01202022 Q&A 3.1 compleet bijlage 1

Memo Bijlage 5.3b

Van Naar

Dirk Wijkstra & Renske Fraanje Stuurgroep

Betreft

Preventie Zeeland

Datum

25-05-2020

Versie

1.0

Aanleiding Met de doordecentralisatie van de middelen voor Beschermd Wonen in 2022 en Maatschappelijke Opvang in 2025 is het van belang dat de dertien Zeeuwse gemeenten werk maken van de verdere uitvoering van de ambities zoals deze zijn opgesteld in de versnellingsagenda. Preventie is één van de onderdelen die vraagt om een verdere uitwerking. De Zeeuwse gemeenten hebben met de bestuurlijk vastgestelde versnellingsagenda uitgesproken dat er een ‘basispakket’ aan preventiemaatregelen komt waaraan zij zich committeren. Met de vaststelling wordt Zeeuwsbreed houvast gecreëerd voor grip op de in- en uitstroom binnen Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Met de vaststelling ligt een primaire focus en verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de preventiemaatregelen op lokaal niveau. Het basispakket van preventiemaatregelen wordt echter vorm gegeven vanuit de Zeeuwse samenwerkingsstructuur. Met het basispakket aan preventiemaatregelen wordt houvast gegeven aan de gemeenten op een aantal kernthema’s. Daarbinnen gaan gemeenten zelf afstemmen hoe zij hier vorm aangeven met de lokale aansluiting. Daarom is preventie ook een lokale verantwoordelijkheid waarbij zoveel mogelijk aangesloten dient te worden bij reeds bestaande lokale maatregelen.

Aan de andere kant wordt in deze notitie voorgesteld om juist ook onderling tussen gemeenten te kijken in hoeverre aansluiting gevonden kan worden bij elkaar in (sub-)regionale structuren als het gaat om producten of voorzieningen. Bovendien wordt separaat aan de lokale verantwoordelijkheid in ieder geval een

1/14

Zeeuwse kennisdelingsstructuur ingericht waarbij gemeenten ‘best practices’ met elkaar delen op het gebied van preventie. Het neerzetten van een basispakket voor gemeenten op het gebied van preventie is ingewikkeld. Preventie vraagt om maatwerk. Elke gemeente heeft zijn eigen structuur en zijn eigen vraagstukken. Bovendien zijn gemeenten soms ook al goed op weg en zijn er al veel maatregelen genomen op het gebied van preventie. Daarom is er voor gekozen om dit basispakket in te richten als een keuzepakket van (minimale) preventiemaatregelen. Elke gemeente kan op basis van de eigen structuur bepalen welke preventieactiviteiten goed aansluiten in de eigen gemeente. Per preventieactiviteit staan ‘good practices’ benoemd met daarbij de naam van de gemeente en/of een organisatie. Bij de gemeente en/of de organisatie is meer (achtergrond)informatie op te halen over de ‘good practices’.

Preventie in Zeeland Preventie kan het best worden gedefinieerd als activiteit om opschaling of escalatie te voorkomen. Dit houdt het volgende in: 1. Er wordt voorkomen dat mensen te maken krijgen met een verergering van problematiek (zoals bijvoorbeeld schulden, geen vaste woonplaats, huiselijk geweld, psychische kwetsbaarheid, etc); 2. Er wordt voorkomen dat mensen na opvang en/of behandeling te maken krijgen met een terugval in dezelfde of andere problematie; 3. Er wordt voorkomen dat mensen in behandeling en/of opvang komen door vroegtijdig te signaleren. De afgelopen periode is gesproken met de gemeenten Goes, Kapelle, Terneuzen, Schouwen-Duivenland en het CZW bureau. Daarnaast is ook met andere (niet gemeentelijke) partijen gesproken: organisaties Beveland Wonen, MIND/Stichting COMO & GGZ Vriendelijke Gemeente. Tot slot is een aantal documenten gelezen van betrokken gemeenten, de VNG en MIND. Aan de hand van de documenten en gesprekken zijn negen thema’s naar voren gebracht die centraal staan en waar werk van gemaakt dient te worden door elke Zeeuwse gemeente. De thema’s zijn: -

