3.1 Rvs Visie Spuikom bijlage 7 Notitie terugblik participatietraject

Notitie terugblik participatietraject ‘Visie Spuikom’ Inleiding Het opstellen van een (herijkte) Visie Spuikom heeft in potentie een bredere maatschappelijke impact, Dit onder meer vanwege het groene karakter van de Spuikom, de verschillende beelden die er leven over een mogelijke invulling (tegenstrijdige belangen) en prominente locatie in de stad. De vaststelling van de uitgangspunten en een participatie aanpak geeft op voorhand richting aan de uitwerking van de Visie Spuikom, maar biedt tevens volop kansen voor derden (bewoners, ondernemers, bezoekers, belangenbehartigers, etc.) om inbreng te leveren. Om te komen tot een Visie Spuikom is in vijf stappen gewerkt. 1. Sturen 2. Verkennen 3. Uitwerken 4. Bespiegelen 5. Besluiten In deze notitie wordt teruggeblikt op het doorlopen participatieproces om te komen tot de Visie Spuikom.

Sturen Om te komen tot een Visie Spuikom heeft het college voor aanvang een participatief proces op hoofdlijnen vastgesteld (1285752). Aangegeven is dat de Visie Spuikom vorm krijgt in een participatief proces. Om te komen tot een samenhangende en toekomstbestendige visie op de Spuikom is de inbreng van degene die zich bij het gebied betrokken voelen van groot belang. Het college wil naast omwonenden ook andere gebruikers en belangstellenden, niet-experts en professionals, betrekken bij de Spuikom. In het participatieve proces voor de Visie Spuikom gelden de volgende vijf kernelementen: 

Flexibel:



Continu:



Gelijk:



Visueel:



Duidelijk:

een visietraject vraagt een hoge mate van flexibiliteit, waarin meebewogen wordt met de wensen en verwachtingen vanuit participanten, bestuur en overige betrokkenen; om te komen tot een visie is er een volgtijdelijkheid in gezette stappen en besluiten. Continuïteit geeft vastigheid aan alle betrokkenen. deelnemers aan het participatieve traject hebben de mogelijkheid om met gelijke informatie deel te nemen in het proces. Dit kunnen zij combineren met eigen ervaringen, verwachtingen en expertise om een waardevolle inbreng te hebben, waarin ieder zijn eigen positie kan rol kan vervullen. de voortgang van het participatie proces is visueel toegankelijk voor een brede doelgroep, waarbij tekst een aanvulling is op verbeelding. wie, waar en wanneer in het proces betrokken wordt is duidelijk in iedere stap. Op welke wijze en wat er met inbreng gedaan wordt is per stap concreet voor de (potentiele) deelnemers.

Op hoofdlijnen is voor ieder van de vijf stappen in de notitie omschreven op welke wijze de participatie vorm krijgt. Met uitzonder van de zogenaamde ‘consultafels’ (ronde tafelgesprekken met 1

experts) zijn alle stappen gezet als in de notitie waren voorzien. De ‘consultafels’ hebben geen doorgang gekregen in verband met onzekerheid en beperkingen omtrent de mogelijkheden om met grotere gezelschappen fyiek samen te komen tijdens de covid-19 crisis.

Verkennen Op 15 april 2021 heeft de gemeenteraad acht uitgangspunten voor de Visie Spuikom vastgesteld. Hierna is begonnen met het proces om te komen tot de gebiedsvisie. De gemeente heeft in juni 2021 aan betrokkenen een open uitvraag gedaan om ideeën te spuien voor de Spuikom. Deze uitvraag is breed gecommuniceerd binnen de gemeente: via de gemeentelijke informatiepagina, de gemeentelijke digitale nieuwsbrief, een groot informatiebord (‘Kom Spui en’) aan de Spuikomweg en aandacht via de sociale media. Voor de communicatie over de Visie Spuikom is een projectwebsite opgezet: www.vlissingen.nl/spuikom.

Groot informatiebord aan Spuikomweg

De uitvraag om mee te denken resulteerde in ruim 60 ideeën die ingebracht werden via de gemeentelijke website en bijna 50 reacties op de diverse berichten via sociale media. Veel ideeën zijn ingebracht voor het ‘lager’ gelegen deel van de Spuikom, globaal gelegen tussen de watertoren en bioscoop CineCity. In het gebruik worden vooral ideeën aangereikt rondom het groen, sporten, spelen en recreëren. Hierbij gaat het veelal om wensbeelden die geschetst worden naar functies of gebruiksmogelijkheden die elders in stad Vlissingen niet aanwezig zijn. Er wordt met name ingespeeld op de door de gemeenteraad vastgestelde uitgangspunten rondom het groen-blauwe karakter van het gebied, het openbare karakter en de recreatieve aantrekkingskracht. In het 3e kwartaal van 2021 heeft een open marktconsultatie plaatsgevonden. Hierin konden marktpartijen vrijblijvend hun ideeën en beelden met de Spuikom inbrengen bij de gemeente. Vanuit ‘de markt’ is een breed scala aan visies op het gebruik en de invulling aangereikt. Er worden onder meer kansen gezien voor de functies ‘wonen’, ‘verblijfsrecreatie’ en diverse ‘leisure-concepten’. Er wordt voornamelijk een vertaling gemaakt van diverse mogelijkheden om de Spuikom deels te benutten voor onderscheidende (gebruiks)functies ten opzichte van elders in de gemeente en regio, zoals als uitgangspunt door de gemeenteraad is vastgesteld.

