefomgeving. En veiliger verkeer met meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Ondersteund door Wind in de Zeilen blijven we experimenteren met nieuwe vormen van (deel) mobiliteit. Speerpunten voor 2023 waren:
Rijksmiddelen uit het Compensatiepakket Wind in de Zeilen voor het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW);
Energietransitie en Klimaatadaptatie;
Kapitaalgoederen up to date.
Beleidsindicatoren: Onderstaande gegevens zijn ontleend aan de meest recente gegevens uit waarstaatjegemeente.nl. Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) Bron: CBS Begroting/jaarrekening
Vlissingen
Nederland
Begroting 2023 (periode 2020)
344
200
Jaarrekening 2023 (periode 2022)
240
148
16
Hernieuwbare elektriciteit (%) Bron: RWS Begroting/jaarrekening
Vlissingen
Nederland
Begroting 2023 (periode 2020)
32,8
26,9
Jaarrekening 2023 (periode 2021)
28,6
33,1
3.1.1 Crisisbeheersing en brandweer Tot dit taakveld behoren alle reguliere taken van de brandweer en taken die verband houden met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. Deze taken zijn conform de Wet Veiligheidsregio's belegd bij de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ). Wat wilden we bereiken? Een goede operationeel sterke brandweerzorg en crisisbeheersing door de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) borgen binnen financieel verantwoorde kaders. Wat hebben we daarvoor gedaan? Programmabegroting 2024 VRZ Het college nam het streven naar een sterke, goede brandweerzorg en crisisbeheersing mee in de advisering richting de raad over de programmabegroting 2024 van de VRZ. Stand van zaken
3.1.2 Openbare orde en veiligheid Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 Vanaf 2023 werken we op basis van het door de gemeenteraad vastgestelde Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 (vaststelling door de raad: december 2022). Dit veiligheidsbeleid is voor het eerst opgesteld aan de hand van een Zeeuws format dat ook door de andere Zeeuwse politiebasisteams Oosterscheldebekken en Zeeuws Vlaanderen wordt gebruikt. Het door de raad geprioriteerde lokale veiligheidsbeleid blijft een belangrijke leidraad voor het Integraal Veiligheidsbeleid. Toch kan door het bestaan van de nationale politie en daarmee bestaan van het basisteam Walcheren niet alles meer per gemeente worden afgestemd. De politiecapaciteit wordt verdeeld binnen het basisteam en dit betekent dat de gemeenten zaken op elkaar af dienen te stemmen. Samenwerking is dan ook van groot belang. De afgelopen jaren is de samenwerking op het gebied van veiligheid tussen de gemeenten in het politiebasisteam Walcheren geïntensiveerd. Om die reden wordt vanaf de nieuwe beleidscyclus gewerkt met een Integraal Veiligheidsbeleid voor het basisteam Walcheren. Waar mogelijk worden basisteam brede veiligheidsdoelen en prioriteiten gesteld, waar nodig is er ruimte voor couleur locale.
17
Wat wilden we bereiken? Concrete uitvoering van de vastgestelde prioriteiten in het integraal veiligheidsbeleid 20232026. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma integraal veiligheidsbeleid 2024 Wij stellen het uitvoeringsprogramma integraal veiligheidsbeleid 2024 vast.
Stand van zaken Het opstellen en laten vaststellen van het uitvoeringsprogramma integraal veiligheidsbeleid 2024 is door gebrek aan personele capaciteit doorgeschoven. In navolging van de raadsinformatiebijeenkomst Veiligheid zal uitvoeringsprogramma integraal veiligheidsbeleid door het college in 2024 worden vastgesteld.
