126. CU - ERTMS-proef op het Zeeuwse spoor bijlage

Mobiliteit (extra digitaal) 18 oktober 2024

Aanwezig bestuurlijk: dhr. Herselman( waarnemend voorzitter), mw. Smit, dhr. Witkam, dhr. van Assche, dhr. Meulblok, dhr. Smit, dhr. Jansen, dhr. Vervaet, dhr. van Leeuwen, dhr Both, dhr. Boonman, dhr. Van der Maas (Prov.), Ambtelijk: dhr. Buuron, mevr. van der Hooft, mevr. Wijnekus, mevr. van Hauten, dhr. D. van der Maas, dhr. Koole, mevr. Roest, dhr. Jongepier, dhr. Jansen

1. ERTMS in Zeeland & brief Zeeuwse Overheden aan staatssecretaris en Tweede Kamer Dhr. Herselman verwoordt de aanleiding van dit extra overleg mobiliteit. Op 3 oktober heeft staatssecretaris Jansen aan de Tweede Kamer bij de 21e voortgangsrapportage over het nationale programma ERTMS zijn besluit medegedeeld om in Zeeland de tweede implementatie (proefbaanvak) te gaan doen. Dit is Zeeland rauw op het dak gevallen en er zit veel druk op verdere actie ondernemen. N.a.v. de gekozen lijn in de OZO kerngroep van 9 oktober en omdat er eind vorige week bleek dat er vanuit de Zeeuwse overheden verschillende geluiden en losse initiatieven voor lobbylijnen ontstonden is dit bestuurlijke overlegmoment georganiseerd. Ambtelijk (vanuit het Zeeuwse strategennetwerk en de programmamanager van de provincie) is een gezamenlijke Zeeuwse reactie richting de Staatssecretaris (en kamercommissie I&W) voorbereid. Vandaag zitten we samen om het ambtelijk advies en de te verzenden brief te bespreken. Dhr. van der Maas geeft een toelichting op de situatie met betrekking tot ERTMS. Het gaat om een nieuw veiligheidssysteem dat in Europa, dus ook in Nederland uitgerold gaat worden. Men krijgt hoe dan ook te maken met ERTMS.

Een eerste proefbaanvak is in Friesland en onlangs besloot de staatssecretaris dat er ook in Zeeland een vroegtijdige implementatie gaat plaatsvinden, ondanks eerdere bezwaren die door de provincie Zeeland zijn geuit. Er zijn diverse onderzoeken geweest die allemaal in de richting van Zeeland wijzen. De vorige staatssecretaris heeft het besluit uitgesteld, door het uitstel van de beslissing lopen de kosten steeds verder op en heeft de nieuwe staatssecretaris het besluit genomen om in Zeeland te beginnen met de implementatie van ERTMS met als gevolg enorme overlast voor de reizigers. Dit extra overleg is ingelast om met elkaar te bekijken welk signaal we willen afgeven aan het Rijk en welk effect we daarmee willen bereiken. Is het mogelijk om als Zeeland gezamenlijk in gesprek te gaan met het Rijk over compenserende maatregelen voor de reizigers en duurzame OV voorzieningen in Zeeland? Na de inleiding van gedeputeerde Van der Maas volgen diverse reacties. Dhr. van Assche dankt de gedeputeerde voor zijn heldere verhaal en geeft aan dat de gemeente Sluis heeft aangegeven niet gekend te zijn in dit besluit. Hij vraagt aandacht voor de aansluiting voor doorreizigers van bijv. de Fast Ferry en het comfort van de reizigers.

Dhr. van der Maas: De opmerking dat gemeenten niet aangehaakt waren is vorige week op het provinciehuis ook afgegeven. Niet alleen de spoorgemeenten worden geraakt, maar ook de gemeenten die geen spoor hebben maar wel inwoners hebben die over dit spoor reizen. Hier is aandacht voor. Dhr. Smit spreekt waardering en begrip uit voor de houding en handelingen van de gedeputeerde en vindt het een goede zaak dat dit onderwerp provincie breed en in OZO verband wordt besproken. Middelburg ziet zichzelf als slachtoffer, het onderwijs gaat hierdoor lijden. Onderwijsinstellingen weten nu al dat er minder ingeschreven gaat worden, want het gaat niet alleen over 4 maanden, maar over in totaal meer dan 1 jaar overlast. Voor Middelburg is dit onaanvaardbaar, maar als de meerderheid in OZO verband kiest voor het scenario dat de provincie heeft ingezet dan gaat Middelburg daarin mee. Eenheid in Zeeland bewaren heeft een grotere prioriteit. Dhr. Boonman geeft aan dat hij zich aansluit bij Middelburg en dat de gemeente Vlissingen niet eerder is gekend. De gemeenteraad heeft uitspraak gedaan dat men dit niet moet willen en dat dit signaal naar de staatssecretaris afgegeven moet worden. Dhr. Meulblok geeft aan dat het gaat om een technisch besluit waarbij hij de kans klein acht dat weerstand zin heeft.

