04062023 Q&A vragen 3.2 compleet

Fractie Groen Links

Behandeld door wethouder Vader

Onderwerp: 3.2 Kadernota Orionis Walcheren N.a.v. Kadernota Orionis Kadernota blz 24: “Het re-integratiebudget vanuit het Rijk is volstrekt ontoereikend om alle bijstandsklanten te ontwikkelen. Hierdoor zijn ook geen middelen beschikbaar voor activering van deze klanten. Dit heeft tot gevolg dat Orionis op dit moment deze groep klanten geen re-integratie activiteiten kan aanbieden.“ Vraag Waarop baseert het Rijk dit budget? Hoe komt het dat Orionis niet toekomt met dit door het Rijk berekende budget?

Orionis vraagt om extra investering vanuit de gemeente voor re-integratie om bijstandsgerechtigden te ontwikkelen. Heeft de gemeente eerder extra investeringen gedaan en wat hebben deze opgeleverd? In de inleiding van het raadsbesluit staat dat uit een onderzoek in 2021 van KplusV bleek dat er forse besparingen mogelijk zijn bij Orionis Walcheren.  

Om welke besparingen gaat het hier? Is hier al rendement van zichtbaar en waar wordt dit voor gebruikt?

Antwoord Van de VNG: De financiering van de Participatiewet vindt plaats via drie kanalen: 1. De bijstandsuitkeringen en de loonkostensubsidies worden gefinancierd via het bijstandsbudget. 2. De uitvoeringsmiddelen en het minimabeleid wordt gefinancierd via de algemene uitkering in het gemeentefonds. 3. De re-integratie- en begeleidingsmiddelen en de Wsw worden gefinancierd via de integratie-uitkering Participatie. • De financiering van de reintegratie- en begeleidingsmiddelen en de Wsw via de integratie-uitkering participatie is tijdelijk. De klassieke re-integratiemiddelen zijn in 2019 reeds overgeheveld naar de algemene uitkering in het gemeentefonds. Het voornemen is om vanaf 2023 nog een deel over te hevelen naar de algemene uitkering en de middelen voor de Wsw en nieuw beschut over te hevelen naar een decentralisatie uitkering. • Het budget voor de Wsw wordt elk jaar kleiner, omdat het aantal Wsw-ers kleiner wordt. • De bedragen voor de nieuwe doelgroepen worden – zowel in het bijstandsbudget, de re-integratie- en begeleidingsmiddelen en de uitvoering – elk jaar groter, met het groeien van de omvang van de nieuwe doelgroep wordt meegekeken. Er zijn eerder incidentele investeringen gedaan, de effecten zijn wisselend, er kunnen geen conclusies aan verbonden worden. Het is mede moeilijk aan te tonen, gezien de ontwikkeling op de arbeidsmarkt en de crisissen.

De besparingen zijn voornamelijk gericht op het werkleerbedrijf en staan vermeld in het door het door de vorige raad vastgestelde implementatieplan, te weten: a) Medewerkers SW en beschut werk ontwikkelen: KplusV heeft aangetoond dat bij Orionis sprake is van relatief veel personen die werkzaam zijn in interne werksoorten en dat dit ten koste gaat van aantallen personen die via begeleid werken, met loonkostensubsidie en via individuele detachering zijn geplaatst. Ook de aantallen groepsdetacheringen blijven ver achter bij het landelijk gemiddelde. Orionis gaat met alle medewerkers SW en beschut werk in gesprek over ontwikkeling. De verwachting is dat met 200 medewerkers ontwikkeltrajecten kunnen worden opgestart, waarbij de helft zich ontwikkelt naar een volgende trede op de werkladder. De andere medewerkers ontwikkelen zich binnen de huidige functie of naar een andere functie binnen dezelfde trede op de werkladder. Rekening houden met terugval is het doel dat 75 medewerkers een ontwikkelstap voorwaarts maken. b) Doorontwikkeling re-integratie: Bureau KplusV adviseert een toename van het aantal arbeidsontwikkeltrajecten te realiseren, als onderdeel van de totale catalogus aan trajecten en andere interventies waarmee GR Orionis Walcheren de bijstandspopulatie naar werk tracht te bemiddelen.

