13. RIB Voortgangsrapportage Integraal Veiligheidsbeleid 2020 en Uitvoeringsprogramma Integraal bijlage 2
Tekst van het document
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Gemeente Vlissingen Voortgangsrapportage 2020
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
Inleiding Op 11 april 2019 heeft de gemeenteraad van Vlissingen unaniem het Integraal Veiligheidsbeleid vastgesteld voor de gemeente Vlissingen, voor de beleidsperiode 2019 – 20221 (hierna: IVB). Het centrale uitgangspunt in het IVB is het coalitieakkoord 2018 – 2022 ‘Samen zijn we Vlissingen’. De centrale doelstelling in het coalitieakkoord, en dus ook in het vastgestelde IVB, is dat iedereen zich prettig en veilig moet voelen in zijn eigen omgeving. In het genoemde coalitieakkoord is expliciet opgenomen dat we samen met de inwoners aan de slag gaan om de straat, buurt of wijk leefbaar te houden. Deze doelstelling vormt, conform het coalitieakkoord, onderdeel van het IVB. Thema’s die aansluiten bij deze doelstelling zijn dan ook als prioriteit opgenomen in het veiligheidsbeleid. Een belangrijke uitkomst uit de evaluatie van het IVB 2015 – 2018 is dat ambities en verwachtingen duidelijker in het veiligheidsbeleid uitgesproken moeten worden. Hieruit volgt dat we in het huidige IVB de doelstellingen specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden (hierna: SMART) hebben geformuleerd, zodat de effecten van de aanpak in het huidige IVB meetbaar en zichtbaar gemaakt kunnen worden. Voor dit doel is deze voortgangsrapportage opgesteld: een tussenstand over het jaar 2020 in het beleidsproces tot en met 2022 en de SMART-doelstellingen die we voor 2022 hebben vastgesteld.
Deze rapportage geeft inzicht in hoe we er na één jaar voor staan en of er bijstellingen in de uitvoering van het beleid noodzakelijk zijn. In hoofdstuk 1 volgt een korte bespreking van de belangrijke thema’s en gebeurtenissen die in 2020 aan de orde zijn geweest en die een belangrijke stempel hebben gedrukt op het veiligheidsbeleid in de gemeente Vlissingen en de uitvoering van dat beleid. In hoofdstuk 2 volgt het toetsingskader. Dit toetsingskader geeft een overzicht van de vastgestelde prioriteiten in het IVB 2019 – 2022 en de kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen die ten aanzien van deze prioriteiten zijn geformuleerd. Het uitvoeringsprogramma 2019/2020 vormt met de daarin gestelde prioriteiten in de uitvoering tevens onderdeel van dit toetsingskader. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van 2020 besproken. In de conclusie wordt tevens een voorschot genomen op de acties en aandachtspunten voor het Uitvoeringsprogramma 2021, die voortkomen uit deze voortgangsrapportage.
1
https://www.vlissingen.nl/inwoner/veiligheid-en-handhaving/integrale-veiligheid.html
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
Inhoud 1
2
3
Belangrijke thema’s en gebeurtenissen in 2020 ........................................................................ 1 1.1
Coronapandemie ..................................................................................................................... 1
1.2
Law Delta ................................................................................................................................. 1
1.3
Integere en weerbare zeehavens ............................................................................................ 1
1.4
Pilot opschorten I-criterium ...................................................................................................... 2
1.5
Raadsdag Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 ................................................................... 2
1.6
Algemene plaatselijke verordening en ondermijnende criminaliteit ........................................ 2
Toetsingskader .............................................................................................................................. 3 2.1
Veilige woon- en leefomgeving................................................................................................ 3
2.2
Jeugd en Veiligheid ................................................................................................................. 3
2.3
Integriteit en Veiligheid ............................................................................................................ 4
2.4
Fysieke Veiligheid .................................................................................................................... 4
2.5
Uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsbeleid 2019/2020 ............................................... 4
Voortgang 2020 .............................................................................................................................. 5 3.1
4
Veilige woon- en leefomgeving................................................................................................ 5
3.1.1
Algemene overlastmeldingen .......................................................................................... 5
3.1.2
Verwarde personen ......................................................................................................... 7
3.1.3
Druggerelateerde overlast ............................................................................................... 9
3.1.4
Handhaving van kamerverhuurpanden ......................................................................... 11
3.2
Jeugd en Veiligheid ............................................................................................................... 12
3.3
Integriteit en Veiligheid .......................................................................................................... 13
3.4
Fysieke Veiligheid .................................................................................................................. 14
Conclusies en aanbevelingen .................................................................................................... 15
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
1
Belangrijke thema’s en gebeurtenissen in 2020
1.1
Coronapandemie
De coronapandemie heeft sinds maart 2020 een groot deel van de Nederlandse samenleving in haar greep en is nog steeds van grote invloed op de openbare orde en veiligheid en veiligheidsbeleving binnen de gemeente Vlissingen. In hoofdstuk 3 volgt een toelichting op het effect van de pandemie op de overlastcijfers. Vanuit de afdelingen Veiligheid en Handhaving is vanaf maart 2020 ingezet op de handhaving van de coronamaatregelen. De herhaaldelijke afsluiting van de boulevards in de zomer door de voorzitter van de Veiligheidsregio Zeeland op basis van de geldende Noodverordening, was een opvallend aspect in de handhaving en kreeg ook de nodige media-aandacht. Deze afsluiting was noodzakelijk wegens herhaaldelijke overtredingen van de coronaregels, met name de regels ter voorkoming van groepsvorming, op de boulevards en de daaruit voortkomende overlast. De uitbraak van het coronavirus en de maatregelen die genomen zijn om de verspreiding van het virus tegen te gaan, hebben effect op de criminaliteit, met name cybercrime, en lijdt tevens tot een toename van woonoverlast en jeugdoverlast. Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (hierna: CCV) bevestigd dit landelijk beeld.2 Vooral nu Nederlanders zijn aangewezen op de thuiscomputer en de telefoon, stijgt het aandeel van cybercrime in de criminaliteitscijfers.
De relatie tussen coronavirus en woonoverlast en jeugdoverlast wordt in hoofdstuk 3 nader toegelicht.
1.2
Law Delta
Op 26 juni 2020 heeft het college - onder voorbehoud van goedkeuring van de raad - besloten tot het aangaan van het ‘Bestuursakkoord Compensatiepakket Marinierskazerne’. Op 8 juli 2020 heeft de raad besloten deze goedkeuring te verlenen. Onderdeel van dit bestuursakkoord is de bouw van het Justitieel Complex Vlissingen (hierna: JCV) op de locatie van de geplande Marinierskazerne. Het JCV zal in elk geval de volgende functies omvatten: een hoogbeveiligde zittingslocatie; een penitentiaire inrichting voor zwaardere doelgroepen met een extra beveiligde inrichting; en een beveiligde faciliteit waar rechters, officieren van justitie en advocaten tussen zittingsdagen kunnen overnachten en werken. De functie van Strategisch Kenniscentrum Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit wordt eveneens gevestigd in Vlissingen. Met de ontwikkeling van alle functies van de Law Delta wordt Vlissingen een belangrijke uitvalsbasis voor het opsporen, vervolgen en berechten van zware criminaliteit in het zuiden van het land en ontstaat een juridisch cluster dat een belangrijke schakel vormt tussen Vlissingen en landelijke justitiële organisaties.
