3.1 rvs Lokale Inclusie Agenda bijlage 7 eindverslag

Eindverslag participatieplan Lokale Inclusie Agenda Vlissingen 2026-2029 Gemeente Vlissingen

Inleiding Er is een Lokale Inclusie Agenda Vlissingen 2026-2029 opgesteld. In het proces voor de totstandkoming van deze Lokale Inclusie Agenda is op 17 december 2024 een participatieplan door het college vastgesteld. Het doel van het participatieplan was om te komen tot een gedragen Lokale Inclusie Agenda door inwoners en organisaties te betrekken. In het participatieplan is tevens het participatieniveau vastgesteld. Ter afronding van het participatieproces is dit eindverslag opgesteld. Het eindverslag bevat: • een overzicht van het gevolgde participatieproces op hoofdlijnen; • een weergave van de belangrijkste uitkomsten van het participatieproces en de wijze waarop de uitkomsten zijn verwerkt in de Lokale Inclusie Agenda; • een beknopte evaluatie van het participatieproces met de belangrijkste geleerde lessen.

Participatieproces Participatieniveau Het participatiebeleid van de gemeente Vlissingen onderscheidt 5 participatieniveaus: Informeren Raadplegen Advies vragen Co-creëren Meebeslissen (samenwerken) Als participatie op een hoger niveau niet mogelijk is, informeer dan de betrokken personen en omwonenden. Zodat zij weten wat er in hun wijk, buurt of straat gaat gebeuren. En bij wie zij terecht kunnen met vragen. Informeren doe je altijd.

Vragen om meningen, ervaringen en ideeën. Jij bepaalt de agenda en gebruikt waar mogelijk reacties van betrokkenen bij het vervolgproces. De reacties zijn niet bindend.

Deelnemers kunnen problemen, belangen en oplossingen aandragen. Jij bepaalt de agenda, maar de reacties van betrokkenen spelen een belangrijke rol bij het ontwikkelen van plannen. Als je de adviezen niet overneemt, moet je dat motiveren.

Partijen zitten vroegtijdig met elkaar aan tafel om over uitgangspunten en het plan te praten. Samen bepalen jullie de agenda en zoeken jullie oplossingen. Je verbindt je aan de gezamenlijk gekozen oplossingen binnen bepaalde kaders. Vaak denken de betrokkenen ook mee over hoe het proces ingericht moet worden.

Betrokkenen en belanghebbenden die op dit niveau deelnemen aan een traject nemen beslissingen met een doorslaggevende invloed. Er kan niet meer van de keuze afgeweken worden door college en raad. Dit niveau vraagt om duidelijke en realistische kaders vooraf en (wanneer van toepassing) nadrukkelijke commitment van het bestuur aan de genomen beslissingen.

We willen een Lokale Inclusie Agenda opstellen gericht op een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen en niemand wordt gediscrimineerd of uitgesloten. Dit op basis van het motto ‘niets over ons, zonder ons’, dat één van de uitgangspunten van het VN-verdrag Handicap is. Voor de Lokale Inclusie Agenda Vlissingen zijn de participatieniveaus informeren en raadplegen vastgesteld. Verder is aan de Adviesraad Wmo en Jeugd een advies gevraagd.

Het doel van participeren is ideeën ophalen bij inwoners en organisaties voor (meer) toegankelijkheid en inclusie op de thema’s: de inclusieve buurt, de inclusieve arbeidsmarkt, communicatie & dienstverlening, cultuur & vrije tijd & sport en zorg & welzijn. Betrekken van stakeholders Het participatietraject is begeleid door de Stichting Inclusionlab. Inclusionlab had de opdracht gekregen om een Lokale Inclusie Agenda Vlissingen op te stellen. De gemeente en Inclusionlab trokken samen op tijdens het proces van totstandkoming. We zijn van start gegaan met een bijeenkomst met stakeholders. De volgende stakeholders waren aanwezig: • • • • • •

Adviesraad Wmo en Jeugd SWGW (Stichting Werkgroep Gehandicapten Walcheren) COC Zeeland Discriminiatie.nl Visio Oogvereniging Zeeland

Het doel was om de werkgroep te betrekken bij de voorbereidingen op de enquête voor Doe mee Vlissingen en de werkconferentie (waar zij ook deel van uitmaken) en inwoners. In het proces naar de totstandkoming van de Lokale Inclusie Agenda Vlissingen 2026–2029 zijn twee bijeenkomsten met stakeholders georganiseerd. Tijdens de eerste bijeenkomst maakten de deelnemers kennis met elkaar en wisselden we van gedachten over wat inclusie betekent en hoe een inclusief Vlissingen eruit zou kunnen zien — in buurten, scholen, bedrijven en verenigingen. Ook werd toegelicht hoe het proces richting de Lokale Inclusie Agenda zou verlopen. Aan de hand van een quickscan bespraken we bij de tweede bijeenkomst vijf thema’s die belangrijk zijn voor inclusie en toegankelijkheid. De deelnemers gaven hierbij input, die gebruikt is voor de thematafels van de Werkconferentie Lokale Inclusie Agenda op 14 april 2025. Enquête, laagdrempelige gesprekken en Werkconferentie In de volgende fase zijn we verder de diepte ingegaan met inwoners en organisaties. We hebben door middel van een enquête op Doe mee Vlissingen (periode 10 tot en met 28 februari 2025) en via laagdrempelige fysieke gespreksmomenten ervaringen en ideeën opgehaald bij inwoners. Tevens is via Doe mee Vlissingen een oproep gedaan voor inwoners om zich aan te melden voor de werkconferentie Lokale Inclusie Agenda Vlissingen op 14 april 2025.

