3.1 rvs Samenwerking en huisvesting GGD-VRZ

Registratiekenmerk: 2669828 / 2669840 Onderwerp: Zienswijze voorgenomen besluitvorming samenwerking en huisvesting GGD-VRZ De raad besluit: 1. om kennis te nemen van het door de GGD en VRZ toegezonden adviesrapport “Samen Sterker en Beter. Samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland” inclusief bijbehorende bijlagen; 2. een positieve zienswijze in te dienen t.a.v. bijgevoegde derde begrotingswijziging 2025 VRZ (€ 100.333) en bijgevoegde vijfde begrotingswijziging 2025 GGD (€ 108.071) t.b.v. noodzakelijke incidentele middelen voor realisering van de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase in het vervolgtraject van mogelijke toekomstige samenwerking en huisvesting GGD-VRZ; 3. om de 13e raadsbegrotingswijziging 2025 vast te stellen. 4. kennis te nemen van de stand van zaken begrotingssaldi 2025-2028 Dit voorstel is voor de wijziging van de begroting en rechtmatigheid van de uitvoering daarvan onder voorbehoud van goedkeuring door de Provincie Zeeland als toezichthouder. Samenvatting Op 11 april 2025 werden de algemeen besturen van de GGD Zeeland (GGD) en de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) gevraagd om onderstaande voorgenomen besluiten te nemen inzake samenwerking en gezamenlijke huisvesting van de GGD en VRZ: 1. het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ; 2. het vormen van één Gemeenschappelijke Regeling voor GGD en VRZ; 3.

het realiseren van gezamenlijke huisvesting in Goes-West. Beide algemeen besturen hebben ingestemd met deze voorgenomen besluiten. Met het nemen van deze voorgenomen besluiten is er nog geen definitieve goedkeuring gegeven voor de verhuizing en de samenvoeging van de GGD en de VRZ. De komende maanden zullen de plannen verder worden uitgewerkt. Het is de bedoeling dat in februari 2026 definitieve besluiten worden genomen in de algemeen besturen van beide GR-en. Voor de incidentele kosten die gemaakt worden (maximaal € 1,875 mln., € 937.500 voor VRZ en € 937.500 voor de GGD) t.b.v. het realiseren van de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase worden een tweetal begrotingswijzigingen voorgesteld – één met betrekking tot de begroting van de GGD en één met betrekking tot de begroting van de VRZ. In de begrotingswijzigingen wordt gevraagd in 2025 incidentele middelen beschikbaar te stellen door een incidentele verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Aan uw raad wordt voorgesteld om een positieve zienswijze mee te geven op de voorgestelde begrotingswijzigingen zodat de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase doorontwikkeld kan worden (ter voorbereiding op de latere definitieve besluitvorming in februari 2026).

Aangezien het college van oordeel is dat uw raad voldoende tijd dient te hebben om zich zorgvuldig te kunnen inlezen in dit complexe dossier en alle (omvangrijke) bijbehorende stukken wordt aan uw raad nu enkel voorgesteld om een positieve zienswijze in te dienen t.a.v. de voorgestelde begrotingswijzigingen ten behoeve van de incidentele middelen die nodig zijn om deze plan-, ontwerp- en ontwikkelfase te realiseren. Definitieve besluitvorming ten aanzien van de begrotingswijzigingen voor deze incidentele middelen vindt plaats - na weging van de ontvangen zienswijzen - in de algemeen besturen van 3 juli 2025 (VRZ) en 4 juli 2025 (GGD).

Auteur: B de Heide Telefoonnummer: +31618801263

Registratienummer nota: 2669828 / 2669840

In september 2025 zal het college uw raad opnieuw een zienswijze voorstellen, maar dan over onderstaande voorgenomen besluiten: - het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ; - het vormen van één Gemeenschappelijke Regeling voor GGD en VRZ; - het realiseren van gezamenlijke huisvesting in Goes-West. Inleiding Op 11 april 2025 zijn de algemeen besturen van de GGD Zeeland (GGD) en de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) bijeen gekomen om onder meer besluiten te nemen ten aanzien van de vervolgopdracht inzake samenwerking en gezamenlijke huisvesting van de GGD en de VRZ. Op 5 juli 2024 hebben de algemeen besturen van de GGD en de VRZ de directies van deze gemeenschappelijke regelingen de opdracht gegeven om: 1. een businesscase voor het samenvoegen van de bedrijfsvoering uit te werken; 2. een onderzoek te doen naar de daarbij passende governance; 3. een businesscase voor gezamenlijke huisvesting in Goes-West of de Segeerssingel te Middelburg uit te werken. Er is sindsdien onder begeleiding van bureau KokxDeVoogd uitvoering gegeven aan de genoemde opdracht. Dit heeft geleid tot een aantal conclusies en aanbevelingen die zijn opgenomen in het Adviesrapport “Samen, Sterker en Beter. Samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland”.

