11. RIB afronding verkenningsfase Visie Spuikom bijlage

SPUIKOM VLISSINGEN FASE I - ANALYSE EN RICHTINGEN 9 N OVE M B E R 202 1

Inhoud Inleiding 1. Analyse / historie / water / groen / infrastructuur / stedenbouw / recreatie / pleinen en groen / in beeld / conclusie 2. Richtingen / Inbreng participatie Visie Spuikom / schaalstudie / moodboard 3. Vervolg / vervolg / experts

Inleiding Het proces om te komen tot een gebiedsvisie voor de Spuikom is opgedeeld in een vijftal stappen: -

Sturen (afgerond middels raadsbesluit dd. 15 april 2021)

-

Verkennen (voorliggend college voorstel sluit deze fase af)

-

Uitwerken

-

Bespiegelen

-

Besluiten

In april 2021 heeft de gemeenteraad uitgangspunten vastgesteld voor de Visie Spuikom. In juni 2021 en de maanden hierop volgend is een open en vrijblijvende periode geweest om ideeën voor de Spuikom in te brengen. In deze periode heeft de gemeente ook OKRA Landscapes aangetrokken als begeleidend landschapsontwerper. De bevindingen uit de verkenningsfase zijn opgenomen in het voorliggende document.

1. An a lyse

Historische basiskaarten

Hattinga Kaart Walcheren +- 1750

Militaire kaart +- 1850

bonnekaart +- 1925

Bonnekaart +- 1949

Historische foto’s

1905: Gezicht op de watertoren

1962: PANORAMA MET SPUIKOM IN BEELD

1970: GEZICHT OP BADHUISSTRAAT SPUIBOEZEM

1972: BOULEVARD BANKERT EN DE KLEINE SPUIBOEZEM

1975: HET DEMPEN VAN DE SPUIKOM

1975: demping van de spuikom

1979: de kom in beeld vanuit de lucht

1996: De gedempte spuikom

2000: de spuikom en cinecity

Historie vorm Spuikom

CONCLUSIES • Spuikom is door de eeuwen heen sterk onderhevig aan verandering. Water is altijd aanwezig geweest in de Spuikom. • Verandering in watersysteem en verlies van defensieve waterwerken waren belangrijke oorzaken voor de veranderingen. • Ontwikkeling rondom de Spuikom hebben zich altijd van het gebied afgekeerd.

Historie watersysteem

CONCLUSIES • Het watersysteem is lange tijd de dominante factor geweest. De Spuikom is door de eeuwen heen sterk onderhevig aan verandering. • Verandering in watersysteem en verlies van defensieve waterwerken waren belangrijke oorzaken voor de veranderingen.

Historie watersysteem LEGENDA

CONCLUSIES • Vroeger werd de Spuikom gebruikt om water te bergen en als middel om de havens te ontslibben. • Vandaag de dag vervult de Spuikom enkel natuurlijke en waterbergingsfuncties waarbij duikers de Spuikom verbonden houden met het lokale waternetwerk.

Waterproblematiek LEGENDA

CONCLUSIES • Het gebied onder zeeniveau heeft te maken met zoute kwel afkomstig van de zee. Het water beweegt onder de dijken en duinen richting het lage gedeelte van de Spuikom en vermengt zich met zoet water uit het stedelijk watersysteem. • Daarentegen komt er wegzijging oftewel infiltratie voor in de hogere gebieden van de Spuikom.

Groen LEGENDA

CONCLUSIES • Er is geen sprake van een doorlopende groen natuurgebied vanuit de Spuikom naar de noordwest kust van Walcheren door de aanwezige verharding en bebouwing. • Door barrieres die de Spuikom isoleren is het moeilijk om aan te sluiten aan de bestaande groene verbinding die over het duingebied loopt, maar ontstaat wel een gebied met een totaal eigen groen karakter. • Afwisseling van zandig duinlandschap en bossig gebied in de zone daarachter als overgang naar stedelijk- en agrarisch gebied. • Vanuit de noordwest kust van Walcheren reikt de groenstructuur ver de stad in, maar is niet dominant • aanwezig.

Groen LEGENDA

CONCLUSIES • Aan de noordzijde wordt de Spuikom ontsloten door een continue boomhaag met een stevig karakter. • Het moeras met riet bevindt zich in het laagste gebied. • De natuurlijke verbinding met het westelijke bosgebied wordt flink verstoord door de aanwezigheid van de Spuikomweg die dwars door het gebied gaat.

Infrastructuur LEGENDA

CONCLUSIES • Zeer dominant is de gebogen Spuikomweg. Het profiel is breed (rijbanen en fietspad in asfalt) en splijt daarmee het gebied in twee delen. • Interessante fiets- en wandelroutes bevinden zich voornamelijk rondom de Spuikom waardoor het gebied moeilijk toegankelijk is en de verbinding met de omgeving mist. • De twee grootschalige parkeerterreinen in de Spuikom zijn beeldbepalend voor de plek.

Oriëntatie en aansluiting LEGENDA

CONCLUSIES • De Spuikom is aan de noordzijde beperkt verbonden met de stad. • Ook de relatie met de boulevard is minmaal; een trap en enkele kleinere doorgangen zijn de enige verbindingen. • Bijna alle ‘achterkanten’, dat wil zeggen tuinbeschuttingen en achteringangen van gebouwen, staan gericht naar de Spuikom. • De verbindingen binnen de Spuikom zijn ook minimaal in gebruik en uitstraling.

Bouwhoogte en typologie LEGENDA

CONCLUSIES • Het verschil in bouwhoogte tussen oost en west zijn aanzienlijk. • De recentste bebouwing aan de boulevard zijn het hoogst.

