20241009 Verslag raadsklankbordgroep VRZ

Raadsklankbordgroep VRZ 9 oktober 2024 Segeerssingel 10 Middelburg

Verslag raadsklankbordgroep VRZ 9 oktober 2024 Algemeen deel 1. Welkom en opening Ontvangst met soep en broodjes Joke Gaemers en Erik van Merrienboer heten de aanwezigen welkom in de nieuwe samenwerkingsruimte. In deze ruimte werken medewerkers van GGD, RUD en VRZ, om de samenwerking te bevorderen. Aanwezigen: Naam Bert Smits Henk van Hartingsveldt Johnny Lukasse Gert Kruitbosch Paul van Kerckhoven Marina Strooband Eelke de Jong Sacco Westdorp Jos van den Boom Marijn Dieleman Geert van der Kraan Robert Mast Annelies ’t Hart-Verschuren Leo Harthoorn Hans van Stel Leendert de Bruine Peter Vijverberg Erika de Kater Ruud van de Laar Sebastiaan Keijmel Isabelle Claerhoudt Paul Caeijs Loek de Beleir Yeter Erbisim Ruud Muijt Han van ‘t Hof Ineke Schippers Johan van der Linde Ad van Broekhoven José de Buck Lilian Janse Frances Oreel John Dooms Sogand Mohandes

Gemeente Borsele Borsele Goes Goes Hulst Hulst Kapelle Kapelle Middelburg Middelburg Noord-Beveland Noord-Beveland Noord-Beveland Reimerswaal Reimerswaal Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland Sluis Sluis Sluis Terneuzen Terneuzen Tholen Tholen Tholen Tholen Veere Veere Vlissingen Vlissingen Vlissingen Vlissingen

Presentie Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig -

Pagina 1 van 7

Raadsklankbordgroep VRZ 9 oktober 2024 Segeerssingel 10 Middelburg

Naam Erik van Merrienboer Joke Gaemers Marcel Matthijsse Kim Geelhoed

2.

VRZ Voorzitter Directeur Beleidsadviseur Crisisbeheersing Bestuursadviseur

Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig

Vaststellen verslag raadsklankbordgroep 12 juni 2024 Het verslag is vastgesteld. N.a.v. het verslag wordt de volgende vraag gesteld: in de presentatie over Veilige energietransitie is gemeld dat mogelijk nog een extra waterstoffabriek werd gepland. Is daar al meer bekend over? Antwoord: Dit is nagevraagd in de organisatie, sinds juni zijn bij ons geen nieuwe plannen bekend. De raadsklankbordgroep heeft in juni aangegeven graag in een volgende bijeenkomst te willen ingaan op de onderwerpen paraatheid en vrijwilligheid. Deze onderwerpen komen aan de orde in de raadsklankbordgroep van december. Hierbij sluit de manager Brandweerzorg, Ro van Doesburg, aan.

3.

Mededelingen / stand van zaken Joke Gaemers en dhr. Erik van Merrienboer hebben een toelichting gegeven op recente ontwikkelingen.

Algemene ontwikkelingen Werkbezoek Staatssecretaris JenV op 14 oktober Joke Gaemers vertelt dat mevrouw Ingrid Coenradie, de nieuwe Staatssecretaris van het Ministerie van Justitie en Veiligheid op een werkbezoek brengt aan onze veiligheidsregio. Het doel van het bezoek is kennismaken met onze regio en belangrijke thema’s en ontwikkelingen te bespreken. Denk hierbij aan vrijwilligheid brandweer, PTSS, veilige energietransitie, klimaatveiligheid, grensoverschrijdende samenwerking en nucleaire industrie. De Staatssecretaris gaat in gesprek met medewerkers van het team Materieel, Techniek en Logistiek over en krijgt aansluitend een rondleiding door het Sloegebied waarbij speciale aandacht is voor de onderwerpen veilige energietransitie en Nucleaire industrie. De vraag wordt gesteld of we met de Staatssecretaris ook naar Zeeuws-Vlaanderen en de grens met België gaan in het kader van Grensoverschrijdende samenwerking. Het bezoek is daar te kort voor (2,5 uur), maar het onderwerp komt zeker aan de orde. De heer van Merrienboer voegt toe dat de Staatsecretaris samen met de Minister van JenV in het Veiligheidsberaad is geweest en dat drie thema’s extra aandacht hebben gekregen in dat overleg. Dit betreft:

