Raadsvoorstel en -besluiten Woo geheimhouding en mandatering

Raadsvergadering datum

: 3 november 2025

Onderwerp

: Buiten behandelingstelling 12 Wooverzoeken

Portefeuillehouder

: Burgemeester M. Schrier

Zaaknummers

: 516027, 516028, 516029, 516031, 519127, 529129, 519130, 519133, 523303, 523304, 523306 en 523313

Beslispunten 1. Acht Woo-verzoeken aangaande geheimhouding over verschillende perioden buiten behandeling te stellen op grond van misbruik van recht; 2. Vier Woo-verzoeken aangaande geheimhouding over verschillende perioden buiten behandeling te stellen wegens het uitblijven van tijdige precisering; 3. Het mandaat voor de afhandeling van Woo-verzoeken gericht aan de gemeenteraad te verlenen aan de Woo-contactpersoon van de gemeente Vlieland.

Samenvatting De gemeente Vlieland heeft meerdere Woo-verzoeken ontvangen op grond van de Wet open overheid. Uit de aard en omvang van deze verzoeken blijkt dat zij vermoedelijk niet zijn ingediend met het doel om informatie openbaar te maken, maar om andere belangen te dienen. Daarom worden deze verzoeken buiten behandeling gesteld wegens misbruik van recht en het uitblijven van tijdige precisering. Om toekomstige Woo-verzoeken die aan de gemeenteraad zijn gericht binnen de wettelijke termijn van vier weken (met een mogelijke verlenging van twee weken) zorgvuldig te kunnen afhandelen, wordt voorgesteld om het mandaat voor de behandeling van Woo-verzoeken namens de raad te beleggen bij de Woo-contactpersoon van de gemeente Vlieland. Deze functionaris zal de verzoeken inhoudelijk behandelen en waar nodig afstemmen met de raad en de griffie. -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan de raad, 1. Aanleiding Het college, de burgemeester en de gemeenteraad heeft 12 Woo-verzoeken ontvangen van een aanvrager (bijlage 1-9). Het college heeft naar aanleiding van de eerste verzoeken een verzoek om nadere precisering verstuurd (bijlage 10). Per brief ontvangen op 14 oktober 2025 heeft verzoeker een brief gestuurd met een nadere precisering (bijlage 11).

Per brief ontvangen op 21 oktober 2025 heeft verzoeker nadere verzoeken aangekondigd (bijlage 12). De verzoeken lijken landelijk te zijn ontvangen. Zo zijn deze verzoeken o.a. besproken tijdens de juridische tweedaagse georganiseerd door de VNG en heeft het Adviescollege openbaarheid informatiehuishouden (ACOI) een advies en vervolgadvies uitgebracht aangaande deze Woo-verzoeken (bijlage 13a en b). Ook hebben inmiddels de eerste gemeenten een besluit genomen op de verzoeken (bijlage 14 en 15).

2. Beoogd resultaat De verzoeken buiten behandeling te stellen.

3. Relatie met omgevingsvisie Niet van toepassing, dit betreft de Wet open overheid.

4. Argumenten 1.1 Veelheid aan verzoeken Verzoeker heeft inmiddels een aanzienlijk aantal Woo-verzoeken ingediend. Tot op heden zijn twaalf verzoeken ontvangen, en verzoeker heeft aangekondigd dat er nog zes aanvullende verzoeken zullen volgen. Elk verzoek richt zich op de openbaarmaking van: • Alle documenten waarop geheimhouding is opgelegd of waarbij geheimhouding aan de orde is geweest; • Alle documenten die verband houden met besloten vergaderingen; • Alle documenten waarin de zoektermen ‘vertrouwelijk’ en ‘onder embargo’ voorkomen. Daarnaast verzoekt verzoeker in meerdere Woo-verzoeken expliciet om opheffing van de opgelegde geheimhoudingen.