Ondersteuning op maat

-

Vroegsignalering

-

Netwerk

-

Betrekken en ondersteunen cliënt

-

Financiële positie cliënt

-

Expertise

-

Dagbesteding

2/14

-

Huisvesting Monitoring

1. Ondersteuning op maat Zoals hierboven vermeld: preventie vergt ondersteuning op maat. Dit geldt op het cliënt- en organisatieniveau. Wat is er nodig op organisatieniveau bij gemeenten om dit ‘maatwerk’ te realiseren op het niveau van de cliënt? En hoe wordt een goede aansluiting gevonden bij de behoeften van de cliënt. Cliënten hebben een een eigen verhaal en verschillende hulpvragen, dit leidt ook tot diversiteit in de voorzieningen die worden gevraagd door de cliënt. Aan de andere kant vraagt dit om flexibiliteit en domein-overstijgend denken en werken bij de gemeenten.

Gemeenten organiseren een multisciplinair, domeinoverstijgend en snel inzetbaar team om de cliënt waar nodig zo goed mogelijk te helpen en ondersteunen.

Opties zijn: -

Maatwerk bieden bij de uitstroom van cliënten uit BW/MO voorzieningen/behandelingen door het inzetten van een multidisciplinair team, dat domein-overstijgend werkt. Dit team moet minstens bestaan uit de cliënt zelf (en eventueel cliëntondersteuner), een gemeenteconsulent, de betrokken zorgaanbieder/begeleider van de cliënt en de woningcorporatie. Dit team kan aangevuld worden wanneer de situatie daarom vraagt. o Een voorbeeld van een dergelijk multidisciplinair team is ‘Team Thuis’. Onder andere de gemeente Schouwen- Duiveland werkt met Team Thuis.

-

Maatwerk bieden binnen de gemeentelijke organisatie door een multidsciplinair en domeinoversteigend team samen te stellen binnen de gemeente zelf, dat complexe casussen snel en effectief kan oppakken (voornamelijk ter voorkoming van verergering van problematiek). Dit team moet snel kunnen schakelen binnen de gemeente, maar ook met organisaties daarbuiten (zoals woningcorporaties, zorgaanbieders, opvang, zorgverzekeraars, gezondheidszorg, scholen, etc.). Dit team bestaat uit een paar kernpersonen die de passende hulp snel beschikbaar kunnen maken voor de cliënt. o

Een voorbeeld van een dergelijk team is het ‘Maatwerk Team’ in de gemeente Terneuzen, Terneuzen is momenteel bezig met het opzetten en ontwikkelen van een dergelijk team.

3/14

-

Maatwerk bieden door het inregelen van vaste, periodieke en regionale overlegstructuren voor het bespreken van complexe casussen die maatwerk vergen. Denk hierbij aan casussen op het gebied van acute zorg en/of veiligheid. o

In Zeeland zijn er verscheidene voorbeelden, zoals de OGGZnetwerken bij gemeenten op Walcheren, in de Oosterschelderegio en in Zeeuws-Vlaanderen.

2. Vroegsignalering Het opschalen van problematiek kan in een vroeg stadium worden voorkomen. Vroegsignalering kan er voor zorgen dat mensen niet verder verzanden in ernstigere problematiek of minder (heftige) terugvallen hebben. Het herkennen van signalen is een voorwaarde voor vroegsignalering. Daarom is het belangrijk dat gemeenten voldoende capaciteit en middelen vrijmaken voor het trainen van medewerkers en het gebruikmaken van instrumenten die vroegsignalering faciliteren. Gemeenten maken voldoende capaciteit en middelen vrij voor het trainen van medewerkers en het gebruikmaken van ‘preventie-instrumenten’ die vroegsignalering faciliteren. Opties zijn: -

Door het faciliteren van trainingen over het tijdig signaleren van (GGZ-)problematiek voor medewerkers van gemeenten (consulenten, POH’ers, huisartsen, wijkteams, etc.). Als er wordt ingezet op het herkennen van signalen, dan kan sneller de juiste interventie worden ingezet. o

Een voorbeeld van een training die mogelijk geschikt is, is de Mental Health First Aid Training (MHFA). Deze training wordt onder andere in Terneuzen georganiseerd.

o

Een voorbeeld is de samenwerking tussen ervaringsdeskundigen en Ypsilon in de Oosterscheldergio rondom de pilot over het thema ‘stigma’. Deze pilot richt zich op taalgebruik, bewustwording en bejegening van mensen met een psychische kwetsbaarheid. Bewustwording van (de effecten van) stigma draagt bij aan het herkennen van signalen.

o

MIND werkt middels een aantal methodes op de site ten behoeve van vroegsignalering. Hierbij worden alle betrokkenen geraadpleegd en getraind in het vormgeven van herstel en preventie.

