3.2 rvs Beeldkwaliteitsplan JCV conceptbesluit bijlage 1 beeldkwaliteitsplan
Tekst van het document
BEELDKWALITEITSPLAN JCV JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
25 mei 2023
H+N+S Landschapsarchitecten
Voor u ligt het beeldkwaliteitsplan (BKP) voor het Justitieel Complex Vlissingen (JCV). In dit document zijn op bondige wijze uitgangspunten benoemd ten behoeve van de onderdelen van het plan voor de ruimtelijke beleving, sfeer, en materiaalgebruik. De uitgangspunten zijn tot stand gekomen in overleg tussen de Gemeente Vlissingen, het Rijksvastgoedbedrijf en H+N+S Landschapsarchitecten.
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
2
S C O P E E N S TAT U S B E E L D K W A L I T E I T S P L A N J C V Voor de ontwikkeling van de JCV wordt aan de planontwikkeling een Beeldkwaliteitsplan gekoppeld. In het Beeldkwaliteitsplan worden de randvoorwaarden voor verdere planvorming neergelegd, waaronder voor ruimtelijke inrichting en architectonische vormgeving. Aangezien het JCV een integraal onderdeel vormt van het stadslandgoed zal voor het gehele stadslandgoed een samenhangende beeldkwaliteit worden
derlijk worden stilgestaan bij de architectonische vormgeving. Ten aanzien van het groen en blauw wordt met dit Beeldkwaliteitsplan voorgesorteerd op de invulling van het zuidelijk deel van het stadslandgoed. Het voorliggende Beeldkwaliteitsplan zal na vaststelling door de gemeenteraad een wijziging vormen op de welstandsnota. Een Beeldkwaliteitsplan vormt niet zonder meer een wijziging of
nagestreefd. Voor het zuidelijk deel van het stadslandgoed zal als onderdeel van het inrichtingsplan voor dit gebied of volgend op het inrichtingsplan afzon-
aanvulling op de welstandsnota. Dit vloeit op de eerste plaats voort uit het feit dat een welstandsnota enkel toetsingscriteria met betrekking tot de architectonische vormgeving kan bevatten. In
H+N+S Landschapsarchitecten
een Beeldkwaliteitsplan komen naast architectonische aspecten tevens ruimtelijke randvoorwaarden aan de orde. Het Beeldkwaliteitsplan zal dezelfde procedure doorlopen als vereist is voor de welstandsnota: inspraak en vaststelling vindt plaats door de gemeenteraad.
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
3
H O O F D S T R U C T U U R K A A R T S TA D S L A N D G O E D Dit Beeldkwaliteitsplan is tot stand gekomen op basis van het Landschapsplan op hoofdlijnen van RHO adviseurs (2021) en de Visie stadslandgoed Nieuwerve van H+N+S landschapsarchitecten (2020).
Plankaart uit Landschapsplan light stadslandgoed Vlissingen van RHO adviseurs H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
4
INHOUD DE BASIS (METHODE BKP EN PLANLAGEN) K E R N W A A R D E N D N A S TA D S L A N D G O E D G R O E N B L AU W E H O O F D S T R U CT U U R (1E + 2E O R D E) G E B O U W E N (3E O R D E) BRUGGEN VERHARDING MEUBILAIR PLANREIZEN
DE BASIS - METHODIEK OPZET BKP - PLANLAGEN
METHODIEK OPZET BEELDKWALITEITSPLAN Why-How-What principe Voor dit beeldkwaliteitsplan wordt gebruik gemaakt van het Why-How-What principe. Dit principe zorgt voor de juiste balans tussen het waarborgen van de gewenste ruimtelijke kwaliteit enerzijds en ontwerpvrijheid voor de partijen in de volgende stap in de planvorming anderzijds.
Het Zeeuwse DNA vormt een van de kernwaarde/ leidende principes voor het BKP.
Why > doelstelling How > hoe wordt het doel bereikt What > invulling, techniek, detaillering
niet onderhandelbaar
indien goed beargumenteerd en rekening houdend met Why/How is een alternatief mogelijk, mits net zo goed en voldoend aan de ‘Why’ doelstelling. De beelden die worden getoond dienen ter referentie.
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
7
HET HUIDIGE LANDSCHAP Vlissingen
Visodeweg Havenweg Zuidzijde stadslandgoed
JCV terrein
Ritthem
Luchtfoto bestaande situatie, gezien vanuit het zuidoosten optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
8
PLANLAGEN Het JCV vormt een integrale en kwalitatieve toevoeging aan het stadslandgoed. Het complex is een belangrijk programmaonderdeel en aanjager van de gebiedsontwikkeling voor het stadslandgoed. Een relatief lage bebouwingsdichtheid van het JCV is het uitgangspunt, passend bij het gehele stadslandgoed. Ook bij een eventuele doorontwikkeling van het JCV is een lage dichtheid het uitgangspunt. De ambitie is om een JCV te realiseren met een uniform karakter, dat in harmonie is met het karakter van de rest van het stadslandgoed. Het complex toont een samenhangende beeldkwaliteit waarbij alle onderdelen bijdragen aan een passende uitstraling, zowel naar buiten als naar binnen gericht. Bij de realisatie van het JCV, is het doel om integraal invulling te geven aan de duurzaamheidsambities, met daarbij een focus op de vier duurzaamheidsthema’s: klimaatadaptatie, circulariteit/duurzaam materiaalgebruik, natuurinclusiviteit en energie. Deze integrale aanpak vindt plaats op gebouw-/complexniveau en op het niveau van de buitenruimte.
Vogelvluchtimpressie uit ontwerpboek Rijksvastgoedbedrijf (2022) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
9
P L A N L A G E N S TA D S L A N D G O E D Eerste orde: Omlijsting +bruggen ■ De omlijsting van een kloeke met bruggen als herkenbare entree
+
Tweede orde: Hoofdlanen + bruggen ■
De hoofdlanen (de T)
■
De noordelijke gracht van de Havenweg opgespannen tussen 2 hoofdbruggen
■
De verknoping/verankering: verbijzondering van de hoofdlaan en
+
het JCV Derde orde: Deelgebieden + bruggen ■
Het JCV+ toekomstige functies
■
Overkoepelende ambitie: deelgebieden
INVULLING
vormen samen het stadslandgoed
+
■
Het entreeplein JCV: een passende representatieve ruimte
Vierde orde: JCV vormt 1 familie van gebouwen en buitenruimte
Orthogonaal grid ■
Een basisgrid geeft richting aan (toekomstige) ontwikkelingen
+
Ankerpunten in zichtlijnen ■
Zichtlijnen naar zichtbepalende bruggen, gebouwen en lanen zijn de ankerpunten in het stadslandgoed
+ Verkeerscirculatie ■
Gestructureerde verkeerscirculatie
Architectonische samenhang in de
voor diverse doelgroepen, met
gebouwen en objecten o.a.