1.3
Integere en weerbare zeehavens
Havens zijn kwetsbaar voor ondermijnende activiteiten. Een gezamenlijk beeld ten aanzien van de problematiek in zeehavens is een voorwaarde voor een goed plan van aanpak. Om die reden heeft de Havendriehoek Zeeland-West-Brabant de handen ineen geslagen. Het gezamenlijke maatschappelijk doel is het zorgen voor integere en weerbare zeehavens die geen criminele activiteiten faciliteren. De Havendriehoek Zeeland-West-Brabant heeft de Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek (hierna: TNO) de opdracht gegeven om met een systeemanalyse de zeehavens in de gemeenten Vlissingen, Terneuzen, Borsele en Moerdijk nader in beeld te brengen. Dit plan is op 14 oktober 2020 door de TNO gepresenteerd. Op basis van dit gezamenlijke beeld is een uitvoeringsplan geschreven, met daarin een aantal projecten die in 2021 van start gaan: 1) beïnvloeden van integer gedrag havenmedewerkers; 2) starten van de Platforms Veilig Ondernemen Zeehavens; 3) stimuleren veiligheid haventerrein (fysieke barrières); 4) leren van incidenten door een effectieve kennisuitwisseling; 5) vergroten van de meldingsbereidheid; 6) ontwikkelen van een innovatieve aanpak tegen drugsimport; 7) versterken van de integrale aanpak. 2
www.hetccv.nl/submenu Corona en Veiligheid
1
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
1.4
Pilot opschorten I-criterium
De gemeenteraad van Vlissingen heeft op 2 juli 2020 de motie ‘Opschorten ingezetenencriterium (Icriterium) in het Damoclesbeleid’ aangenomen. Door middel van het uitvoeren van deze pilot wil de gemeenteraad inzicht verkrijgen of het loslaten van het I-criterium als gevolg heeft dat de overlast in de publieke ruimte, voornamelijk door illegale straathandel in drugs, verminderd. Het college heeft op 24 november 2020 het projectplan ter uitvoering van de pilot goedgekeurd en de burgemeester aangewezen als bestuurlijk opdrachtgever. In de programmabegroting 2021 – 2024 zijn voor de externe uitvoering van dit project financiële middelen vrijgemaakt. Doel van het project is dat er vanaf 1 april 2021 een pilot gaat draaien voor een periode van een jaar, waarbij het I-criterium wordt opgeschort. Het resultaat van deze pilot moet zijn dat het college na deze pilotperiode concrete meetbare gegevens heeft verzameld op basis waarvan het college de raad kan rapporteren over de effecten van het afschaffen van het I-criterium op de druggerelateerde overlast in de gemeente Vlissingen, meer specifiek in de directe omgeving van de coffeeshops. Het project is te verdelen in drie fasen: voorbereidingsfase: 1 november 2020 – 1 april 2021 pilotfase: 1 april 2021 – 1 april 2022 evaluatiefase: 1 april 2022 – 1 juli 2022
1.5
Raadsdag Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022
Op 18 september 2020 is een raadsdag die in het teken stond van integrale veiligheid georganiseerd. In de ochtend zijn presentaties verzorgd door de politie en door de stichting Reach Out and Touch (hierna: ROAT). In de middag zijn raadsleden in werkgroepen interactief aan de slag gegaan met de vastgestelde prioriteiten uit het IVB 2019 – 2022. De uitkomsten zijn meegenomen in de prioritering en afwegingen bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma van het IVB 2021.
1.6
Algemene plaatselijke verordening en ondermijnende criminaliteit
In de tweede helft van 2020 is een start gemaakt met de voorbereiding van de tiende wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening Vlissingen 2013 (hierna: APV). De tiende wijziging van de APV is door de gemeenteraad vastgesteld op 28 januari 2021. Het zwaartepunt van deze wijziging ligt in de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Speciaal voor dit doel is de nieuwe afdeling 17 in de APV opgenomen. In deze afdeling wordt een vergunningsplicht ingesteld voor bepaalde gebieden, panden en branches. Doel van de vergunningsplicht is het tegengaan van een malafide (ondermijnend) ondernemersklimaat. Verder is een vergelijkbare vergunningsplicht in de APV opgenomen voor woningverhuur- en verhuurbemiddelingsbedrijven met als doel het tegengaan van uitbuiting en onevenredige benadeling van huurders. In het kader van deze vergunningverlening toetst de burgemeester in algemene zin aan belangen die zijn gelegen in de sfeer van openbare orde en woon-, leef-, en huurklimaat. Tot slot is een lachgasverbod opgenomen en een verbod op het dragen van uiterlijke kenmerken van een verboden organisatie, voornamelijk gericht op het verbieden van bijeenkomsten van Outlaw Motorcycle Gangs in de gemeente Vlissingen.
2
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
2
Toetsingskader
In het IVB zijn voor de vijf geprioriteerde veiligheidsthema’s doelstellingen geformuleerd (kwalitatief en SMART).
2.1
Veilige woon- en leefomgeving
Algemene doelstelling (kwalitatief) Door de inzet op dit thema zorgen we voor het veilig en leefbaar houden van de straten, buurten en wijken in de gemeente Vlissingen.
Algemene doelstelling (SMART) Indicator
Bron
Nulmeting (jaar)
Streefwaarde 2022
Gemeentelijke meldingen
Gemeentelijke melddesk
71 (2018)
< 71
woonoverlast/burenoverlast
categorieën
Veiligheidsmonitor
9,8 % (2017)
< 9,0 %
Gemeentelijke melddesk
68 (2018)
= of < 68
Politie
65 (2018)
= of < 65
Veiligheidsmonitor
5,2 % (2017)
< 4,5 %
Rapport Lemon
8,1 (2017)
= of > 8,1
Veiligheidsmonitor
24,2 % (2017)
> 25 %
woonoverlast/burenoverlast Overlast van buurtbewoners (veel) Gemeentelijke meldingen drugsoverlast
Categorieën drugspanden/overlast drugs Meldingen drugsoverlast Drugsgebruik en Drugshandel: veel overlast Gevoel van veiligheid (rapportcijfer) Gemeente betrekt buurt bij aanpak Leefbaarheid & Veiligheid (mee eens)
2.2
Jeugd en Veiligheid
Algemene doelstelling (kwalitatief) In algemene zin is de doelstelling dat jongeren veilig opgroeien in de gemeente Vlissingen. Specifiek ligt de focus op het begeleiden van jongeren die in een risicovolle omgeving dreigen te geraken en hen door middel van een samenhangende integrale aanpak weer goed op koers te brengen. Het realiseren van een effectieve aanpak, in samenwerking met gemeente, politie, straatcoaches, inwoners en de diverse netwerkpartners om de overlast door jeugd terug te brengen en te houden tot aanvaardbare normen.