4/14

-

Het faciliteren van het gebruik van instrumenten die de personen met GGZ-problematiek en hun omgeving helpen om passend en juist te handelen in geval van crisis. o

Een voorbeeld van een dergelijk instrument is de crisis/hulpkaart. Het is een instrument die op het moment van crisis de benodige informatie bevat zodat de omgeving de juiste maatregelen kan nemen om de persoon in crisis adequaat te helpen. In samenwerking met Hersteltalent wordt op Schouwen-Duiveland hier reeds mee gewerkt.

-

Een inventarisatie te maken van de behoefte aan voorlichting/training/informatievoorziening bij burgers. Hierbij dienen ook ervaringsdeskundigen bij betrokken te worden. Met de extramuralisering op komst is het goed om burgers mee te nemen, te informeren en behoeften te peilen met deze beweging. o Voorbeelden voor het betrekken van burgers/cliënten kunnen worden gevonden bij het kennisplatform van MIND. Ook werkplaats COMO in Zeeland werkt veel in het kader van ervaringsdeskundigheid, specifiek op het gebied van maatschappelijke opvang.

3. Netwerk Het inzetten van het netwerk is zowel belangrijk op cliëntniveau als op organisatieniveau. Kwetsbare mensen met (vooral lange geschiedenis aan GGZ-)problematieken en/of een lange geschiedenis in de maatschappelijke opvang hebben vaak nog maar een klein of zelfs geen netwerk meer. Inzetten op het krijgen en/of onderhouden van een netwerk is essentieel, zodat kwetsbare mensen kunnen terugvallen op hun netwerk als het wat minder gaat. Daarnaast is het hebben van een netwerk op organisatieniveau net zo belangrijk. Kwetsbare mensen hebben vaak probemen op verschillende leefgebieden. Bij het organiseren van preventie op deze leefgebieden is het belangrijk dat gemeenten ook snel kunnen schakelen met andere organisaties zoals woningcorporaties, zorgverzekeraars, maatschappelijk werk, zorgaanbieders, en andere betrokkenen. Het onderhouden van een duurzaam netwerk op organisatieniveau zorgt ervoor dat organisaties elkaar proactief weten te vinden.

Gemeenten faciliteren het opbouwen en behouden van een netwerk op client- en organisatieniveau

5/14

Opties zijn: -

Inzetten op het organiseren van een (professioneel) netwerk rondom de cliënt, om de client zo goed mogelijk te ondersteunen waar mogelijk en nodig. Om terugval op te vangen, verergering van problematiek snel te signaleren en de nodige interventie (opschaling van zorg) te organiseren. o

Een voorbeeld hiervan is het eerder genoemde ‘Maatwerk Team’ en ‘Team Thuis’. Zie de informatie onder het thema ‘ondersteuning op maat’.

o

De Wijkcirkel is een concept waarbij kwetsbare mensen met elkaar in contact worden gebracht, vaardigheden leren en elkaar helpen waar mogelijk. Het voordeel is dat het concept breed kan worden ingezet, voor mensen met uiteenlopende hulpvragen. Gemeenten Kapelle, Goes en Schouwen-Duiveland zijn hier reeds mee bezig.

o

In Zeeland is er een samenwerkingsagenda tussen de gemeenten en CZ (zorgverzekeraar) opgesteld. Als onderdeel van deze samenwerkingsagenda worden ook good practices verzameld die lokaal/subregionaal lopen. De samenwerkingsagenda tussen gemeenten en CZ focust zich o.a. op het maken van afspraken op het gebied van huisartsenzorg, samenwerking over steltsel, acute keten GGZ, POH GGZ jeugd.

o

Tot slot zijn ook partijen die zich inzetten voor het opbouwen en onderhouden van een netwerk van de klant. Voorbeelden hiervan zijn Hersteltalent (zij bieden ondersteuning d.m.v. het inzetten van ervaringsdeskundigheid) en Ypsilon (een verenging van familieleden en naasten van mensen met psychische kwetsbaarheid die zich sterk maken familie- en cliëntbelangenbehartiging).