Deze verzoeken zijn ingediend in de volgende Woo-verzoeken: Geheimhouding Datum Ontvangen periode briefhoofd 1-1-24/30-6-24 8 september 15 september 1-7-24/31-12-24 8 september 15 september 1-1-19/31-12-19 8 september 15 september 1-1-14/31-12-14 8 september 15 september 1-1-23/30-6-23 18 september 23 september 1-7-23/31-12-23 18 september 23 september 1-1-18/31-12-18 18 september 23 september 1-1-13/31-12-13 18 september 23 september 1-1-22/30-6-22 30 september 14 oktober 1-7-22/31-12-22 1 oktober 14 oktober 1-1-17/31-12-17 2 oktober 14 oktober 1-1-12/31-12-12 3 oktober 14 oktober 1-1-10/31-12-10 Aangekondigd 1-1-11/31-12-11 Aangekondigd 1-1-20/30-6-20 Aangekondigd 1-7-20/31-12-20 Aangekondigd 1-1-21/30-6-21 Aangekondigd 1-7-21/31-12-21 Aangekondigd

Zaaknummer 516027 516028 516029 516031 519127 519129 519130 519133 523303 533304 523306 523313

Referentie aanvrager D3J1P0 D3J1P1 D3J1P2 D3J1P3 D2J2P11 D2J2P10 D2J2P12 D2J2P12 D1J3P17 D1J3P18 D1J3P19 D1J3P20

1.2 Verzoeken geen bestuurlijke aangelegenheid Iedereen heeft het recht om een verzoek in te dienen op grond van de Wet open overheid (Woo). Dit recht is echter niet onbeperkt. De Woo bevat diverse waarborgen om oneigenlijk gebruik te voorkomen. Eén van deze waarborgen is dat een Woo-verzoek betrekking moet hebben op een bestuurlijke aangelegenheid (artikel 4.1, eerste lid, Woo). Een bestuurlijke aangelegenheid betreft het beleid van een bestuursorgaan, inclusief de voorbereiding en uitvoering daarvan. In het onderhavige geval is het verzoek gericht op documenten met geheimhouding, maar zonder nadere specificering. Hierdoor is niet duidelijk op welke concrete bestuurlijke aangelegenheid het verzoek ziet. Ook in de nadere motivering van de verzoeker is geen verduidelijking gegeven. Door het ontbreken van een duidelijke koppeling met een bestuurlijke aangelegenheid voldoet het verzoek niet aan de inhoudelijke eisen die de Woo stelt. Dit belemmert een doelgerichte beoordeling en verwerking van het verzoek, en vormt een grond om het verzoek buiten behandeling te laten. 1.3 Verzoeken hebben kennelijk een ander doel Het college heeft de verzoeker verzocht om zijn Woo-verzoeken nader te preciseren, conform artikel 4.1 van de Wet open overheid. Hierop is een reactie ontvangen met een nadere uitwerking.

Deze uitwerking bevat echter geen directe inhoudelijke antwoorden op de gestelde vragen. Het lijkt erop dat verzoeker een algemene brief met aanvullende punten heeft verstuurd, zonder daadwerkelijk in te gaan op de inhoud van het verzoek zoals door het college verzocht. Een voorbeeld hiervan is de verwijzing naar een vergoeding voor kopieën, zonder dat dit aansluit op de gevraagde verduidelijking. De ontvangen precisering roept daardoor juist méér vragen op dan dat zij het verzoek verduidelijkt. Dit belemmert een effectieve en doelgerichte behandeling van het verzoek. Daarnaast heeft verzoeker aangegeven uitsluitend per post te willen communiceren. Nu blijkt dat hij niet inhoudelijk reageert op de verstuurde post, ontstaat het vermoeden dat de verzoeken een ander doel dienen dan het verkrijgen van bestuurlijke informatie. De vraag rijst waarom verzoeker niet inhoudelijk reageert op een verzoek tot verduidelijking, terwijl hij aangeeft bereid te zijn tot afspraken over verstrekking. De Woo-verzoeken zijn zeer algemeen geformuleerd, kennen geen duidelijke begrenzing en zijn daardoor omvangrijk. Zonder nadere kaders of precisering zou behandeling leiden tot een disproportionele werkbelasting die niet binnen de beschikbare ambtelijke capaciteit uitvoerbaar is.