Pagina 2 van 7

Raadsklankbordgroep VRZ 9 oktober 2024 Segeerssingel 10 Middelburg

1. De mogelijke veranderingen van de BDuR (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding). Veiligheidsregio’s ontvangen deze nu rechtstreeks van het Rijk. De BDuR wordt in de Miljoenennota geschaard onder specifieke uitkeringen (SPUK’s) Over SPUK’s heeft het kabinet afgesproken dat deze per 2026 worden overgeheveld naar het Gemeentefonds met een korting van 10%. Deze maatregel geldt dan ook voor de BDuR. De veiligheidsregio’s hechten eraan dat dit niet doorgaat. Voor de kwaliteit van ons werk hebben wij deze Rijksfinanciering nodig. De minister heeft uitgesproken dat dit onbedoeld is en heeft toegezegd dit ongedaan te maken. 2. PTSS en beroepsziekten. 3. Alertering (WAS-palen en NL-Alert). VRZ heeft samen met Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Limburg duidelijk aangegeven de WAS-palen niet te willen missen. Een back up is nodig. Het ministerie werkt een onderzoek uit, dit is naar verwachting eind 2024 gereed. Raadsinformatieavonden samenwerking en huisvesting Om de raden bij de onderwerpen onderwerp betrokken te houden, zijn drie raadsinformatieavonden gepland. Twee hiervan zijn inmiddels geweest, op 31 september en 2 oktober. Op 14 oktober vindt de laatste bijeenkomst plaats in De Stenge in Heinkenszand. De vragen uit deze bijeenkomsten worden gebundeld en voorzien van antwoorden, waarna deze Q&A via de griffies aan de gemeenteraden wordt aangeboden.

Vervolgproces nieuwe GR Het Algemeen Bestuur heeft op 12 september gesproken over het wijzigingsvoorstel ‘Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zeeland 2025’. Het voorstel wordt via de colleges van B&W met een aanbiedingsbrief aan de gemeenteraden voorgelegd voor zienswijzen conform de procedure in artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Het betreft met name technische wijzigingen.

Risico- en crisisbeheersing Rapportage systeemtest 2024 Begin september is de definitieve rapportage van de systeemtest op 23 mei beschikbaar gekomen. We doen nu een analyse en maken een oplegger, zodat deze in december ter informatie aan het AB kan worden aangeboden. Risk Factory • In november wordt een proef gedaan met een ‘pop-up’ Zeeuwse Risk Factory. Het betreft een tijdelijke opzet in het ZLM veiligheidspark in Goes. Deze editie organiseren we samen met GGD Zeeland, ZLM en de Rabobank. Eerder organiseerden we pop-up stores in Zeeuwse steden gericht op brandveiligheid. Vorig jaar en dit jaar hebben we dit uitgebreid naar de ‘Zeeland veilig zone’ (in Goes en Oostburg). Pagina 3 van 7

Raadsklankbordgroep VRZ 9 oktober 2024 Segeerssingel 10 Middelburg

•

•

In Nederland hebben drie veiligheidsregio’s een Risk Factory ingericht op een vaste locatie. Via nagebootste praktijksituaties krijgen basisschoolleerlingen van groepen 7 en 8 inzicht in de risico’s op het gebied van veiligheid en gezondheid. Door zelf te doen en te ervaren, leren zij hoe zij in zo’n situatie moeten handelen. We gebruiken de pop-up Risk Factory in november als proef om te onderzoeken op welke manier we hier tijdelijk of structureel een vervolg aan kunnen geven. Als veiligheidsregio voeren we de regie en vullen we het onderdeel brandveiligheid in, de andere partijen zijn gelijkwaardig en verantwoordelijk voor hun eigen onderwerpen en dragen daarvoor ook zelf de kosten.

Brandweer PFAS De laatste tijd is in de regionale media veel aandacht voor PFAS en mogelijke bodemverontreiniging. Regelmatig krijgen wij de vraag of bekend is waar de brandweer met schuim heeft gewerkt of geoefend. Helaas is dat moeilijk te achterhalen, omdat daar geen landelijke registratieplicht voor geldt. In 2022 heeft Brandweer Zeeland zelf besloten om schuimgebruik te registreren, maar voor die tijd was dat niet gebruikelijk. Dat maakt dat wij altijd uit moeten gaan van het geheugen van medewerkers. Wanneer wij vermoeden dat op een locatie schuim is gebruikt, informeren wij de betreffende gemeente (als bevoegd gezag) en gaan wij met de gemeente in overleg over eventuele vervolgstappen. De uitfasering van PFAS-houdend blusschuim is voltooid. Alle voertuigen die gebruik maakten van blusschuim zijn voorzien van PFAS-vrij schuim. Oude voorraden worden afgevoerd via een afvalverwerker. De vraag wordt gesteld hoe het met aansprakelijkheid zit. Aansprakelijkheid is afhankelijk van een aantal zaken, dit is per casus verschillend. Wanneer duidelijk is dat de brandweer bijvoorbeeld regelmatig met schuim heeft gewerkt op een bepaalde locatie, dan kan er zeker sprake zijn van aansprakelijkheid. Maar dat is niet altijd zo duidelijk. Bijvoorbeeld omdat grondverzet heeft plaatsgevonden. Gevraagd wordt wanneer VRZ in staat is een doorkijk te geven van financiële consequenties.