Algemene doelstelling (SMART) Indicator
Bron
Nulmeting
Streefwaarde 2022
Melding overlast jeugd
Politie
196 (2018, periode tot 27
< 196 (2022, periode tot 27
Rondhangende jongeren komt voor: Ja Rondhangende jongeren: Veel overlast
augustus 2018)
augustus 2022)
Veiligheidsmonitor
51,3 % (2017)
< 50,0 %
Veiligheidsmonitor
7,2 % (2017)
< 7,0 %
3
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
2.3
Integriteit en Veiligheid
Centrale doelstelling (kwalitatief) De gemeente Vlissingen blijft zich ontwikkelen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit door het verder uitbouwen en het verder ontwikkelen van het Lokaal informatieoverleg (hierna: LIO). Daarnaast blijft worden gewerkt aan het vergroten van bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie rond het thema ondermijnende criminaliteit, mede met behulp van het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (hierna: RIEC) als adviserende instantie en met behulp van regionale initiatieven.
2.4
Fysieke Veiligheid
Centrale doelstelling (kwalitatief) Door middel van het actieprogramma ‘Brandveilig leven’ moet een hogere mate van besef ontstaan bij burgers en bedrijven over de eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in het kader van brandveiligheid. Door dit besef en de in te zetten preventieve maatregelen moet uiteindelijk het letsel bij het aantal incidenten afnemen en is de brandweerzorg voorbereid op de hierboven geschetste eigen verantwoordelijkheid van de inwoner en bedrijven van Vlissingen.
2.5
Uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsbeleid 2019/2020
De uitvoering van het IVB vindt plaats aan de hand van het op 25 juni 2019 door het college vastgestelde Uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsbeleid 2019/2020. In het uitvoeringsprogramma wordt de aanpak binnen de in het IVB geprioriteerde veiligheidsthema’s inzichtelijk gemaakt. De thema’s voor 2019 en 2020 worden hieronder weergegeven. Veilige woon- en leefomgeving 1) aanpak van verwarde personen en personen met complexe zorg en veiligheid problematiek; 2) aanpak van druggerelateerde overlast; 3) handhaving van kamerverhuurpanden; 4) veiligheidsbeleving, betrokkenheid en vertrouwen van inwoners. Jeugd en Veiligheid 5) veilig opgroeien en preventie middels risicoaanpak en jongerenwerk; 6) aanpak van overlast en criminaliteit door jeugdgroepen. Integriteit en Veiligheid 7) uitbouwen van LIO; 8) vergroten van bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid. Fysieke Veiligheid 9) Risicobeheersing ‘Brandveilig leven’. De aanpak en de bijbehorende begroting is vastgelegd in het uitvoeringsprogramma. De voortgang en eventuele aanpassing van de aanpak wordt wekelijks besproken in het stafoverleg van de burgemeester. Daarnaast vindt afstemming van de aanpak plaats in de lokale driehoek met de politie en het Openbaar Ministerie (hierna: OM) en indien nodig met andere veiligheidspartners.
Bij bredere veiligheidsonderwerpen, die binnen de bevoegdheid van het gehele college vallen, wordt het college geconsulteerd.
4
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
3
Voortgang 2020
Hieronder volgt een bespreking van de resultaten van het jaar 2020 aan de hand van de beschikbare cijfers per veiligheidsthema. Deze cijfers maken de voortgang inzichtelijk van de in het IVB 2019-2022 geformuleerde algemene doelstellingen. Daarnaast volgt een toelichting op de voortgang van de thema’s uit het Uitvoeringsprogramma 2019/2020.
3.1
Veilige woon- en leefomgeving
Algemene doelstellingen Binnen dit veiligheidsthema zijn aan de hand van de hieronder genoemde rapportages en meetgegevens de in het IVB opgenomen SMART-doelstellingen geformuleerd: gemeentelijke melddesk veiligheidsmonitor politiecijfers (gebiedsscan) rapport Lemon Deze rapportages zijn niet voor alle beleidsjaren beschikbaar. Het rapport Lemon en de Veiligheidsmonitor worden om de vier jaar vastgesteld en deze cijfers zullen in 2021 weer beschikbaar zijn. De beschikbare cijfers voor het jaar 2020 zijn hieronder in het volgende overzicht gezet. 3.1.1 Algemene overlastmeldingen In het IVB zijn voor het eerst SMART-doelstellingen opgenomen en zijn, voor het meetbaar maken van het thema ‘veilige woon- en leefomgeving’, de zoekfuncties: ‘woonoverlast/burenoverlast’ uit de gemeentelijke melddesk gebruikt als meetgegeven. Voortschrijdend inzicht maakt dat dit cijfer minder goed bruikbaar is voor dit doel. De cijfers geven een te beperkt beeld van het brede terrein van een veilige woon- en leefomgeving. Zeker als dit wordt afgezet tegen de geformuleerde kwalitatieve doelstelling: het veilig en leefbaar houden van de straten, buurten en wijken in de gemeente. Gelet op deze doelstelling geven de binnengekomen algemene overlastmeldingen van inwoners in de melddesk een betere afspiegeling van de leefbaarheid en veiligheid in een buurt.
Het ervaren van overlast is immers een breed en subjectief begrip en niet te vangen in een specifiek overlastcijfer. In onderstaande grafiek zijn de algemene overlastmeldingen opgenomen van de jaren 2019 en 2020 per buurt in Vlissingen. Voor de leesbaarheid van de grafiek is gekozen voor de vermelding van buurten met tien of meer overlastmeldingen in 2019 en/of 2020.
Algemene gemeentelijke overlastmeldingen in de gemeente Vlissingen 2019 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2020
92 83 59
55 40 31
39 17
33 28 3127 23 20
25 24 18 16
18 8
26 15 4
13 1512 3
10 11 8 10 8
5
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage Toelichting op de cijfers In dit verband wordt nadrukkelijk gesproken over een toelichting bij de cijfers. Een verklaring van de cijfers is niet eenduidig vast te stellen zonder aanvullend onderzoek. Samen met de veiligheidspartners, in dit geval de politie, is het mogelijk om op basis van de cijfers een integraal beeld te vormen over de leefbaarheid en veiligheid in Vlissingen, afgezet tegen de gestelde doelstellingen in het IVB. Uit de grafiek blijkt dat de overlastmeldingen zich, net als in 2019, vooral concentreren in het Centrumgebied (Oude Binnenstad) en de Scheldebuurt (Scheldestraat e.o.). In 2019 was er reeds een verscherping te zien in de concentratie van overlastmeldingen in deze buurten ten opzichte van de andere buurten in Vlissingen. Deze verscherping heeft zich in 2020 verder doorgezet. Opvallend in 2020 is de toename van de overlastmeldingen in de kern Oost-Souburg. Uit de cijfers blijkt dat de gemeentelijke overlastmeldingen ten opzichte van 2019 in 2020 zijn gestegen naar 529 meldingen. Dit betreft een stijging van 39 % ten opzichte van 2019. Zoals in hoofdstuk 1 is toegelicht is het aannemelijk dat de coronabestrijding en de maatregelen die daarbij horen een groot effect hebben op deze cijfers. In dit verband heeft het CCV op 24 juni 2020 de monitor ‘Woonoverlast in coronatijd’ gepubliceerd 3.