3.1.3 Verkeer en vervoer Voor het taakveld verkeer en vervoer staan we aan de vooravond van een grote wijziging. We actualiseren het verkeer- en vervoerbeleid met een nieuw Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerbeleid (GVVP). Daarnaast bereiden we ons voor op een nieuw openbaar vervoerssysteem met deelmobiliteit en maatwerk in plaats van de reguliere bussen. Hiervoor is er een plan nodig voor hubs, opstapplaatsen en inleverlocaties. Ondersteund door Wind in de Zeilen blijven we experimenteren met nieuwe vormen van (deel)mobiliteit en zetten we in op slimme verkeersregelinstallaties die zorgen voor een betere en veiligere doorstroming op verkeersregelinstallatie kruispunten. Hiermee kunnen we nadrukkelijker aandacht schenken aan de kwetsbare verkeersdeelnemers en zorgen voor een betere verkeercirculatie op de bekende knelpunten. Binnen het grondgebied van de gemeente Vlissingen kennen we opmerkelijk veel klachten over asociaal rijgedrag. De boulevards en omgeving lijken een aantrekkende werking te hebben op deze doelgroep. Daarnaast zorgt de hoge dichtheid aan gebiedsontsluitingswegen er ook voor dat er voldoende mogelijkheden zijn om te hard te rijden. Om gedragsverandering te krijgen moet de ‘pakkans’ omhoog. De gemeentelijke handhaving heeft echter geen bevoegdheden om op deze overtredingen te handhaven.
We zetten ons in om dit gedrag aan te passen! We gaan hiervoor de volgende zaken oppakken:
maatregelen treffen op de grootste probleemwegen met het Strategisch Plan Verkeersveiligheid;
in overleg met politie om te proberen de handhaving vanuit de politie te intensiveren;
in overleg met Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zeeland (ROVZ), het openbaar ministerie en de provincie om uit te zoeken of we meer flitspalen kunnen krijgen.
18
Wat wilden we bereiken? Een geactualiseerd verkeer- en vervoerbeleid met meer aandacht voor langzaam verkeer, verkeersveiligheid en een vlotte doorstroming over het kanaal. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actualisatie GVVP Wij actualiseren het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerbeleid (GVVP). Stand van zaken Het GVVP werd onder de noemer Mobiliteitsplan opgesteld in het vierde kwartaal van 2023 en het eerste kwartaal van 2024. In het tweede kwartaal 2024 wordt dit plan ter vaststelling voorgelegd aan de raad als sectorale uitwerking (programma) van de Omgevingsvisie. Wat wilden we bereiken? Een integrale herinrichting van de Scheldestraat. Wat hebben we daarvoor gedaan? Integraal voorontwerp Scheldestraat In de 2e helft 2023 startten we acties om te komen tot een integraal voorontwerp voor de Scheldestraat in 2024. Stand van zaken Het project om te komen tot een integraal voorontwerp voor de Scheldestraat is door gebrek aan personele capaciteit doorgeschoven. In afwachting van de vaststelling van het mobiliteitsplan in het tweede kwartaal van 2024 voegen we in de tweede helft van 2024 het voorontwerp herinrichting Scheldestraat toe aan de integrale herinrichting van Boulevards/ binnenstad. Hiermee realiseren we een totale inrichtingsvisie voor de Badhuisstraat, Coosje Buskenstraat, Betje Wolffplein, Aagje Dekenstraat en Scheldestraat.
Wat wilden we bereiken? Herinrichting van de Vlissingsestraat. Wat hebben we daarvoor gedaan? Voorontwerp Vlissingsestraat In de 2e helft van 2023 startten we de gesprekken met bewoners en ondernemers om te komen tot een voorontwerp voor de Vlissingsestraat in 2024. Stand van zaken
Afgerond? Ja
19
Wat wilden we bereiken? Prioriteit geven aan fietsverkeer en een betere doorstroming op het hoofdwegennet. Wat hebben we daarvoor gedaan? Slimme verkeersregelinstallaties (Ivri's) Wij laten verkeerregelinstallaties ombouwen naar slimme verkeersregelinstallaties (Ivri's) conform landelijke afspraken en uitgangspunten. Stand van zaken De inventarisatie is gestart en uitvoering zal in 2024 plaatsvinden. Wat wilden we bereiken? Vlissingen voorbereiden op een nieuw mobiliteitsnetwerk met hubs, deelmobiliteiten en nieuwe vormen van vervoer. Wat hebben we daarvoor gedaan? Mobiliteitsnetwerk Wij stellen een plan op voor een nieuw mobiliteitsnetwerk met hubs, opstappunten en inleverlocaties en voeren dit uit. Stand van zaken De uitrol van het mobiliteitsnetwerk volgt uit de Regionale Mobiliteitsstrategie (RMS). De RMS is een traject van de provincie. De provincie heeft vertraging opgelopen binnen dit project, waardoor wij nog niet aan de slag konden met de uitrol in 2023.