Zo wordt in het adviesrapport geconcludeerd dat de integratie van de GGD en VRZ in één gemeenschappelijke regeling (GR) de meest duurzame en toekomstbestendige oplossing is voor de borging van de continuïteit, de kwaliteit van dienstverlening en de slagkracht voor de lange termijn van beide organisaties in Zeeland. In het adviesrapport wordt vastgesteld dat de bestuurlijke en organisatorische voordelen ruimschoots opwegen tegen de tijdelijke transitieuitdagingen. Op basis van de conclusies en aanbevelingen uit het adviesrapport hebben de algemeen besturen van de GGD en de VRZ op 11 april 2025 de volgende voorgenomen besluiten genomen: De algemeen besturen: 1. Nemen een voorgenomen besluit tot: a. Het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ én; b. Het vormen van een gemeenschappelijke regeling GGD en VRZ voor de gehele huidige organisaties van GGD en VRZ én; c. Gezamenlijke huisvesting op een nieuw te bouwen locatie in Goes-West (bij brandweerkazerne Goese Poort). 2. Geven de directies van GGD en VRZ de opdracht tot de uitwerking van besluitpunt 1b en 1c, met inachtneming van de aanbevelingen uit het rapport, en deze voor definitieve besluitvorming voor te leggen aan de algemeen besturen in februari 2026. a.

Het opstellen van een ontwerp-gemeenschappelijke regeling VRZ en GGD voor de gehele organisaties van GGD en VRZ en het voorbereiden en starten van de wijzigingsprocedure en het uitwerken van de onderliggende documenten van governance (planfase); b. Het uitwerken van een voorlopig ontwerp en een definitief ontwerp voor nieuwbouw ten behoeve van gezamenlijke huisvesting in Goes-West (ontwikkelfase). 3. Geven de directies van GGD en VRZ daarnaast de opdracht tot het uitwerken van een inrichtingsplan, een Sociaal Plan, een formatierapport en transitieplannen voor het harmoniseren van systemen, de inrichting van de P&C cyclus en bedrijfsvoeringsprocessen (ontwerpfase). Deze worden ter besluitvorming aan de algemeen besturen voorgelegd in Q3 van 2026.

Blad 2 behorend bij 2669828 / 2669840

4. Nemen een voorgenomen besluit over de kosten die verbonden zijn aan de plan-, ontwerpen ontwikkelfase zoals bedoeld onder besluitpunten 2 en 3. Hiervoor een krediet van maximaal € 1,875 miljoen voor beide organisaties beschikbaar te stellen in 2025 (incidentele verhoging gemeentelijke bijdragen) voor punt 3 en 2a – waarbij ten aanzien van onderdeel 2b geldt dat de post van € 1,626 miljoen voor voorbereidingskosten onderdeel is van de stichtingskosten nieuwbouw, die zal worden geactiveerd en tot kapitaallasten leidt in het jaar volgend op de oplevering van de nieuwbouw. Het gevraagde krediet (zoals genoemd onder 3, 2a en 2b) wordt als begrotingswijziging 2025 ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. 5. Bieden het rapport ter kennisname aan de gemeenteraden aan en verzoeken hen een zienswijze te geven op het voorgenomen besluit als bedoeld onder besluitpunt 1 en beslispunt 4 (begrotingswijziging). Voor de incidentele kosten die gemaakt worden (maximaal € 1,875 mln., € 937.500 voor VRZ en € 937.500 voor de GGD) t.b.v. het realiseren van de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase worden een tweetal begrotingswijzigingen voorgesteld – één met betrekking tot de begroting van de GGD en één met betrekking tot de begroting van de VRZ. Deze incidentele middelen zijn nodig om de plan, ontwerp- en ontwikkelfase te realiseren.