gescheiden stromen
■
H+N+S Landschapsarchitecten
TOEPASSEN DOOR ALLE LAGEN EN ONTWIKKELINGEN HEEN
HOOFDSTRUCTUUR
bospakking en brede watergracht
Bruggen, meubilair, hekken, verlichting
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
10
KERNWAARDEN D N A S TA D S L A N D G O E D
D N A L O C AT I E - B A S I S V O O R B E E L D K W A L I T E I T
Het DNA van de locatie, bunkers en tankgracht ■ Div. bunkers en forten WOII, net buiten plangebied ■ Tankgracht WOII, restant nog aanwezig in plangebied optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
12
D N A L O C AT I E - H E T H U I D I G E L A N D S C H A P
Industrieel landschap, gekarakteriseerd door o.a.: ■ Grootschalige havenactiviteiten en -industrie ■ Windturbines ■ Zware zeekering optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
13
ZEEUWSE DNA - HET HUIDIGE LANDSCHAP
Groen open landschap, gekarakteriseerd door o.a.: ■ Zeeuwse hagen en boombeplanting
■ Doorzichten naar het open landschap
■ Brede watergangen
■ Bruggen over het water
■ Rietkragen optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
14
ZEEUWSE DNA - BRUGGEN
Oost- Souburg
Bosschaartweg
Oost- Souburg
Zandweg
XL
L
M
S
XS
over groot water ingenieurskunst stoer beton
over groot water ingenieurskunst stoer staal of beton
brede watergang ingenierskunst staal of beton open leuning wit kleuraccent
smalle watergang • landschappelijke duiker of eenvoudige ‘houten’ bruggetje
smalle watergang • landschappelijke duiker • de ‘niet’ brug
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
15
D N A S TA D S L A N D G O E D + Z E E U W S E D N A S A M E N VAT T I N G ■ Delta, water ■ Grootse en weidse vergezichten versus kleinschaligheid van landschap en architectuur (‘behaaglijk’ / menselijke maat) ■ De ondergrond en bodem is bepalend voor de beplantingsoorten en de ecologie ■ Kleinschalige landschapselementen: rietkragen, knotwilgen en Zeeuwse hagen ■ Infrastructuur: bruggen en dijken zijn beeldbepalend ■ De militaire laag met forten en tankgracht vormt een stoer landschap ■ Meerschaligheid bij kunstwerken: Groot gebaar van bruggen, wel met verfijnde invulling (b.v. Oosterscheldekering) ■ Industrieel landschap
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
16
KERNWAARDEN EN LEIDENDE PRINCIPES ■ Meerschaligheid: architectonische middelen zijn onderling gerelateerd ■ Lange, klare, landschappelijke lijnen waarbinnen de inrichting is aangepast op menselijke schaal. Dit leidt tot een aantrekkelijk landschap en een hoge verblijfskwaliteit ■ Stoer/ robuust / kloek versus klein / verfijnd / zacht
Meerschaligheid H+N+S Landschapsarchitecten
Klare lijnen
Robuust versus verfijnd
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
17
1E EN 2E ORDE
GROENBLAUWE HOOFDSTRUCTUUR
GROENBLAUWE HOOFDSTRUCTUUR - DOELSTELLING De hoofdopzet van het stadslandgoed wordt gevormd door een robuuste orthogonale structuur van waterpartijen, lanen en bosgroepen. Deze opzet draagt bij aan een goede oriëntatie voor bezoekers van het complex, aan de aantrekkelijkheid van het gebied en komt ook de veiligheid ten goede.
Omlijsting Rondom het stadslandgoed wordt een royale boskraag en waterpartij gerealiseerd. Deze omlijsting van groen en water draagt bij aan de visuele afscherming van het JCV voor de omgeving en het vergroten van de veiligheid. De waterpartij vormt een fysieke barrière tussen omliggend landschap en het complex en draagt bij aan de water compensatie opgave voor de bouw van het complex. Daarnaast versterkt de groenblauwe kraag het concept van het stadslandgoed als eiland. De boskraag om het JCV vormt één geheel met de bospakking om het gehele stadslandgoed. De omlijsting speelt een centrale rol in het ecologisch verbinden van het landgoed. Het water met de oevers moeten vanzelfsprekend goed beheerd kunnen worden.
H+N+S Landschapsarchitecten
WHY
Onderdelen ■ De omlijsting ■ Lanen ■ Groenparkeren Lanen De lanen inclusief objecten in de laan hebben een statige uitstraling passend bij het karakter van het landgoed en zijn toekomstbestendig ontworpen. Vanuit de lanen zijn uitgesproken zichtrelatie naar het stadslandgoed gefasciliteerd. De kloeke landgoedlaan brengt nieuwe kwaliteit, zowel ruimtelijk-architectonisch als ecologisch. De bomen sluiten aan bij de condities voor bodem en water en kunnen de weersinvloeden van Vlissingen weerstaan. De laan wordt gebruikt door de Vleermuis, Bunzing, Steenmartker en Wezel en is daarop ingericht. Groenparkeren Het groenparkeren is een integraal onderdeel van de parkeerzone tussen Havenweg en het Justitieel Complex Vlissingen. Het parkeerterrein vormt een graduele overgang tussen bos (het landgoed) en architectuur. De parkeerzones dienen veilig te zijn.
■ Groen boven de PI muur ■ Groene structuur
Groen boven de PI muur Vanaf de buitenzijde van de PI is zicht op opgaand groen dat boven de PI muur uitsteekt. Het landgoedbos loopt door in de PI. Groene structuur De groene structuur levert al direct na aanplant een gevarieerd, aantrekkelijk beeld op met inheems plantmateriaal van een variatie aan hoogtes. Het plantmateriaal sluit aan bij het Zeeuwse DNA, de lokale bodem-, weer,- en watercondities. De soortenmix draagt bij een de grote ecologische waarde van het toekomstige complex.
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
19
HOOFDLIJNEN BKP
BESLOTEN & AFGESLOTEN
BESLOTEN & AFGESLOTEN
OPEN & PUBLIEKE ZIJDE
DE OMLIJSTING - WESTELIJK DEEL
HOW
Uitgangspunten ■ Minimaal 10m open water om het eiland gevoel te kunnen ervaren en een fysieke barrière te kunnen vormen (1) ■ Natuurvriendelijke oever op zon - zuidoriëntatie (2) ■ Minimale breedte groenzone (mantel en bos) 15m (3) ■ Bos is opgebouwd met een rijke mantel-zoom vegetatie (4) ■ Oeverbeheer en baggerwerkzaamheden middels schouwboot op basis van beeldkwaliteit gewenst (indien varend onderhoud niet mogelijk is moet een onderhoudspad worden ingepast.) (5) 1
2
3
C
C’
4
5
Mantel
Zoom
optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
21
DE OMLIJSTING - OOSTELIJK DEEL
HOW
Uitgangspunten ■ Minimaal 10m open water om het eiland gevoel te kunnen ervaren en een fysieke barrière te kunnen vormen. (1) ■ Natuurvriendelijke oever op zon gericht (2) ■ Minimale breedte groenzone (mantel en bos) 20m (3) ■ Bos is opgebouwd met een rijke mantel-zoom vegetatie (4) ■ Patrouillepad rondom muur van 3m breed, obstakelvrije ruimte 10m breed (5) ■ Oeverbeheer en baggerwerkzaamheden middels schouwboot op basis van beeldkwaliteit wenselijk, indien niet mogelijk is een onderhoudspad noodzakelijk ■ Door de omlijsting loopt een persleiding, uitwerking in overleg 1
2
3
4
D
D’
5
>20m
Mantel
Zoom
3m totaal 10m
optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
22
L A N E N - H O O F D L A A N ( H AV E N W E G )
HOW
Uitgangspunten Formele structuur van een mengsel van 4 a 5 soorten bomen van de 1e grootte (1) Laan, bermen, water vormen één samenhangend geheel Zicht op directe omgeving middels zichtlijnen (2) Scheiding autoverkeer en langzaam verkeer (‘ontvlechten’) Havenweg (3) Brede watergang van 10-13m tussen het JCV en de Havenweg (‘op afstand’) (4) Smalle watergang van 6-8m tussen Havenweg en zuidelijke boskavels Toekomstbestendige laan; mix van soorten, stapstenen voor biodiversiteit Eisen bomen: Windbestendig, strooizout bestendig, geen wortelopdruk, inheems plantmateriaal, minimale maat bij aanplant: 20-25 cm omtrek, h.o.h. afstand 12 m in driehoeksverband ■ Een mengsel van 4 a 5 soorten bomen van de 1e grootte: ■ Soorten: Acer pseudoplatanus (gewone esdoorn), Quercus robus (Zomereik), Ulmus laevis (fladderiep) Fraxinus pennsylvanica (zachte es), Tilia cordata (winterlinde) ■ Beheer watergangen via onderhoudspaden van 7m voor de brede en 5 m voor de smallere watergangen ■ De bermen zijn ecologisch ingericht met de hoogste onderbeplanting aan de zuidzijde. Ondanks de onderbeplanting blijven de zichtrelaties naar het achterliggende stadslandgoed aanwezig.