Doorsnedes

e ed

1

n rs o o

d

e ed

n rs o o

d

doorsnede 1: Boulevard Bankert - Zeevaartschool - parkeerterrein Kenau Hasselaarstraat - moeras Spuikom - Duinpoortweg - Stadhuisplein

doorsnede 2: Boulevard Bankert - bioscoop - parkeerterrein Komstraat - Duinpoortweg - Badhuisstraat

2

Recreatie LEGENDA

CONCLUSIES • De recreatiemogelijkheden bevinden zich voornamelijk aan de rand van de Spuikom. De nadruk ligt op de boulevard waar de meeste recreatieve activiteiten mogelijk zijn. • Door de situering van de fietspaden wordt de Spuikom op dit moment voornamelijk vermeden.

Bestaande parken en pleinen LEGENDA

CONCLUSIES • Parken bevinden zich voornamelijk ten noorden van het historisch centrum. • In het centrum komen de meeste pleinen voor. • De Spuikom situeert zich tussen parken en pleinen.

In beeld randen

infrastructuur

In beeld groen

bioscoop

Conclusie LEGENDA Profiel Spuikomweg is zeer ruim Relatie met omgeving beperkt Parkeren is dominant aanwezig Bioscoop staat los in de ruimte Stedelijk weefsel onsamenhangend Achterkanten richting Spuikom Groene kwaliteit beperkt zichtbaar Watertoren als oriëntatiepunt

2 . Ri c htingen

Inbreng participatie Visie Spuikom De gemeente heeft in juni 2021 aan betrokkenen een open uitvraag gedaan om ideeen te spuien voor de Spuikom. Dit resulteerde in ruim 60 ideeën die ingebracht werden via de gemeentelijke website en bijna 50 reacties op de diverse berichten via sociale media. Veel ideeën zijn ingebracht voor het ‘lager’ gelegen deel van de Spuikom, globaal gelegen tussen de watertoren en bioscoop CineCity. In het gebruik worden met name ideeën aangereikt rondom het groen, sporten, spelen en recreëren. Hierbij gaat het veelal om wensbeelden die geschetst worden naar functies of gebruiksmogelijkheden die elders in stad Vlissingen niet aanwezig zijn. Er wordt met name ingespeeld op de door de gemeenteraad vastgestelde uitgangspunten rondom het groenblauwe karakter van het gebied, het openbare karakter en de recreatieve aantrekkingskracht. In het 3e kwartaal van 2021 heeft een open marktconsultatie plaatsgevonden. Hierin konden marktpartijen vrijblijvend hun ideeën en beelden met de Spuikom inbrengen bij de gemeente. Vanuit ‘de markt’ is een breed scala aan visies op het gebruik en de invulling aangereikt. Er worden onder meer kansen gezien voor de functies ‘wonen’, ‘verblijfsrecreatie’ en diverse ‘leisureconcepten’.

Er wordt met name een vertaling gemaakt van diverse mogelijkheden om de Spuikom deels te benutten voor onderscheidende (gebruiks)functies ten opzichte van elders in de gemeente en regio, zoals als uitgangspunt door de gemeenteraad is vastgesteld.

beelden ingebracht door betrokkenen met ideeën

Drie richtingen - drie kleuren

GROEN

WONEN

VRIJE TIJD

groen - Schaalstudie

gRoen - WetlAnd - moodboARd

gRoen - duinbos - moodboARd

Wonen - schaalstudie

Wonen - WAteRRijk - moodboARd

Wonen - pARk Wonen - moodboARd

Vrije tijd - schaalstudie

VRije tijd - iConisChe tRekkeRs - moodboARd

Vrije tijd - stevige kop - moodboard

3. Ve rvolg

Vervolg

Profiel Spuikomweg is zeer ruim Relatie met omgeving beperkt

Op basis van de resultaten van de verkenningsfase, wordt gestart met het vervolg: het uitwerken van een integrale gebiedsvisie voor de Spuikom.

•

Verbeter de zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van de verbindingen tussen de Spuikom en de omliggende gebieden, primair de boulevards en binnenstad;

Vanuit de verkenningsfase worden de volgende aspecten aangegrepen om verder te verkennen:

•

Pas parkeeroplossingen in die rekening houden met het huidige en toekomstige gebruik, maar ook inspelen op ontwikkelingen buiten het plangebied.

Parkeren is dominant aanwezig Bioscoop staat los in de ruimte

•

Stedelijk weefsel onsamenhangend Achterkanten richting Spuikom Groene kwaliteit beperkt zichtbaar Watertoren als oriëntatiepunt

Verken de inpassing en vermenging van verschillende functies ten behoeve van een divers gebruik, aantrekkelijkheid en ontwikkelpotentie: • Groen • Wonen • Vrije tijd

•

Bepaal de doelsoorten voor de Spuikom, om van hieruit de groene openbare ruimtes en ecologische dragers mede vorm te geven;

•

Verken het aanpassen van de (hoofd) infrastructuur om het gebied meer één geheel te laten zijn, zonder de bereikbaarheid van de aanwezige functies te beperken;

•

Verken eventuele bouwmassa’s in functie en ruimtelijke kaders in relatie tot de meest passende locatie en de bredere ruimtelijke context waarin zij ingepast worden;

Leidraad voor de uitwerking in de komende stap blijven de uitgangspunten als vastgesteld door de gemeenteraad.

Experts vervolg

Verkeer Fons Nelen Nelen & Schuurmans

Recreatie en vrijetijd Erik van Nuland Nuland en Partners

Kust en water Teun Terpstra HZ Janneke van de Bergen OKRA