Wat wilden we bereiken? Een verleidelijke en verkeersveilige boulevard. Wat hebben we daarvoor gedaan? Sluitingsregime boulevards Wij stellen het sluitingsregime voor de boulevards bij en monitoren dit. Stand van zaken
20
3.1.4 Parkeren We actualiseren het parkeerbeleidsplan. Zo geven we uitvoering aan een betere verdeling van de parkeercapaciteit, gedifferentieerde parkeertarieven en een uitwerking van het parkeren aan de rand van Vlissingen. Wat wilden we bereiken? Parkeerdruk in de stad verminderen en zo de leefbaarheid verbeteren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Parkeerbeleidsplan Wij actualiseren het parkeerbeleidsplan met focus op: parkeren aan de rand van de stad, 2e vergunningen minder aantrekkelijk maken, bedrijfsvoertuigen buiten het centrum laten parkeren en een betere verdeling van de beschikbare parkeercapaciteit.
Stand van zaken Het plan is afhankelijk van de omgevingsvisie, gepland in het eerste kwartaal van 2024 en het mobiliteitsplan dat is gepland in het tweede kwartaal van 2024. Het nieuwe parkeerbeleidsplan wordt vervolgens in het derde kwartaal van 2024 aan uw raad voorgelegd.
3.1.5 Economische havens en waterwegen Tot dit taakveld behoren taken ten behoeve van de (beroeps-)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur.
3.1.6 Onderwijshuisvesting Wij hebben de wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting voor het primair- en voortgezet onderwijs. Dit betekent zorg voor nieuwbouw en uitbreiding van schoolgebouwen, het bewegingsonderwijs en schade als gevolg van bijzondere omstandigheden. Kwalitatief goed onderwijs kan niet zonder goede schoolgebouwen. Daarbij hoort een goed binnenklimaat en voldoende ruimte om buiten te spelen. Kinderen moeten zoveel mogelijk in hun eigen wijk naar school kunnen. Daarom stimuleren wij dat naast onderwijs ook andere voorzieningen, zoals peuteropvang, kinderopvang, ontmoetings- en vrije tijd functies integraal worden gehuisvest. Wij werken binnen onze invloedsfeer mee aan de realisatie van kindcentra door schoolbesturen. We voeren het uitvoeringsprogramma van het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2039 uit. In 2023 gingen we verder met de voorbereiding voor de nieuwe school in het Scheldekwartier en realiseren we huisvesting voor de nieuwe islamitische basisschool Iqra. Wat wilden we bereiken? Voldoende en goede huisvesting voor scholen en bewegingsonderwijs. Wat hebben we daarvoor gedaan? Twee nieuwe scholen Souburg Zuid Wij begeleiden de realisatie en het opleveren van twee nieuwe scholen in Souburg Zuid. 21
Stand van zaken De technische oplevering van beide scholen in Oost-Souburg is vertraagd en vindt plaats in het tweede kwartaal van 2024. Was er bij de Tweemaster al sprake van vertraging door fouten bij de plaatsing van het schoolgebouw, kwam daar nu bij dat er bij de opleveringskeuring een hoog aantal bouwfouten is geconstateerd, zowel bij de Tweemaster als bij de Parelburcht. Er was sprake van onvoldoende kwaliteit om een oplevering te accepteren. Daarnaast was het dossier, dat bij de oplevering diende te worden aangeleverd, niet compleet, zodat ook de kwaliteit van het gerealiseerde op basis hiervan, voor een deel onvoldoende kon worden gecontroleerd. Na deze oplevering zal de overdracht naar de scholen en de inrichting van de schoolgebouwen plaatsvinden. De uiteindelijke verhuizing wordt dan in het derde kwartaal 2024 verwacht. Huisvesting van de islamitische basisschool Iqra Wij begeleiden de huisvesting van de islamitische basisschool Iqra. Stand van zaken
