3.1 rvs Gebiedsvisie Spuikom

Registratiekenmerk: 2218700 / 2411248 Onderwerp: Gebiedsvisie Spuikom

De raad besluit: 1. in te stemmen met de Visie Spuikom; 2. de gebiedsontwikkeling van de Spuikom te faseren in 2 fases (1: Spuiwal + Grote Spuikom, 2: Duun + Kleine Spuikom) en als zodanig te verwerken in de 2e herziening 2024 van de grondexploitatie Spuikom. Samenvatting De gemeenteraad stemt in met de (herijkte) Visie Spuikom. De Visie Spuikom geeft uitwerking aan de opdracht die de gemeenteraad middels een motie in juli 2023 aan het college heeft gegeven. De Visie Spuikom vertaalt de door de gemeenteraad in april 2022 vastgestelde uitgangspunten en de uitkomsten vanuit het uitgebreide participatieve proces om tot de gebiedsvisie te komen. De Visie Spuikom voorziet in de ontwikkeling van een hoogwaardig stedelijk gebied waarin groen en water een centrale positie innemen. Voor de realisatie is ca. € 1,9 miljoen subsidie vanuit de Regiodeal North Sea Port District ontvangen. Inleiding Context Visie Spuikom Voor de Spuikom ligt het huidige ruimtelijke en planologische kader vast vanuit de Boulevardsvisie 2010. In 2020 heeft het college besloten te komen tot een nieuwe gebiedsvisie voor de Spuikom.

In april 2021 heeft de gemeenteraad uitgangspunten vastgesteld die de basis moeten vormen voor een (herijkte) Visie Spuikom: • Groenblauwe kern van de Spuikom behouden en versterken; • Openbaarheid en verbindingen verbeteren, als welkom in de stad aan zee; • Inspelen op het landschap van de Spuikom; • Inspelen op klimaat adaptieve kustontwikkeling; • Vergroten toeristisch-recreatieve aantrekkingskracht; • Onderscheidend ten opzichte van ander initiatieven en bestaand aanbod. Het planologisch kader vormt geen vertrekpunt voor de visievorming. De planeconomische context wel, waarbij de uiteindelijke eindwaarde niet mag verslechteren dan binnen de huidige grondexploitatie is voorzien. In de periode van april 2021 tot het najaar van 2022 is een intensief participatief traject doorlopen. In zijn besluitvorming heeft de gemeenteraad de hieruit volgende Visie Spuikom niet geaccordeerd. De gemeenteraad heeft middels een motie het college opgedragen om een nieuwe Visie Spuikom aan de gemeenteraad voor te leggen. In zijn motie verzoekt de gemeenteraad specifiek om tot een nieuwe gebiedsvisie voor de Spuikom te komen waarin geen plaats is voor een casino en waarbij de verbinding tussen de boulevards en Spuikom op een andere en aanzienlijk goedkoper manier gerealiseerd dient te worden. De gemeenteraad heeft zijn oorspronkelijk uitgangspunten niet bijgesteld.

Het uitkomsten en vertaling vanuit het uitgebreide participatieve proces zijn in tact gebleven. Over de stappen die wij voorzagen is de gemeenteraad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd (2352567). Om tot een nieuwe Visie Spuikom te komen heeft het college naast de genoemde aspecten vanuit de motie – gehoord de beraadslaging door de gemeenteraad – ook wijzigingen doorgevoerd ten aanzien van de parkeeroplossing en bouwhoogtes in het plandeel Spuiwal, deze zijn beide in omvang beperkt.