Ook dit is afhankelijk van een aantal zaken. We wachten al een tijd op een handreiking van het ministerie van IenW over de kaders rond sanering (in welke mate gesaneerd dienst te worden). In december wordt het Algemeen bestuur weer bijgepraat over het onderwerp PFAS. Aanbesteding nieuwe tankautospuiten • Op 21 juli is de Europese aanbesteding van de nieuwe blusvoertuigen gepubliceerd op TenderNed. Bedrijven kunnen nu reageren om de nieuwe voertuigen voor onze provincie te bouwen. Pagina 4 van 7

Raadsklankbordgroep VRZ 9 oktober 2024 Segeerssingel 10 Middelburg

• •

De tankautospuit is het basisvoertuig voor de brandweer en van deze voertuigen zijn de meeste in gebruik, in totaal 82 stuks. Het betreft de vervanging van de ‘standaard’ tankautospuiten, de TS6. In totaal worden 30 voertuigen vervangen. Het bouwen van een nieuwe TS duurt zo’n 24 maanden na opdracht. Tot en met 2028 worden de voertuigen vervangen, in batches van zo’n 7 tot 10 voertuigen per keer. In deze periode wordt ook bepaald welke posten de voertuigen mogen ontvangen.

De vraag wordt gesteld of we ook met andere regio’s een landelijke aanbesteding zouden kunnen doen. Het is een regionale aanbesteding, maar we wisselen wel kennis uit met andere regio’s en stemmen af over specificaties. Gevraagd wordt of een langere afschrijftermijn gehanteerd kan worden. In dat praktijk doen we dat al, veel auto’s die rondrijden zijn als ouder dan de afschrijftermijn. Maar het risico op uitval of hogere onderhoudskosten neemt dan wel toe. Pilot Brandweerassistent Het Algemeen Bestuur heeft op 12 september ingestemd met het uitvoeren van een twee jaar durende pilot Brandweerassistent. In kleine woonkernen is het moeilijk om voldoende brandweervrijwilligers te vinden en te behouden. Daarnaast zijn er wel kandidaten die zich willen binden aan de brandweer maar de lengte van de opleiding tot manschap schrikt hen af. Dit zorgt ervoor dat zij voortijdig afhaken, of tijdens de opleiding. Dit probleem is niet uniek voor Zeeland, ook andere regio's hebben hiermee te maken. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord werkt sinds 2018 met brandweerassistenten. Vanuit post Cadzand kregen wij de vraag of dit ook iets voor Zeeland is. Wij hebben de aanpak van o.a.

veiligheidsregio Noord-Holland Noord vertaald naar de Zeeuwse context en het AB voorgesteld te starten met een pilot tot het opleiden en vervolgens inzetten van brandweerassistenten, ter ondersteuning van de vrijwilligers en beroepskrachten. Na een opleiding van een half jaar kunnen brandweerassistenten worden ingezet bij het overgrote deel van de incidenten. Gevraagd wordt hoe voorkomen wordt dat brandweerassistenten toch taken gaan uitvoeren waarvoor zij niet zijn opgeleid. Hier is aandacht voor. Het onderwerp Brandweer assistent komt in de raadsklankbordgroep van december meer uitgebreid aan de orde. First responder brandweer In 2021 heeft het AB ingestemd met het afronden van de pilot First Responder Brandweer en het implementeren van de reanimatietaak als extra dienstverleningstaak op brandweerposten in Zeeland waar voldoende personeel beschikbaar is (het Pagina 5 van 7

Raadsklankbordgroep VRZ 9 oktober 2024 Segeerssingel 10 Middelburg

minimaal aantal benodigde functionarissen om met een TS ter plaatse te komen) voor deze vrijwillige taak. Sinds het besluit in 2021 heeft meermaals afstemming plaatsgevonden met het Witte Kruis en zijn afspraken gemaakt over de beschikbaarheid van first responders reanimatiezorg. Belanghebbenden en betrokkenen worden geïnformeerd. Onze medewerkers en vrijwilligers worden goed voorbereid op de nieuwe taak en we creëren betrokkenheid. Uiteraard besteden we ook zorgvuldig aandacht aan nazorg. We stellen een projectleider aan om een en ander planmatig binnen de gewenste doorlooptijd van een halfjaar te implementeren. Ontwikkelingen PTSS De veiligheidsregio’s willen goede werkgevers zijn en goed zorgen voor hun medewerkers. In de eerste plaats willen de veiligheidsregio’s mentale klachten bij het personeel zo veel mogelijk voorkomen. Mocht het desondanks voorkomen dat een medewerker geheel of gedeeltelijk uitvalt door PTSS, dan willen de veiligheidsregio’s dit zo goed als mogelijk behandelen. Daarom heeft een werkgroep met vertegenwoordiging vanuit verschillende veiligheidsregio’s gewerkt aan de regeling erkenning en aanspraken PTSS als beroepsziekte. Het doel van de landelijke regeling is om te komen tot stroomlijning, uniformering en professionalisering van het proces wanneer een medewerker van de veiligheidsregio zich met PTSS-klachten meldt.