De Woo biedt in dergelijke gevallen ruimte om af te wijken van de wettelijke termijn en afspraken te maken over de aanlevering van documenten. Hoewel verzoeker aangeeft open te staan voor dergelijke afspraken, blijkt uit zijn reacties dat hij niet daadwerkelijk bereid is om hierover in gesprek te gaan. Op basis van de aard van de verzoeken, de wijze van communicatie en het uitblijven van inhoudelijke reactie, ontstaat het gegronde vermoeden dat verzoeker een ander doel nastreeft dan transparantie. Het lijkt erop dat de verzoeken zijn ingediend met het oog op het creëren van juridische procedures, het belasten van de ambtelijke capaciteit en het verkrijgen van proceskostenvergoedingen en dwangsommen. Dit vermoeden wordt bevestigd door het feit dat verzoeker op 28 oktober 2025 pro forma bezwaar heeft ingediend tegen vier besluiten van het college, waarin deze Woo-verzoeken – conform het voorgestelde onder punt 2 – buiten behandeling zijn gesteld (bijlage 17). Deze bezwaren zijn ingediend kort nadat het college op 8 oktober 2025 de besluiten heeft genomen (bijlage 16).

1.4 Misbruik is aannemelijk Hoewel het beginsel van openbaarheid centraal staat in de Woo, geldt dat het beroep op misbruik van recht slechts in uitzonderlijke gevallen mag worden toegepast. In deze zaak is er echter voldoende aanleiding om aan te nemen dat sprake is van misbruik van recht. De verzoeken zijn algemeen geformuleerd, omvangrijk en niet gericht op het verkrijgen van concrete bestuurlijke informatie. De wijze van indiening, het uitblijven van inhoudelijke reactie op verzoeken tot precisering, en het vasthouden aan communicatie per post zonder inhoudelijke opvolging, wijzen erop dat de verzoeker kennelijk een ander doel nastreeft dan transparantie. Dit vermoeden wordt versterkt door het feit dat verzoeker direct na het buiten behandeling stellen van vier verzoeken op 8 oktober 2025, op 28 oktober 2025 pro forma bezwaar heeft ingediend tegen deze besluiten. Er zijn sterke aanwijzingen dat de verzoeken zijn ingediend met het oog op het creëren van juridische procedures, het belasten van de ambtelijke capaciteit en het verkrijgen van proceskostenvergoedingen en dwangsommen.

Dit patroon komt overeen met eerdere uitspraken waarin misbruik van recht werd aangenomen, zoals: • ECLI:NL:RVS:2016:3140 – waarin de Raad van State oordeelde dat het herhaaldelijk indienen van verzoeken zonder reëel belang misbruik oplevert; • ECLI:NL:RBMNE:2024:4876 – waarin de rechtbank Midden-Nederland vaststelde dat het Wooverzoek niet was gericht op het verkrijgen van informatie, maar op het genereren van procedures en vergoedingen. Gelet op het bovenstaande is het aannemelijk dat verzoeker het Woo-verzoek gebruikt voor een ander doel dan waarvoor de Woo is bedoeld. Daarmee is sprake van misbruik van recht. Op grond van artikel 4.6 Woo kan het verzoek in dat geval buiten behandeling worden gesteld. 2 Eerste 4 verzoeken niet binnen termijn gepreciseerd De eerste vier Woo-verzoeken, ontvangen op 15 september 2025, kunnen op een andere wettelijke grondslag buiten behandeling worden gesteld dan misbruik van recht. De Woo bepaalt in artikel 4.1, derde lid, dat een verzoek buiten behandeling kan worden gelaten indien de verzoeker niet binnen een redelijke termijn reageert op een verzoek tot precisering. In deze zaak heeft het college op 18 september 2025 een verzoek tot precisering verstuurd. De reactie daarop is pas ontvangen op 14 oktober 2025, bijna twee weken ná de gestelde termijn van twee weken.

