05202021 Q&A - 3.1 compleet

MEMO GRIFFIE AAN

: Raadsleden, collegeleden

VAN

: Griffie

Betreft :

DATUM: 20-05-2021

Vragen en antwoorden commissie Algemeen & Sociaal (Q&A)

Beste raad- en collegeleden, Voor de commissie Algemeen & Sociaal van 20 mei 2021 zijn ten aanzien van de raadsvoorstellen de volgende vragen gesteld. De antwoorden staan in de kolom achter de vraag. Aanvullende vragen kunnen behandeld worden in de raad. Fractie: PSR

Behandeld door: wethouder

Onderwerp: 3.1 - 1e begrotingswijziging 2021 - Ontwerpbegroting 2022 Orionis Walcheren en jaarrekening 2020 Orionis Walcheren Vraag 1. Pas onder 1d aan: 2a en 2b naar 1a en 1b. Was nog gebaseerd op collegenota.

Antwoord Is overeenkomstig verwerkt, dank voor uw signaal.

2. Idem onder 4: 2c naar 1c. Was nog gebaseerd op collegenota.

Wordt overeenkomstig verwerkt, dank voor uw signaal.

3. Op pagina 7 staat aangegeven dat door Orionis Walcheren de taakstellingen van onze gemeente maar deels worden gerealiseerd. Verder dat de exploitatiebijdrage volgens de voorliggende begroting jaarlijks verder toeneemt. Lees ook in de managementsamenvatting op pagina 4 onder Saldo. De onder d I, II en III zijn al vaker in een dictum opgenomen. Welke consequenties verbinden wij hieraan als geen sprake is van opvolging?

In de nu voorliggende zienswijze t.a.v. de eerste begrotingswijziging 2021 worden voorwaarden voorgesteld die betrekking hebben op toekomstige begrotingswijzigingen van Orionis. Bij de vaststelling van de begroting(swijziging) zal het algemeen bestuur deze voorwaarden, alsmede eventueel door de andere in de GR deelnemende gemeenten gestelde uitgangspunten, moeten betrekken. In de eerstvolgende begroting van Orionis zal de opvolging van de gestelde voorwaarden inzichtelijk moeten worden gemaakt door Orionis. De gemeenteraad zal uiteraard ook toekomstig gevraagd worden haar zienswijze te geven t.a.v. een begroting(swijziging) van Orionis, waarbij dan de mate van opvolging van de gestelde voorwaarden kan worden betrokken.

4. Ontvangt de gemeenteraad het rapport ‘Verdiepend onderzoek werkleerbedrijf’ van KplusV zodra gereed?

U kunt er van uit gaan dat dit rapport na ontvangst, duiding en besluitvorming door het college als openbaar stuk zal worden behandeld. Daarbij zal de raad door het college wordt geïnformeerd over de door het college voorziene vervolgstappen n.a.v. de bevindingen uit het onderzoeksrapport.

5. Graag een uitwerking van de bedragen in de 5e begrotingswijziging regel Programma 3 Sociale Samenhang. De gemeenteraad moet deze puzzel niet leggen.

De in de 5e gemeentelijke begrotingswijziging aangegeven, meerjarige mutaties zijn een resultante van het vergelijk tussen de verschillende van toepassing zijnde budgetten in de actuele gemeentelijke begroting en de diverse mutaties die uit de nu voorliggende begroting(swijziging) van Orionis voor de gemeente Vlissingen voortkomen. De voorliggende begrotingswijziging 2020 Orionis leidt tot wijzigingen in de gemeentelijke bijdrage(n) en de aanvullende inkomensvoorziening (AIV). Het resultaat van de eerste begrotingswijziging 2021

en begroting 2022 Orionis Walcheren voor de gemeente Vlissingen is schematisch als volgt: Mutatie gemeentelijke bijdrage(n) Extra gemeentelijke bijdrage € 1.043.670 voordeel Exploitatie bijdrage € 258.500 nadeel ---------------------------Saldo Vlissingen begroting € 785.170 voordeel Meerjarig betreft het voordeel: 2022 = € 1.214.662, 2023 = € 1.720.327 en 2024 = € 2.110.979. Mutatie aanvullende inkomensvoorziening (AIV) Begroting bijzondere bijstand en minimaregelingen € 328.548 nadeel Steun en herstelpakket 2021 - aandeel bijzondere bijstand € 35.788 --------------Saldo € 292.760 nadeel Het (meerjarig) nadelig saldo op de gemeentelijke inkomens-/draagkrachtregelingen (bijzondere bijstand en minimaregelingen) voortkomend uit de eerste begrotingswijziging 2021 Orionis Walcheren en begroting 2022 Orionis Walcheren voor de gemeente Vlissingen, bedraagt: 2021 = € 292.760, 2022 = € 293.566, 2023 = € 58.309. In 2024 ontstaat een voordelig saldo = € 158.283. Tenslotte bedraagt het aandeel van de gemeente Vlissingen in het jaarrekeningoverschot 2020 van Orionis ad. € 1.266.000,-. 6. De op pagina5 genoemde verdeelsystematiek moet nog ontworpen worden. Het beeld is dat Walcheren naar verwachting minder gaat ontvangen dan logisch te verwachten. Indien dit waarheid wordt welke acties worden dan ondernomen?