Dus één regeling voor alle veiligheidsregio’s. Deze regeling wordt nog binnen verschillende gremia besproken. Ook is nog onduidelijk wat het financieel gaat betekenen. De vorige vergadering hebben we jullie verteld dat in opdracht van de veiligheidsregio's een toolbox ‘psychosociale ondersteuning voor de veiligheidsregio’s’ is gemaakt door ARQ. Deze toolbox geeft richtlijnen en handvatten voor de veiligheidsregio’s gericht op het goed opvangen en voorkomen van klachten en uitval. Daarbij is tevens aandacht voor klachten die zich later openbaren, of klachten die ontstaan als gevolg van een stapeling van stress en/ of langdurige belasting. VRZ heeft inmiddels een nulmeting gedaan om te kijken hoe dit is ingeregeld binnen VRZ en er wordt een werkgroep opgericht die de toolbox gaat implementeren. Daarnaast is onder leiding van de directeur een begeleidingsteam nazorg opgericht. Dit begeleidingsteam volgt (landelijke) ontwikkelingen en heeft een aanjagende rol in het zorgen dat we naast repressief ook preventief zorg besteden aan ons personeel bij ingrijpende gebeurtenissen, zowel voor brandweerpersoneel als de crisisorganisatie. Ondersteuning OVDG-piket door externe OvDG-en Tijdens de zomervakantie genieten veel van onze collega’s van hun welverdiende vakantie. Ondanks de vakantie lopen de piketten gewoon door.

De invulling van het piket Officier van Dienst-Geneeskunde (OvDG) leek vlak voor de start van de zomervakantie nog een uitdaging te worden. De bezetting van het OvDG-piket staat al geruime tijd onder druk, waardoor een rooster herzien met de huidige bezetting geen optie was. Daarom is onderzoek gedaan of OvDG-en van buiten de regio een aantal diensten in Zeeland wilden werken. Hierop kwamen veel positieve reacties. De één Pagina 6 van 7

Raadsklankbordgroep VRZ 9 oktober 2024 Segeerssingel 10 Middelburg

kwam graag voor een dag, de ander voor een langere periode. Zo hebben we binnen twee weken vijf externe OvDG-en gevonden die de roosterproblematiek konden helpen oplossen. Uiteraard hebben zij de noodzakelijke middelen en (regiospecifieke) informatie gekregen om in het piket te kunnen optreden. 1e prijs ploeg ’s-Gravenpolder ABWC Vaardigheidstoetsen Brandweer Nederland Zaterdag 14 september heeft de ploeg van post ’s-Gravenpolder de 1e plaats behaald in de landelijke finale van Brandweer Nederland in de klasse 112. Zij mogen zich hiermee de beste ploeg noemen op het gebied van technische hulpverlening in combinatie met brandbestrijding. WAS-palen • Besluit is door de minister genomen op 29 februari: uitfaseren, met ruimte voor maatwerk op hoog risico locaties. Daarop kwam vervolgens een motie. • In reactie daarop heeft het ministerie van JenV 2 onderzoeken gestart: o Onderzoek naar noodzaak en mogelijkheden voor maatwerk voor regio’s met hoog risico locaties. VRZ heeft hieraan deelgenomen. o Onderzoek naar alerteren bij hybride militaire dreigingen. Voldoet NL-Alert daar ook voor, of is daarvoor (ook) nog iets aanvullends of anders nodig? • In oktober/november worden de rapporten en aanbevelingen van deze onderzoeken naar verwachting opgeleverd. Op basis daarvan wordt een vervolgbesluit voorbereid hoe om te gaan met de motie.

Het ministerie is bekend met de aflopende contracten met de gemeenten, en is daarover in overleg met het NIPV. Het NIPV moet vervolgens communiceren naar de gemeenten. We verwachten dat binnenkort meer duidelijk is. 4.

Rondvraag

Thematisch 5. Nationale Nucleaire Oefening 2024 Marcel Matthijsse heeft een presentatie gegeven over de Nationale Nucleaire Oefening van 15 oktober 2024 en de rol van VRZ hierin. 6.

Sluiting

Pagina 7 van 7