Het betrof een enquête over woonoverlast, gehouden onder een groep professionals van woningbouwcorporaties, gemeenten, politie en zorg- en hulpverlening. Ruim de helft van de respondenten geeft aan dat de meldingen van woonoverlast zijn gestegen. Het gaat daarbij ook om nieuwe typen woonoverlast, zoals illegale huisfeestjes, te veel bezoek in huis of groepen jongeren in portieken. De woonbond geeft ook aan dat sinds het begin van de coronacrisis, woningcorporaties, gemeenten en politie veel meldingen krijgen van woonoverlast.4 Van recentere datum is de publicatie in de Leeuwarder Courant van 5 januari 2021, waarin het CCV een verband legt tussen woonoverlast, specifieker burenoverlast, en de beperkingen die na de corona-uitbraak zijn ingegaan. Het feit dat meer mensen thuis hebben gewerkt dan voorgaande jaren en daardoor vaker en dichter op elkaar zitten, wordt in de publicatie als oorzaak genoemd. Om die reden worden velen eerder geconfronteerd met overlast.5 De doelstelling in het IVB is gebaseerd op het terugdringen van de overlastmeldingen binnen de gemeente Vlissingen. Hiervoor zijn de gemeentelijke overlastcijfers die binnenkomen via de gemeentelijke melddesk het meest richtinggevend. Echter voor de duiding van de hierboven toegelichte landelijke effecten van het coronavirus op de overlastcijfers geven de landelijke politiecijfers meer inzicht.
Daarbij geldt dezelfde kanttekening als bij de gemeentelijke overlastcijfers: de cijfers zijn niet meer dan een behulpzaam meetgegeven en kunnen door de wijze van kwalificeren en verwerken niet zonder meer als absolute cijfers worden gepresenteerd.
Politieregistraties van overlast in de Z4 2019
2020
2268
2500 1862
2000 1500
1533
1385
1303
1665
1434
1030
1000 500 0 Goes
Middelburg
Terneuzen
Vlissingen
3
www.hetccv.nl: Monitor woonoverlast in coronatijd www.woonbond.nl: 27augustus 2020: Meer woonoverlast tijdens coronacrisis. 5 www.lc.nl: Geluidsoverlast van buren in coronajaar sterk groter; 5 januari 2021 4
6
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage Uit de politiecijfers blijkt dat de landelijke overlastcijfers ten opzichte van 2019 eveneens met 39 % zijn gestegen. Wanneer de procentuele stijgingen in de gemeenten Goes, Middelburg, Terneuzen en Vlissingen met elkaar worden vergeleken, zijn ten opzichte van 2019 in 2020 de procentuele stijgingen respectievelijk 17 %, 34 %, 30 % en 39 %. Alleen Goes steekt hier relatief gunstig uit. De overige plaatsen volgen de landelijke stijging. Aan de hand van de cijfermatige vergelijking en de hierboven gepresenteerde onderzoeksbevindingen is het aannemelijk te achten dat de impact van corona te zien is in de landelijke overlastcijfers en dat Vlissingen, met de vergelijkbare steden in Zeeland, deze trend volgt. Hieruit volgt dat, vanuit het perspectief van de gestelde doelstellingen in het IVB, de cijfers uit 2020 dan ook minder representatief zijn te noemen voor het behalen van de gestelde doelstellingen in 2022. Zichtbaarheid van handhaving Ondanks de relatie tussen de overlastcijfers en de geldende coronamaatregelen blijft de noodzaak aanwezig om als gemeente en politie in te blijven zetten op de handhaving van overlastgevend gedrag en om voldoende zichtbaar en aanwezig te zijn in de buurten en wijken. Dit laatste aspect krijgt immers een laag cijfer (5,8) in het rapport Lemon 2017.
Met daarbij oog voor de wijken en buurten waar de overlast blijkens de bovenstaande grafiek het meest voorkomt om de beschikbare handhavingscapaciteit zo gericht en doeltreffend mogelijk in te zetten. In 2020 hebben we voor dit doel ook een periodiek overleg (kwartaal) ingevoerd met de burgemeester, politie, gemeentelijke handhaving en jeugd- en jongerenwerk, specifiek opgezet om de hotspots binnen de gemeente Vlissingen te benoemen en te bespreken. Naast de gerichtere inzet in specifieke wijken bestaat de gerichte inzet ook uit toezicht en handhaving in de publieke ruimte, conform de wettelijke taak van de gemeente en de politie. Daarbij geldt de belangrijke nuancering dat overlast die beperkt blijft tot overlast van de buren de verantwoordelijkheid om tot een oplossing te komen bij de bewoners zelf ligt. 3.1.2 Verwarde personen Vanuit het IVB ligt de focus op de aanpak van verwarde personen en personen met complexe zorgen veiligheidsproblematiek (hierna: verwarde personen) die met hun verwarde gedrag een gevaar of een dreigend gevaar vormen voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente Vlissingen. Dit zijn in de meeste gevallen de personen met een complexe zorg- en veiligheidsproblematiek.
De regievoering over de complexe zorg- en veiligheidscasussen ligt bij het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland (hierna: Veiligheidshuis) De begeleiding en aanpak van verwarde personen wordt opgepakt in een Integrale Proces Coördinatie (hierna: IPC). Dit betekent dat een medewerker van het Veiligheidshuis zorgt dat alle partijen die bij de behandeling en begeleiding van een verward persoon betrokken zijn, alle op deze persoon betrekking hebbende informatie delen en in overleg treden voor de juiste aanpak. In 2020 zijn er acht lopende IPC-casussen. De IPC-aanpak is bestemd voor de zware casuïstiek waarbij de inzet ligt bij een structurele oplossing voor de persoon in kwestie en zijn woon- en leefomgeving. Met deze aanpak zijn de meest structurele overlastgevende personen met verward gedrag in beeld. Meldingen verwarde personen Uit de beschikbare cijfers blijkt voorts dat de gemeente Vlissingen in de jaren 2019 en 2020 een fors hoger aantal geregistreerde overlastmeldingen van verwarde personen (E33-meldingen) per 10.000 inwoners heeft in vergelijking met het landelijke gemiddelde. Dit verschil is in een staafdiagram en in een tabel (zie volgende pagina) inzichtelijk gemaakt. In sommige kwartalen is er sprake van meer dan een verdubbeling van het aantal meldingen ten opzichte van het landelijke cijfer.
Voor de vergelijking zijn ook de cijfers van de overige gemeenten in de Z4 toegevoegd. Opvallend daarbij is dat de gemeente Goes ook relatief hoog scoort in deze categorie.