Inmiddels is eind april het `Nader voorlopig budget’ bekend gemaakt. Het macrobudget daalt met 5,6%. Belangrijkste reden hiervoor is de nieuwe werkloosheidsraming van het CPB. Het CPB heeft bij de CEP (Centraal Economisch Plan) de werkloosheidsverwachtingen voor zowel 2020 als 2021 fors naar beneden bijgesteld. Omdat het CPB nu minder grote toenames in de werkloosheid voorspelt, is de verwachte toename in het bijstandsvolume ook minder groot. Het resterende macrobudget `COVID-19 deel’ is inmiddels ook eind april verwerkt. Uiteindelijk volgens de reguliere verdeelsleutel. Dit omdat uit onderzoek bleek dat de verschillen in ontwikkeling van de bijstandsvolumes van gemeenten in het coronajaar 2020 niet uitzonderlijk zijn ten opzichte van eerdere jaren. Er is dus geen reden voor een aangepaste verdeelsleutel. Het effect op de begroting van Orionis van beide bijstellingen is grofweg € 2 miljoen minder Rijksvergoeding. Eind september vindt nog een laatste bijstelling door het Rijk van de Rijksvergoeding plaats en kan dit bedrag alsnog wijzigen. Bij de eerstvolgende begrotingswijziging Orionis, die is voorzien na de zomerperiode, wordt deze bijstelling meegenomen. Tevens zal Orionis dan een nieuwe prognose van de uitkeringslast opnemen. De verwachting is, ook gebaseerd op de recente CPB prognose, dat deze gunstiger uit zal gaan vallen dan de huidige, voorliggende begroting.

Vooralsnog ziet Orionis geen aanleiding voor bijstelling van de gemeentelijke bijdrage. Waarbij de kanttekening geldt dat de werkloosheidsontwikkeling op Walcheren anders kan zijn dan de gemiddelde ontwikkeling van

Nederland en er rekening gehouden moet worden met onzekerheid in de ontwikkeling van de werkloosheid bij het aflopen van de steunmaatregelen voor bedrijven. 7. Het rapport van KplusV zal naar verwachting eind mei 2021 op tafel liggen. Op pagina 8 staat dat de effecten uit dat eindrapport “zo mogelijk” worden meegenomen in de te presenteren financiële stukken in september 2021. Zo mogelijk geeft op voorhand al een afzwakking van het gevraagde door onze gemeente. Eens met verwijderen?

In het dictum onder beslispunt 1.d.II is dit aspect als voorwaarde stelliger geformuleerd. Onze intentie is dan ook dat de relevante acties en aanbevelingen voor verbetering die uit het onderzoek voortkomen zo spoedig mogelijk worden verwerkt en geïmplementeerd door Orionis. Zowel in de praktijk en aanpak, als in de financiële documenten (zoals de begroting).

8. Op pagina 8 is sprake van het opnemen van middelen zonder besluitvorming van de Rijksoverheid over voortzetting steun- en herstelpakket De middelen worden verwacht. Is het niet logisch om deze middelen nog niet op te nemen en dit eventueel later te doen via een begrotingswijziging en de stelpost 2021 € 650.000 hiervoor tijdelijk in te zetten tot de besluitvorming er is?

De middelen voor 2022 zijn door het Rijk toegezegd en in de begroting is door Orionis een inschatting gemaakt van de noodzakelijke benutting hiervan o.b.v. de huidige inzichten. Mochten er toekomstige ontwikkelingen zijn die aanleiding geven om deze verwachtingen bij te stellen, dan zal dat in een toekomstige begrotingswijziging door Orionis worden verwerkt.

9. Welke stappen heeft het college gezet op het terrein van verbetering van de Walcherse economie met name gericht op verlaging van het aantal bijstandsgerechtigden?

Het college zet actief in op algehele ontwikkeling van de economie in brede zin en daarmee groei van de werkgelegenheid in de gemeente Vlissingen (en regio).

10. Nog een opmerking tot slot. In het raadsvoorstel is sprake van herhaling van dezelfde tekst. Wellicht kan hier aandacht aan gegeven worden. Daardoor wordt het raadsvoorstel compacter.

Uw opmerking nemen wij ter harte. Dank voor uw signaal.

