12. Adviesrapport+Wind+in+de+zeilen

Wind in de zeilen ~ Een nieuwe start

borgingsmodel met een sterk en krachtig mandaat ook onderdeel van het pakket. Wij adviseren een stuurgroep, bestaande uit een bewindspersoon, de Commissaris van de Koning van Zeeland en de Burgemeester van Vlissingen. Agendaleden zijn wethouders, gedeputeerden en bewindslieden die een belangrijke rol hebben bij uitvoering van de maatregelen. Voor het regisseren van de uitvoering adviseren wij een zeer ervaren topfunc­tionaris, ondersteund door een klein team. Deze aan te stellen topfunctionaris doet tweemaal per jaar verslag aan de betrokken overheden over voortgang en bereikte resultaten van het pakket.

Compensatiepakket in relatie tot (financiële) regelingen Dit pakket van maatregelen is bedoeld ter compensatie voor (de gang van zaken rond) het niet doorgaan van de marinierskazerne. Hiermee krijgen Zeeland en Vlissingen weer wind in de zeilen. De financiële arrangementen die hiervoor bij de verschillende departementen worden getroffen, kunnen en mogen er niet toe leiden dat Zeeland en Vlissingen de komende jaren op achterstand komen te staan bij programma’s, subsidies en gunningen die losstaan van dit pakket. Voor de gemeente Vlissingen heeft dit compensatiepakket verschillende financiële componenten. Net als bij de bouw van de Marinierskazerne leidt de bouw van het Law Delta-complex tot ozb-opbrengsten. Conform het artikel 12-inspectierapport 2017-2018 wordt hier pas bij het actualisatie-onderzoek in 2023 rekening mee gehouden. Daarnaast zijn er extra financiële componenten. Als artikel 12-gemeente heeft Vlissingen een kwetsbare financiële positie. Het is cruciaal dat het geld uit deze extra financiële componenten niet worden gebruikt in het lopende artikel 12-traject om de gemeente weer financieel gezond te maken. Daarom kan het door de artikel 12-inspecteur niet worden meegenomen in het kader van de eigen bijdrage van de gemeente voor artikel 12.

Advies compensatiepakket Vlissingen en Zeeland

27

6

Nawoord

~ Op 6 maart kreeg ik de opdracht om als speciaal adviseur een advies uit te brengen over een compensatiepakket, vanwege het voorgenomen besluit de verhuizing van de marinierskazerne naar Vlissingen niet te laten doorgaan. Ik wist uiteraard dat dit een gevoelig onderwerp in Zeeland was, en voor Vlissingen in het bijzonder. De mate van gevoeligheid heeft mij toch nog verrast. Zeeland is een mooie provincie. De delta is uniek, de historie indrukwekkend. De Zeeuwen zijn terecht trots op hun provincie. Door de feitelijke en psychologische afstand met de Randstad heeft men de neiging zelf de eigen problemen op te lossen. Door de jaren is het aantal Rijksdiensten dat in Zeeland gevestigd was, sterk afgenomen. Toen het besluit kwam om de Marinierskazerne van Doorn naar Vlissingen te verplaatsen, was de reactie euforisch. Bijna 2.000 jonge mensen zouden, met hun gezinnen, Vlissingen verjongen, versterken en verlevendigen. De mariniers waren buitengewoon welkom. Ze passen naadloos bij Vlissingen, de stad met het standbeeld van haar held Michiel de Ruyter en de stad van de enige marinewerf in Nederland. Het besluit om de verhuizing niet te laten doorgaan kwam als een buitengewoon onaangename verrassing. Veel erger was dat de verhuizing niet door zou gaan omdat de mariniers niet bereid waren naar Vlissingen te verhuizen! De Zeeuwen werden in hun diepste trots geraakt.

Niet alleen de inwoners Vlissingen, maar

28

alle Zeeuwen waren eendrachtig in hun boosheid. De reactie van het kabinet dat men de Zeeuwen en Vlissingen ruimhartig zou compenseren, betekent in ieder geval dat het kabinet zich hiervan zeer bewust was en is. Daarbij deed het Kabinet een belangrijke belofte: het compensatiepakket zou nog voor de zomervakantie aan de Zeeuwse en Vlissingse bestuurders aangeboden worden. Dit leidde er echter toe dat mijn opdracht in een bijna onmogelijk tijdframe uitgevoerd moest worden. Dat dit toch lukte, is te danken aan vier elementen: ten eerste ben ik vanaf dag één enorm gesteund door bestuurders en medewerkers van de provincie Zeeland, de gemeente Vlissingen en waterschap Scheldestromen. Ten tweede hebben alle ministeries zich op een buitengewoon positieve manier ingespannen om hun deel van het compensatiepakket mogelijk te maken. Agenda’s van ministers en staatssecretarissen werden vrijgemaakt, voorstellen werden in ongekend snelle tijd op papier gezet, uitgewerkt en definitief gemaakt. Ten derde heeft het ministerie van BZK op een buitengewoon efficiënte wijze de dossiers tussen de ministeries gecoördineerd. En ten vierde heeft een geweldig team van vier medewerkers dankzij hun enorme inzet het onmogelijke mogelijk gemaakt.

En dat alles tijdens de Coronacrisis, die net begonnen was toen ik mijn werkzaamheden startte! Dit compensatiepakket is evenwichtig en heeft de potentie om het woon-, werk- en investerings-

Wind in de zeilen ~ Een nieuwe start

klimaat substantieel te verbeteren. Het gaat nu om de uitvoering! Zeeland is een kleine provincie, waarin iedereen elkaar kent. Dat is een groot voordeel, maar er kleeft ook een nadeel aan. Doordat iedereen sterk betrokken wil zijn bij alle aspecten van de maatschappij, is de bestuurlijke dichtheid hoog. Dertien gemeenten, elk met sterk betrokken bestuurders, maken het niet eenvoudig om een pakket van deze omvang uit te voeren. Het vereist leiderschap en het vermogen om soms over de eigen schaduw heen te stappen. Dit geldt met name voor ‘twee-eiige’ tweelingstad Vlissingen-Middelburg. Een zeer groot deel van het compensatiepakket landt in deze steden. Mijn dringende advies is om bij het invullen en uitvoeren van het compensatiepakket over de grenzen van de twee steden heen te kijken: in het belang van alle inwoners van deze steden en de bewoners van Zeeland. Bernard Wientjes, speciaal adviseur Team speciaal adviseur: Dirk Spannenburg Eveline Roest-de Jong Marrit Kamphorst Anya Langerak

Advies compensatiepakket Vlissingen en Zeeland

29

~ Een nieuwe start

20403087

Wind in de zeilen