Daarvoor dient Orionis volgens KplusV wel eerst verbeteringen in kwaliteit en effectiviteit door te voeren. De afdeling Werk van Orionis Walcheren kan volgens het implementatieplan met de huidige middelen ruim 800

bijstandsklanten tegelijkertijd intensief ontwikkelen met als doel (begeleiding naar) zo regulier mogelijk werk. Vanuit deze trajecten is volgens Orionis behoefte aan circa 300 plaatsen voor werkplekleren. Dit in verschillende werksoorten en op verschillende niveaus. Ook wordt steeds meer een combinatie van werken en leren ingezet. Dit betekent enerzijds een groei van het aantal trajecten binnen het Werkleerbedrijf en anderzijds een sterke groei van externe werkleertrajecten. Om de effectiviteit en kwaliteit van het werkplekleren te vergroten, worden door Orionis verschillende maatregelen uitgewerkt en ingevoerd. c)

Planmatige rendementsverbetering: Vanaf oktober 2020 is door de directie van Orionis Walcheren gestart met gericht werken aan rendementsverbetering van het Werkleerbedrijf. De verwachte, eerste resultaten/opbrengsten daarvan werden door Orionis (meerjarig) verwerkt in de begroting(en) 2021/2022 van Orionis. Bureau KplusV bevestigd in haar rapport dat Orionis verschillende stappen tot verbetering in gang heeft gezet, zoals heronderhandeling van tarieven met huidige opdrachtgevers, doorbelasten van magazijnkosten en deels nieuwe opdrachtgevers met een betere prijsstelling binnen te halen. De adviezen van KplusV zijn in lijn hiermee. KplusV beschrijft daarnaast verschillende maatregelen die genomen kunnen worden door Orionis om de beïnvloedbare kosten te verlagen. Orionis bevestigd in het implementatieplan dat de doelstellingen alleen behaald kunnen worden als de kosten van het Werkleerbedrijf aanvaardbaar zijn. Daarvoor zijn kortweg de volgende stappen door Orionis, in lijn met het KplusV-rappport, al in gang gezet: slimmer werken, rendabele klantbediening, verlieslatende werksoorten rendabel maken of in uiterste geval afstoten en samenwerking met gemeenten.

Op basis van de adviezen uit het KplusV-rapport gaat Orionis aanvullend aan de slag met: de werksoorten in de buitendienst rendabeler maken, onderzoeken van de door KplusV aangekaarte mogelijke rendementsverbeteringen op het gebied van de activiteiten: schoonmaak, bedrijfsrestaurant en technische dienst.

d) Werkgeversdienstverlening: KplusV heeft in haar rapport ook kortweg een beeld gevormd van het absorptievermogen van de (regionale) arbeidsmarkt voor de doelgroep uit de Participatiewet. Oftewel: in hoeverre is de Zeeuwse arbeidsmarkt, en meer specifiek die op Walcheren, in staat om de doelgroep uit de Participatiewet op te nemen. KplusV concludeert:  Er is meer vraag dan aanbod in de arbeidsmarkt;  Er is voldoende vermogen van de arbeidsmarkt om de doelgroep op te nemen;  De doelgroep heeft relatief veel ondersteuning nodig;  De werkgevers vragen om ontzorging (begeleiding en ondersteuning). Orionis stelt in het implementatieplan vast dat de afgelopen jaren het BUIGtekort fors is afgenomen en de huidige werkgeversdienstverlening vooral succesvol is gebleken voor klanten met een kleine afstand tot de arbeidsmarkt. Om ook de doelgroep(en) met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt (bijstand en SW) succesvol en duurzaam te kunnen plaatsen op werk heeft Orionis hiervoor een aanvullende aanpak samengesteld (‘Werken naar vermogen’). Onderdeel hiervan is tevens een aanvullende werkgeversdienstverlening met instrumenten en arrangementen.

Voor re-integratie staan nog vragen open. opgenomen. Nee de besparingen blijven nog achter. Orionis geeft aan 2027 de besparingen behaald te

De huidige kadernota liep in 2022 af, inmiddels is het april 2023. Waarom is de kadernota niet eerder overgelegd? Betekent dit dat de vorige kadernota stilzwijgend is verlengd? Welke gevolgen heeft dat?

hebben. In november jl heeft een bijeenkomst plaatsgevonden waarin de uitgangspunten van de kadernota zijn gepresenteerd door Orionis. Inderdaad zolang de kadernota vanaf 2023 niet is vastgesteld, geldt de ‘oude’ kadernota. De nieuwe begroting hanteert vooralsnog de uitgangspunten uit de vorige kadernota. Op het moment dat een nieuwe kadernota is vastgesteld kan er bij een begrotingswijziging op ingespeeld worden.

Fractie PvdA Onderwerp: 3.2 Kadernota Orionis Walcheren Vraag Graag een toelichting op het klanten bestand. Er is wel een daling te zien, maar deze lijkt minder dan het gemiddelde. Hoe is dat te verklaren? De uitstroom naar werk, hoeveel mensen hebben op eigen kracht werk gevonden? En hoeveel zijn er daarbij geholpen door Orionis d.m.v. trajecten e.d. en wat werd er dat jaar ( 2022) totaal aan geld voor die trajecten uitgegeven. Kortom wat is het rendement van die inspanningen?