Daarmee is niet voldaan aan de vereiste tijdige reactie, en is het verzoek onvoldoende geconcretiseerd om inhoudelijk te kunnen worden behandeld. Op grond hiervan kunnen de vier verzoeken buiten behandeling worden gelaten conform artikel 4.6 Woo, waarin wordt verwezen naar de mogelijkheid om verzoeken buiten behandeling te stellen bij het uitblijven van een tijdige en adequate precisering. Deze vier verzoeken zijn reeds op 8 oktober 2025 door het college buiten behandeling gesteld. Omdat de ingediende verzoeken mede zijn gericht aan de gemeenteraad, dient de raad formeel eveneens een besluit te nemen over het buiten behandeling stellen van deze verzoeken.

3 3.1 Termijnen zeer krap De Wet open overheid (Woo) bepaalt dat een bestuursorgaan binnen vier weken moet beslissen op een Woo-verzoek. Deze termijn kan eenmalig met maximaal twee weken worden verlengd. Tot op heden is er geen Woo-verzoek ontvangen dat specifiek aan de gemeenteraad is gericht. Hierdoor is deze situatie nog niet eerder aan de orde geweest. Gezien de beperkte wettelijke termijn en het vergaderschema van de raad, is het echter niet altijd haalbaar om elk toekomstig Woo-verzoek binnen de gestelde termijn door de raad zelf te laten behandelen. Om de tijdige en zorgvuldige afhandeling van Woo-verzoeken te waarborgen, wordt voorgesteld om de bevoegdheid tot het behandelen van Woo-verzoeken gericht aan de raad te mandateren aan de Woocontactpersoon van de gemeente. De Woo-contactpersoon zal de verzoeken inhoudelijk behandelen en waar nodig afstemmen met de griffie en met u als raadsleden. U ontvangt in alle gevallen zowel het Woo-verzoek als het besluit dat daarop wordt genomen, ter kennisname. Hiermee blijft de raad geïnformeerd en betrokken bij de afhandeling, zonder dat de wettelijke termijnen in het gedrang komen.

3.2 Wettelijke grondslag mandatering woo-besluit De gemeenteraad is een bestuursorgaan en mag op grond van artikel 10:3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevoegdheden mandateren, tenzij: • bij wettelijk voorschrift anders is bepaald, of • de aard van de bevoegdheid zich tegen mandaatverlening verzet. De Woo bevat geen expliciete bepaling die mandaatverlening uitsluit. Er is dus geen wettelijk voorschrift dat mandatering van Woo-bevoegdheden door de raad verbiedt. Daarnaast kent de Woo in artikel 4.7 een bepaling over de aanwijzing van een Woo-contactpersoon. Deze bepaling bevestigt dat een bestuursorgaan een functionaris mag aanwijzen die verantwoordelijk is voor de afhandeling van Woo-verzoeken. Hoewel dit artikel geen mandaatregeling betreft, onderstreept het wel dat de Woo ruimte biedt voor functionele toedeling van verantwoordelijkheden binnen een bestuursorgaan. Gelet hierop is er geen juridische belemmering om de bevoegdheid tot het nemen van besluiten op Wooverzoeken namens de raad te mandateren aan een daartoe aangewezen functionaris, zoals de Woocontactpersoon. De aard van de bevoegdheid, het nemen van besluiten op verzoeken om openbaarmaking, verzet zich niet tegen mandatering, mits de raad geïnformeerd blijft en de mandaatverlening zorgvuldig wordt vastgelegd.

3.3 Mandaat besluit publiceren Conform de wet elektronisch publiceren het mandaatbesluit als los besluit publiceren via officielebekenmakingen.nl 5. Kanttekeningen/risico’s Tegen het besluit om de Woo-verzoeken buiten behandeling te stellen staat bezwaar en beroep open. Hoewel deze rechtsmiddelen formeel beschikbaar zijn, wordt de kans van slagen als beperkt ingeschat. Dit oordeel is gebaseerd op de aard en omvang van de verzoeken, de wijze van indiening, en de landelijke lijn in vergelijkbare casussen. Het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouden (ACOI) heeft in meerdere adviezen gewezen op de mogelijkheid om verzoeken buiten behandeling te stellen bij misbruik van recht of bij het uitblijven van een tijdige precisering. Daarnaast blijkt uit jurisprudentie dat bestuursorganen in vergelijkbare situaties succesvol een beroep hebben gedaan op de antimisbruikbepaling van artikel 4.6 Woo.