7
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
Politieregistraties van overlast door verward persoon (E33), per 10.000 inwoners Nederland
Goes
Middelburg
Terneuzen
Vlissingen
20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 Q1 2019
Q2 2019
Q3 2019
Q4 2019
Q1 2020
Q2 2020
Q3 2020
Q4 2020
Politieregistraties overlast door verward persoon (E33), per 10.000 inwoners Q1 2019 Q2 2019 Q3 2019 Q4 2019 Q1 2020 Q2 2020 Q3 2020 Q4 2020 Nederland
4,31
4,88
5,24
4,79
4,96
5,91
6,08
5,69
Goes
8,49
12,84
15,4
10,45
10,18
14,25
19,56
13,63
Middelburg
5,36
5,77
5,36
5,15
6,66
8,24
6,94
5,29
Terneuzen
5,98
5,01
5,43
3,72
4,7
5,62
6,59
7,57
Vlissingen
10,44
13,97
11,34
7,89
12,25
10,74
12,25
13,6
De absolute aantallen politieregistraties van overlast door verwarde personen – eveneens in vergelijking met de Z4 – zijn in onderstaande tabel verwerkt. Hieruit valt ook de hierboven genoemde trend te destilleren dat zowel Goes als Vlissingen bijna een verdubbeling van het aantal meldingen laten zien ten opzichte van de overige twee Z4-gemeenten. Politieregistraties overlast door verward persoon (E33), absolute aantallen 2019 2020 Procentuele toename Goes 543 652 20,1 % Middelburg 316 395 25,0 % Terneuzen 330 402 21,8 % Vlissingen 582 650 11,7 %
Toelichting op de cijfers Net als bij de eerder gepresenteerde meetgegevens is het in dit geval, zonder nader aanvullend onderzoek, niet mogelijk om een sluitende verklaring te formuleren voor de hoge score van Vlissingen. Het geeft wel een beeld weer dat de problematiek van de aanwezigheid van verwarde personen en de overlast die zij veroorzaken in Vlissingen in verhouding groot is, in ieder geval in vergelijking met het landelijke beeld en de meeste vergelijkbare Zeeuwse steden, met uitzondering van Goes. In 2021 wordt een triagemodel afkomstig van het Veiligheidshuis Rotterdam geïmplementeerd bij het Veiligheidshuis Zeeland. De doelstelling is om meer inzicht te krijgen in de achterliggende oorzaken van de meldingen.
8
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage Er heerst een algemene consensus dat de ambulantisering van de zorg en de beddenafbouw in de GGZ-instellingen belangrijke factoren zijn in de toename van overlastmeldingen van verwarde personen. Verwarde personen zijn in de meeste gevallen personen met psychiatrische aandoeningen en worden korter of in het geheel niet meer opgenomen in een psychiatrische inrichting. Men wordt zo veel mogelijk opgevangen in de thuissituatie, al dan niet met ambulante begeleiding vanuit de GGZ instelling of andere gecontracteerde zorgverleners. De meldingen in Vlissingen zijn, in vergelijking met de rest van Nederland en Zeeland, al een langer periode zichtbaar hoger in aantal. Dit geldt ook voor Goes. De relatie met Goes is te verklaringen doordat in beide steden relatief veel opvanginstellingen voor deze doelgroep aanwezig zijn. In Goes is dat het meest zichtbaar doordat de hoofdlocatie van Emergis in Goes is gevestigd. In Vlissingen zijn de opvanginstellingen kleiner van omvang, maar wel meer verspreid over de stad. Naast deze opvanginstellingen speelt ook de sociale structuur van Vlissingen een rol in de hoge cijfers. Het algemene beeld geeft aan dat een groot deel van de meldingen voor rekening komen van een kleine groep personen die overlast veroorzaken. Deze personen zijn in de meeste gevallen in beeld in IPC-trajecten.
Opvanglocaties in kwetsbare buurten Doordat verwarde personen niet meer worden opgenomen in de GGZ-instelling, belanden zij uiteindelijk relatief vaak in een opvanglocatie of een daarmee gelijk te stellen woonvorm. Verwarde personen kampen in veel gevallen niet alleen met psychiatrische problemen, maar ook met verslavingen en schulden en beschikken in de meeste gevallen niet meer over een eigen woning. Zoals reeds aangegeven is het zeer aannemelijk dat de in verhouding hoge procentuele en absolute aantallen overlastregistraties door verwarde personen in de gemeente Vlissingen te relateren zijn aan het relatief grote aantal huisvesting/opvanglocaties waar deze personen wonen en verblijven. Dit past ook in het beeld van de in de voortgangsrapportage 2019 gesignaleerde ontwikkeling dat in de buurten waar de overlastcijfers hoog zijn (Oude Binnenstad en Scheldebuurt) opvanginstellingen voor sociaal kwetsbaren, waaronder ook verwarde personen, worden gevestigd of recentelijk zijn opgestart. Het is aannemelijk dat het hoge aantal overlastmeldingen volgt uit een relatief groot aantal verwarde personen in Vlissingen en dat deze omvang de behoefte creëert aan opvanginstellingen. Daarnaast hebben deze opvanginstellingen een aanzuigende werking op personen vanuit andere gemeenten die ook behoefte hebben aan dergelijke opvang.
Dit zichzelf versterkende effect leidt mogelijk tot deze aanwas aan opvanginstellingen en de aanwezigheid van deze doelgroep. Woningvoorraad Naast de hierboven gesignaleerde opvanglocaties die enerzijds voorzien in een behoefte en anderzijds een aanzuigende werking lijken te hebben, blijkt uit de overlastzaken in de praktijk dat niet alle cases met overlastgevend gedrag te relateren zijn aan de genoemde opvanglocaties. Uit de praktijkcases is een patroon te destilleren dat de Vlissingse woningvoorraad in de omgeving van de binnenstad en de Scheldebuurt een aantrekkingskracht heeft op sociaal kwetsbaren en verwarde personen. Deze personen zijn veelal zorgmijders die onder de radar blijven van de hulpverlening. Een kleine groep verhuurders van meestal kamers in kamerverhuurpanden vangen deze personen op en geven ze onderdak. Daarbij komt het, bij gebrek aan een alternatief, voor dat deze huisbazen worden gebeld door opvanglocaties of zij wellicht “uitbehandelde” personen van onderdak kunnen voorzien. De concentratie van deze panden in de genoemde buurten en de oververtegenwoordiging van kwetsbare en verwarde personen in deze panden zorgen in de praktijk dan ook relatief vaak voor woonoverlast en burenruzies. Dit geeft een zichtbare druk op de leefbaarheid en veiligheid in deze buurten.
Daarnaast neemt de toename van deze meldingen steeds meer beslag op de tijd en capaciteit van alle veiligheidspartners. Het betreffen vaak complexe zaken op het snijvlak van zorg en veiligheid met in meerdere gevallen een reëel risico voor de openbare orde en veiligheid. 3.1.3 Druggerelateerde overlast Net als bij de algemene overlastmeldingen geldt dat de meetgegevens uit de Veiligheidsmonitor en het rapport Lemon voor het jaar 2020 niet beschikbaar zijn. In onderstaande grafieken zijn de cijfers vanuit de gemeentelijke alcohol- en druggerelateerde overlastcijfers opgenomen en de politiecijfers over druggerelateerde overlast en druggerelateerde incidenten.