-

Het opzetten van een kennisdelingsstructuur via het Ambtelijk Afstemmingsoverleg, waarbij het thema preventie een standaard onderwerp wordt van de agenda. In dit overleg wordt nieuwe (landelijke) input over preventiemaatregelen gedeeld. Daarnaast worden de positieve en negatieve ervaringen van preventiemaatregelen die gemeenten hebben ingezet besproken. Good practices worden gedeeld, zodat andere gemeenten hier eventueel ook hun voordeel mee kunnen doen.

-

Een inventarisatie te maken van ontmoetingsplaatsen en inloopvoorzieningen in de eigen gemeente. Dit zijn alle plekken in

6/14

de gemeente (en eventueel omliggende verbonden gemeenten) waar mensen terecht kunnen die geen dak boven het hoofd hebben of met GGZ-problematiek te maken hebben. o

In de MIND-atlas zijn een aantal van deze plekken benoemd in Zeeland. Dit kan een inspiratie zijn om deze plekken ook lokaal te inventariseren.

4. Betrekken en ondersteunen cliënt Zoveel als mogelijk moet de cliënt aan zet zijn in het geheel van preventie. Ook is het belangrijk om de omgeving en het netwerk (zie punt 3) van de cliënt, waar nodig en mogelijk, te betrekken. De mensen waar het om gaat kunnen uiteindelijk het beste uitleggen wat zij nodig hebben voor hun eigen herstel. Daarnaast kunnen mensen met ervaring in de Opvang en BW ook heel goed aangeven wat er goed gaat, wat er mist en wat er nodig is. Gemeenten zijn onder de Wmo verantwoordelijk voor het betrekken en ondersteunen van kwetsbare mensen.

Gemeenten zetten zich proactief in voor het betrekken en ondersteunen van de cliënt en overige cliëntbelangenbehartigingsorganisaties

Opties zijn: -

Betrekken van cliënten bij de ondersteuning van de cliënt als hij/zij beroep doet op een voorziening door middel van onafhankelijke cliëntondersteuning. Cliënten dienen hierop gewezen te worden. o

Een voorbeeld is de Oosterschelderegio die is geselecteerd als landelijke koploper onafhankelijke clientondersteuning. Zij zetten zich met andere partijen in om onafhankelijke clientondersteuning beter op de kaart te zetten.

o

Op Schouwen-Duiveland loopt een pilot voor onafhankelijke cliëntondersteuning via Stichting Hersteltalent.

-

Organiseren dat cliënten op beleidsniveau en op organisatieniveau kunnen participeren. Cliënten dienen immers ook op dit niveau regie over hun leven te behouden. Ervaringsdeskundigen kunnen vanuit hun eigen problematiek en ervaringen relevante informatie delen om de effectiviteit van (preventie)beleid te vergroten. o

Stichting Hersteltalent, Emergis, Zeeuwse Gronden en Leger des Heils hebben binnen de organisatie meerdere ervaringsdeskundigen in dienst welke ingezet kunnen worden voor dergelijke trajecten.

7/14

o

MIND en Werkplaats COMO hebben in hun publicatie1 een groot aantal voorbeelden neergezet over hoe participatie en belangenbehartiging gewaarborgd kan worden binnen Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang.

5. Financiële positie cliënt Een goede financiële uitgangspositie is zeer belangrijk voor de cliënt. Uit onderzoek in de gemeente Utrecht, bleek dat financiële problemen de voornaamste belemmering waren voor deelnemers om uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang te stromen.2 Soms zorgt een wankele financiële positie immers voor problemen op andere levensgebieden. Om terugval en eventuele escalatie te voorkomen dient, waar mogelijk, de cliënt ondersteund te worden in zijn financiële huishouding. Gemeenten, eventueel in samenspraak met andere partijen, dienen inzicht te krijgen in de financiële huishouding van de cliënt en moeten ondersteuning aanbieden waar dat gewenst is.