Auteur: J Beenhouwer Telefoonnummer: +31118487230

Registratienummer nota: 2218700 / 2411248

Ook heeft het college een verkennend geohydrologisch onderzoek uit laten voeren naar de waterhuishoudkundige situatie in de Grote Spuikom in relatie tot de geuite zorgen rondom zoute kwel. Daaruit kwam naar voren dat indien het huidige waterpeil in de Spuikom gehandhaafd blijft of verhoogd wordt geldt dat de gebiedsvisie geen negatief effect heeft op de huidige (geo)hydrologische situatie. Een casino is tekstueel uitgesloten. De afgelopen periode is uitwerking gegeven aan de aanpassingen wat heeft geleid tot een bijgestelde Visie Spuikom. Een overzicht van de relevante wijzigingen ten opzichte van de versie van de Visie Spuikom van mei 2023 zijn opgenomen in een separaat document (2417059). In 2023 is – onder voorbehoud van goedkeuring op de Visie Spuikom – € 1,9 miljoen subsidie voor de ontwikkeling van de Grote Spuikom en Spuiwal toegekend vanuit de Regiodeal. Visie Spuikom; een wenkend groen-blauw perspectief De Visie Spuikom (2416978) is de eerste stap om te komen tot de gebiedsontwikkeling. De gebiedsvisie is geen blauwdruk voor de toekomst, maar vooral een wenkend ruimtelijk, programmatisch en inhoudelijk perspectief voor het gebied. De Visie Spuikom wil zijn een: • realistische en uitvoerbare visie met een tijdshorizon van 10 jaar. • toekomstbestendige, robuuste en vooruitstrevende visie met de blik 100 jaar vooruit.

• door de Vlissingers, gedragen visie met oog voor de wensen en ambities uit de stad. Vanaf zijn oorsprong neemt de Spuikom een centrale plaats in in de ontwikkeling van de stad Vlissingen, zonder zelf de centrale plek te zijn. De kracht van een nieuwe toekomst voor de Spuikom ligt in het opnieuw benutten van de kwaliteiten van natuur en water, terwijl de opgaven van parkeren en een gebouwd programma in een plan worden geïntegreerd, waarbij het geheel meer is dan de som der delen. Het zoeken naar kansen voor de Spuikom kan gezien worden in het licht van de transformatie van het Scheldekwartier en de aanpak van de binnenstad en boulevards, die de kwaliteit van Vlissingen als stad aan zee ten volle benutten. De Spuikom wordt dan een fascinerend landschap als begin van het robuuste groen-blauwe netwerk in de stad, richting het Nollebos / Westduingebied en de Vlissingse watergang. Binnen de ontwikkeling van de Spuikom zijn vier deelgebieden voorzien: Grote Spuikom, Kleine Spuikom, Duun en Spuiwal. Wat willen we bereiken? De gebiedsvisie voor de Spuikom biedt een wenkend perspectief, maar is geen keurslijf. Het streefbeeld dat in de Visie Spuikom wordt geschetst geeft vooral een gewenste ontwikkelingsrichting aan, waarbinnen er marges zijn om in de verdere uitwerking de diverse onderdelen goed passend te maken.

In de volgende fase zal de gemeente vanuit haar rol regisseren en voorwaarden scheppen. De opgave die voor ligt is om van de Spuikom een plek van betekenis te maken voor Vlissingers en bezoekers. Een onderscheidende ruimte waar de bestaande kwaliteiten worden gekoesterd of versterkt en aanvullingen gedaan worden om het geheel van échte meerwaarde te laten zijn voor de stad en regio. Vanuit een robuust en toekomstbestendig concept wordt toegewerkt naar een gebied waar de verschillende opgaven hand in hand gaan en waar mogelijk elkaar versterken. Absoluut onderscheidend van andere gebiedsvisies is de blik vanuit deze gebiedsvisie die tot ver in de toekomst reikt, honderd jaar van nu. Klimaatverandering, en daarmee gepaard gaande opgaven rondom ecologie, droogte en water, treffen de kwetsbare kustregio’s in het bijzonder. Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ De Visie Spuikom past naadloos in de Strategische Visie. In de Visie Spuikom is bijzondere aandacht geschonken aan de groene kwaliteiten die in de stad een bijdrage kunnen leveren aan een gezonde maatschappij, ecologische kansen biedt en opgaven rondom klimaatadaptatie. Onderscheidend, en in lijn met de strategische visie, is het perspectief dat geschetst wordt voor de Spuikom, wat verder reikt dan het beoogde ontwikkelperspectief (2030).