Fractie: POV

Behandeld door: wethouder

Onderwerp: Onderwerp: 3.1 - 1e begrotingswijziging 2021 - Ontwerpbegroting 2022 Orionis Walcheren en jaarrekening 2020 Orionis Walcheren Vraag Diverse medewerkers zijn de laatste tijd vertrokken bij de organisatie, met name uit de hogere echelons. Hoeveel medewerkers zijn er sinds 31 december 2019, al dan niet gedwongen, vertrokken?

Antwoord 14 ambtenaren en 35 Wsw-ers hebben in de periode 31 dec 2019 – 20 mei 2021 de organisatie verlaten.

Voor hoeveel van de vertrokken medewerkers is een afvloeiingsregeling getroffen?

2

Kunt u ons een beeld schetsen hoe de diverse afvloeiingsregelingen eruit zien?

Aan 1 medewerker is in 2020 een afkoopsom betaald waarmee toekomstige bovenwettelijke uitkeringen worden afgekocht. Aan 1 medewerker is in 2020 een afkoopsom betaald voor de wettelijke transitievergoeding en te lijden pensioenschade.

Welk bedrag is in de begroting voor dit lopend jaar opgenomen als lasten voortvloeiende uit vertrekregelingen, c.q. vervroegd pensionering of op non-actief

In 2021 € 141.000 (dit bedrag is excl. de WW-kosten voor boventalligen uit de reorganisatie 2013, deze worden uit een voorziening betaald en vormen daarmee geen last in begroting 2021).

stellingen?

Fractie: CDA

Behandeld door: wethouder

Onderwerp: 3.1 - 1e begrotingswijziging 2021 - Ontwerpbegroting 2022 Orionis Walcheren en jaarrekening 2020 Orionis Walcheren Vraag 1. Kan een overzicht gegeven worden van de aanbevelingen uit de quick scan en in hoeverre hier vervolg aan is gegeven

Antwoord In de RIB van 03-7-2020 ‘Perspectief Quick Scan Orionis met bijlage’ heeft het college de raad geïnformeerd over de resultaten van en het perspectief op het quick scan onderzoek. De belangrijkste verbeteracties die naar ons inzicht uit het quick scan onderzoek blijken en die zijn opgepakt, richten zich kortweg op 3 hoofdthema’s: 1. Invulling van de beleidsregisserende rol. De voorliggende begroting Orionis is tot stand gekomen na intensieve afstemming tussen Orionis en de deelnemende gemeenten. In deze begroting zijn de door de gemeenteraad vastgestelde kaders uit de Kadernota Orionis verwerkt. Tevens zijn in de begroting actuele doelen, resultaten, middelen en voorwaarden vastgesteld voor de kerntaken die Orionis Walcheren in opdracht van de gemeente uitvoert. Inmiddels is een procesvoorstel in voorbereiding om te komen tot actualisering en/of aanpassing van de gemeenschappelijke regeling Orionis, waarbij nadrukkelijk ook aandacht zal worden gegeven aan versteviging van de beleidsregisserende rol van de deelnemende gemeenten. 2. Rendement en bedrijfsconcept van het Werkleerbedrijf; De quick scan heeft bevestigt dat het rendement van het Werkleerbedrijf Orionis Walcheren momenteel achterblijft.

Geadviseerd wordt een plan van aanpak (businesscase) uit te werken voor de verdere transformatie van een productiegerichte omgeving naar een omgeving die veel meer gericht is op detacheren en uitplaatsen van de doelgroep. Orionis heeft inmiddels al verschillende verbeteracties in gang gezet gericht op rendementsverbetering, welke ook in de voorliggende begroting(swijziging) zijn opgenomen en verwerkt. Tenslotte hebben de colleges van de in de GR deelnemende gemeenten opdracht gegeven aan een onderzoeksbureau voor een verdiepend onderzoek naar specifiek de invulling van het verbeterpotentieel van het Werkleerbedrijf van Orionis. Op basis van alle informatie die we verkrijgen uit o.a. de hiervoor genoemde (verdiepende) onderzoeken, komen we tot een gedegen businesscase voor de implementatie van een toekomstbestendig bedrijfsconcept. 3. Toekomstbestendige organisatie integraal sociaal domein. In het quick scan onderzoek is ook de toekomstbestendigheid van Orionis Walcheren in het brede perspectief van het sociaal domein bekeken. Geconcludeerd is dat de huidige structuur van Orionis niet toekomstbestendig is in een integraal sociaal domein. Door het separaat organiseren van de Participatiewet, schuldhulpverlening en minimaregelingen, is momenteel geen sprake van een integrale toegang en verdere uitvoering.