Planvorming nieuwe school Scheldekwartier Wij werken aan de planvorming voor een nieuwe school in het Scheldekwartier. Stand van zaken
3.1.7 Sportaccommodaties Het sportbeleid van onze gemeente valt binnen het programma sociale samenhang (zie hiervoor taakveld 3.3.5). Het concept van positieve gezondheid is het belangrijkste argument om sport en bewegen bij onze inwoners te stimuleren. Door te investeren in onze sportaccommodaties, zorgen we voor basis sportvoorzieningen binnen en buiten. Met deze sportinfrastructuur kan een groot deel van de Vlissingse bevolking zelf de weg vinden naar het sport en beweegaanbod. Voor een kleiner deel is dat niet toereikend en is er een aanvullend sportstimuleringsprogramma. De laatste jaren zien we, versterkt door corona, een toegenomen vraag naar openbaar toegankelijke sport en beweegvoorzieningen in de buitenruimte. In het coalitieakkoord is dit ook als uitgangspunt opgenomen. Bij ruimtelijke projecten besteden we extra aandacht aan beweging. Voor aanpassingen en investeringen in de binnensport accommodaties is beleid geformuleerd. Als onderdeel van het door de gemeenteraad in 2021 vastgestelde 22
Accommodatieplan op hoofdlijnen vindt binnen het majeure project ‘Revitalisering gemeentelijk accommodatiebestand’ (zie hiervoor Majeur project ‘Revitalisering gemeentelijk accommodatiebestand’) de uitvoering en realisatie hiervan plaats. De nieuwbouw van sportaccommodaties gymzaal Braamstraat, sporthal Weyevliet en sportzaal centrum (Machinefabriek), maken hier deel van uit. Voor de gemeentelijke buitensportaccommodaties is eind 2022 samen met de hoofdgebruikers (buitensport verenigingen) een traject opgestart in kader van het thema ‘Duurzame sportinfrastructuur’ uit het Zeeuws Sportakkoord. De uitvoering hiervan liep door in 2023 met o.a. de uitvoering van energiescans en het vervangen van de buitensport verlichting door LED verlichting. Wat wilden we bereiken? Het welzijn van inwoners bevorderen door het stimuleren van een gezonde en actieve leefstijl. Wat hebben we daarvoor gedaan? Accommodatieplan op hoofdlijnen Door de vertraging in de planning van andere het project realisatie van sporthal Weijevliet, is er vertraging ontstaan voor wat betreft de nieuwbouwopgaves zoals beschreven in het Accommodatieplan op hoofdlijnen (AoH). Naar verwachting zal de realisatie van beide zalen in 2027 / 2028 gereed zijn. De overige aanpassingen verlopen wel conform het AoH, zoals bijvoorbeeld de aanpassingen van de binnensportaccommodatie in het Kroonjuweel. Stand van zaken
Gezonde actieve leefstijl Wij stimuleren een gezonde actieve leefstijl voor onze inwoners door sport en beweegvoorzieningen te realiseren in de wijken. Stand van zaken
Duurzame sportinfrastructuur Wij geven met onze buitensportverenigingen uitvoering aan het thema 'duurzame sportinfrastructuur' van het Zeeuws Sportakkoord. Stand van zaken
23
Sportaccommodatie ontwikkelingen Baskensburg west Wij werken aan sportaccommodatie ontwikkelingen in de gebiedsherontwikkeling 'Baskensburg west'. Stand van zaken