Aan uw raad wordt voorgesteld om een positieve zienswijze mee te geven op de voorgestelde begrotingswijzigingen zodat de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase doorontwikkeld kan worden (ter voorbereiding op de latere definitieve besluitvorming in februari 2026). In de begrotingswijzigingen wordt gevraagd in 2025 incidentele middelen (maximaal € 1,875 mln., € 937.500 voor VRZ en € 937.500 voor de GGD) beschikbaar te stellen door een incidentele verhoging van de gemeentelijke bijdrage (voor Vlissingen € 108.071 m.b.t. de GGD en € 100.333 m.b.t. de VRZ). De algemeen besturen van zowel de GGD als de VRZ hebben benadrukt dat het betrekken van de gemeenteraden in het proces van essentieel belang is. Aangezien het college van oordeel is dat uw raad voldoende tijd dient te hebben om zich zorgvuldig te kunnen inlezen in dit complexe dossier en alle (omvangrijke) bijbehorende stukken wordt aan uw raad nu enkel voorgesteld om een positieve zienswijze in te dienen t.a.v. de voorgestelde begrotingswijzigingen ten behoeve van de incidentele middelen die nodig zijn om de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase te realiseren (ter voorbereiding op de latere definitieve besluitvorming in februari 2026).

Definitieve besluitvorming ten aanzien van de begrotingswijzigingen voor deze incidentele middelen vindt plaats - na weging van de ontvangen zienswijzen - in de algemeen besturen van 3 juli 2025 (VRZ) en 4 juli 2025 (GGD). In september 2025 zal het college uw raad opnieuw een zienswijze voorstellen, maar dan over onderstaande voorgenomen besluiten: - het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ; - het vormen van één Gemeenschappelijke Regeling voor GGD en VRZ; - het realiseren van gezamenlijke huisvesting in Goes-West. De algemeen besturen van de GGD en de VRZ hebben op 11 april 2025 dus ingestemd met de voorgenomen besluiten (hiermee wordt een vervolgstap gezet en wordt stilstand voorkomen) maar er zijn door de algemeen besturen (inclusief de Vlissingse portefeuillehouders) tegelijkertijd ook de nodige kanttekeningen/aandachtspunten geplaatst over zowel de inhoud van de plannen als over de snelheid van het besluitvormingsproces. Ter voorbereiding op de zienswijze die in september aan uw raad zal worden voorgesteld op de drie eerdergenoemde voorgestelde besluiten (samenvoegen bedrijfsvoeringstaken, vormen van 1 GR, realiseren van gezamenlijke huisvesting) worden de kanttekeningen/aandachtspunten die op dit moment aan de orde zijn alvast met uw

Blad 3 behorend bij 2669828 / 2669840

raad gedeeld. Zie voor de uiteenzetting en toelichting van alle kanttekeningen en aandachtspunten het kopje “Wat zijn de kanttekeningen en risico’s?” in het vervolg van deze nota. Advies begeleidingscommissie GGD De begeleidingscommissie GGD, waarin de deelnemende gemeenten worden vertegenwoordigd, onderschreef de conclusies uit het rapport “Samen, sterker en beter” waarin wordt voorgesteld om te gaan voor samenvoeging van de bedrijfsvoeringstaken. Vanuit de begeleidingscommissie is geadviseerd om ook inzichtelijk te maken welke besparingen haalbaar zijn als gevolg van samenvoeging van bedrijfsvoeringsfuncties. Deze besparingen kunnen worden ingezet ter dekking van de meerkosten van integratie van de organisaties. Voorts heeft de begeleidingscommissie aangegeven zich te kunnen vinden in het voorgenomen besluit tot gezamenlijke huisvesting op een nieuw te bouwen locatie in Goes-West. Gevraagd wordt om in de verdere uitwerking specifieke aandacht te besteden aan de financiële effecten op de gemeentelijke bijdragen; dit is nu niet in beeld. Advies begeleidingscommissie VRZ Op 18 en 19 maart 2025 zijn respectievelijk de Adviescommissie Financiën (ACF) en het Bestuurlijk Adviseursoverleg (BAO) bijgepraat over de laatste stand van zaken in het proces. De stukken, de onderliggende berekeningen en het bestuursvoorstel waren op dat moment nog niet gereed.