De realisatie van een onafhankelijke, integrale toegang is volgens de quick scan dan ook van evident belang. Door de toegang integraal op te pakken, kan – zo nodig - een evenwichtig en adequaat pakket aan algemene en/of maatwerkvoorzieningen worden opgesteld. De gemeente kan vervolgens op doelmatigheid sturen. Voorgaande is in lijn met de vastgestelde Ontwikkelagenda Sociaal Domein en hier wordt de komende periode middels het uitvoeringsprogramma verder concreet vorm en inhoud (uitvoering) aan gegeven. 2. Vlissingen heeft de hoogste taakstelling van de drie deelnemende gemeenten. Betekent dit dat deze taakstelling leidend is?

Bij de verwerking van de gemeentelijke taakstelling(en) van de in de GR deelnemende gemeenten is ook de verdeelsystematiek die in de gemeenschappelijke regeling Orionis voor de deelnemende gemeenten wordt gehanteerd van belang. De gemeente Vlissingen heeft een aandeel van zo’n 53% en bovendien de hoogste taakstelling van de deelnemende gemeenten.

3. In de managementsamenvatting van de begroting wordt gesproken over de innovatieve aanpak ‘werken naar vermogen’ die als voorbeeld kan dienen voor andere gemeenten in Nederland. Zou het niet beter (goedkoper en effectiever, met minder risico’s) zijn om succesvolle manieren van aanpak bij andere gemeenten als voorbeeld te gebruiken?

Wij achten het in hoofdzaak van belang dat de gestelde doelen door Orionis worden bereikt.

4. In de managementsamenvatting staat dat er in 2022 een overschot ontstaat. Is het een doel om een overschot te hebben?

Zoals in het raadsvoorstel verwoord, is het belangrijkste doel dat inwoners van Vlissingen zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud. Zo mogelijk via regulier betaald werk. Voor iedereen die kan werken, maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning (tijdelijk) niet redt, is de Participatiewet van kracht. Tevens bieden we schuldhulpverlening en ondersteuning met minimaregelingen. Vanuit de artikel 12 status is het realiseren van besparingen door efficiënter en met name effectiever te werken een van de doelstellingen van de gemeente Vlissingen. Dit heeft als gevolg een overschot bij Orionis Walcheren.

Fractie: GL

Behandeld door: wethouder

Onderwerp: 3.1 - 1e begrotingswijziging 2021 - Ontwerpbegroting 2022 Orionis Walcheren en jaarrekening 2020 Orionis Walcheren Vraag Bijlage 1 pagina 38 Vroegsignalering: “Gemeente Vlissingen heeft intentie uitgesproken om vroegsignalering niet bij Orionis maar binnen de eigen organisatie te beleggen” Wat is de reden van het voorgenomen besluit en hoe zal het samenwerken met 2 andere gemeenten beïnvloeden?

Antwoord Door deze wettelijke taak in de gemeentelijke toegang te beleggen, kan zoveel als mogelijk integraal naar de klantproblematiek worden gekeken en daarop afgestemde, samenhangende ondersteuning worden aangeboden of in gang worden gezet door de gemeente. Wij achten dit in het belang van goede ondersteuning aan onze inwoners, hetgeen de samenwerking met de andere gemeenten niet hoeft te beïnvloeden.

Pagina 64 Wijziging wet gemeentelijke schuldhulpverlening verondersteld uitwisseling gegevens tussen schuldhulpverleners en de schuldeisers Wordt het als preventief handelen gezien zonder tussenkomst van de cliënt?

Ja, het wordt gezien als preventief handelen zonder tussenkomst van de cliënt.

Klopt het dat er ruimte van eigen verantwoordelijkheid en privacy hiermee beperkt wordt?

De cliënt blijft zelf verantwoordelijk en bepaalt ook zelf of ze ingaan op het hulpaanbod. Deze maatregel kan gezien worden als een beperking van privacy, maar de wetgever heeft dit als noodzakelijk ervaren en daarom opgenomen in deze nieuwe wetgeving.

Zo ja, dan is de privacy ruimte beperkt en lijkt het eerder op bevoogding ipv de hulpverlening traject ?

De gemeente is verplicht om binnen 4 weken na het signaal hulp aan te bieden. De cliënt bepaald zelf of ze ingaan op het hulpaanbod.

Pagina 67 Schuldhulpverlening aan jongeren Goede voornemens maar hoe zit het met het traject: jongeren-werkloosheid-inkomenhuisvesting/thuisloos? Hoe is de huidige stand van zaken in Vlissingen?

In de nieuwe wetgeving is expliciet opgenomen dat in het beleidsplan schuldhulpverlening aangegeven moet worden hoe schuldhulpverlening aan gezinnen met inwonende minderjarige kinderen wordt vormgegeven. Op die manier wordt geborgd dat er integraal gekeken wordt naar problematiek (incl. huisvesting / werkloosheid e.d.).