Gemeenten zetten zich in voor het toekomstbestendig maken van de financiële huishouding van de cliënt

Opties zijn: -

Gemeenten en partners krijgen inzichtelijk hoe de financiële huishouding van de cliënt eruit ziet en ondersteunen in het komen tot een verantwoord uitgavenpatroon en het eventueel aflossen van schulden. o

Gemeenten kunnen de financiële positie structureel meenemen in het multidisciplinaire team dat de casus van de cliënt behandeld. Zie daarvoor het eerdergenoemde maatwerkteam en Team Thuis. o Een aantal gemeenten in Nederland werkt waar het gaat om schulden intensief samen met bewindvoering in de gemeente/regio. Hierdoor kan snel geschakeld worden tussen gemeente en bewindvoering.

o

Ook is het mogelijk om afspraken te maken met de zorgverzekeraar of de woningcorporatie waarbij deze partijen betalingsachterstanden/schulden vroegtijdig/proactief melden bij de gemeente, zodat de partijen in overleg met de klant snel

Werkplaats COMO & MIND, (2019), ‘Droom en Daad. Inventarisatie van goede voorbeelden van beleidsparticipatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (BW en MO) en 1

versterkingswensen van de regio voor beleidsparticipatie en belangenbehartiging BW en MO’. 2 Leger des Heils (2017) Doorstroom opvang belemmerd door financiële knelpunten

8/14

en pragmatisch tot een oplossing kan komen. De gemeente Hulst heeft bijvoorbeeld al een convenant ondertekend samen met woningcorporaties, waarin afspraken staan genoemd. -

Gemeenten spannen zich in om de financiële positie van kwetsbare groepen snel in kaart te brengen en bieden daar waar mogelijk ondersteuning in het aanvragen van schuldhulpverlening of een uitkering. o

Het Leger des Heils heeft in haar rapport (zie voetnoot 2, p. 8) een groot aantal financiële knelpunten over het voetlicht gebracht.

6. Expertise De gemeenten in Zeeland hebben daarnaast uitgesproken dat expertise centraal moet staan in de uitwerking van lokale preventiemaatregelen. De sleutel om te komen tot een gedragen en duurzaam preventiebeleid is mensen en professionals inzetten op de onderdelen waar ze het best in zijn. Zoals veel onderdelen binnen preventie geldt: maak gebruik van de expertise die er al ligt binnen de Zeeuwse gemeenten. In een preventie essay van de VNG wordt het als volgt omschreven: “De oplossing ligt dan ook niet in het samensmelten of uitwissen van domeinen, maar in een goede samenwerking en uitwisseling tussen functies die elk hun expertise behouden”.

Gemeenten zetten zich in voor het betrekken en gebruikmaken van bestaande expertise op elk onderdeel van de preventiemaatregelen.

Opties zijn: -

Gemeenten en ketenpartners zorgen voor vaste en centrale aanspreekpunten op onderdelen die snel kunnen schakelen binnen de eigen organisatie en linken leggen met de juiste personen. Hierbij is het belangrijk om pragmatisch te werken, in te zetten op het anders denken en korte lijnen te bewerkstelligen tussen organisaties.

-

Maak gebruik van of sluit aan op bestaande expertises van andere gemeenten en organisaties (ook buiten Zeeland). Zorgaanbieders hebben kennis en expertise van de doelgroep en de zorginhoudelijke aspecten. Gemeenten kunnen vanuit gemeentelijk perspectief en verschillende beleidsdomeinen bijdragen en kennis inbrengen om tot een passende ondersteuning te komen. o Expertise kan worden aangetrokken van lokaal en nationaal bekende partijen zoals MIND, Phrenos, GGZ-vriendelijke Gemeente, RVS, COMO.

9/14

7. Dagbesteding Uit de gesprekken met de gemeenten en uit veel onderzoeken blijkt dat een zinvolle tijdsbesteding/dagbesteding/regulier werk een grote bijdrage levert aan het herstelproces van een klant en al veel kan voorkomen aan terugval/preventie van cliënten. Daarom is het van belang dat gemeenten een breed aanbod ontwikkelen van dagbestedingsfaciliteiten en activiteiten die kunnen bijdragen aan herstel en preventie.

Gemeenten stimuleren het gebruikmaken van dagbesteding voor de klant en zetten in op het meer toegankelijk maken van verschillende vormen van dagbesteding voor de klant.

Opties zijn: -

Gemeenten spannen zich in voor (een vorm van) ‘De Wijkcirkel’. Bij de wijkcirkel worden cliënten, onder begeleiding van een professional of vrijwilliger, aan elkaar gekoppeld om een zinvolle daginvulling te hebben. Op deze manier worden cliënten ondersteund, maar ontwikkelen ze ook een eigen netwerk. o

Eerder is De Wijkcirkel genoemd. Kapelle, Goes en SchouwenDuiveland zijn reeds actief met het concept van De Wijkcirkel.