3.1.8 Openbaar groen en openluchtrecreatie Meer groen, veiligheid, mogelijkheden voor ontmoeting, sport en buitenspelen. Dat zijn de thema’s die we meer in de openbare ruimte in Vlissingen willen terug zien. Biodiversiteitsherstel, Klimaatadaptatie en een waardevolle leefomgeving zijn de drie opgaven waar de gemeente Vlissingen door de klimaatveranderingen voor staat. Groen en daarmee bovenal bomen kunnen het middel zijn voor onze opgave! Een gezonde groene ruimte staat hierbij centraal en is de basis voor een prettige en bruikbare leefomgeving. Hiervoor stellen we prioriteit aan het verstevigen en uitbreiden van de Hoofdgroenstructuur (HGS) d.m.v. aanbrengen van ontbrekende verbindingen met grotere groenobjecten in de stad en het buitengebied, daarbij gebruik makend van bestaande natuurwaarde. We vervangen waar het kan grijs door groen en slechte en matige bomen door toekomstbestendige bomen met een hoge levensverwachting. Zo investeren we in goede groeiplaatsen voor bomen. Bij het opnieuw inrichten van de openbare ruimte kijken we naast de wensen van bewoners ook of er koppelkansen zijn met specifieke ruimtelijke ambities zoals klimaatadaptatie, groen in de stad, veiligheid en gezondheid. Hierbij denken we aan het voorkomen van hittestress en het aanbod van (beweeg) voorzieningen in en om het groen.
Combinaties van maatregelen zorgen ervoor dat de leefomgeving hoger wordt gewaardeerd en de gezondheid van bewoners verbetert. Groen in de wijk, de aanleg van sport- en speelplekken en investeringen in veiligheid, sociale cohesie, ontmoetingsplekken en sociale steun dragen hieraan bij. Een openbare ruimte waarin de mens centraal staat, maakt leefbare steden toekomstbestendig.
3.1.9 Riolering Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. Wij voeren het Verbreed Gemeentelijk Riolerings Plan (VGRP) uit dat in 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad. Ook is de financiering van de rioolinvesteringen geëvalueerd.
3.1.10 Afval In mei 2020 is het Grondstoffenbeleid 2020-2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Dit beleid is op de middellange termijn gericht op het behalen van de VANG-doelstelling: maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar. Om het aantal kilo’s huishoudelijk restafval terug te brengen van 247 kg per inwoner in 2023 ( 268 kilo restafval 2022, 302 kilo restafval 2021, 344 kilo restafval 2020) naar uiteindelijk 100 kg restafval per inwoner per jaar, ligt de focus van het Grondstoffenbeleid 2020-2024 op het scheiden van huishoudelijk afval. Het huishoudelijk restafval in onze gemeente bestaat nu voor 87% uit herbruikbare afvalstromen. 24
Door deze afvalstromen beter te scheiden, kunnen ze worden hergebruikt als grondstoffen voor nieuwe producten. Zo verdwijnt minder restafval in de verbrandingsoven. Dit is beter voor het milieu en voor de portemonnee. Het verwerken van restafval is namelijk duurder dan het verwerken van herbruikbare afvalstromen. Op 30 september 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel om PMD-afval aan de bron te blijven scheiden en het inzamelsysteem (een combinatie van laag frequent en omgekeerd inzamelen) in te voeren. Bij dit inzamelsysteem wordt de service op restafval beperkt en de service op herbruikbare afvalstromen vergroot. Het invoeren van een nieuw inzamelsysteem vraagt een uitbreiding van inzamelmiddelen en -voorzieningen. Wat wilden we bereiken? Het behalen van de VANG (Van afval naar Grondstof) doelstelling- 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Wat hebben we daarvoor gedaan? Nieuw afvalinzamelsysteem Wij voeren in fases een nieuw afvalinzamelsysteem in, waarbij service wordt geboden op herbruikbare afvalstromen en restafval wordt ontmoedigd. Stand van zaken In 2023:
Boden we in de laatste twee deelgebieden inwoners van hoogbouw en laagbouw zonder vrije achterom mogelijkheden (voorzieningen en uitgebreide informatie) zodat zij hun gft-afval goed kunnen scheiden;
Maakten we ondergrondse containers voor restafval alleen toegankelijk voor onze inwoners.