9
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
Gemeentelijke alcohol- en drugsmeldingen in de gemeente Vlissingen Aantal gemeentelijke meldingen alcohol & drugs per wijk 2019 Aantal gemeentelijke meldingen alcohol & drugs per wijk 2020 55
60 50 40 30 20 10 0
34 12
5
3
3
3
2
6
1
Drugsoverlast-gerelateerde politiemeldingen in de gemeente Vlissingen Overlastmeldingen alcohol&drugs, gefilterd op drugs (bron:politie) 2019 Overlastmeldingen alcohol&drugs, gefilterd op drugs (bron:politie) 2020 16 14 12 10 8 6 4 2 0
14 14 11
10 7 7
7
5
9
6
10
10 8
6 6
7
8 6
4 4 2
8 4
2
Politiegeregistreerde druggerelateerde incidenten in de gemeente Vlissingen Druggerelateerde incidenten (bron:politie) 2019 14 12 10 8 6 4 2 0
13
12
11
10
9
7 5 2
Druggerelateerde incidenten (bron:politie) 2020
6 4
3 1
6
5
5
6
7
7
6
7
6
4 2
2
10
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage Toelichting op de cijfers Net als bij de algemene overlastmeldingen geldt bij deze cijfers dat, zonder nader aanvullend onderzoek, geen sluitende verklaring voor deze cijfers kan worden gegeven. Voorts kunnen de cijfers van de politie dubbeltellingen bevatten en het is niet altijd zeker of de juiste feitcode is gebruikt. Daarnaast geldt als nuancering bij de drugsoverlastcijfers van de politie dat een overlastmelding niet vanzelfsprekend betekent dat daadwerkelijk drugs is aangetroffen. De cijfers geven wel inzicht in de impact van druggerelateerde incidenten en druggerelateerde overlast op de leefbaarheid in buurten en wijken. De overlastcijfers laten een dalende lijn zien. Druggerelateerde overlast is vooral te relateren aan zichtbare overlast, zoals de straathandel in drugs of overlast van personen onder invloed van drugs. De dalende trend past bij de terugkoppeling van de wijkagenten dat, voor wat betreft het min of meer zichtbare dealen van drugs, het straatbeeld in 2020 over het algemeen rustig is geweest. Het aantal drugsincidenten is gestegen ten opzichte van 2019, maar is vergelijkbaar met de cijfers uit 2018. De politie geeft aan in 2020 meer dossiers op te hebben gemaakt inzake overtredingen van de Opiumwet.
Deze stijging is ook zichtbaar in de toename van het aantal bestuurlijke rapportages van de politie, op grond waarvan er bestuurlijke sluitingen van drugspanden hebben plaatsgevonden in 2020, in vergelijking met 2019. De cijfers wat betreft de drugsincidenten zijn vooral te relateren aan de niet-zichtbare drugshandel. De niet zichtbare drugshandel en aanverwante (ondermijnende) criminele activiteiten hebben een grote impact op de samenleving en de leefbaarheid in de wijken en buurten. Het is daarom een van de speerpunten in het IVB en in het Regionaal Beleidsplan van de politie Zeeland-West-Brabant6. Aanpak van druggerelateerde overlast De strafrechtelijke vervolging van drugshandel- en drugsbezit op grond van de Opiumwet ligt bij politie en justitie. De daaruit voortvloeiende overlast wordt door de politie en de gemeente bestreden op grond van diezelfde Opiumwet en de APV. De bekende instrumenten zijn de inzet van het Damoclesbeleid, waarbij de burgemeester de bestuurlijke sluiting van drugspanden voor de periode van drie maanden oplegt, en de gebiedsverboden voor bepaalde tijd op grond van overtreding van de daarvoor geldende artikelen in de Opiumwet en de APV. In hoofdstuk 1 zijn belangrijke mijlpalen uit 2020 vermeld. De pilot van de opschorting van het Icriterium in coffeeshops en de nieuwe aanvullingen in de APV van de gemeente Vlissingen.
Deze nieuwe artikelen zijn een aanvulling op de reeds beschikbare gereedschapskist en dragen verder bij aan de bestuurlijke en strafrechtelijke aanpak van drugsoverlast. De uitvoering wordt verder opgepakt in 2021 en komt aan de orde in het Uitvoeringsprogramma 2021. Bestuurlijke sluitingen 13b Opiumwet De bestuurlijke sluiting van drugspanden laat, ondanks de coronapandemie, ten opzichte van 2019 een stijging zien. In 2020 zijn er op basis van dertien bestuurlijke rapportages van de politie in totaal zeven panden voor een periode van drie maanden gesloten. Daarnaast heeft de burgemeester twee waarschuwingen afgegeven. In vier gevallen was er sprake van specifieke feiten en omstandigheden op grond waarvan de burgemeester heeft besloten niet tot sluiting over te gaan, dan wel een waarschuwing op te leggen. In 2019 was er sprake van twee bestuurlijke sluitingen. Gebiedsverboden De opgelegde gebiedsverboden, in de meeste gevallen alcohol- en/of druggerelateerd, laten ten opzicht van 2019 een daling zien. Deze daling is te relateren aan de coronamaatregelen, waarbij mensen per saldo minder en minder lang op straat hangen. Daarnaast is de maatregel als zodanig in deze periode vervangen door de coronaboetes op basis van ongeoorloofde groepsvorming en andere verboden gedragingen. In 2020 zijn twee gebiedsverboden opgelegd en zes waarschuwingen uitgedeeld.
In 2019 zijn zeventien gebiedsverboden uitgedeeld en zeven waarschuwingen. 3.1.4 Handhaving van kamerverhuurpanden Door de beperkingen ten gevolge van de coronamaatregelen, zijn er in 2020 slechts twee integrale controles uitgevoerd in de maanden januari en februari 2020. Daarbij zijn in totaal zestien panden bezocht. Het inzetten van de integrale controle was vanaf maart 2020 niet meer mogelijk vanwege de geldende coronamaatregelen. De controles zijn vanaf maart 2020 op basis van overlastmeldingen uitgevoerd en met een beperkt aantal personen. 6
Regionaal beleidsplan Zeeland-West-Brabant 2019 – 2022: Meer focus op veiligheid, pag. 6.
11
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage Resultaten integrale controles kamerverhuurpanden in de gemeente Vlissingen (2020) Aantal gecontroleerde kamerverhuurpanden Waarschuwing huisvestingsverordening Waarschuwing bouwbesluit Handhaving bouwbesluit Bestuurlijke boete Intrekken kamerverhuurvergunning
16 6 2 1 4 0
De revisie van de kamerverhuurvergunningen op basis van de Huisvestingsverordening 2017 heeft geleid tot 27 van rechtswege vervallen vergunningen. Dit betekent een daling van het aantal kamerverhuurvergunningen van 166 naar 139 vergunningen. Tevens blijft het opleggen van waarschuwingen en het regelmatig controleren van kamerverhuurvergunningen effectief werken in de bestrijding van overlast en het tegengaan van illegale situaties. De controles worden in 2021 voortgezet. Zodra de coronamaatregelen dit weer toelaten, zullen de integrale controles in dezelfde frequentie en omvang plaatsvinden als voor de invoering van de coronamaatregelen. Vanuit de doelstelling om meer inzicht te krijgen in de woningvoorraad is het streven om de integrale controles in 2021 breder in te zetten. Daarbij geldt dat niet alleen overlastmeldingen vanuit kamerverhuurpanden leidend zullen zijn om op de lijst te komen.