■ De slagboom halverwege de laan is een prominent onderdeel van de laan en is met zorg ontworpen met aandacht voor beeldkwaliteit zodat het landgoedkarakter wordt versterkt en aansluit bij de kleurstelling en vormgeving van de bewegwijzering behorende bij de 1e en 2e orde. ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
2
1
3
4 optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
23
LANEN - SECUNDAIRE LAAN
HOW
Uitgangspunten Formele structuur van 2e orde bomen zodat hiërarchie ontstaat tussen de hoofdlaan en secundaire laan. Laan, bermen, water en Zeeuwse haag vormen 1 samenhangend geheel Laan uitgelijnd op nieuw kunstwerk op entreeplein en het fort aan het einde van laan Mobiliteitsfunctie laan nader te bepalen (recreatief, mogelijk incl. autoverkeer) Laan aan weerszijde vergezeld van een watergang in functie van de afwatering Langs de watergang ruimtereservering voor een onderhoudspad aan de zijde van de laan De bermen zijn ecologisch ingericht met de hoogste onderbeplanting aan de zuidzijde. Ondanks de onderbeplanting blijven de zichtrelaties naar het achterliggende stadslandgoed aanwezig. ■ Eisen bomen: Windbestendig, strooizout bestendig, geen wortelopdruk, inheems plantmateriaal, 2e grootte, minimale maat bij aanplant: 20-25cm omtrek, h.o.h. afstand tussen bomenrijen >9.50m ■ Toekomstbestendige laan; mix van soorten, stapstenen voor biodiversiteit ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
24
G R O E N PA R K E R E N
HOW
Uitgangspunten ■ Bezoekersparkeren is goed zichtbaar vanaf de Havenweg, het personeelsparkeren is visueel afgeschermd van Havenweg d.m.v. opgaande (m.n. groenblijvende) beplanting. ■ Bomen wekken de indruk van een bos, dus staan niet in rijtjes maar verspreid ■ Beplantingen hebben ecologische kwaliteit ■ Geen vruchtdragende, luisgevoelige of Meeldauwgevoelige bomen bij parkeerplaatsen ■ Eventuele camera’s/apparatuur worden geintegreerd met andere noodzakelijke objecten zoals verlichtingsmasten. De objecten hebben een gelijke kleurstelling.
optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
■ Eisen bomen: Verminderen hittestress, windbestendig, strooizout bestendig, geen wortelopdruk, inheems plantmateriaal, 1e/2e grootte, minimale maat bij aanplant: 20-25 cm omtrek, realiseren van goede ondergrondse groeiomstandigheden ■ Beplanting voldoet aan veiligheidsnormen ■ Wenselijk: seizoensbeleving
W H AT
Vergroenen verharding waar Extensieve zone, parkeren mogelijk op (versterkt) gras tussen bomen BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Verminderen van zicht vanaf de Havenweg op de parkeerzone voor medewerkers door gebruik van landschappelijke elementen/opgaande beplanting. Het bezoekersparkeren zou met een haag landschappelijk kunnen worden ingepakt mits wordt voldaan aan de de veiligheidseisen. 25
G R O E N PA R K E R E N ( R A N D )
HOW
Uitgangspunten ■ Opgaand groen landschappelijk element als overgang tussen muur en parkeren, werkt als groen ‘filter’ ■ In het landschappelijk element kan een hoogteverschil of doorrijdbeveiliging worden opgenomen
W H AT
optioneel ondertitel Twee mogelijke opties rand groenparkeren H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
26
GROEN BOVEN DE PI MUUR
HOW
Uitgangspunten ■ De groene toepassing in de penitentiaire inrichting is vanuit de omgeving zichtbaar omdat deze hoger is dan de ringmuur. ■ Het landgoedbos loopt door achter de ringmuur.
GROENE STRUCTUUR
HOW
Uitgangspunten ■ Het assortiment wordt in overleg met specialisten, de gemeente en het Rijksvastgoedbedrijf samengesteld.
optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
27
GROENE STRUCTUUR Op de volgende pagina’s een aantal suggesties voor soorten die voldoen aan de gestelde eisen zoals beschreven onder HOW/WHY. De definitieve soortenlijst is af te stemmen met beplantingsspecialist, ecoloog, Rijksvastgoedbedrijf, gemeente en beheerder. De onderbeplanting behorende bij de hoofdlaan en secundaire laan dient ingericht te worden ten behoeve van de Vleermuis, Bunzing, Steenmartker en Wezel. Om dat te bereiken kan een onderbeplanting van ca. 2m hoog worden aangeplant met voldoende openingen/ zichtlijnen naar het het stadslandgoed.
optioneel ondertitel
H+N+S Landschapsarchitecten
W H AT
Struweel, mantel- en zoombeplanting, Zeeuwse haag, omlijsting
Lanen/bomen 2e grootte
■ Meidoorn, Sleedoorn, Hondsroos, Vlier, Iep, Spaanse Aak, Veldesdoorn, Liguster
■ Alnus glutinosa: zwarte els ■ Sorbus aucuparia: wilde lijsterbes ■ Acer campestre: veldesdoorn
Lanen/bomen 1e grootte ■ Acer pseudoplatanus: gewone esdoorn ■ Quercus robus: Zomereik ■ Ulmus laevis: fladderiep ■ Fraxinus pennsylvanica: zachte es ■ Tilia cordata: winterlinde
Bos ■ Essen -Iepenbos ■ Abelen-Iepenbos ■ Droog en Elzenrijk Essen-Iepenbos (bron:Natuurdoeltypen Nederland, Zk-3.10 bosgemeenschappen van zeeklei)
Mantel zoom vegetatie (bron: Damian Thermeer)
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Diverse laan van verschillende soorten met een soortgelijk silhouet (bron: Vereniging Bomenbelang Bronckhorst) 28
GROENE STRUCTUUR
W H AT
Natuurvriendelijke oever ■ Riet-verbond ( Gewoon riet en lisdodden) ■ Moerasandijvie-verbond ■ Verbond der Grote zeggen ■ Moerasspirea-verbond (bron: Natuurdoeltypen Nederland) Bloemrijk grasland ■ Floringras, Scherpe boterbloem, Kruipende boterbloem, Gewoon reukgras, Rood zwenkgras, zeggesoorten, Veldzuring, Smalle wegbree
Natuurvriendelijke oever (bron: de Teylinger, artikel 2 maart 2021)
Riet-verbond met Gele lis (bron: www.floravannederland.nl H+N+S Landschapsarchitecten
Monumentale bomenlaan met bosrand (bron: Marchel-Wim van Dongen)
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Bloemrijk grasland op klei
Monumentale bomenlaan, Elswoutlaan Haarlem (bron: Marchel-Wim van Dongen) 29
3E ORDE
GEBOUWEN
BEBOUWING
WHY
De gestructureerde opzet van het landgoed ligt ook ten grondslag aan de bebouwing op het JCV eiland: heldere volumes die zorgvuldig ten opzichte van elkaar gerangschikt zijn en een samenhangend geheel vormen. Deze opzet draagt bij aan een goede oriëntatie voor bezoekers van het complex, aan de aantrekkelijkheid van het gebied en komt ook de veiligheid ten goede. Op het JCV is een groot deel van de gebouwen door de omzoming van de muur uit het zicht onttrokken. De verzameling gebouwen met geringe bouwhoogte wordt met het volume van de EBZ als bestemming herkenbaar. De Extra Beveiligde Zittingslocatie vormt een beeldbepalend onderdeel van het complex.
kwalitatieve en representatieve huisvesting voor de EBZ, PI en DV&O. De architectuur vormt een samenhangend geheel. De architectuur manifesteert zich op ingetogen wijze door kleurgebruik, vormen en hoeveelheid materialen te beperken. Detaillering van het materiaal voegt menselijke schaal toe.
Onderdelen ■ Architectuur ■ Muur ■ Bijgebouwen
Architectonische detaillering is ook essentieel voor de herkenbaarheid van het JCV. Detaillering biedt ook een middel om samenhang aan te brengen tussen de verschillende gebouwen en functies op het JCV-eiland. Het detail wordt dan een herkenbare, consistente taal die gebouwen op het Justitieel Complex met elkaar verbindt.
De detaillering breekt visueel de horizontale geleding van de muur. In de detaillering kan inspiratie worden gehaald uit het Zeeuwse DNA. Het ontwerp en materiaalgebruik is toekomstbestendig. De muur staat op een afstand nadrukkelijk op de achtergrond en heeft van dichtbij een prettige tactiliteit.