Nadat deze stappen in september volledig zijn afgerond hebben we:
Voorbereidingen getroffen voor het gefaseerd invoeren van het 'omgekeerd inzamelen' (nieuw afvalinzamelsysteem);
Een nieuw tariefstelsel voor afvalstoffenheffing ingevoerd.
De fysieke implementatie van het omgekeerd inzamelen, waarbij we o.a. containers plaatsen en inwoners gericht gaan informeren en stimuleren, start in 2024. Doordat de fysieke implementatie later plaatsvindt dan verwacht maken we de hiermee gemoeide kosten ook pas later.
3.1.11 Klimaat Samen werken wij aan het Klimaatakkoord en gaan we voor een schone en toekomst. Hiervoor werken we actief samen in de regio. Daarnaast integreren we de energietransitie, klimaatadaptatie, circulariteit en natuur inclusief bouwen in zoveel mogelijk beleidsterreinen en projecten binnen de gemeente Vlissingen.
25
Energietransitie in Vlissingen In 2020 is de eerste Regionale Energie Strategie (RES) opgeleverd. Deze RES wordt elke twee jaar geactualiseerd. De RES 2.0 wordt in juni 2024 opgeleverd. Ondertussen loopt het uitvoeringsprogramma van de RES 1.0 door. De Vereniging Nederlandse Gemeente (VNG) heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) laten onderzoeken wat de uitvoeringslasten van het Nederlandse Klimaatakkoord voor de decentrale overheden zijn. Naar aanleiding van dit onderzoek pleit de VNG voor meer financiële ondersteuning voor de energietransitie vanuit de Rijksoverheid. Ook pleit de ROB voor een lokaal Klimaatplan voor de periode 2022-2024 als basis voor toekomstige financiering van de rijksoverheid. Wij sluiten ons aan bij het standpunt van de VNG met betrekking tot een verhoging van de Rijksbijdrage voor de energietransitie. De gemeente Vlissingen heeft een ontvankelijke aanvraag voor het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW III) ingediend. In 2022 is deze aanvraag toegekend en hebben wij een subsidie van ca € 4 miljoen ontvangen voor de uitvoering van dit programma. In 2022 is gestart met een traject van 8 jaar om de eerste buurten in de bestaande omgeving aardgasvrij of aardgasvrij-ready te maken. Zo is de uitvoering van de PAW ook meteen een eerste Wijkuitvoeringsplan (WUP) vanuit de gemeentelijke Transitievisie Warmte (TVW).