3.2
Jeugd en Veiligheid
Net als bij de andere veiligheidsthema’s geldt ook voor dit thema dat de meetgegevens uit de Veiligheidsmonitor en het rapport Lemon voor het jaar 2020 niet beschikbaar zijn. Uit de cijfers van de politie blijkt dat de meldingen over overlastgevende jeugd in Vlissingen in 2020 sterk zijn toegenomen ten opzichte van 2019. Deze sterke stijging, mede in vergelijking met de andere gemeenten uit de Z4, is weergegeven in onderstaande figuur.
Politieregistraties van jeugdoverlast in de Z4 2019
2020 484
482
500 381 400
200
286
266
300 173
176
Goes
Middelburg
191
100 0 Terneuzen
Vlissingen
Toelichting op de cijfers Ook hier geldt dat een sluitende verklaring bij de cijfers, zonder nader aanvullend onderzoek, niet is te geven. De cijfers geven wel een beeld over de omvang van de jeugdoverlast in het coronajaar 2020, mede in relatie tot het landelijk beeld en de vergelijkbare Zeeuwse steden. Uit de beschikbare cijfers op de website van de politie blijkt dat de cijfers inzake jeugdoverlast ten opzichte van 2019 met 152 % zijn gestegen. De landelijke cijfers geven een totale stijging van 80 % weer. Ook Middelburg heeft een aanzienlijke stijging ten opzichte van 2019: 116 %. De stijging is in algemene zin te verklaren door de invoering en handhaving van de coronamaatregelen. Jongeren hebben de openbare ruimte, bij gebrek aan alternatief, gekozen om samen te komen en vinden het in algemene zin lastig om zich aan de maatregelen te houden7. 7
www.hetccv.nl/corona en veiligheid.
12
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage Daarbij komt ook het wegvallen van de reguliere (vrije)tijdsbesteding van jongeren. De politie bevestigt dit algemene beeld. Als versterkende factor geldt daarbij specifiek de Boulevards en de aanzuigende werking van de Boulevards. Deze aanzuigende werking beperkt zich in de zomermaanden niet alleen tot jeugd uit Vlissingen. Tijdens de zomermaanden zijn er een aantal ordeverstoringen geweest op de boulevards. Het langdurige mooie zomerweer maakte het mogelijk om tot diep in de nacht op de boulevards en aan zee te verblijven. Dit heeft geleid tot een substantieel aantal meldingen in 2020. Bovenstaande verklaring maakt het aannemelijk dat de coronamaatregelen en de specifieke situatie in Vlissingen hebben geleid tot het, in verhouding tot het landelijke gemiddelde, hoge aantal overlastmeldingen. Het vermoeden daarbij is dat, zonder coronamaatregelen, met een normale geopende horeca en jeugdhonken de overlast een vergelijkbaar verloop zou hebben met voorgaande jaren. Ondanks de bovenstaande gesignaleerde relatie met de coronamaatregelen blijft de aanpak risicojongeren en risicogroepen belangrijk. De cijfers in Vlissingen zijn substantieel hoger dan het landelijke gemiddelde, hetgeen het niet aannemelijk maakt dat de gehele stijging is te wijten aan dit genoemde effect.
Daarbij blijft de integrale inzet met de politie (jeugdagent, wijkagenten, basisteam), gemeente (Afdelingen Veiligheid en Handhaving), straatcoaches en de jeugd- en jongerenwerkers, gericht op het vasthouden van een goede informatiepositie en het nemen van de meest effectieve maatregelen om overlast en criminaliteit te voorkomen. Denk hierbij aan het voetbal tijdens Ramadan, de oud- en nieuwaanpak en de zomeraanpak. De integrale uitvoering van het beleid ‘Aanpak risicojongeren en risicogroepen’ maakt dat de politie, de jongerenwerkers, de straatcoaches en de boa’s in nauw contact staan met elkaar en steeds beter in staat zijn om in te springen op actuele overlastmeldingen. Daarnaast worden ook de trends eerder gezien en weten de werkers elkaar steeds beter te vinden. Een belangrijke les uit deze coronatijd blijkt het belang van faciliteiten voor jongeren voor samenkomst en waar jongerenwerkers met hen aan de slag kunnen, zoals jeugdhonken en jongerencentra. Het wegvallen van deze voorzieningen is een van de knelpunten gebleken in de coronahandhaving in 2020. Voornamelijk wordt een dringend gebrek gesignaleerd aan jeugdhonken in het Middengebied en Oost-Souburg.
3.3
Integriteit en Veiligheid
Lokaal Informatieoverleg (LIO) In 2020 hebben we door de coronamaatregelen en het daarbij behorende verplichte thuiswerken geen reguliere LIO-overleggen ingepland. De aard en omvang van deze overleggen leent zich minder goed voor digitaal overleg. Het gemeentelijk meldpunt voor signalen van ondermijnende criminaliteit is via het intranet regelmatig onder de aandacht gebracht. In 2021 gaan we, indien weer mogelijk, door met het verder inplannen van LIO-overleggen en aandacht geven aan ondermijnende criminaliteit in de gemeentelijke organisatie. Daarbij gaan we in samenwerking met het RIEC, onze ondermijningsadviseur, onderwerpen oppakken die zo veel mogelijk aansluiten op het IVB. Mensenhandel en illegale prostitutie In 2020 is de ‘Zeeuwse aanpak mensenhandel’ vastgesteld en is een Zorgcoördinator Mensenhandel in het Veiligheidshuis aangesteld. Daarnaast is er een gemeentelijke Aandachtsfunctionaris Mensenhandel vanuit het cluster Veiligheid aangesteld. Op 14 januari 2020 heeft ook in Vlissingen een regionale integrale controle op mensenhandel en illegale prostitutie plaatsgevonden in samenwerking met de politie en het OM. Wegens het coronavirus en het niet inzetten van de integrale controles op kamerverhuurpanden, zijn vanuit deze controles geen mensenhandel-zaken opgespoord.
Wet Bibob In 2020 zijn er 24 Bibob-toetsen doorlopen op het gebied van drank- en horeca exploitatievergunningen. Deze Bibob-procedures hebben niet tot een wijziging of intrekking van de vergunning geleid. Er is één Bibob-toets aangevraagd bij een milieuvergunning. Dit betrof zeven aanvragen in één dossier. Deze aanvraag loopt nog. Bij alle nieuwe en gewijzigde horecabedrijven, seksinrichtingen en coffeeshops wordt de Bibob-procedure toegepast. Indien er aanleiding toe is wordt deze procedure ook toegepast op Omgevingsvergunningen bouwen, milieu of andere zaken conform ons beleid of de Wet Bibob.