Muur De ringmuur is een beeldbepalend element en vormt een eenheid samen met de andere bouwkundige elementen op het complex. Niemand kan zonder toestemming het complex betreden, de muur vormt een onoverbrugbare Architectuur barrière. De muur is in samenhang met de De ambitie is de gebouwen een hedendaagse signatuur mee te geven met een zekere stoerheid overige architectuur ontworpen en straalt veiligheid en robuustheid uit. Overige en robuustheid. Hoogwaardige, consistente veiligheidsmaatregelen zoals hekwerken zijn materialisering draagt langdurig bij aan een zoveel mogelijk uit het zicht genomen.
Bijgebouwen De bijgebouwen (zoals wachtruimte bussen, fietsenstalling) zijn in samenhang met de overige gebouwen op het JCV ontworpen. Tegelijkertijd maken ze onderdeel uit van het meubilair van het stadslandgoed. De bijgebouwen vormen zowel in gebruik als uitstraling een intermediair tussen de architectuur en overige objecten op het stadslandgoed.
Gebouw en landschap zijn in het Justitieel Complex in samenhang ontworpen. Het landschap op het JCV-eiland werkt als verzachtend en verbindend element en vormt een continue ondergrond waarbinnen de verzameling gebouwen met zorg zijn ingepast. In de gebouwde objecten zijn kernwaarden van het Zeeuwse DNA verwerkt.
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
31
GEBOUWEN EBZ
HOW
Uitgangspunten ■ De uitstraling van de EBZ is ingetogen en robuust van buiten, passend voor het JCV. ■ ‘Kop’ en accent aan de Havenweg, niet schreeuwerig maar ingetogen. ■ Duidelijk zichtbare entree aan entreepleinzijdes
De ambitie is om een JCV te realiseren met een uniform karakter, dat in harmonie is met het karakter van de rest van het stadslandgoed. Het complex toont een samenhangende beeldkwaliteit waarbij alle onderdelen bijdragen aan een passende uitstraling, zowel naar buiten als naar binnen gericht. Op het JCV is een groot deel van de gebouwen door de omzoming van de muur uit het zicht onttrokken. De verzameling gebouwen met geringe bouwhoogte wordt met het volume van de EBZ als bestemming herkenbaar. De Extra Beveiligde Zittingslocatie vormt een beeldbepalend onderdeel van het complex. In de verschijning van het JCV vanaf de openbare weg zijn de muur, de EBZ en ook het steunpunt DV&O afleesbare separate onderdelen met hun eigen gebruik. Hoewel elk van deze gebouwen een andere functie dient, een eigen gebruiker heeft en zijn specifieke publieke en afgeschermde sferen kent, vormen ze door hun overeenkomstige beeldtaal en architectonische kenmerken een beheerst, samenhangend geheel.
Landschap en gebouwen versterken elkaar
De hoofdopzet van het stadslandgoed wordt gevormd door een robuuste orthogonale structuur van waterpartijen, lanen en bosgroepen. Deze gestructureerde opzet ligt ook ten grondslag aan de bebouwing op het JCV eiland: heldere volumes die zorgvuldig ten opzichte van elkaar gerangschikt zijn en een samenhangend geheel vormen.
W H AT
Deze opzet draagt bij aan een goede oriëntatie voor bezoekers van het complex, aan de aantrekkelijkheid van het gebied en komt ook de veiligheid ten goede. De bebouwing kenmerkt zich door een bijdetijdse vormgeving met terughoudend kleurgebruik en een zekere soberheid, passend bij het functionele karakter van het complex. Gebouw en landschap zijn in het Justitieel Complex in samenhang ontworpen. Het landschap op het JCV-eiland werkt als verzachtend en verbindend element en vormt een continue ondergrond waarbinnen de verzameling gebouwen met zorg zijn ingepast.
Lune de Sang Sheds (bron: CHROFI)
Stadtwerke Leinfelden-Echterdingen Innerschachen, Ebikon JCV Mai Architectur) (bron: Limareferentiebeelden Architekten) beeldkwaliteit buitenruimte en materialisatie (bron:
Materialen en detaillering JCV gebouwen
32
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
|
32
herkenbaar. De Extra Beveiligde Zittingslocatie vormt een beeldbepalend onderdeel van het complex.
GEBOUWEN DV&O
HOW
In de verschijning van het JCV vanaf de openbare weg zijn de muur, de EBZ en ook het steunpunt DV&O afleesbare separate onderdelen met hun eigen gebruik. Hoewel elk van deze gebouwen een andere functie dient, een eigen gebruiker heeft en zijn specifieke publieke en afgeschermde sferen kent, vormen ze door hun overeenkomstige beeldtaal en architectonische kenmerken een beheerst, samenhangend geheel.
het gebied en komt ook de veiligheid ten goede. De bebouwing kenmerkt zich door een bijdetijdse vormgeving met terughoudend kleurgebruik en een zekere soberheid, passend bij het functionele karakter van het complex.
W H AT
Gebouw en landschap zijn in het Justitieel Complex in samenhang ontworpen. Het landschap op het JCV-eiland werkt als verzachtend en verbindend element en vormt een continue ondergrond waarbinnen de verzameling gebouwen met zorg zijn ingepast.
Uitgangspunten ■ De uitstraling van de DV&O is ingetogen en robuust van buiten, passend bij het JCV. ■ Het gebouw geeft een veilig gevoel ■ Cruciale details en materialen van het EBZ komen in het gebouw terug ■ Gesloten zuidwand bij parkeerplaats heeft een andere uitstraling dan de PI-muur
referentiebeelden beeldkwaliteit buitenruimte en materialisatie JCV
Materialen en detaillering JCV gebouwen
32
Huisvesting DV&O Zaanstad (bron: Studio Prototype) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
|
Gesloten gevels, Streetmekka Viborg (bron: EFFEKT)
33
MUUR
HOW
Uitgangspunten
• • • •
Muur is beton Het element straalt veiligheid en Wzijn H AT De entrees van de PI duidelij Zichtbaarheid beveiliging? (came
■ Het element straalt veiligheid en robuustheid uit ■ De muur is monolithisch en aan de buitenkant vrij van toevoegingen maar wel met detaillering en verfijning. Dat kan een structuur, patroon of geleding zijn ■ De entree voor publiek van de PI is duidelijk herkenbaar als verbijzondering / opening in de ringmuur ■ De entrees west- en noordzijde zijn utilitair ■ De entrees zijn van een ander materiaal dan de muur ■ Er zitten geen objecten op de muur zoals camera’s, hekwerken, verlichting en camera’s staan op een afstand aan de binnenkant of buitenkant ■ De muur zorgt ervoor dat geen hekwerken direct in het zicht zijn ■ Er wordt rekening gehouden met een aantrekkelijke veroudering van het materiaal. ■ Er bestaat contrast tussen de muur en de rand ■ Muur, toegang en bebouwing gaan een relatie aan / zijn in samenhang ontworpen
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Referentie: muur van PI Statsbygg (DK)
34
BIJGEBOUWEN
HOW
W H AT
Uitgangspunten ■ Utilitaire bijgebouwen zijn kleine broertjes van de hoofdgebouwen ■ Eenvoudig van vorm en voegen zich in het landschap ■ De bijgebouwen hebben een simpele, heldere vormentaal die aansluit aan bij de architectuur van het EBZ
Kubusvormige monolithische objecten van hout of beton H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
35
BRUGGEN
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTIEEL COMPLEX VLISSINGEN
36
BRUGGEN - DOELSTELLING
WHY
De structurele ordening van de bruggen sluit aan bij de ruimtelijke opzet van het stadslandgoed. Entreebrug landgoed - 1e orde De bruggen over de ringgracht zijn dé entrees naar het landgoed. De brug benadrukt het verschil tussen het eiland ‘stadslandgoed’ en de omgeving. De brug verbindt het eiland voor de mens en vormt geen barrière voor fauna langs de hoofdwaterweg. De entreebrug over een 1e orde water heeft aan weerszijde een zichtlijn over het water en heeft de functie van en hoofdpoort.