Afbeeldingen van enkele van door bewoners ingebrachte ideeën in de fase ‘verkennen’

2

Klankbordgroep In de stap ‘Verkennen’ is een klankbordgroep gevormd. In de klankbordgroep hebben acht betrokken Vlissingers plaatsgenomen, om samen met de gemeente OKRA Lanschapsarchitecten aan de slag met de uitwerking van de Visie Spuikom. Voor de klankbordgroep is ingezet op een brede vertegenwoordiging vanuit betrokkenen, die bij willen dragen aan de visievorming. Degene die zitting hebben in de klankbordgroep zijn via aanmelding door de gemeente geselecteerd op basis van hun motivatie tot deelname en het door hen ingebrachte idee. Met de klankbordgroep is een inventarisatie gemaakt van ideeën voor de Spuikom en een sterkte en zwakte analyse van de Spuikom in de bestaande situatie.

Uitwerking Op basis van de inbreng uit de verkenningsfase, vigerend beleid, een gebiedsanalyse en de terugkoppeling op de tussenproducten vanuit de klankbordgroep, is de uitwerkingsfase doorlopen. Als resultaat van de uitwerkingsfase is een 'schetsvisie Spuikom' vastgesteld.

De leden van de klankbordgroep hebben de opdracht gekregen om zelf na te denken over de inpassing van functies en de afweging tussen wonen, vrije tijd en groen. Bovenstaand enkele van de door de klankbordgroep leden ingebrachte uitwerkingen.

3

Bespiegeling In maart 2022 is de schetsvisie Spuikom gepresenteerd. Deze schetsvisie was een tussenstap in het proces om tot de Visie Spuikom te komen. In deze schetsvisie is op hoofdlijnen zichtbaar gemaakt welke richting de Visie Spuikom op gaat op basis van de ontvangen inbreng, ideeën en ambities. De gemeente haalde in de periode maart tot juni 2022 reacties op over deze schetsvisie Spuikom met de vraag: “zijn we op de goede weg om te komen tot de Visie Spuikom’. Bespiegelingen zijn opgehaald bij:  De (Vlissingse) bevolking;  Klankbordgroep Visie Spuikom  Marktpartijen die in een eerder stadium ideeën hebben aangereikt;  Experts  Gemeenteraad Via de gemeentelijke projectpagina, www.vlissingen.nl/spuikom, kon van medio maart tot eind april een bespiegeling gegeven worden op de schetsvisie Spuikom. 74 betrokken burgers hebben via de website een bespiegeling aangereikt. In algemene zin is er overwegend positief gereageerd op de hoofdlijnen van de schetsvisie en de uitgesproken ambities en keuzes hierbinnen. De klankbordgroep heeft schriftelijk gereflecteerd op de schetsvisie. In de verkenningsfase hebben zes marktpartijen ideeën aangereikt. Drie partijen hebben in de bespiegelingsfase gereageerd op de schetsvisie. Met de acht experts hebben bespiegelingen op basis van de schetsvisie Spuikom plaatsgevonden.

 Waterschap Scheldestromen  Architectuur en bouwkundige (lokaal + nationaal)  Leisure (lokaal)  Onderwijs (lokaal)  Onderwijs (universitair) Op 7 april 2022 is de schetsvisie Spuikom gepresenteerd aan de commissie Ruimte van de gemeenteraad. De presentatie had tot doel om vanuit de gemeenteraad de mogelijkheid te geven om tussentijds inbreng te geven in het proces om te komen tot de gebiedsvisie voor de Spuikom. Vanuit de gemeenteraad zijn met name verduidelijkende vragen gesteld over de gemaakte afwegingen in de schetsvisie. Deze vragen zijn staande de commissie beantwoord. In zijn algemeenheid leek de commissie Ruimte positief over de gemaakte keuzes in relatie tot de door de gemeenteraad (april 2021) vastgestelde uitgangspunten voor de Visie Spuikom.