Blad 2 behorend bij 2218700 / 2411248

Er is direct een doorvertaling gemaakt van de opgave in het brede concept van klimaatverandering met het zicht op de komende eeuw en schetst een lonkend en innovatief concept van gebiedsontwikkeling in stedelijk gebied aan de kust in de periode tot voorbij 2100. Vlissingen geeft hiermee ook in haar gebiedsontwikkeling invulling aan haar ambitie om dé Delta hotspot te worden. Wat gaan we ervoor doen? Na besluitvorming over de Visie Spuikom wordt in 2024 en 2025 de gebiedsvisie verder uitgewerkt en worden onderzoeken uitgevoerd. De participatie wordt voortgezet in de volgende stappen, om verdere invulling en concretisering aan te brengen in de ontwikkeling van de Spuikom. Voorzien wordt de gebiedsontwikkeling van de Spuikom te faseren in 2 fases. Fase 1 betreft de realisatie van de Grote Spuikom en de Spuiwal. Fase 2 is de ontwikkeling van het deelgebied Duun en de aanliggende Kleine Spuikom. De deelgebieden in fase 1 - Grote Spuikom en Spuiwal - zijn onderdeel van de reeds toegekende subsidie vanuit Regiodeal. Deze subsidie moet besteed worden uiterlijk in 2028 en dan moeten deze deelgebieden opgeleverd worden. Met oog hierop en de omvang van het beoogde woningbouwprogramma met circa 50 woningen in relatie tot andere opgaves binnen de gemeente, zoals het Scheldekwartier, wordt dit als haalbaar en passend geacht.

Fase 2 - het deelgebied Duun en de Kleine Spuikom - wordt later, na 2030, in ontwikkeling gebracht. Dit deelgebied bevat ontwikkelpotentie voor circa 200 woningen. Dit deelgebied wordt planologisch complexer geacht met oog op de ligging van dit deel van de gebiedsontwikkeling in de primaire waterkeringszone en de dubbellaagse parkeervoorziening. De planologische samenhang tussen de deelgebieden Duun en Spuiwal is beperkt. In dit onderdeel is de verbinding tussen de Spuikom en de boulevards aangepast naar een variant, waarbij er geen sprake meer is van een pier aan de zeezijde en doorlopende royaal overkragende pier in de Spuikom. Het concept van een doorgaande lijn tussen de twee verbindingen is intact gebleven, maar aan de zeezijde is de beëindiging middels een trap / zeebalkon op de glooiing en aan de zijde van de Spuikom is de verbinding over de Spuikomweg gecombineerd met een paviljoen. Daarnaast komt de lift te vervallen en is deze vervangen door een glooiend pad langs de Spuikomweg. Hiermee is op aanzienlijk goedkopere wijze ook een aantrekkelijke en uitnodigende verbinding voorzien. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Voor de ontwikkeling van de 1e fase van de Visie Spuikom is subsidie verkregen vanuit de Regiodeal. Om aanspraak te maken op deze middelen moet dit plandeel in 2028 afgerond zijn.

Wanneer er in 2024 niet aangevangen wordt met de voorbereidende werkzaamheden, zoals het uitvoeren van onderzoeken en opstellen van het omgevingsplan, is oplevering in 2028 naar verwachting niet haalbaar. Hierdoor zou de aanzienlijke subsidie komen te vervallen. Op de voorliggende versie van de Visie Spuikom is geen separaat inspraaktraject doorlopen. De uitkomsten van het uitgebreide participatieve traject zijn uiteraard intact gebleven. De nu aangebrachte wijzigingen en aanvullende inzichten komen tegemoet aan zorgen die in inspraakreacties op de Visie Spuikom (versie kwartaal 3 2023) zijn geuit en door de gemeenteraad in de motie werden verwoord. Met het vaststellen van de Visie Spuikom eindigt de participatie niet. Ook in de verdere planvorming voor onder meer het omgevingsplan en de inrichting van de openbare ruimte wordt op participatieve wijze toegewerkt naar de realisatie. Wat mag het kosten? De voorziene eindwaarde van de grondexploitatie is ca. €6,6 mln. negatief in scenario ‘laag’ en €5,2 mln. negatief voor scenario ‘midden’. Omdat scenario ‘midden’ negatief is, is hiervoor een (verlies)voorziening getroffen.

