3.1 rvs Partnerafspraken beschermd wonen 2024
Tekst van het document
Registratiekenmerk: 2344642 / 2360302 Onderwerp: Partnerschapsafspraken beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang
De raad besluit: 1. de afspraken zoals verwoord in de overeenkomst ‘Partnerschapsafspraken beschermd wonen en opvang 2024’ vast te stellen voor zover deze de bevoegdheden van de raad aangaan, en daarmee met: a)de vorming van een regiobudget en het gezamenlijk dragen van financiële risico’s en verantwoordelijkheden (artikel 4 en 9); b)de afspraken tussen de dertien Zeeuwse gemeenten over hoe om te gaan met een eventueel tekort of overschot op BW, MO en/of VO (artikel 10); c)de gevolgen als een gemeente besluit uit te treden uit de overeenkomst (artikel 14). 2. dit raadsbesluit geldt onder voorbehoud van instemming van alle Zeeuwse gemeenteraden; 3. Dit voorstel is onder voorbehoud van goedkeuring door de Artikel 12 inspecteur en instemming van de provincie Zeeland als toezichthouder. Samenvatting De gemeenteraad wordt voorgesteld de afspraken zoals verwoord in de overeenkomst ‘Partnerschapsafspraken beschermd wonen en opvang 2024’ vast te stellen voor zover deze de bevoegdheden van de raad aangaan. Het gaat specifiek om de bevoegdheden genoemd onder besluitpunt 1, onder a t/m c van dit voorstel. De afspraken gaan over de invulling van de samenwerking op het gebied van beschermd wonen (BW) en opvang, bestaand uit maatschappelijke opvang (MO) en vrouwenopvang (VO), en de daaraan verbonden financiële risico’s en verantwoordelijkheden.
De vaststelling van de rest van de overige bepalingen in de overeenkomst betreft een collegebevoegdheid. Inleiding In het eerste kwartaal van 2022 hebben alle Zeeuwse gemeenteraden de Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang Zeeland 2022-2025 (hierna: de regiovisie) vastgesteld. In de regiovisie staat wat de regio Zeeland doet om inwoners met een psychische kwetsbaarheid en inwoners die te maken hebben met (dreigende) dak- en thuisloosheid te ondersteunen. De regiovisie is opgesteld in het kader van de landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) voor beschermd wonen (BW) en maatschappelijke opvang (MO). De niet-vrijblijvende NvO geeft richting aan de samenwerking tussen gemeenten bij het organiseren en inkopen van BW en MO. Een onderdeel van de regiovisie zijn de zogenaamde partnerschapsafspraken: de zakelijke kant van de samenwerking tussen de dertien Zeeuwse gemeenten. De Artikel 12-inspecteur heeft nog niet ingestemd met (de partnerschapsafspraken in) de regiovisie, omdat er destijds geen risicotaxatie had plaatsgevonden over deze afspraken. Ook ontbraken ontvlechtingsafspraken voor het geval een of meer gemeenten willen uittreden.
Auteur: E. Peters Telefoonnummer: +31118487108
Registratienummer nota: 2344642 / 2360302
In het eerste kwartaal van 2023 is de ‘Samenwerkingsovereenkomst beschermd wonen 2023’ gesloten, waarin tijdelijke partnerschapsafspraken waren opgenomen. Deze overeenkomst had met name tot doel het opdrachtgeverschap voor de nieuwe aanbesteding beschermd wonen met elkaar te regelen. Deze overeenkomst zou in werking treden op het moment van de doordecentralisatie van BW, toen voorzien per 1 januari 2024. Maar de doordecentralisatie is inmiddels uitgesteld tot in ieder geval 1 januari 2025. Dat betekent dat de eerder vastgestelde samenwerkingsovereenkomst niet in werking is getreden. De Zeeuwse gemeenten hebben de wens om samen te werken ongeacht of doordecentralisatie plaatsvindt om kwaliteit en continuïteit te waarborgen. Daarom wordt voorgesteld opnieuw partnerschapsafspraken te maken over BW, MO en VO. Wat willen we bereiken? • Passende ondersteuning voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid en inwoners die te maken hebben met (dreigende) dak- en thuisloosheid. • Het borgen van kwaliteit en continuïteit van BW, MO en/of VO. • Het aangaan van een solide partnerschap met de dertien Zeeuwse gemeenten ten aanzien van BW, MO en VO met inachtneming van de daaraan verbonden financiële risico’s en verantwoordelijkheden.
Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ Regionale samenwerking Wat gaan we ervoor doen? De gemeenteraad wordt geadviseerd om de afspraken zoals verwoord in de overeenkomst ‘Partnerschapsafspraken beschermd wonen en opvang 2024’ vast te stellen voor zover deze de bevoegdheden van de raad aangaan, en daarmee met onder meer: a.de vorming van een regiobudget en het gezamenlijk dragen van financiële risico’s en verantwoordelijkheden (artikel 4 en 9); b.de afspraken tussen de dertien Zeeuwse gemeenten over hoe om te gaan met een eventueel tekort of overschot op BW, MO en/of VO (artikel 10); c.de gevolgen als een gemeente besluit uit te treden uit de overeenkomst (artikel 14). De vaststelling van de overige bepalingen in de overeenkomst betreft een bevoegdheid van het college. De afspraken gelden vanaf 1 januari 2024. Veranderingen ten opzichte van huidige situatie De partnerschapsafspraken zijn een logische voortzetting en concretisering van de afspraken zoals opgenomen in de ‘Samenwerkingsovereenkomst beschermd wonen 2023’, waarmee de samenwerking in het sociaal domein verder wordt versterkt. De belangrijkste nadere afspraken zijn: •Partijen maken, ongeacht of doordecentralisatie plaatsvindt, samen het beleid op het gebied van BW, MO en VO en vormen een regiobudget.
•Centrumgemeente Vlissingen oormerkt de ontvangen integratie-uitkering voor BW en de decentralisatie-uitkering voor MO en VO vanaf 1 januari 2024 voor de taken als bedoeld in de overeenkomst. Daarmee krijgen deze middelen een specifieke bestemming en komen en blijven deze middelen volledig beschikbaar voor het regiobudget. •Als doordecentralisatie plaatsvindt, zullen de regiogemeenten hun rijksbijdrage volledig bestemmen voor de taken als bedoeld in de overeenkomst en direct beschikbaar stellen voor het regiobudget. •Er wordt een werkbegroting opgesteld die mede ziet op MO en VO, waaronder Veilig Thuis, huiselijk geweld en kindermishandeling.
Blad 2 behorend bij 2344642 / 2360302
•De regiogemeenten krijgen via de werkbegroting een bedrag uit het regiobudget voor de kosten van lokale toegang en preventie, dat zij binnen de kaders van de overeenkomst naar eigen inzicht kunnen besteden. •Een eventueel overschot of tekort op het regiobudget is voor rekening van alle gemeenten. •In het OZO-themaoverleg sociaal domein wordt afgestemd over de besteding van het regiobudget in relatie tot het beleid voor BW, MO en VO, met uitzondering van het deel van het regiobudget voor lokale toegang en preventie. •Centrumgemeente Vlissingen blijft formeel beslissingsbevoegd ten aanzien van het regiobudget en heeft de intentie conform de aanbevelingen van het OZO thema overleg te besluiten. •Gemeenten treden in overleg als de instroom van cliënten in een bepaalde gemeente aanzienlijk groter is ten opzichte van de andere gemeenten en/of de uitstroom wordt belemmerd door lokale omstandigheden. •Afspraken over overleg, monitoring en uittreding (inclusief financiële gevolgen) zijn uitgewerkt. •Partijen spreken de intentie uit dat ze een GR willen inrichten, waarin (een deel van) de taken en bevoegdheden uit deze overeenkomst opgenomen zullen worden en waarbij de overige afspraken zullen blijven gelden (voor zover deze geen aanpassing behoeven). Het college van Vlissingen heeft in dit kader op 19 september 2023 (DJUMA nr.
2328972) de opdracht gegeven de mogelijkheid tot het oprichten van een gemeenschappelijke regeling in de vorm van een openbaar lichaam alsmede alternatieve samenwerkingsvormen te laten onderzoeken. Historische reserve Centrumtaken De door centrumgemeente Vlissingen opgebouwde reserve BW, MO en VO tot en met 31 december 2024 (de historische reserve Centrumtaken) maakt geen deel uit van de partnerschapsafspraken. Over de bestemming van de historische reserve Centrumtaken wordt een apart voorstel voorgelegd aan de raad van Vlissingen. Dit voorstel wordt voor een deel in samenspraak opgesteld met de gemeenten in Zeeland en kan mogelijk benut worden voor de Zeeuws brede transformatieopgave van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Uitstel doordecentralisatie BW De doordecentralisatie van BW is uitgesteld tot in elk geval 1 januari 2025. Daarnaast wordt de invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor BW pas behandeld door het nieuwe kabinet, na de Tweede Kamerverkiezingen van november 2023. Financiële eindverantwoordelijkheid Vlissingen Met de partnerschapsafspraken geeft Vlissingen samen met de regio invulling aan de wijze waarop de rol van centrumgemeente wordt uitgeoefend.
