11302023 Q&A vragen 3.1 compleet

MEMO GRIFFIE AAN

: Raadsleden, collegeleden

DATUM: 30 november 2023

VAN

: Griffie

Betreft

: Vragen en antwoorden adviesraad (Q&A)

Beste raad- en collegeleden, Voor de commissie Algemeen & Sociaal van 30 november 2023 zijn ten aanzien van het raadsvoorstel 3.1 - Zienswijze 2e begrotingswijziging 2023 VRZ de volgende vragen gesteld. De antwoorden staan in de 2e kolom. Fractie FVD

Behandeld door burgemeester

Onderwerp: 3.1 - Zienswijze 2e begrotingswijziging 2023 VRZ Vraag • Wat was de strekking van de 1e begrotingswijziging?

Antwoord De programmabegroting 2023 is opgesteld in februari/maart 2022. Begin 2023 is de begroting 2023 gewijzigd door middel van de 1e begrotingswijziging 2023 voor onder andere de effecten van de bestuursrapportage 2022 en de concept-jaarstukken 2022. Het begrotingstekort in 2023 na de 1e wijziging bedroeg € 28.755. Dit is het startpunt geweest voor de bestuursrapportage 2023 en de 2e begrotingswijziging 2023.

• Hoe kan de raad haar controlerende functie effectief uitoefenen als de begrotingswijziging is gebaseerd op een bestuursrapportage die is opgesteld na slechts vijf maanden? Hierdoor is het onzes inziens moeilijk om een goede inschatting te maken van de verwachte resultaatontwikkeling.

Wij volgen het rapport ‘Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’ (Juli 2022) van de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG). In dit rapport staat dat gemeenschappelijke regelingen maximaal twee rapportages opstellen, één naar de situatie per 1 april en één de situatie per 1 juni. Wij hebben ervoor gekozen een rapportage op te stellen naar de situatie per 1 juni in plaats van een rapportage nog eerder in het jaar (1 april). De door de VZG voorgestelde rapportage-momenten zijn te vroeg in het jaar om op dat moment al iets te kunnen zeggen over de resultaatontwikkeling.

• Wat kunnen we verwachten in de daaropvolgende 7 maanden?

Na verhoging van lasten en de gemeentelijke bijdrage met € 2,1 mln. in de 2e begrotingswijziging 2023 is verder uitgegaan van een budgettair neutraal verloop van de begroting met de boodschap dat in de loop van 2023 het beeld helder zou worden en er een betere duiding mogelijk is. In de 3e begrotingswijziging 2023 komen we - zoals toegezegd in de 2e begrotingswijziging 2023 - met een nadere duiding van de resultaatontwikkeling van 2023. Vaststelling van deze 3e begrotingswijziging 2023 zal plaatsvinden in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 15 december 2023 (geen zienswijze procedure).

•

De som van de genoemde

Het verschil betreft een indexatie van een (kleine) raming

bedragen is (1.312.792 en 791.786=) 2.104.578, terwijl er wordt gesproken over 2.105.278. Hoewel een klein verschil, waarin zit hem dit?

voor vergoedingen voor personeel aan de batenkant van de begroting. Vanwege de geringe omvang is dit verder niet toegelicht.

• Op welke manier wordt de raad tijdig geïnformeerd en betrokken bij eventuele verdere ontwikkelingen die de financiële situatie van de Veiligheidsregio Zeeland kunnen beïnvloeden?

Wij informeren het college van burgemeester en wethouders over de stukken binnen de reguliere P&C cyclus. Een voorbeeld hiervan is de doorkijk op de programmabegroting, waar in 2023 mee gestart is. Middels deze doorkijk wordt het college in december geïnformeerd over de belangrijkste verwachtingen voor de aankomende programmabegroting. Het is aan de colleges om te bepalen op welke manier zij hun gemeenteraden betrekken. Op de programmabegroting worden de raden in gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Dit geldt ook voor begrotingswijzigingen die de financiële bijdrage vanuit de gemeenten raken.

• Op 14 maart 2023 heeft de VZG, gelet op de uitzonderlijke (inflatie)situatie, de richtlijn bijgesteld van 2,7% naar 7,2%. Een fikse verhoging. Het is nu november 2023. Waren er geen manieren om ervoor te zorgen dat de extra bijdrage lager uit zou vallen door te handelen tussen maart en november?

De VZG heeft gelet op de uitzonderlijke (inflate)situatie besloten de VZG-richtlijn 2023 bij te stellen. Deze bijstelling werkt door naar volgende jaren (2024 e.v.). Deze bijstelling is noodzakelijk voor de instandhouding van de dienstverlening van VRZ.

• Zijn er alternatieve maatregelen overwogen om de financiële lasten voor de gemeenten, maar specifiek uiteraard de gemeente Vlissingen, te verminderen. Zo ja, welke? Zo ja, waarom is daar niet voor gekozen?

Het verbeteren van efficiency en effectiviteit is een continue proces. Het bijstellen van budgetten om een sluitende begroting te blijven realiseren ook. De begroting van VRZ staat echter al jaren onder druk. Onderzoek heeft uitgewezen dat de formatie van VRZ erg dun is ten opzichte van de taken die moeten uitgevoerd. Omvangrijke bezuinigingen zoals het zelf opvangen van CAO-ontwikkelingen of uitzonderlijke prijsstijgingen kunnen niet gerealiseerd worden zonder een (bestuurlijke) takendiscussie te voeren.

• Hoe gaat VRZ ervoor zorgen dat de begrotingswijziging nu binnen het vastgestelde budget blijft en dat er geen verdere onverwachte kosten zullen ontstaan?