Onderdelen ■ Entreebrug landgoed - 1e orde ■ Entreebrug JCV - 2e orde ■ Landschappelijke brug - 3e orde
1E ORDE: ENTREEBRUG LANDGOED
Entreebrug JCV - 2e orde De brug markeert het eiland JCV in het stadslandgoed. Het is een kleiner ‘broertje’ van de bruggen over het 1e orde water en vormt de entree naar het JVC. De bruggen stralen gezag uit met hun robuust uiterlijk. Landschappelijke brug - 3e orde Het functionele karakter staat voorop. Ondanks de minimale verschijningsvorm sluit de expressie van de brug aan bij de bruggen van de 1e en 2e orde.
2E ORDE: ENTREEBRUG JCV
(B1) (B2)
(B3) (B4)
OPTIONEEL
3E ORDE: LANDSCHAPPELIJKE BRUG
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
37
BRUGGEN
WHY
1e orde
2e orde
3e orde
brede hoofdwatergang
brede watergang
tertiaire watergang
Stadslandgoed
Oost- Souburg
Oost- Souburg
Entreebrug landgoed Drie bruggen van de eerste orde manifesteren zich als uitnodigende poorten in het landschap. De bruggen met toegangsbeperkingen hebben een ingetogen uitstraling. De bruggen doen de Zeeuwse ingenieurskunst eer aan. De hoofdconstructie is daarom van staal of beton. De leuning is open zodat het water optimaal kan worden beleefd. Een wit kleuraccent kan verbinding met bruggen uit de omgeving maken.
Entreebrug JCV Één brug (B2) is toegankelijk voor bezoekers, de overige bruggen (B1, B2, B3) zijn bestemd voor personeel. Deze bruggen zijn (grotendeels) van hout en/of staal.
H+N+S Landschapsarchitecten
Zandweg Landschappelijke brug De bruggen van derde orde zijn onderdeel van het landgoed en zijn vormgegeven als dammetje met duiker. De bruggen gaan helemaal op in het landschap en verschillen duidelijk van de entreebruggen naar beide eilanden. Indien nodig kan een leuning met wit kleuraccent aan de duiker voor meer zichtbaarheid worden toegevoegd worden.
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
38
ENTREEBRUG LANDGOED - 1E ORDE
HOW
Uitgangspunten ■ Alle bruggen op het landgoed zijn familie van elkaar ■ Er is een ontwerp voor de entreebruggen die per locatie varieert ■ De bruggen markeren de toegang naar het eiland (1) ■ De brug vormt een schakel tussen de twee verschillende oevers (1) ■ De entree wordt gevormd door een ensemble van brug, de omlijsting van water en opgaand groen ■ De brug is een ankerpunt met zichtlijnen in het orthogonale grid (2) ■ De verlichting is in de brug geïntegreerd (bv. in leuning of het dek) ■ De brug is functioneel en mag dat ook uitstralen Boschaarweg ■ De doorvaarthoogte voor de maai- en baggerboot is min. 1,2x2m (3) ■ Staal en/of beton als hoofdconstructie borduren voort op ‘de Zeeuwse brug’ ■ Max. 1 steunpunt in het open water voor openheid brug (4) ■ Een open leuning zorgt voor contact met het water (5) ■ De brug gaat recht, zonder toog over het water zodat verkeer ongehinderd kan rijden (6) ■ Wit kan als accentkleur gebruikt worden en zo een verbinding met bruggen uit de omgeving creëren
(1)
(2)
(3)
(5)
(4)
(6)
asymmetrisch H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
39
ENTREEBRUG LANDGOED - 1E ORDE
W H AT Materiaal ■ Beton of staal voor de hoofdconstructie ■ Open leuning
Eenvoudige rechte brug in Lijnden geeft richting aan de route
Bescheiden brug met karakter, stroomkanaal te Lemmer (bron: K_Dekker) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Verbijzondering door kleur 40
ENTREEBRUG JCV - 2E ORDE Uitgangspunten ■ Alle bruggen op het landgoed zijn familie van elkaar ■ De bruggen markeren de toegang naar het JCV eiland ■ De brug gaat recht over het water zodat verkeer ongehinderd kan rijden (1) ■ Max. 1 steunpunt in het open water voor openheid brug (2) ■ de bruggen stralen gezag uit en hebben een robuust uiterlijk ■ De bruggen voor medewerkers manifesteren zich minder in de omgeving en zijn terughoudender dan die voor bezoekers ■ Verlichting (als nodig) is onderdeel van de brug (3) ■ De bruggen zijn symmetrisch in contrast met de entreebruggen naar het landgoed ■ Slagbomen staan achter de brug dus niet erop (4) ■ Een open leuning zorgt voor contact met het water (5) ■ De niet openbare bruggen voegen zich door het ontbreken van hoge leuningen onopvallend in de omgeving. Een schampstrook is wel familie van de leuningen. ■ De doorvaarthoogte voor een eventuele maaiboot is min. 1,2x2m (6)
HOW
(1)
(1)
(3)
(2)
(4) slagboom achter brug op land
(5)
(6)
profiel water
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
41
ENTREEBRUG JCV - 2E ORDE
W H AT
Materiaal ■ Beton of staal voor de hoofdconstructie ■ Leuning dient als markering, wel transparant ten behoeve van de beleving van het water
Eenvoudige symmetrische bruggen met markante leuning markeren een toegang, (bron: Lankhorst Engineered products)
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Terughoudende facilitaire brug met wit kleuraccent
42
LANDSCHAPPELIJKE BRUG - 3E ORDE
HOW
Uitgangspunten ■ De bruggen zijn klein maar stoer ■ De bruggen gaan door hun uiterlijk op in het landschap ■ ‘plank over het water’ principe of duikerbrug zijn mogelijk (1) ■ Om bij de bruggenfamillie aan te sluiten mag maximaal een leuning worden toegevoegd (2) ■ Indien een leuning wordt toegepast; familie van de leuningen van de entreebruggen van het JVC om een harmonische uitstraling rond de hoofdlaan te vormen ■ De leuning kan ook als zitelement worden vormgegeven (3) ■ Beheervoertuigen kunnen over de brug rijden
(1)
H+N+S Landschapsarchitecten
(2)
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
(3)
43
LANDSCHAPPELIJKE BRUG - 3E ORDE
W H AT
Materiaal ■ Natuurlijk materiaal gebruiken ■ Grondwerk of hout
Landschappelijke duikerbrug gaat op in omgeving H+N+S Landschapsarchitecten
Hek met schampstrook bij een duikerbrug
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Duiker met wit accent als verbijzondering 44
VERHARDING
VERHARDING - DOELSTELLING Het type verharding wordt zorgvuldig afgestemd op de intensiteit van het gebruik. Veel gebruikte routes worden volledig verhard, delen die minder gebruikt worden bestaan uit een (groene) open verharding. De verharding is onderdeel van de zachte landschappelijke kant van het landgoed en versterkt het landgoed- en bosgevoel.
Entreeplein Het entreeplein wordt zo ontworpen dat het niet één grote ruimte is, maar dat bezoekers en personeel de mogelijkheid hebben om verschillende routes te nemen. Ook worden er verschillende zitmogelijkheden op het plein gecreëerd, voor een aangenaam verblijfsklimaat. De uitstraling van het plein sluit aan bij het EBZ en is ingetogen en robuust, passend voor het JCV. Expeditieplein Het expeditieplein tussen het DV&O en het PI is functioneel en tegelijkertijd een prettige ruimte die ruimtelijk is afgeschermd van de bezoekersparkeerzone. Het plein verbindt de Visodeweg met de poort richting de PI voor autoverkeer. Ook biedt het plein keerruimte voor een vrachtwagen.