13
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage De doelstelling voor 2020 was om de Bibob-procedure breder in te zetten en ook ondermijningsgevoelige branches (zoals kappers, nagelstudio’s en havenbedrijven) vergunningplichtig (exploitatievergunning) te maken. De APV is hier, zoals in hoofdstuk 1 is aangegeven, op aangepast. In 2021 komt er een nieuw Bibob-beleid dat Zeeuws-breed met gemeenten en de provincie is afgestemd. Deze is gebaseerd op de laatste wijziging van de Wet Bibob op 1 augustus 2020. Daarnaast zullen er in 2021 toetsingen plaatsvinden omwille van de complexgewijze huisvesting van (inter)nationale werknemers in de gemeente Vlissingen. Ondermijnende criminaliteit en drugs Zoals reeds in hoofdstuk 1 aan bod is gekomen, is in 2020 het project ‘Integere en weerbare zeehavens’ gestart teneinde onder meer de druggerelateerde criminaliteit en het ondermijnende karkater daarvan in de Vlissingse zeehaven inzichtelijk te maken en aan te pakken. In 2020 is met het RIEC afgesproken dat de aanpak van ondermijnende criminaliteit nog meer zal worden gebaseerd op de gestelde prioriteiten in het IVB van de gemeente Vlissingen. In dit beleid is de drugsaanpak een belangrijke prioriteit.
De vastgestelde nieuwe APV met daarin de ‘ondermijningsartikelen’ vormen hierbij een uitbreiding van de mogelijkheden tegen de ondermijnende drugshandel en de ondermijnende effecten van bijvoorbeeld illegale geldstromen. Spookbewoning Spookbewoning is een benaming voor woningen, appartementen en kamerverhuurpanden die niet of nauwelijks bewoond zijn en waar meestal niemand ingeschreven staat. Het is vanuit de landelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit bekend dat dit fenomeen vele verschijningsvormen en doeleinden kent, waaronder illegale prostitutie, adresfraude, opslag van illegaal vuurwerk, illegale huisvesting van arbeidsmigranten, hennepteelt of webwinkels voor de handel in drugs8. Tijdens integrale controles op kamerverhuurpanden constateren de handhavers ook regelmatig dat inschrijvingen in bepaalde panden niet kloppen, of panden ten onrechte als administratief leeg worden aangemerkt. Vanuit de hierboven geformuleerde doelstelling om de aanpak van ondermijnende criminaliteit meer te laten aansluiten op het IVB is er eind 2020 een start gemaakt met het inventariseren van de woningvoorraad op signalen van mogelijke spookbewoning. De bedoeling is om dit in 2021 te laten volgen door een grootschalige controle, door het OM met meerdere veiligheidspartners geïnitieerd, voor de gemeente Vlissingen.
3.4
Fysieke Veiligheid
De Veiligheidsregio Zeeland (hierna: VRZ) zet, samen met de dertien deelnemende Zeeuwse gemeenten, vanuit het actieprogramma ‘Brandveilig leven’ in de perioden 2019 en 2020 actief in op het vergroten van de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven in het kader van brandveiligheid. In 2020 zijn met de VRZ afspraken gemaakt over gerichtere communicatie vanuit de VRZ en de gemeente Vlissingen richting inwoners in het kader van brandpreventie; dit ter ondersteuning van het programma ‘Brandveilig leven’.
8
www.om.nl: Harddrugs, illegale prostitutie en uitbuiting worden zichtbaar tijdens actie spookbewoning Zuid-Nederland Nieuwsbericht | 09-12-2020 | 16:16
14
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
4
Conclusies en aanbevelingen
Op basis van de voortgangsrapportages implementeren we de volgende aanbevelingen in de aanpak voor 2021. Wat?
Hoe? Veilige woon- en leefomgeving
Gerichtere inzet van handhavingscapaciteit op (drugs)overlast in de publieke ruimte door politie en gemeente in de twee buurten met de hoogste (drugs)overlastcijfers (Oude Binnenstad en Scheldebuurt).
Samen met het Sociaal Domein afstemming zoeken met zorgpartners om te zoeken naar alternatieve huisvesting voor verwarde personen. Dit betekent concreet: niet meer de opvanglocaties gebruiken bij de bekende verhuurders in de kwetsbare gebieden.
Prioriteit geven aan een oplossing voor de ongewenste ontwikkeling van het opstarten van opvanglocaties in kwetsbare buurten.
Bredere inzet van integrale controles op kamerverhuurpanden.
1 x per kwartaal afstemmingsoverleg tussen burgemeester, politie, handhaving, veiligheid, wijkcoördinatoren en ROAT over inzet van handhaving en jongerenwerk. Gerichter inzetten van (handhavings)capaciteit op hotspots voortkomend uit meldingen door opname in het Uitvoeringsprogramma 2021 van aantallen en type controles. Periodiek overleg tussen cluster Sociaal Domein en cluster Veiligheid over problemen in opvang/huisvesting kwetsbare groepen. Gesprekken met (kamer)verhuurders inzake het stopzetten aan verhuur aan kwetsbare/verwarde personen. Oplossingen zoeken met zorgpartners voor alternatieve huisvesting voor verwarde personen. In regionaal verband, in samenwerking met het Sociaal Domein, afspraken vastleggen waardoor de gemeente Vlissingen zelf de regie krijgt over de omvang en de locatie van opvanginstellingen binnen de eigen gemeentegrenzen. Zie ‘Integriteit en veiligheid’.
Jeugd en Veiligheid Blijvende inzet en aandacht voor aanpak van risicojongeren in met name het Middengebied.
Inzet op realisatie van een jongerencentrum/jeugdhonk in zowel OostSouburg en als in het Middengebied.
De aanpak risicojongeren gaat onverminderd door via de daarvoor ingezette structuur. Politie, boa’s en jongerenwerkers houden toezicht en inzicht op de hotshots, hotspots en hottimes om zo snel, al dan niet zichtbaar, in te kunnen zetten op overlastsituaties en/of risicogebieden. Gedurende de zomerperiode is het operationele draaiboek zomeraanpak leidend. Gedurende de decembermaand is het operationele draaiboek jaarwisseling leidend. Afspraken hierover worden in de driehoeken bekrachtigd. Samen met ROAT wordt in 2021 met prioriteit ingezet op het vinden van geschikte jongerenlocaties in Oost-Souburg en in het Middengebied.
15
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage
Integriteit en Veiligheid
Aanpak van ondermijnende criminaliteit in de zeehaven Vlissingen via het project ‘Integere en weerbare zeehavens’. Voorlichting over ondermijnende criminaliteit. Aanpak van ondermijnende spookbewoning. Voortzetten en uitbreiden van informatiepositie.
Deelname in het project ‘Integere en weerbare zeehavens’ en aan de daaruit voortkomende acties. Vanuit het RIEC opzetten van ondermijningstraining voor college- en raadsleden. Samen met het RIEC inzicht krijgen in spookbewoning in de Vlissingse woningvoorraad, mede ten behoeve van de integrale aanpak op kamerverhuurpanden. Voortzetten van het LIO.
Fysieke Veiligheid Inzet op risicopreventie ‘Brandveilig leven’.
Samen met de VRZ inzetten op betere communicatie richting burgers over het onderwerp brandpreventie.
16