Tijdens die werkconferentie zijn we ingegaan op 5 thema’s: de inclusieve buurt, de inclusieve arbeidsmarkt, communicatie & dienstverlening, cultuur & vrije tijd & sport en zorg & welzijn. Het doel van de werkconferentie en de gesprekken was mooie voorbeelden, knelpunten, benodigde acties en ervaringen op te halen voor (meer) toegankelijkheid en inclusie op genoemde thema’s voor alle inwoners in de gemeente Vlissingen. De opbrengst van de werkconferentie was input verzamelen voor de Lokale Inclusie Agenda, betrokkenheid van organisaties en inwoners bij het creëren van een inclusieve samenleving en een gedeeld eigenaarschap.

Raadswerkgroep en Beeldvormende Raad Ter voorbereiding op de Beeldvormende Raad op 20 maart 2025 is de raadswerkgroep twee keer bij elkaar geweest. Met de Beeldvormende Raad moest draagvlak worden bereikt. Wat in de Lokale Inclusie Agenda moet worden opgenomen, volgt deels uit het verplichte VN-verdrag Handicap. Het is wel belangrijk dat het plan realistisch en uitvoerbaar is. Het mag niet bij goede bedoelingen op papier blijven. Tijdens de Beeldvormende Raad hebben 5 organisaties een pitch gegeven. • LFB (een landelijke belangenorganisatie dóór en vóór mensen met een verstandelijke beperking); • Stichting Werkgroep Gehandicapten Walcheren; • Oogvereniging; • Stichting gewoon wonen; • Het COC (belangenorganisatie die opkomt voor de rechten van lhbtiq+ personen) De raadsleden hebben naar aanleiding van die pitches vragen gesteld aan de organisaties. Vervolgens is er, op basis van diverse stellingen, een discussie gevoerd over de diverse thema’s van de Lokale Inclusie Agenda. De opbrengst van de participatie Tijdens het participatieproces is het belangrijk om goed te luisteren naar alle betrokkenen en te herkennen welke thema’s en behoeften breed worden gedeeld. Daarbij staan realisme en haalbaarheid centraal, zodat de uiteindelijke plannen niet alleen gedragen worden, maar ook uitvoerbaar zijn.

Op basis daarvan is de Lokale Inclusie Agenda, inclusief het Uitvoeringsplan, opgesteld. Alle actiepunten zijn daarbij intern afgestemd met de betrokken collega’s om te zorgen voor samenhang, uitvoerbaarheid en draagvlak binnen de organisatie.

Evaluatie van het participatieproces Wat ging goed Brede betrokkenheid voor zowel de Werkconferentie, de enquête en de laagdrempelige gesprekken van stakeholders, organisaties en inwoners. Tijdens het participatieproces bleek dat over inclusie iedereen een mening heeft. Dit varieerde van persoonlijke ervaringen en observaties tot ideeën over wat een inclusieve gemeente inhoudt. De uiteenlopende perspectieven hebben bijgedragen aan een rijk beeld van kansen, knelpunten en wensen van inwoners, partners en stakeholders. Deze input vormt een belangrijke basis voor de Lokale Inclusie Agenda Vlissingen 2026–2029. Open dialoog: tijdens de Werkconferentie, de laagdrempelige gesprekken en dij bijeenkomsten met de stakeholders ontstond ruimte voor een open gesprek, waarbij deelnemers hun zorgen en ideeën konden delen.

Leerpunten en verbeterkansen Een Lokale Inclusie Agenda moet realistisch en haalbaar zijn. Tijdens het participatieproces is soms te veel ruimte geboden voor wensdenken, waardoor sommige ideeën moeilijk direct te vertalen waren naar concrete acties. Hieruit blijkt dat het belangrijk is om deelnemers beter te begeleiden in het formuleren van uitvoerbare voorstellen. Daarnaast is een heldere en concrete opdracht aan een ingehuurde organisatie essentieel. Duidelijke kaders, verwachtingen en doelen zorgen ervoor dat externe partijen effectief kunnen bijdragen en dat hun inzet aansluit bij de ambities van de gemeente Vlissingen. Samen laten deze lessen zien dat een balans tussen creatieve input en uitvoerbare acties cruciaal is om de agenda succesvol te implementeren en realistische resultaten te behalen.

Conclusie Werken aan een inclusieve en toegankelijke gemeente is een stapsgewijs proces. Het participatieproces heeft waardevolle inzichten opgeleverd over wat nodig is voor realistische en uitvoerbare acties, duidelijke kaders en een goede balans tussen wensdenken en concrete mogelijkheden. Tegelijkertijd benadrukt het dat participatie tijdens de uitvoering cruciaal blijft. De komende jaren is het doel dat bewustwording verder groeit en dat inclusie verankerd wordt in alle plannen en beleid, zodat Vlissingen steeds toegankelijker en inclusiever wordt voor iedereen.