-

Werk-leerbedrijven laat mensen meedoen in de samenleving op een manier die bij hun past. Voor sommige is dit een kleine stap in herstel, voor anderen is het een eerste stap naar weer zelfstandig of betaald werk. Werk-leerbedrijven voorzien in zinvolle dagbesteding.Dit draagt bij aan herstel en motiveert de cliënt.

-

Gemeenten spannen zich in om in beeld te brengen waar activiteiten en faciliteiten beschikbaar zijn, maar ook waar een ‘zachte landing’ voor de cliënt wordt gewaarborgd. Dit wordt in kaart gebracht en onder de aandacht gebracht. o

Voorheen werd gewerkt met vormen van een ‘stedelijk kompas’ waar e.e.a. in zichtbaar werd. Daarnaast heeft Platform 31 de datagedreven tool ‘woonzorgwijzer’. Gemeenten, corporaties en aanbieders brengen hiermee gebiedsgericht problematiek in kaart en kunnen op basis daarvan beleid maken in de wijken.

o

MIND gebruikt hiervoor de eerdergenoemde MIND-atlas. Ook deze tool kan hierbij nuttig zijn.

-

Gemeenten spannen zich in voor het behoud van regulier werk voor de cliënten en zoeken proactief naar oplossingen binnen de huidige werkzaamheden van de cliënt.

10/14

8. Huisvesting ‘Housing first’: het hebben van een thuis, een eigen plek is voor iedereen een basisbehoefte. Vooral voor mensen die uitstromen uit een BW of opvangvoorziening of kampen met problemen op meerdere leefdomeinen is het hebben van (weer) een eigen woning een eerste stap naar herstel en stabiliteit. Een verblijfplaats helpt immers om structuur aan te brengen in het leven van mensen en werkt preventief voor opschaling en escalatie. Het recente rapport van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) 2 toont andermaal aan dat huisvesting essentieel is voor een stabiele basis.

Gemeenten faciliteren en organiseren samen met ketenpartners (alle randvoorwaarden voor) huisvesting van kwetsbare mensen.

-

Gemeenten spannen zich in om (bestuurlijke) afspraken te maken tussen gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties. Deze afspraken zijn vooral belangrijk voor het geval casussen vastlopen en niet verder komen. Betrokken partijen kunnen dan beroep doen om de eerder gemaakte afspraken en de belegde veratnwoordelijkheden. o

Voorbeeld is het programma Weer Thuis! De oosterschelderegio heeft dit opgepakt en ook in ZeeuwsVlaanderen gaan ze hiermee aan de slag.

o

Ander voorbeeld is de pilot kansrijk wonen, een pilot van Zeeuwland en Emergis op Schouwen-Duiveland. De pilot is erop gericht om uithuiszetting te voorkomen.

o

Tot slot is ook het eerder genoemde Team Thuis een voorbeeld waarbij maatwerk wordt geboden doordat verschillende partijen samenwerken om de klant zo goed mogelijk te begeleiden bij de stap om weer terug op zichzelf te wonen in de wijk.

-

Gemeenten spannen zich in om te zorgen voor laagdrempelige tussenvoorzieningen/woonconcepten. Cliënten hoeven dan bij een terugval niet direct weer terug naar de voorziening waar ze vandaan kwamen. De cliënt kan dan verblijven in (semi) zelfstandige timeoutvoorziening dicht bij huis. Dit maakt het mogelijk dat mensen in hun eigen omgeving kunnen herstellen. Bovendien maakt dit de stap om weer op zichzelf te gaan wonen minder groot.

Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS), 2020, ‘Herstel begint met een thuis. Dakloosheid voorkomen en verminderen’. 2

11/14

-

Gemeenten spannen zich actief in op het behoud van woning voor de cliënt. Een stabiele uitgangspositie is immers zeer belangrijk voor deze groep.