Behandeld door wethouder Vader

Antwoord De daling is kleiner dan het landelijk gemiddelde. Er zijn 315 mensen uitgestroomd (39%) wegens werkaanvaarding. Ongeveer 15 daarvan op eigen kracht, ongeveer 300 op basis van dienstverlening Orionis. Daarnaast zijn er 135 klanten geplaatst op een deeltijdbaan door dienstverlening Orionis. Vanuit dienstverlening Orionis dus totaal 435. Naast de uitstroom hebben we ook mensen preventief geholpen aan een baan. Deze mensen zijn dus niet eens ingestroomd in de uitkering. Neem bijvoorbeeld onze VSOpro aanpak waarbij we op de VSO scholen al leerlingen ontwikkelen en plaatsen op werk, zodat zij geen uitkering aan hoeven vragen. De re-integratie uitgaven betreffen niet alleen de mensen die volledig uitgestroomd zijn naar werk, maar ook klanten die een traject hebben doorlopen waarbij (nog) geen uitstroom is gerealiseerd of die een stapje hebben gemaakt op de participatieladder en de klanten die parttime zijn uitgestroomd naar werk. Daarnaast ook begeleiding van klanten die al eerder uitgestroomd zijn naar werk (jobcoaching) en begeleiding van Beschut Werkers (die bij Orionis zelf in dienst zijn).

Naast het aantal klanten wat uitstroomt naar werk was de uitstroom overig in 2022 bijna 2 x hoger. Wat was de reden van die uitstroom?

Hoeveel uitkeringen werden er na onderzoek, op initiatief van Orionis beëindigd en wat was de reden daarvan? En hoeveel zijn er daarvan in een later stadium weer toegekend? Kortom wat was het effect van die onderzoeken.

De investering in Orionis qua re-integratie vanuit Vlissingen is €3,3 miljoen en Walchers €5,9 miljoen. Orionis geeft aan daar 800 (van de 2800) Walcherse bijstandsgerechtigde van te kunnen begeleiden naar werk. Dat betekent dat een traject €7.375 kost (5,9 miljoen delen door 2800), daarvan stroomt ca 40% uit naar werk, dat zijn 320 mensen (op de totale bijstandspopulatie is dat 11%) Terug naar school 13 Andere inkomsten 30 Toewijsbaar aan handhaving 34 Verloop 321 (zoals aangaan relatie, AOW, overlijden, detentie, verhuizing) Overig 131 (zoals oorzaak bij partner, omzetting naar andere vorm, rest overig) Onbekend 50 Redenen voor beëindiging kunnen zijn: - Een andere woonsituatie dan opgegeven - Niet verschijnen op herhaalde oproepen voor inlichtingen of re-integratie - Het niet verstrekken van inlichtingen Daarnaast zijn er nieuwe aanvragen afgewezen na onderzoek. Het totaaloverzicht: Onderzoeken vanuit handhaving/sociale recherche hebben in 53 gevallen in een beëindiging/afwijzing geresulteerd, 31 in een voortzetting met gewijzigde norm en 104 in een ongewijzigde voortzetting. Hoeveel er daarvan achteraf weer ingestroomd zijn is niet te zeggen op deze korte termijn.

Als we kijken naar de totale uitstroom over de jaren 2021 en 2022 (900 uitkeringen 33% van

Theoretisch is dat juist. De praktijk is anders, zie de grafiek hieronder Dat ligt wat genuanceerder. Een deel van het clientenbestand (een klant zie je graag

het totaal). Dat zou in theorie inhouden dat het klantenbestand in 3 jaar “ververst” wordt en er dus sprake zou zijn van een gemiddelde korte uitkeringsduur. Graag hierop een toelichting.

terug, dat geldt niet voor de uitkering) zit langdurig in de uitkering. Het deel wat instroomt, heeft op dat moment vaak een kortere afstand tot de arbeidsmarkt en is daardoor ‘makkelijker’ bemiddelbaar.

bijstandsduur 30% 20% 10% 0%

Naast de uitstroom cijfers zijn de redenen instroom (reden toekenning uitkering) belangrijk omdat dit wellicht aanknopingspunten biedt om instroom te voorkomen. Graag hierop een toelichting en redenen met cijfers.

< 1 jaar 1-3 jaar 3-5 jaar

5-10 jaar

> 10 jaar

Mee eens, daarom is een integrale toegang ook van belang, zodat iemand die zich meldt ook direct op de juiste plek terecht komt. Beëindiging werk 126 Beëindiging scholing 40 afloop ww-uitkering 57 einde ander inkomen 79 verloop 294 (zoals einde relatie, einde detentie, verhuizing) oorzaak bij partner 13 overig 180ste plek(ken) terecht komt