Blad 3 behorend bij 2218700 / 2411248

Scenario ‘laag’ is ook negatief, dus voor het verschil in eindwaarde tussen scenario ‘midden’ en ‘laag’ (ca. €1,3 mln) is al een (extra) risicoreservering getroffen. In de huidige grondexploitatie is nog € 1,1 miljoen aan te maken kosten voorzien en € 2,3 aan te ontvangen baten. In het plangebied van de grondexploitatie worden de kaders van fase 1 van de Visie Spuikom verwerkt. Hierin wordt uitgegaan van € 5,7 miljoen aan opbrengsten - uit grondverkoop en subsidies. Er wordt uitgegaan van € 4,3 miljoen aan nog te maken plan- en realisatiekosten. Derhalve blijft de som van geraamde baten en lasten in een gelijke balans, namelijk ca. € 1,3 miljoen meer opbrengsten dan kosten. Wijzigingen in het resultaat van de grondexploitatie zijn het gevolg van de grote (historische) rentelast. Wat is de dekking? De 1e en 2e fase van de gebiedsontwikkeling zijn al onderdeel van de bestaande grondexploitatie. Deze bestaande grondexploitatie wordt op basis van de inzichten volgend vanuit de gebiedsvisie herzien. Bij accordering van de gebiedsvisie vindt de verwerking plaats bij de 2e herziening van de grondexploitatie 2024. Fase 1 - de Grote Spuikom en de Spuiwal Voor de ontwikkeling van de Spuiwal en Grote Spuikom is € 1,9 miljoen subsidie toegekend vanuit de Regiodeal North Sea Port District. Deze subsidie wordt toegekend vanuit het fiche 'aantrekkelijke steden en kernen'.

De plannen waarvoor de subsidie is toegekend moeten uiterlijk in 2028 gerealiseerd zijn. Daarnaast is er € 120.000 subsidie verkregen voor de ecologische omvorming van het struweel aan de zijde van de Duinpoortweg vanuit het Interreg Vlaanderen Nederland project 'Robuust stedelijk groen'. Voor beide subsidies geldt dat vanuit de grondexploitatie er 50% cofinanciering tegenover staat. Fase 2 - Duun en Kleine Spuikom De 2e fase van de gebiedsontwikkeling van de Spuikom krijgt zijn beslag na 2030. Grondexploitaties kennen in beginsel een reguliere looptijd van 10 jaar. Met oog voor de tijdspanne waarin deze ontwikkeling aan de orde zal zijn, wordt over vijf jaar aan de gemeenteraad de keuze voorgelegd om dit plangebied te ontwikkelen. Dit met inbegrip van een planeconomische onderbouwing voor zowel de gebiedsontwikkeling als de parkeervoorziening (geen onderdeel van de grondexploitatie). De gemeenteraad kan dan besluiten een nieuwe grondexploitatie te openen. Omdat de hele huidige boekwaarde van de Spuikom verwerkt blijft in de bestaande grondexploitatie, kan te zijner tijd een grondexploitatie geopend worden zonder ballast van een (historische) boekwaarde op dit plandeel.

Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? Het verdere proces om de gebiedsvisie te vertalen in planvorming en vervolgens realisatie vraagt actieve communicatie. De actieve wijze van participatie die bij het tot stand komen van de Visie Spuikom is toegepast, wordt gecontinueerd. De ontwikkeling van de Spuikom wordt opgenomen in de reguliere rapportages vanuit de P&C cyclus aan de gemeenteraad en als onderdeel van de herziening van de grondexploitatie. Bijlage(n) 2416978: Visie Spuikom 2417059: Notitie was/wordt-lijst Visie Spuikom Vertrouwelijkheid Intern

Blad 4 behorend bij 2218700 / 2411248