Besluiten De schetsvisie is uitgewerkt tot een voorlopige Visie Spuikom. Na het doorlopen van de eerste 4 stappen is de reguliere, formele procedure van inspraak aangevangen. Op 7 juli 2022 de voorlopige Visie Spuikom gepubliceerd voor de inspraak. In verband met de vakantieperiode heeft een verlengde inspraak plaats gevonden tot 29 september 2022. 18 inspraakreacties zijn ontvangen en verwerkt in het inspraakschrift De definitieve Visie Spuikom wordt voorgelegd ter instemming aan het college en besluitvorming aan de gemeenteraad.

4

Terugblik en geleerde lessen Het herzien van de Visie Spuikom was een grote opgave. Eerdere trajecten om tot visievorming te komen, het streefbeeld Nollebos – Westduin en de Visie Arsenaalgebied, leidde tot maatschappelijke en politieke onrust. De Visie Spuikom is tot stand gekomen na een relatief vlekkeloos proces, waarbij er door diegene die zich betrokken voelden op verschillende manieren inbreng geleverd kon worden. Succesfactoren in het doorlopen proces:  Vaststelling van uitgangspunten (door de gemeenteraad) bij aanvang van het visie-traject door de gemeenteraad geeft duidelijkheid binnen welke kaders tot een gebiedsvisie gekomen dient te worden;  Vaststelling van een participatieproces op hoofdlijnen geeft duidelijkheid aan bestuur, gemeentelijke organisatie en extern betrokkenen over de aanpak en verwachtingen;  Bij de selectie van een extern expert het criterium ‘communicatie en participatie’ volwaardig meewegen bij de beoordeling van de offerte.  De combinatie van digitale (oa.

sociale media) en fysieke communicatie, in de vorm van een groot informatiebord op locatie, draagt bij aan een groot bereik van de communicatie over een visie-traject;  Laagdrempelige inbreng van ideeën via de gemeentelijke website levert een royale respons op van betrokkenen (niet belanghebbenden);  Reacties gegeven via sociale media dragen ongefilterd bij aan het vormen van het beeld van de maatschappelijke wensen en ideeën.  Een vaste klankbordgroep van beperkte omvang die in ieder stap uitgedaagd wordt actief mee te denken is waardevol om de opinie van ‘experts’ te spiegelen;  Een gemêleerde klankbordgroep waarin betrokkenen die geen belanghebbenden zijn een grote vertegenwoordiging hebben zorgt voor een open discussie;  Selectie van leden van de klankbordgroep op basis van motivatie en creativiteit zorgt voor betrokkenheid gedurende het proces;  Een tussenstap in het visie-traject (bespiegelen) geeft de mogelijkheid om tussentijds bij te sturen op inhoud en proces. Tevens wordt de invloed van derden op de visievorming vergroot en laagdrempeliger;  Scheiding van projectleider en begeleider van de klankbordgroep zorgt voor een duidelijke rolverdeling binnen het proces met de klankbordgroep;  Vastlegging van de inbreng en opvolging hiervan in iedere stap in een proces draagt bij aan de navolgbaarheid van de gekozen aanpak en uitwerkingen.

Uit het doorlopen proces zijn de volgende lessen te leren, aanvullend op de succes-factoren, voor volgende trajecten waarin een gebiedsvisie wordt opgesteld:  De betrokkenheid van burgers lijkt groter te worden naar mate onderwerpen concreter en tastbaarder worden. Er mag niet geschroomd worden om deze signalen al wel vanaf de aanvang mee te wegen, maar dit vraagt wel om het abstraheren van de inbreng;  Inbreng van marktpartijen is waardevol wanneer zij oog hebben voor de uitgangspunten die vastgesteld zijn en niet eigenstandig tot ideevorming komen;  Een handreiking ‘participatie’ dient vooraf vastgesteld te worden (is nu tijdens en op verzoek van de klankbordgroep opgesteld), zodat oa. de klankbordgroep meer duidelijkheid heeft over de wijze van participatie en het participatieniveau;  Individuele terugkoppeling op schriftelijke reacties is tijdrovend en intensief voor de betrokkenen binnen de gemeentelijke organisatie, terwijl de meerwaarde binnen het bredere proces beperkt is. De meerwaarde is er wel voor het individu; 5





Reflectie wordt mogelijk sterker en inhoudelijker wanneer documentatie voor een presentatie of behandeling aangeboden wordt aan diegene die wordt gevraagd te reflecteren, bijvoorbeeld de klankbordgroep of raadscommissie; Participatie neemt ontevredenheid over de uitkomsten niet weg. De tevredenheid over participatie komt niet per definitie overeen met de tijdsinvestering van deelnemers. Er blijven deelnemers in een participatieproces ontevreden als zij hun inbreng niet of slechts gedeeltelijk terugvinden, vooral als zij veel tijd en energie hebben gestoken in hun inbreng;

6