6. Uitvoering Besluit aangetekend en per gewone post versturen (bijlage 18). Mandaatbesluit publiceren via DROP zodat deze in te zien is op officielebekenmakingen.nl

7. Communicatie Enkel per post

8. Financiën Geen bijzonderheden.

9. Juridische Zaken Zie onder 4 en 5.

10. Bijlagen Bijlage 1-9 – Verschillende Woo-verzoeken Bijlage 10 – Verzoek nadere precisering (gemeente) Bijlage 11 – Nadere precisering Woo-verzoeken (aanvrager) Bijlage 12 – Planning behandeling Woo-verzoeken (aanvrager) Bijlage 13a – ACOI advies behandeling Bijlage 13b – ACOI vervolg advies behandeling Bijlage 14 – Besluit Zaanstad Bijlage 15– Besluit Utrecht Bijlage 16 – Besluit college 8 oktober Bijlage 17 – Pro forma bezwaar Bijlage 18 – Concept besluit 12 woo-verzoeken namens de raad, het college en de burgemeester. Vlieland, 30 oktober 2025 Burgemeester en wethouders van Vlieland, M. Schrier, burgemeester A. Idema, gemeentesecretaris

De raad van de gemeente Vlieland, gelezen:

het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 oktober 2025

overwegende dat: • • • • •

de gemeente Vlieland twaalf Woo-verzoeken heeft ontvangen die zijn gericht aan het college, de burgemeester en de gemeenteraad; de verzoeken zeer algemeen zijn geformuleerd en niet zijn gericht op het verkrijgen van concrete bestuurlijke informatie; vier Woo-verzoeken niet binnen de gestelde termijn zijn gepreciseerd, ondanks een verzoek daartoe; acht Woo-verzoeken kenmerken van misbruik van recht vertonen, zoals bedoeld in artikel 4.6 van de Wet open overheid; het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouden (ACOI) en jurisprudentie (o.a. ECLI:NL:RVS:2016:3140 en ECLI:NL:RBMNE:2024:4876) bevestigen dat dergelijke verzoeken buiten behandeling kunnen worden gesteld;

gelet op: • •

artikel 4.1 en 4.6 van de Wet open overheid; de Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht;

B E S L U I T: 1. Acht Woo-verzoeken aangaande geheimhouding over verschillende perioden buiten behandeling te stellen op grond van misbruik van recht; 2. Vier Woo-verzoeken aangaande geheimhouding over verschillende perioden buiten behandeling te stellen wegens het uitblijven van tijdige precisering; Aldus vastgesteld in de raad van de gemeente Vlieland in zijn openbare vergadering van 3 november 2025 de griffier,

de voorzitter,

G. van Essen

M. Schrier

De raad van de gemeente Vlieland, gelezen:

het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 oktober 2025

overwegende dat: •

•

de wettelijke termijn voor behandeling van Woo-verzoeken (vier weken, met een mogelijke verlenging van twee weken) in de praktijk te kort is om verzoeken via de reguliere besluitvorming van de raad af te handelen; het noodzakelijk is om mandaat te verlenen aan de Woo-contactpersoon van de gemeente Vlieland om namens de raad Woo-verzoeken af te handelen;

gelet op: • • •

de Gemeentewet; de Wet open overheid; hoofdstuk 10 van de Algemene wet bestuursrecht;

B E S L U I T: 1. Het mandaat voor de afhandeling van Woo-verzoeken gericht aan de gemeenteraad te verlenen aan de Woo-contactpersoon van de gemeente Vlieland. Aldus vastgesteld in de raad van de gemeente Vlieland in zijn openbare vergadering van 3 november 2025 de griffier,

de voorzitter,

G. van Essen

M. Schrier