12. CDA - Begroting 2026 Een Kritische Reflectie van het CDA

De begroting 2026 is een cruciaal document voor deze raad, maar vooral voor de nieuwe raad. Het CDA stelt 2 vragen centraal: 1. Doen we met deze begroting de juiste dingen voor onze inwoners in Vlissingen, Souburg en Rithem? 2. Doen we voldoende voor onze inwoners en ondernemers? Het CDA beantwoordt beide vragen met een duidelijke "nee". Gelukkig heeft de raad de mogelijkheid om, voor het doen van de juiste dingen, keuzes te maken. Het CDA hoopt op brede steun voor het amendement van de ChristenUnie (CU) om de Scheldestraat eindelijk te gaan herinrichten. Waarom kan er wel €800.000 in een gebouw of laboratorium worden gestoken, terwijl de herinrichting van de Scheldestraat al jaren wordt uitgesteld. Met al het extra geld dat nu beschikbaar is, is het cruciaal om middelen te investeren waar dat nodig is. Vlissingen is meer dan alleen de Kenniswerf. Andere delen van de gemeente lijden onder jarenlange bezuinigingen, saneringen en beperkt onderhoud. En het niet nakomen van beloften schaadt het vertrouwen van de inwoners en kan leiden tot verdere verdeeldheid. In het voorwoord van de begroting wordt gesteld: de gemeente in 2026 niet meer geld uitgeeft dan er binnenkomt en dat dit voornamelijk te danken is aan eigen keuzes.

En inderdaad door onze keuzes, zoals het hooghouden van de OZB-tarieven op 150% van het landelijk gemiddelde, beperkt onderhoud, en hoge taakstellingen, is de begroting meer dan sluitend. Het CDA vraagt zich echter af of deze sluitende begroting, met zelfs ruimte voor toevoegingen aan de Algemene Reserve, niet vooral sluitend is door de injecties van €4,3 miljoen vanuit het ZEHdividend, de voormalige PZEM. Waarom wordt dit dividend niet toegevoegd aan de reserve Wind in de Zeilen zijn toegevoegd, zoals eerder afgesproken. Graag een reactie van het college.

Voor de tweede vraag, of we voldoende doen, luidt het antwoord ook "nee". De middelen die Vlissingen ontvangt vanuit het Gemeentefonds zijn onvoldoende om structureel meer te KUNNEN doen. Deze begroting voorziet zelfs in onvoldoende middelen om het huidige niveau van zorg en ondersteuning te behouden. Dit betekent dat met name die inwoners die afhankelijk zijn van hulp nog meer bezuinigingen gaan ervaren. Ook blijft het niveau van onderhoud zorgwekkend; hogere onderhoudskosten zijn in de toekomst daardoor zeker niet uit te sluiten. De OZB-tarieven voor inwoners en bedrijven blijven hoog, met een voorspelde jaarlijkse stijging van bijna 4%. Dit leidt tot nog meer hoge lasten voor inwoners en ondernemers. De positieve begrotingsteksten: “een sluitende begroting, is een positief teken”, “binnenstad veilig, groen, levendig en sfeervol te houden”, “we komen in financieel rustiger vaarwater” … weerspiegelen niet de realiteit van de kwetsbaarheid van deze begroting. In de zienswijze van het college op de concept beschikking artikel 12 lezen we dan ook hele andere teksten: “de mogelijkheden om de komende jaren het (door BZK) gesuggereerde ‘eigen beleid’ te gaan voeren is zeer beperkt/ontbreekt”. “De kwetsbaarheid van onze begroting wordt (door BZK) sterk gebagatelliseerd ..”, “er zijn juist forse risico’s welke tot verliezen zouden kunnen leiden”..

Het CDA vraagt zich af of het college, met de kennis van de concept beschikking artikel 12, toch niet liever met een andere begroting was gekomen. Zo zijn de eerder toegezegde uitkeringen van artikel 12 zijn nog wel in deze begroting opgenomen. De nu voorziene standen van de reserves zullen er dus totaal anders uitgaan zien. En is het wel zo wijs om het ZEH-dividend deels te gebruiken voor het meer dan sluitend maken van de begroting. Geeft de positieve presentatie van de cijfers in deze begroting wel een reëel beeld? We leggen het oplossen van een nu voorziene bezuiniging van meer dan € 4 miljoen, de afbouw van het ZEH dividend, neer bij volgende raden. Niet sjiek, maar wel bittere noodzaak. De vraag blijft dan hoe Vlissingen er financieel echt voorstaat en hoe de gemeente wel in staat is om de juiste dingen om acceptabel niveau voor inwoners, ondernemers en bedrijven, ook na 2026, te doen. Kan er tegen een acceptabel OZB-tarief en met voldoende middelen voor onderhoud en veiligheid gewerkt worden? De begroting 2026 is financieel sluitend, wat betekent dat het college mag uitgeven tot de vastgelegde waarde. Echter, deze begroting stelt ook hoge eisen aan het realiseren van de nu opgenomen baten, dus ook van de € 7 mln artikel 12 uitkering 2026. Samenvattend roept de begroting 2026 vragen op over de werkelijkheid van de financiële situatie van Vlissingen.

Kan de gemeente haar inwoners adequaat ondersteunen, met inachtneming van een verantwoord OZB-tarief? De visie van het CDA is dat een realistische begroting, met het oog op duurzaam onderhoud en een sterke financiële basis, noodzakelijk is voor de toekomst van een zelfstandige gemeente Vlissingen. Wat het CDA betreft sluiten we ons van harte aan bij De Raad voor het Openbaar Bestuur, de ROB. Deze raad constateert dat de wettelijke normen waaraan de verdeling van het Gemeentefonds moet voldoen, onvoldoende zijn uitgewerkt. Dat maakt zowel de verbetering van de verdeling als de bestuurlijke verantwoording en controle over de verdeling moeilijk. De verdeling uit 2023 vond de ROB ‘beter dan de oude maar niet goed genoeg’. Als die verdeling uit 2023 niet voldoende wordt verbeterd, zal hij in 2027 nog steeds niet goed genoeg zijn. De beheerders van het gemeentefonds dienen volgens de ROB concrete normen voor de verdeling van het gemeentefonds te formuleren, om te kunnen toetsen of de verdeling goed genoeg aansluit bij de kosten van de gemeenten. Die discussie met college met BZK voeren, niet over de 5 mln.