Op basis van een conceptversie hebben zowel de ACF als het BAO aangegeven zich te kunnen vinden in de onderbouwing waarom beide organisaties de samenwerking meer vorm en inhoud willen geven. Ook de argumentatie, op basis waarvan voor de governance wordt gekozen voor één organisatie in de vorm van een gemeenschappelijk regeling, was voor hen helder. Voor het vervolg adviseert de begeleidingscommissie meer tijd te nemen om de plannen goed te kunnen beoordelen. De tijd die daarvoor resteerde tussen de vergadering van het dagelijks bestuur en het aanleveren van de stukken voor het algemeen bestuur was helaas erg kort. Gezien de potentieel grote gevolgen van het besluit gaven deze begeleidingscommissies aan dat zorgvuldigheid boven snelheid zou moeten gaan. Mede daarom stelden de ACF en het BAO voor: 1. om op 11 april 2025 niet in te stemmen met de stukken, maar wel een voorgenomen (geen definitief besluit) besluit te nemen tot: a. het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ; b. het samenvoegen van GGD en VRZ onder één gemeenschappelijke regeling; c. aanwijzen van Goes-West als locatie voor gezamenlijke huisvesting. 2. een voorstel daartoe te doen aan de dertien raden inclusief een voorbereidingskrediet voor het project; 3. de definitieve stukken pas toe te zenden aan de raden nadat deze voldoende zijn afgestemd met de ACF en het BAO.

Wat willen we bereiken? De algemeen besturen van zowel de GGD als de VRZ hebben benadrukt dat het betrekken van de gemeenteraden in het proces van essentieel belang is. Aangezien het college van oordeel is dat uw raad voldoende tijd dient te hebben om zich zorgvuldig te kunnen inlezen in dit complexe dossier en alle (omvangrijke) bijbehorende stukken wordt aan uw raad nu enkel voorgesteld om een positieve zienswijze in te dienen t.a.v. de voorgestelde begrotingswijzigingen ten behoeve van de incidentele middelen die nodig zijn om de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase te realiseren (ter voorbereiding op de latere definitieve besluitvorming in februari 2026). Definitieve besluitvorming ten aanzien van de begrotingswijzigingen voor deze incidentele middelen vindt plaats - na weging van de ontvangen zienswijzen - in de algemeen besturen van 3 juli 2025 (VRZ) en 4 juli 2025 (GGD).

Blad 4 behorend bij 2669828 / 2669840

In september 2025 zal het college uw raad opnieuw een zienswijze voorstellen, maar dan over onderstaande voorgenomen besluiten: - het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ; - het vormen van één Gemeenschappelijke Regeling voor GGD en VRZ; - het realiseren van gezamenlijke huisvesting in Goes-West. Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ en Omgevingsvisie Vlissingen 2040 Niet van toepassing. Wat gaan we ervoor doen? We stellen uw raad in kennis van het door de GGD en VRZ toegezonden adviesrapport “Samen, Sterker en Beter. Samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland” inclusief bijbehorende bijlagen en stellen uw raad in de gelegenheid om een zienswijze mee te geven t.a.v. de voorgestelde begrotingswijzigingen ten behoeve van de incidentele middelen die nodig zijn om de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase te realiseren (ter voorbereiding op de latere definitieve besluitvorming in februari 2026). Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Zoals eerder aangegeven hebben de algemeen besturen van de GGD en de VRZ ingestemd met de voorgenomen besluiten maar zijn er tegelijkertijd ook kanttekeningen geplaatst (ook door de Vlissingse portefeuillehouders) die serieuze aandacht verdienen. Deze kanttekeningen en aandachtspunten worden hieronder nader opgesomd en toegelicht: -

Het is wenselijk als in het adviesrapport uitgebreider wordt ingegaan op de manier waarop één gemeenschappelijke regeling zal leiden tot “minder meerkosten”.

-

In het rapport staan structurele en incidentele kosten vermeld voor de governance en daarnaast bevat de businesscase berekeningen voor het scenario van nieuwbouw in Goes. Het zou wenselijk zijn als dit visueel gemaakt kan worden in een integraal kostenplaatje waarbij in 1 oogopslag duidelijk wordt wat de samenvoeging van bedrijfsvoering, het oprichten van één GGD-VRZ en nieuwbouw in Goes-West financieel tot gevolg gaat hebben. Zoals ook de begeleidingscommissie van de GGD heeft aangegeven is het van belang om in de verdere uitwerking specifieke aandacht te besteden aan deze financiële effecten op de gemeentelijke bijdragen.

-

Voorgaande is ook van belang in relatie tot het afwegingskader, koersdocument en de begroting 2026 van de VRZ. Er worden belangrijke besluiten gevraagd die onderling samenhangen. Als het bestuur ervoor kiest om niet te bezuinigen in afwijking van de VZGnorm komen daarbovenop de incidentele en structurele kosten voor samenvoeging en samenwonen. Als het bestuur wél kiest voor gedeeltelijk of geheel voldoen aan de VZGnorm (en dus bezuinigen) moet ook goed uitgelegd worden waarom enerzijds bezuinigd wordt (wat de operationaliteit van de VRZ raakt) en anderzijds veel geld in governance en huisvesting wordt geïnvesteerd. Graag aandacht hiervoor in het vervolg van het proces.