H+N+S Landschapsarchitecten
Groenparkeren Het parkeerterrein is landschappelijk ingepast, en sluit aan bij het groen blauwe bos- en landgoed karakter. De verharding is zoveel mogelijk waterdoorlatend waar mogelijk en vermindert zoveel mogelijk het hitte-eiland effect. De mate van zichtrelaties/privacy tussen parkeerzones en de Havenweg wordt afgestemd op de eisen van de gebruiker. Weg De wegen voor autoverkeer zijn functioneel met minimale detaillering. Materiaal sluit aan bij het karakter van de laanstructuur en het Zeeuwse DNA. Fietspaden De verharding onderscheidt zich van de binnenstedelijke paden en heeft een eigen landgoedkarakter. Patrouillepad Het patrouillepad (zowel binnen als buiten de muur) is functioneel en zoveel mogelijk waterdoorlatend. De uitstraling sluit aan bij de context om zo onopvallend mogelijk en tevens
WHY Onderdelen ■ Entreeplein ■ Expeditieplein ■ Groenparkeren ■ Weg ■ Fietspaden ■ Patrouillepad ■ Landgoedpaden ■ Helicopterlandingsplaats onderscheidend van de hoofdinfrastructuur te zijn. De weg gaat op in het landschap en vergroot de groene rand. Landgoedpaden De paden versterken de enscenering van het landgoed en bieden een basis voor (mogelijke) toekomstige uitbreiding. De paden en materialisering vormen een flexibele orthogonale structuur. Helicopterlandingsplaats Het helicopterlandingsplaats op het plein wordt gebruikt in het geval bezoekers medische hulp nodig hebben. Door het zeer sporadisch gebruik is het wenselijk de landingsplaats zo logisch en ontspannen mogelijk onderdeel te laten zijn van het entreeplein als geheel.
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
46
ENTREEPLEIN HOW Uitgangspunten ■ Het entreeplein heeft een sterke relatie met het gebouw. ■ Het plein sluit aan bij het Zeeuws DNA ■ Streven naar een pleinverharding uit een materiaal, één vlak, waarin door verschillen in bestratingspatronen of kleurverschillen verschillende zones kunnen worden aangeduid (route, verblijf, etc). ■ De kleur sluit aan bij de grijsbruine tint van het JCV-gebouw maar mag een warmere meer aardse uitstraling hebben. ■ Om een relatie met het landgoed te leggen wordt een natuurlijke zand- of kleikleur voor de steen voorgesteld. ■ Het entreeplein mag een behoorlijk zakelijke uitstraling hebben ■ Prettig en functioneel, niet luxe
W H AT ■ Betonsteen met natuurstenen slijtlaag of gebakken klinker, evt. mix van verschillende tinten en formaten. ■ Warme kleur, harmonisch met kleur JCV gebouw
Spelregels entreeplein (bron: Ontwerpboek Rijksvastgoedbedrijf)
Diversiteit in kleur en afmeting
Stoer formaat, maar niet te groot, Huilongpu Community Center (bron: PLAT Studio) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
47
EXPEDITIEPLEIN HOW
W H AT
Uitgangspunten
Materiaal
■ Zo groen mogelijk inrichten ■ Gras verstevigd waar voertuigbewegingen te verwachten zijn en verdraagt intensief gebruik ■ Verharding visueel gelijk aan materiaal patrouillepad, deze is van dezelfde orde en verschilt van de hoofdontsluiting van asfalt ■ Verharding alleen waar nodig voor autoverkeer ■ Puur facilitair: geen enkele verblijfsmogelijkheid, geen voetpaden ■ Het plein zorgt ervoor dat de gebouwen los van elkaar staan en als zelfstandige eenheden te lezen zijn
■ asfalt- of betonverharding voor rijweg gecombineerd met eilanden van laag bloemrijk grasland, al dan niet verstevigd met een open halfverhardingsplaat of betongrassteen.
Overgang verhard plein in groen (bron: Stradus.be)
Draaicirkels verhard, Begraafplaats Langedijk (bron: Karres en Brands) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Alleen verharding waar nodig, Begraafplaats Langedijk (bron: Karres en Brands) 48
D
G R O E N PA R K E R E N
HOW
Uitgangspunten ■ Op het bezoekersparkeerterrein bevindt zich tevens de halte voor de bus (openbaar vervoer). ■ Verhard voor de meest intensief gebruikte parkeerplaatsen dichtbij de entree, halfverhard op de minder intensief gebruikte zones ■ De breedte van de ontsluiting sluit aan bij de oriëntatie van parkeervlakken ■ Verzorgde uitstraling ■ Rijloper volledig verhard, uitstraling/materiaal in lijn met de architectuur van EBZ.
GESLOTEN VERHARDING NABIJ EBI
W H AT D’
Materiaal ■ Modern ogende grasbetonstenen zoals Linea, Struyck Verwo met gras of waterdoorlatende verharding ■ Zoveel mogelijk bomen aanplanten (soorten zie assortiment)
OPEN VERHARDING NABIJ EXTENSIEF PARKEREN
parkeerplaatsen met grassteen H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
(bron: GDM.SCADA liner, Godelmann) 49
WEG
HOW
W H AT
Uitgangspunten
Materiaal
■ De hoofdontsluiting is van zwart asfalt, eventueel voorzien van een natuurlijke afstrooilaag en zo eenvoudig mogelijk vormgegeven ■ De verlichting is terughoudend van aard en positie, de bomen spelen de hoofdrol
■ Asfaltverharding voor autowegen en fietspaden voegen zich terughoudend in de omgeving
Verlichting is ondergeschikt aan laan (bron: hess.eu)
F I E T S PA D
HOW
Zwart asfalt zorgt ervoor dat bomen de hoofdrol spelen. (bron: pixabay.com)
W H AT
■ Vormgeving en materialisering van de fietspaden sluiten aan bij de standaardoplossing van de gemeente. ■ De paden zijn breed genoeg voor tweerichtingsverkeer
Het fietspad voegt zich vanzelfsprekend in het landschap H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
50
PAT R O U I L L E PA D
HOW
Uitgangspunten ■ Zo min mogelijk verhard ■ In contrast met de muur ■ Volgens technische eisen
L A N D G O E D PA D E N
HOW
W H AT
Uitgangspunten
Materiaal
■ Halfverhard, waterdoorlatende verharding ■ Natuurlijke kleuren, passend bij het Zeeuwse Landschap ■ Natuurlijk materiaal ■ Laag onderhoudsniveau ■ Berijdbaar voor onderhoudsvoertuigen ■ 2.50m breed voor voetpaden ■ 3.00m breed voor paden waar sporadisch autoverkeer gebruik van maakt
■ Achterhoeks Padvast / Nobrecal / Stabilizer ■ Kleur: leemkleurig
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
51
HELICOPTERLANDINGS-
HOW
W H AT
Uitgangspunten
Materiaal
■ De landingsplaats is onderdeel van het entreeplein en vormt een harmonisch geheel ■ Minimaal verhard, zo groen mogelijk inrichten ■ In de onmiddellijke omgeving van de landingsplaats zijn voldoende geschikte gronden aanwezig voor het uitvoeren van een nood- of voorzorgslanding ( vrijstaand meubilair op het entreeplein, dient vermeden te worden) ■ Indien het oppervlak van de landingsplaats bestaat uit beplanting dan mag de hoogte van de beplanting geen belemmering zijn voor het starten en landen
■ Modern ogende grasbetonstenen zoals linea, Struck Verwo met roodzwenkgras / halfverharding of gelijkwaardig
Grasveld op verhard pleinvlak n.b. verhoogd/niet verhoogd nader te onderzoeken, Kloostertuin (bron: Michael van Gessel) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
52
MEUBILAIR
MEUBILAIR - DOELSTELLING Vorm, kleurgebruik en materiaalgebruik van het meubilair sluiten aan bij de sobere, doelmatige, robuuste en functionele uitstraling van de architectuur van het JCV. De objecten zijn vervaardigd uit duurzame materialen en zijn breed verkrijgbaar zodat het meubilair ook toegepast kan worden indien in de toekomst functies op de rest van het stadslandgoed worden toegevoegd. Het meubilair brengt samenhang in het stadslandgoed waar het JCV onderdeel van uitmaakt. De uitstraling van het meubilair kan geïnspireerd zijn op het Zeeuwse DNA. Op deze pagina worden enkele objecten toegelicht waarbij nadere toelichting noodzakelijk is. Verlichting De verlichting dient zowel voor de 1e, 2e, 3e en 4e orde functioneel en doelmatig te zijn en sluit aan bij het karakter van het JCV. In het stadslandgoed dient de hoeveelheid verlichting afgewogen te zijn op de aanwezige (toekomstige) fauna en de functie op de specifieke locatie. Op het entreeplein draagt de verlichting bij aan het accentueren van de beoogde uitstraling en een gevoel van welbehagen. Binnen de PI heeft de verlichting een louter functioneel karakter.