9. Monitoring De effecten van preventie zijn moeilijk grijpbaar. Het is daarom essentieel dat gemeenten van het begin af aan de preventie-activiteiten actief monitoren. De preventiemaatregelen die gemeenten kiezen moeten transparant zijn, voor een langere tijd worden gevolgd, worden geëvalueerd en uitkomsten worden SMART geformuleerd. Alleen op deze manier kunnen positieve effecten ‘tastbaar’ worden gemeten. Dit motiveert om preventieprojecten duurzamer in te zetten, door te ontwikkelen en te verbeteren waar nodig. Een belangrijke rol is hierbij weggelegd voor het Ambtelijk Afstemmingsoverleg (AA). In het AA moet een structureel moment worden ingepland waarop gemeenten good practices’ met elkaar kunnen delen en elkaar kunnen wijzen op gestelde ambities. Op deze manier kunnen gemeenten elkaar ook scherp houden op de preventie-activiteiten die men heeft afgesproken met elkaar. Tevens kan in het AA gedeeld worden / een voorzet gedaan worden voor monitoring (hoe richt je dit in, wat willen alle gemeenten minimaal volgen).

Advies Een duurzame investering in preventie zorgt voor aantoonbare positieve effecten op de langere termijn. MIND verwijst hierbij vaak naar een Amerikaanse studie, die aantoont dat opgelopen trauma altijd doorwerkt in de rest van mensen hun leven.3 Hoe meer we dit trauma kunnen voorkomen hoe beter. De versnellingsagenda BW/MO biedt een basis voor de bovenstaande uitwerking van het onderdeel preventie. De invulling van de thema’s vergt per gemeente een andere aanpak, daarom zijn er enkele voorbeelden en handvatten gegeven. Er wordt geadviseerd om dit basispreventiepakket ter besluitvorming aan de 13 Zeeuwse gemeenten voor te leggen en hieraan een inspanningsverplichting te koppelen. Met de vaststelling van het basispreventiepakket geven gemeenten ook inzicht in wat zij doen op het gebied van preventie en nog gaan doen. Dit overzicht dient te worden gedeeld in het Ambtelijk Afstemmingsoverleg en vervolgens ook in de stuurgroep. 3

Adverse Childhood Experience Study (ACE study)

12/14

Er wordt geadviseerd om daarnaast tweejaarlijks in ieder geval het AA te gebruiken om een terugkoppeling te geven waar het gaat om de preventiemaatregelen.

Voorstel voor implementatie en planning Onderstaand is een overzicht/voorstel gemaakt met wat in welke maand gebeurd gedurende dit jaar. Maand/ Activiteit AA

Mei

Juni

Bespreken plan

Vaststellen plan

Augustus

September

Oktober

November

Bespreken uitwerking lokaal

Indienen kritieken

Update uitwerking lokaal Uitwerken preventie

Uitwerken preventie

Aan de slag

Aan de slag

In 2021 zal er een structurele kwartaal/halfjaarlijkse update komen op het gebied van preventie.

Bijlage 1 Lijst met namen organisaties ten behoeve van kennisdeling:

Voorbeelden

Organisatie

Team Thuis

Schouwen-Duiveland

Maatwerkteams

Terneuzen

OGGZ netwerken

Walcheren, Zeeuws-Vlaanderen en Oosterschelderegio

MHFA training

Terneuzen

Partnerconvenant

Hulst

Pilot Stigma

Oosterschelderegio, Ypsilon, MIND

Crisis-/hulpkaart

Schouwen-Duiveland

Regiekaarten/plekken/stedelijk kompas

MIND, Platform31

De Wijkcirkel

Kapelle, Schouwen-Duiveland en Goes

Netwerk van de cliënt

Stichting Hersteltalent, Ypsilon

Onafhankelijke cliëntondersteuning

Oosterschelderegio, Stichting Hersteltalent, Schouwen-Duiveland

13/14

December Update uitwerking lokaal

Vaststellen plan

Stuurgroep

Lokaal

Juli

Ervaringsdeskundigen

Stichting Hersteltalent, Emergis, Zeeuwse Gronden, Leger des Heils, Werkplaats COMO, MIND

Expertisepartijen

MIND, Phrenos, GGZ-vriendelijke gemeente, RVS, COMO, CZ, Leger des Heils

Werk-leerbedrijven

Emergis

Weer Thuis!

Zeeuws-Vlaanderen en Oosterscheldergio

Pilot Kansrijk Wonen

Zeeuwland, Emergis, Schouwen-Duiveland

14/14