Het verbeteren van efficiency en effectiviteit is een continue proces. Het bijstellen van budgetten om een sluitende begroting te blijven realiseren ook. De begroting van VRZ staat echter al jaren onder druk. Onderzoek heeft uitgewezen dat de formatie van VRZ erg dun is ten opzichte van de taken die moeten uitgevoerd.

In de doorkijknota 2023-2024, die in het najaar van 2023 is opgesteld, hebben wij melding gemaakt van: "Net als andere organisaties hebben wij te maken met de effecten van ontwikkelingen zoals de oorlog in Oekraïne en schaarste op de arbeidsmarkt. De financiële gevolgen hiervan voor de begroting zijn groot. De prijzen voor energie, brandstof en andere zaken stijgen harder dan de berekende compensatie zoals die in de VZG-richtlijnen is opgenomen" en "Door de prijsstijgingen van onder andere energie, grondstoffen, halfgeleiders, chips, chassis en andere halffabricaten, is het inmiddels onvermijdelijk geworden dat de geraamde investeringsbudgetten niet meer toereikend zijn voor de vervangingsopgave. In het investeringsplan bij de 1e begrotingswijziging 2023 en in de begroting 2024 zal rekening worden gehouden met een prijsstijging van respectievelijk 15% en 20% om te komen tot een meer reëel vervangingsplan".

Omvangrijke bezuinigingen zoals het zelf opvangen van CAO-ontwikkelingen of uitzonderlijke prijsstijgingen kunnen niet gerealiseerd worden zonder een (bestuurlijke) takendiscussie te voeren. Financiële uitdagingen als gevolg van exogene ontwikkelingen in de toekomst zijn helaas niet te voorkomen. VRZ is een gemeenschappelijke regeling. Dat heeft tot gevolg dat de begrotingscyclus voor de cyclus van de gemeente plaatsvindt. Dat betekent dat in een vroegtijdig stadium inschatting gemaakt moeten worden van toekomstige ontwikkelingen. Dat betekent soms dat effecten van de veranderende omgeving pas zichtbaar worden op het moment dat de begroting al opgesteld is. In een dergelijke situatie is een begrotingswijziging dan de enige optie. • Wat is het langetermijneffect van deze begrotingswijziging op de financiële stabiliteit en bestendigheid van de Veiligheidsregio Zeeland, en hoe wordt ervoor gezorgd dat vergelijkbare financiële uitdagingen in de toekomst worden voorkomen?

Door de 2e begrotingswijziging 2023 kunnen de huidige loonkosten (gebaseerd op de actuele CAO) worden gedekt. Door de bijgestelde VZG-richtlijn heeft VRZ (uitvoerings)budgetten voor investeringen, gas, licenties, onderhoud e.d. extra kunnen indexeren ter voorkoming van tekorten. Financiële uitdagingen als gevolg van exogene ontwikkelingen in de toekomst zijn helaas niet te voorkomen. Het verbeteren van efficiency en effectiviteit is een continue proces. Het bijstellen van budgetten om een sluitende begroting te blijven realiseren ook. De begroting van VRZ staat echter al jaren onder druk. Onderzoek heeft uitgewezen dat de formatie van VRZ erg dun is ten opzichte van de taken die moeten uitgevoerd. Omvangrijke bezuinigingen zoals het zelf opvangen van CAO-ontwikkelingen of uitzonderlijke prijsstijgingen kunnen niet gerealiseerd worden zonder een (bestuurlijke) takendiscussie te voeren.

• En als deze niet kunnen worden voorkomen, welke maatregelen zijn dan mogelijk om het effect, wanneer deze negatief uitpakt, te minimaliseren?

Omvangrijke bezuinigingen kunnen niet gerealiseerd worden zonder een (bestuurlijke) takendiscussie te voeren. De meeste taken van VRZ zijn echter wettelijke taken gebonden aan landelijk opgelegde kwaliteitseisen. Extra kosten proberen wij altijd eerst op te lossen binnen onze huidige begroting.

• Wat zijn de potentiële financiële risico's of onzekerheden als de artikel 12inspecteur geen goedkeuring geeft?

De extra bijdrage die wordt gevraagd is ter compensatie van werkelijke uitgaven waar VRZ nu al mee wordt geconfronteerd. Geen goedkeuring betekent een fors negatief jaarresultaat 2023 en een algemene reserve van VRZ die negatief zal worden. De deelnemende gemeenten staan garant voor VRZ en zullen de algemene reserve moeten aanvullen.

• Wat is het effect van deze begrotingswijziging op de wens van de gemeente om afscheid te nemen van artikel12?

Deze begrotingswijziging geeft een incidenteel nadelig effect van € 99.000 op het jaarrekeningsaldo 2023. Hierdoor zal onze algemene reserve na resultaatbestemming per 31 december 2023 € 99.000 lager zijn dan zonder deze lasten/begrotingswijziging. De stand van de algemene reserve maakt onderdeel uit van het onderzoek naar de mogelijkheid om de artikel 12status te kunnen beëindigen. Het effect van deze

begrotingswijziging is relatief gering (de algemene reserve bedroeg per 31 december 2022 € 50,2 miljoen negatief) maar wel geldt in het algemeen dat hoe negatiever de algemene reserve is hoe kleiner de kans wordt dat de fondsbeheerders bereid zullen zijn om met een eenmalige aanvullende bijdrage uit het gemeentefonds de beëindiging van de artikel 12-status mogelijk te maken.