huisstijlcatalogus van de gemeente Vlissingen. Deze zijn gemakkelijk te beheren, zijn gemakkelijk na te bestellen en hebben hebben een eenvoudige uitstraling. Deze kunnen eventueel met een kleur of patroon van de huisstijl van het stadslandgoed verbijzonderd worden. 3e orde: Indien binnen de kamer van het JCV afvalbakken worden geplaatst sluiten de objecten aan bij uitstraling van
Kunst Bewegwijzering
Er zijn in het stadslandgoed tot op heden twee locaties
1e + 2e orde: De bewegwijzering in de buitenruimte is goed
aangewezen waar kunst een rol van betekenis kan hebben.
leesbaar voor voetgangers en automobilisten en versterkt
De eerste locatie betreft het entreeplein, in het verlengde
het landgoedkarakter.
van de Westerscheldeweg. De tweede locatie ligt aan het
3e orde: De bewegwijzering sluit aan bij de uitstraling
einde van de Westerscheldeweg in de omgeving van Fort
van de 1e en 2e orde zodat ook binnen de 3e orde het
de Ruyter. Kunst kan een positieve bijdrage leveren aan de
landgoedkarakter tastbaar is, tegelijkertijd is meer ruimte
beeldvorming van het complex. Gezien vanuit de directe
voor een eigen huisstijl.
omgeving én vanuit het entreeplein kan een kunstwerk als
Slagboom / toegangspoort 1e + 2e orde: De slagboom halverwege de Havenweg
De slagbomen sluiten zoveel mogelijk aan op de
zitmeubilair onontbeerlijk. In de buurt van de bezoekersentree en langs de routes naar de parkeerplaats zoals langs wandelpaden van het overige landgoed zullen
Onderdelen ■ Verlichting ■ Zitmeubilair ■ Afvalbakken ■ Bewegwijzering ■ Slagboom / toegangspoort ■ Kunst ■ Hekwerken
de architectuur en buitenruimte van het JCV.
parkeerplaats met een voertuig kunnen bereiken.
Om een prettige buitenruimte te maken is goed
H+N+S Landschapsarchitecten
1e + 2e orde: De afvalbakken zijn opgenomen in de
voorkomt dat ongewenste personen de medewerkers
Zitmeubilair
zitmogelijkheden komen.
Afvalbakken
WHY
poortwachter fungeren die met een vriendelijke uitstraling aantrekt en nieuwsgierig maakt. De kunst kan in het teken staan van vrijheid; vrijheid om te recreëren, het ontnemen van vrijheid binnen de PI en het verdedigen van vrijheid geïnspireerde op het fort.
landgoeduitstraling.
Hekwerken
3e + 4e orde: Alle overige toegangspoorten/slagbomen
Hekwerken worden zoveel mogelijk voorkomen en vervan-
op het JCV terrein sluiten aan bij de uitstraling van
gen voor landschappelijke elementen. In de landschappelij-
de architectuur en zijn sober, doelmatig, robuust en
ke elementen kan een hekwerk worden geïntegreerd zodat
functioneel.
deze uit het zicht blijft.
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
54
VERLICHTING
HOW
W H AT
Uitgangspunten
Materiaal
■ Liefst verlichting integreren met/aan ander object (alles in 1 kleur/kleurtint). ■ Paal combineren met andere elementen zoals camera, luidspreker (alles in 1 kleur/kleurtint). ■ De vormentaal van de buitenverlichting sluit aan bij de architectuur van het JCV ■ Staande armaturen alleen toepassen indien alternatieven niet mogelijk blijken ■ Sfeerverlichting op het entreeplein met bijvoorbeeld grondspots + functionele verlichting gekoppeld aan looplijnen
■ Staal en/of hout ■ Terughoudende kleur ■ Natuurlijke uitstraling
Natuurlijke uitstraling
Verlichte bomen (bron: greenpro-online.nl) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
Vormentaal als de architectuur van het JCV. Ambassador House, Zurich (bron: Hess)
Elementen op het plein dienen als lichtbron (bron: Tom Carmele) 55
ZITMEUBILAIR HOW
W H AT
Uitgangspunten
Materiaal
■ Meubilair zoals bankjes, afvalbakken, verlichting, fietsnietjes enz. zijn een familie van elkaar in vormgeving en kleurgebruik. Ze zijn passend bij de bouwstijl op het landgoed als geheel; eenvoudig, robuust, natuurlijk. ■ Meubilair op het plein is doelmatig en sober. De materialen sluiten aan bij de architectuur en kleuren van de bebouwing. ■ Plantvakken op het plein worden deels gerealiseerd met verhoogde randen. Dit heeft een dubbelfunctie: het creëert zitplekken en geleidt voetgangersstromen ■ Stoere massieve banken zonder rugleuning geen toeters en bellen, eenvoudig volumes van beton en/of hout
■ Beton en/of hout
H+N+S Landschapsarchitecten
Stoere zitbank in Vlissingen (bron: Gemeente Vlissingen)
(bron: Escofet, Eco-Grey Collection)
(bron: Giverbo)
Stoere banken
(bron: Escofet, Marcela Grassi, Anna Pericas, Adria Goula)
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
56
A F VA L B A K K E N H O W
W H AT
Uitgangspunten ■ Afvalbakken worden in de nabijheid van een zitmeubilair gesitueerd. De bakken zijn no nononsens en zijn familie van de banken. ■ 1e + 2e orde: Voor afvalbakken langs de hoofdstructuur worden stedelijke bakken uit de huisstijlcatalogus van Vlissingen genomen met een verbijzondering die eigen is aan het stadslandgoed. ■ 3e orde: Indien afvalbakken toch gewenst zijn in de kamer van het JCV: Afvalbakken sluiten aan bij de architectuur van het JCV, kloek, stoer, zakelijk. Met een verbijzondering die eigen is aan het stadslandgoed. ■ Terughoudend met kleurgebruik.
1e + 2e orde: Huisstijl Gemeente Vlissingen, Grijssen Constructo (bron: Gemeente Vlissingen)
3e orde: Referentie JCV eiland: stoere bak (bron: Gijssen Quadrat) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
3e orde: Referenties voor het JCV eiland (bron: Escofet Pedreta) 57
BEWEGWIJZERING Uitgangspunten ■ 1e + 2e orde: Richtingaanwijzer met naamsaanduidingen. Aan een verticale, onderhoudsvriendelijke paal hangen horizontale richtingsaanwijzers waarop de naam van de functies op het stadslandgoed valt af te lezen. De bovenzijde van de paal is geverfd in een accentkleur. Deze kleur komt veelvuldig terug elders op het stadslandgoed. Op de paal is de gebiedsnaam/logo van het stadslandgoed af te lezen. De kleurstelling sluit aan bij de overige bewegwijzeringselemenen in de 1e, 2e en 3e orde. Lettertype sluit aan bij Rijkshuisstijl. ■ 1e + 2e orde: Bijpassende, zorgvuldig ontworpen borden markeren de ingang naar de (JCV) kamer. De huisstijl van het 1e + 2e orde richtingaanduiding
markering entree richting kamer
HOW stadslandgoed is leidend voor de bebording. Op het bord is de gebiedsnaam/logo van het stadslandgoed zichtbaar. Binnen het frame staat in een kader de Rijkshuisstijl waarop gedetailleerde richtingaanduiding is af te lezen. Het adresnummer wordt groot afgebeeld en staat in een kader met gelijke kleurstelling als de bovenzijde van de richtingaanwijzer (zie illustratie op deze pagina). Lettertype sluit aan bij Rijkshuisstijl. ■ 3e orde: De vorm en kleurstelling van de bebording sluit aan op de 1e + 2e orde. Op het bord is binnen een frame ruimte voor de Rijkshuisstijl, immers wat binnen de JCV kamer wordt gebruikt vormt de basis voor andere kamers in het stadslandgoed. ■ 4e orde: In/aan de architectuur wordt de Rijkshuisstijl toegepast.
3e orde binnen de kamer
W H AT Materiaal ■ Bestaat uit een eenvoudige drager van natuurlijk materiaal, beton, staal of hout.