Klimaatadaptatie in Vlissingen Het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte om wateroverlast, droogte en hittestress te voorkomen, voeren we verder uit volgens de ingeslagen weg. Zo streven we er naar om klimaatadaptatie integraal mee te nemen in de wijkaanpakken. We dragen actief bij aan het uitvoeringsprogramma van de Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KasZ). In 2023 heeft een eerste tussentijdse evaluatie van de KasZ plaatsgevonden. Lokaal gaven we hier in 2023 uitvoering aan met klimaatadaptatie pilots. In de begroting van 2022 is aangekondigd dat de inzet voor de energietransitie en klimaatadaptatie, mogelijk vraagt om een vergrote capaciteit of financiële middelen. Ontwikkelingen hieromtrent volgen we op de voet en we stemmen ons standpunt af aan de gezamenlijke lobby van de Zeeuwse overheden (OZO) of de VNG. Inventarisatie milieu, klimaatadaptatie en energiebeleid Daarnaast zijn we in 2023 gestart met het maken van een inventarisatie van bestaand beleid en wetgeving op het gebied van milieu, klimaatadaptatie en energie. Met als doel het opstellen van een breed gedragen, ambitieus maar realistisch milieu, klimaatadaptatie en energiebeleid in 2024. Wat wilden we bereiken? Vlissingen klimaatadaptief inrichten en op lange termijn klimaatverandering tegen gaan.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Klimaatadaptatie pilots Wij voeren klimaatadaptatie pilots uit (uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KasZ). Stand van zaken
26
Wat wilden we bereiken? Aanpak en uitvoering van de energietransitie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Energietransitie pilots Wij voeren energietransitie pilots uit. Wij moedigen de inwoners en bedrijven aan om zelf aan de slag te gaan met energiebesparende maatregelen en ondersteunen hen hierbij. Stand van zaken
Wat wilden we bereiken? Meedoen met een proeftuin in het landelijke Programma Aardgasvrije Wijken (PAW). Wat hebben we daarvoor gedaan? Warmtenet Wij voeren een haalbaarheidsonderzoek uit naar het warmtenet. Subsidieregeling t.b.v. isolatiemaatregelen voor particuliere eigenaren van de panoramabuurt. Contouren schetsen van de uitvoeringsorganisatie. Stand van zaken
Wat wilden we bereiken? Kaders voor milieu, klimaatadaptatie en energietransitie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Realistisch milieu-, klimaatadaptatie- en energiebeleid Wij laten een beleidsinventarisatie maken met als doel nieuw, breedgedragen, ambitieus maar realistisch milieu-, klimaatadaptatie- en energiebeleid. Stand van zaken
3.1.12 Milieubeheer Gemeenschappelijke regeling: Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Gemeenten en provincies zijn verantwoordelijk voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) op het gebied van de leefomgeving: milieu, natuur, bodem, water. De gemeente Vlissingen voert een beperkt deel van deze milieutaken zelf uit en de andere worden door RUD Zeeland uitgevoerd. Voor de milieutaken die vallen onder het ‘basistakenpakket’ is het ook verplicht dat de regionale uitvoeringsdienst deze uitvoert, al
27
blijft de gemeente er bestuurlijk voor verantwoordelijk. De Zeeuwse gemeenten en de provincie zijn samen eigenaar en opdrachtgever van de gemeenschappelijke regeling RUD Zeeland. De gemeente Vlissingen draagt financieel bij aan de generieke taken van RUD Zeeland. Deze kosten worden verrekend op basis van de onderlinge verhouding van bestede directe uren. Onder generieke taken vallen: 1. Jaarlijkse terugkerende (structurele) activiteiten, zoals beleidsuitwerking, deelname aan landelijke overleggen, bijhouden externe ontwikkelingen, relatiebeheer, informatieverstrekking aan bedrijven en burgers; 2. Bestuurlijke projecten, zoals voorbereiding en implementatie Omgevingswet, samenwerking met VRZ en GGD, informatiesystemen, Interbestuurlijk Programma VTH (IBP VTH); 3. Materiële uitgaven, zoals piketvergoedingen, kosten milieuklachtensysteem. De uitvoering van de milieutaken zelf worden verrekend op basis van P*Q. Deze uitvoeringskosten worden vooraf via een jaarplan ingeschat en vervolgens gefactureerd. Als delen van het jaarplan niet zijn uitgevoerd, worden achteraf bedragen gerestitueerd. In 2023 is € 127.000 gerestitueerd, vanwege werkzaamheden die RUD Zeeland in 2022 niet heeft kunnen uitvoeren. Omgevingswet In 2023 is duidelijk geworden dat de Omgevingswet per 1 januari 2024 in werking zal treden.