-

Nu de voorgenomen besluiten zijn genomen is het van belang dat er in de komende periode op een zorgvuldige wijze recht wordt gedaan aan de positie van de raad en het inbouwen van voldoende reflectiemomenten. Belangrijk hierbij is dat de raden voldoende in de gelegenheid worden gebracht om een standpunt te bepalen. Dat houdt in dat er een realistisch tijdpad wordt bepaald richting de definitieve besluitvorming in februari 2026.

Blad 5 behorend bij 2669828 / 2669840

-

Daarnaast wordt als belangrijk aandachtspunt meegegeven dat er richting definitieve besluitvorming in februari 2026 meer duidelijkheid dient te zijn over de zelfstandigheid van de wethouders (als bestuurders binnen het algemeen bestuur van de GGD) binnen de nieuwe samenwerking t.o.v. de positie van de burgemeesters (als bestuurders binnen het algemeen bestuur van de VRZ). Het is niet zonder meer mogelijk dat wethouders publieke gezondheid lid zijn van het algemeen en dagelijks bestuur. Hiervoor zal een onderliggende structuur moeten worden uitgewerkt, die recht doet aan ieders rol.

Wat mag het kosten? De incidentele middelen zijn nodig om de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase te realiseren. In voorliggende begrotingswijzigingen wordt gevraagd in 2025 incidentele middelen beschikbaar te stellen door een incidentele verhoging van de gemeentelijke bijdrage. De totale kosten zijn maximaal € 1,875 mln. voor beide organisaties, d.w.z. € 937.500 voor VRZ en € 937.500 voor GGD. Voor Vlissingen betekent dit voor 2025 een stijging in de gemeentelijk bijdrage van € 108.071 voor de GGD en € 100.333 in de gemeentelijke bijdrage voor de VRZ. Wat is de dekking? De lasten voor Vlissingen ad. € 108.071 t.a.v. de 5e begrotingswijziging 2025 van de GGD komen ten laste van het begrotingssaldo. Het voorbereidingskrediet voor de kosten van de ontwikkelfase van de nieuwbouw van het kantoor GGD-VRZ in Goes-West wordt in zijn geheel in de begrotingswijziging van de VRZ opgenomen. Ten aanzien van de VRZ: voor dekking van de kosten wordt een incidentele gemeentelijke bijdrage gevraagd in 2025 van € 937.500. Voor Vlissingen betekent dit een bijdrage van € 100.333 ten laste van het begrotingssaldo.

Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? De zienswijze van uw raad op de voorgestelde begrotingswijzigingen (derde begrotingswijziging 2025 VRZ en vijfde begrotingswijziging 2025 GGD) zal worden gedeeld met de algemeen besturen van de GGD en de VRZ. De GGD en de VRZ ontvangen de zienswijze van uw raad graag uiterlijk 2 juli 2025. Definitieve besluitvorming ten aanzien van de begrotingswijzigingen vindt plaats - na weging van de ontvangen zienswijzen - in de algemeen besturen van 3 juli 2025 (VRZ) en 4 juli 2025 (GGD). Bijlage(n) 1. Aanbiedingsbrief rapport Samen Sterker en Beter" en verzoek zienswijze raden (documentnummer: 2674329) inclusief de volgende bijlagen: 2. Derde begrotingswijziging 2025 VRZ (documentnummer: 2674330) 3. Vijfde begrotingswijziging 2025 GGD (documentnummer: 2674331) 4. Adviesrapport Samen, Sterker en Beter. Samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland (documentnummer: 2674332) 5. Zienswijze OR-en Veiligheidsregio Zeeland en GGD Zeeland (documentnummer: 2674333) 6. Advies BAO/ACF van Veiligheidsregio Zeeland (documentnummer: 2674334) 7. Advies Begeleidingscommissie van GGD Zeeland (documentnummer: 2674335) 8. 13e Begrotingswijziging Raad (documentnummer: 2674336) 9. overzicht de stand van zaken begrotingssaldi 2025-2028 (2680755) Vertrouwelijkheid Openbaar

Blad 6 behorend bij 2669828 / 2669840