Lettertypen ■ Voor de bewegwijzeringsborden worden twee lettertypes gebruikt: de Rijksoverheid Serif en de Rijksoverheid Heading Sans. ■ De Rijksoverheid Serif wordt alleen gebruikt voor de afzender in het afzenderveld. Dus voor het woordmerk Rijkswaterstaat en de objecten. ■ De Rijksoverheid Sans Heading wordt gebruikt voor informatieve teksten, zoals adressering, mededelingen en verwijzingen op de bewegwijzering.
4e orde In/aan de architectuur
Materialisering Rijkshuisstijl-borden Aluminium sandwich paneel, butler finish, 3 mm. De achterzijde bestaat uit pvc geschuimd zwart, 8 mm wordt bevestigd op een gepoedercoate aluminium paal (RAL 9006). De paal is 1000 mm hoog. H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
58
BEWEGWIJZERING
HOW
4e orde: De Rijksvastgoed huisstijl voor bewegwijzering buiten en informatiezuil (Rijksvastgoed huisstijl staat vast)
W H AT
1e / 2e orde: Zorgvuldige/passend ontworpen dragers voor routeaanwijzigingen op het landgoed (bron: links Ultro S100H, rechts www.hartjebuiten.nl) H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
3e / 4e orde: Zorgvuldige/passend ontworpen drager met Statensymbool (bron: Nikolay Kazakov) 59
fungeren als poortwachter die met een vriendelijke uitstraling aantrekt en nieuwsgierig maakt.
KUNST
het niet één grote el de mogelijkheid n. Ook worden er Uitgangspunten in gecreëerd, voor
HOW
W H AT
■ Het kunstwerk past bij de schaal van het complex en het landgoed: kloek ■ Het kunstwerk is zichtbaar vanuit een as van het openbare landgoeddeel
rhoogde randen. tplekken en geleidt
referentiebeelden: combinaties stenen muur met weelderig groen; dubbelfuntie verhoogde randen; kunstwerk entreeplein. |
31
Rijksvastgoedbedrijf |
Kunstwerk als blikvanger in as (bron: Gemeente Vlissingen) H+N+S Landschapsarchitecten
Kloek kunstwerk passend bij de schaal van landschap en opgenomen in de as. Het Waterloo monument, Baarn (bron: waymarking.com)
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
60
PLANREIZEN
DE WERKNEMER De medewerker, advocaat, rechter komt binnen vanaf de Oostelijke Bermweg (1). Draait vervolgens de Havenweg op en steekt de royale entreebrug over met een open zicht over het water en bomenlaan. Vervolgt de weg over de Havenweg, rijdt langs het entreeplein en stopt voor de slagboom (2). Meldt zich aan bij de aanmeldzuil. Nadat de slagboom is geopend wordt via de brug het water overgestoken. De weg leidt richting het groene parkeerterrein. Al rijdend is de entree al zichtbaar. De auto wordt geparkeerd en te voet wordt de entree bereikt (3).
E E’
C
C’
A’
H+N+S Landschapsarchitecten
1 A
1
D
D’
2
3
F’ F
JC Vlissingen Onderwerp: Plankaart GB-kraag
2
Rijksvastgoedbedrijf Projectnr.: 23105 Directie - Vastgoedbeheer www.rijksvastgoedbedrijf.nl Get.: AW 088 115 80 00 Gec.: ----
3
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
62
Formaat: A4
Blad
Schaal:1:5000
---
Datum: 06-02-23
D E FA C I L I TA I R E D I E N S T V E R L E N I N G De facilitaire dienstverlening komt via de intercom en toegangspoort op de Visodeweg die alleen toegankelijk is voor bevoegden van het JCV. De weg ligt in het open Zeeuwse landschap (1). Aan het einde van de weg komt de muur in beeld tussen de opgaande beplanting van de kloeke bosbepakking (2). De brug wordt overgestoken waarna de weg langs de gracht en muur leidt tot het expeditieplein (3). Het plein is door middel van opgaande beplanting visueel afgeschermd van het achterliggende bezoekersparkeren. Vanaf hier kan de PI bereikt worden door zich aan te melden bij een intercom.
E’
C
2
E
3 C’
A’
H+N+S Landschapsarchitecten
D
D’
A
1
1
F’ F
JC Vlissingen Onderwerp: Plankaart GB-kraag
2
Rijksvastgoedbedrijf Projectnr.: 23105 Directie - Vastgoedbeheer www.rijksvastgoedbedrijf.nl Get.: AW 088 115 80 00 Gec.: ----
3
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
63
Formaat: A4
Bl
Schaal:1:5000
--
Datum: 06-02-23
DE BEZOEKER De bezoeker van het justitieel complex komt binnen vanaf de Oostelijke Bermweg en draait de Havenweg op (1). Steekt de royale entreebrug over met een open zicht over het water en de bomenlaan. Vervolgt de weg over de Havenweg tot de entree naar het complex zichtbaar wordt. Steekt vervolgens de brug over richting de parkeerzone (2). Parkeert de fiets/auto of stapt uit bij het busstation en loopt over de loper door een grid van bomen, komt uit op het uitnodigende plein en vervolgt de route naar de markante entree (3).
E E’
C’
3
1
2
A’
H+N+S Landschapsarchitecten
C
A
1
D
D’
F’ F
JC Vlissingen Onderwerp: Plankaart GB-kraag
2
Rijksvastgoedbedrijf Projectnr.: 23105 Directie - Vastgoedbeheer www.rijksvastgoedbedrijf.nl Get.: AW 088 115 80 00 Gec.: ----
3
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
64
Formaat: A4
Blad
Schaal:1:5000
---
Datum: 06-02-23
DE RECREANT De recreant van het stadslandgoed komt met de auto, fiets, lopend of met de bus binnen via de Oostelijke Bermweg of Havenweg (ten oosten). Een bord geeft tijdig aan waar het stadslandgoed en het JCV ligt (1). De oostelijke zijde van de bomenlaan is ingericht voor recreanten met fiets-wandelpad. Op het plein staat een kunstwerk waar het oog naartoe word getrokken (2). Halverwege de Havenweg takt een tweede laan aan op de Havenweg. Aan het einde van deze laan staat een tweede kunstwerk/uitkijktoren in de omgeving van het fort (3). Beide kunstwerken vertellen het verhaal van het stadslandgoed.
E E’
C
C’
2 A’
H+N+S Landschapsarchitecten
1 A
1
D
D’
F’
3
F
JC Vlissingen Onderwerp: Plankaart GB-kraag
2
Rijksvastgoedbedrijf Projectnr.: 23105 Directie - Vastgoedbeheer www.rijksvastgoedbedrijf.nl Get.: AW 088 115 80 00 Gec.: ----
3
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
65
Formaat: A4
Bl
Schaal:1:5000
--
Datum: 06-02-23
C O LO F O N Disclaimer Dit beeldkwaliteitsplan is uitgevoerd door H+N+S Landschapsarchitecten in op-
Het door H+N+S zelf vervaardigde beeldmateriaal (tekeningen, doosnedes) mag, met
dracht van het Rijksvastgoedbedrijf en de Gemeente Vlissingen. Geen enkele foto
bronvermelding, wel vrijelijk door het RVB en de gemeente gebruikt worden.
of afbeelding uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt,
Beelden/schetsen in BKP zijn bedoeld als toelichting en verbeelding van de eisen en
in enige vorm of op enige wijze hetzij elektronisch, mechanisch, of enige ande-
hebben de status ’indicatief’.
re manier, zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming zonder toestemming van H+N+S, het Rijksvastgoedbedrijf en de Gemeente Vlissingen. Indien publicatie
Wij hebben ons uiterste best gedaan de rechthebbenden van het beeldmateriaal te
wenselijk is dienen de bronnen van de gebruikte beelden geverifieerd te worden en
achterhalen. Mocht u menen eigenaar te zijn van het auteursrecht dat op één van de
zal om toestemming gevraagd moeten worden bij de rechthebbenden van bepaalde
afbeelding ligt, verzoeken wij u contact op te nemen met de afzender.
foto’s of zal eigen beeldmateriaal gebruikt moeten worden.
Projectteam Gemeente Vlissingen H+N+S Landschapsarchitecten Rijksvastgoedbedrijf Datum 25 mei 2023 Projectnummer 2869
H+N+S Landschapsarchitecten
BEELDKWALITEITSPLAN JUSTITIEEL COMPLEX VLISSINGEN
66