Hij stelt voor een heroverweging te vragen, maar de relatie met I&W voor de toekomst goed te houden. Goes steunt de brief , waarbij wordt aangemerkt dat de gemeenteraad mogelijk een ander standpunt inneemt. Dhr. Witkam bedankt de gedeputeerde voor de heldere uiteenzetting, ook Borsele is niet eerder gekend. Borsele vraagt om gezamenlijk als OZO een signaal af te geven en kan zich vinden in de brief die er nu ligt. Dhr. Both sluit zich aan bij hetgeen al is gezegd en merkt aan dat ook Reimerswaal niet eerder is uitgenodigd en spreekt zijn verbazing hierover uit. Bedankt de gedeputeerde voor de uitleg en steunt de gezamenlijke OZO brief. Dhr. van Belzen sluit zich aan bij de voorgaande sprekers. Vraagt zich wel af op welke verschillende manieren de impact voor de reiziger geïnterpreteerd kunnen worden. Noord-Beveland is akkoord met de OZO brief en wil één Zeeuws geluid laten horen. Dhr. Vervaet (vervangt dhr. de Buck) spreekt waardering uit voor de aanpak van de gedeputeerde en vraagt aandacht voor aansluitende verbindingen voor doorreizigers. Dhr. van Leeuwen laat (via een kort schriftelijk bericht) weten dat Tholen de OZO brief steunt en de gevolgen van deze beslissing maximaal ondervangen dienen te worden. Gezamenlijkheid is belangrijk in deze. Dhr.

Herselman pleit voor een gezamenlijke Zeeuwse reactie die sterk staat richting de staatssecretaris en vraagt om inzet op compenserende maatregelen. Vraagt tevens om verduidelijking in de OZO brief v.w.b. proefbaanvak en test t.o.v. implementatie van ERTMS. Dit wordt aangepast. Mevr. Smit Schouwen Duiveland kan zich vinden in de brief, sluit zich aan bij dhr. Witkam. Vraagt aandacht voor de doorreizigers. Gedeputeerde van der Maas geeft aan dat er niet is ingestemd met dit besluit en dat het onacceptabel en ongewenst is. Heeft wel gemeend maatregelen veilig te stellen voor Zeeland. De staatssecretaris komt vanmiddag naar Zeeland en met veel moeite is het gedeputeerde Van der Maas gelukt om met hem een gesprek te hebben over dit onderwerp.

Conclusie: De meerderheid van de aanwezigen steunt de inhoud van de brief. Enkele tekstuele suggesties zijn aangeduid en worden verwerkt. De brief wordt ingediend als gezamenlijke Zeeuwse Overheden, eerst met de staatssecretaris, daarna met de Tweede Kamer en de media. In de brief wordt geen minderheidsstandpunt aangetekend. Het betrekken van de volksvertegenwoordigers gebeurt door de bestuurders zelf door het delen van de desbetreffende brief. Daarbij is het mogelijk dat gemeenteraden en PS een ander standpunt in zouden kunnen nemen dan de lijn die nu is gekozen. De gemeenteraad van Vlissingen is voornemens zelf een brief naar de staatssecretaris te sturen over dit onderwerp.

5 november a.s. komt het team ETRMS een technische toelichting geven, de gedeputeerde wil onderwijsinstellingen en alle Zeeuwse gemeenten hiervoor uitnodigen. Het overleg is om 16:30 en vindt vooralsnog plaats op het provinciehuis. Inmiddels is de locatie gewijzigd en zal het technisch overleg ERTMS plaatsvinden op het waterschapskantoor, waar de portefeuillehouders mobiliteit toch al aanwezig zijn voor het thema-overleg mobiliteit.