Vlissingen blijft als centrumgemeente en opdrachtgevende dienst richting zorgaanbieders echter te allen tijde financieel eindverantwoordelijk voor tekorten c.q. claims. Risicotaxatieonderzoek regiogemeenten In het risicotaxatie onderzoek dat is uitgevoerd vanuit regiogemeenteperspectief wordt geconcludeerd dat de (financiële) risico’s voor BW beperkt zijn. De omschreven risico’s raken altijd aan hoe de gemeenten met elkaar samenwerken in de regio. De meest effectieve maatregel om de risico’s te beheersen is volgens AEF het in stand houden van het partnerschap. Een deel van de risico’s wordt immers pas problematisch op het moment dat gemeenten uittreden.
Blad 3 behorend bij 2344642 / 2360302
Tijdelijkheid partnerschapsafspraken De partnerschapsafspraken zijn tijdelijk van aard (na 4 jaar bestaat er de mogelijkheid tot uittreden) en bieden in die zin geen garantie voor de toekomst. In dat kader levert de mogelijke herijking van het objectief verdeelmodel en de voorgenomen taakverzwaring Wmo een potentieel risico op. Er bestaat onder de regiogemeenten de intentie om de partnerschapsafspraken voort te zetten onder de nieuwe governance afspraken (inkoop jeugdhulp, BW, MO en VO). Artikel 12 Dit voorstel is door het college voorgelegd aan de Artikel 12-inspecteur en de toezichthouder middels een O&O-formulier. Dit voorstel is daarom onder voorbehoud van goedkeuring door de Artikel 12-inspecteur en de toezichthouder. Wat mag het kosten? Op basis van de voorgestelde partnerschapsafspraken wordt een regiobudget gevormd. Tot aan de doordecentralisatie van BW en/of de oprichting van de GR en de start van de uitvoering binnen de nieuwe organisatie – dus zo lang de voorgestelde partnerschapsafspraken gelden – blijft centrumgemeente Vlissingen juridisch eigenaar van het regiobudget. Het verschil met de huidige situatie is dat de ontvangen integratie-uitkering voor BW en de decentralisatie-uitkering voor MO en VO vanaf 1 januari 2024 als regiobudget worden geoormerkt.
De normen die de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) opstelt – bijvoorbeeld ten aanzien van de maximale hoogte van de algemene reserve – zijn van niet van toepassing op de partnerschapsafspraken. De VZG-normen gelden voor gemeenschappelijke regelingen (GR’en). En er wordt in dezen niet gewerkt binnen een GR. In het OZO-themaoverleg sociaal domein wordt afgestemd over de besteding van het regiobudget in relatie tot het beleid voor BW, MO en VO. Centrumgemeente Vlissingen legt de werkbegroting die voor het regiobudget is opgesteld voor aan het OZO-themaoverleg sociaal domein, en heeft de intentie conform de aanbevelingen van het OZO thema overleg te besluiten. Wat is de dekking? Integratie uitkering beschermd wonen, de te ontvangen eigen bijdragen beschermd wonen en de decentralisatie uitkeringen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? Het collegebesluit zal worden gecommuniceerd met de 13 gemeenten in Zeeland en het CZW Bureau. Daarnaast zal de portefeuillehouder het besluit mondeling toelichten tijden de wekelijkse persbijeenkomst.
Bijlage(n) 2359909 overeenkomst ‘Partnerschapsafspraken beschermd wonen en opvang 2024’, met bijlagen: 2359910 Regiovisie beschermd wonen en opvang in Zeeland 2022-2025 2359916 Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2360018 Werkafspraken monitoring 2360019 Objectieve verdeelsleutel 2360020 Afwegingskader beschermd wonen Vertrouwelijkheid Intern
Blad 4 behorend bij 2344642 / 2360302