Raadsvoorstel en -besluit Toeristisch beleid 2024

Raadsvergadering datum

: 25 maart 2024

Onderwerp

: Toeristisch beleid 2024

Portefeuillehouder

: Wethouder M. Vellinga

Zaaknummer

: 327339

Beslispunten 1. Het uitgangspunt te onderschrijven dat de gemeente in moet zetten op het borgen van Vlieland als aantrekkelijke toeristische bestemming en dat het toerisme tegelijkertijd moet bijdragen aan de brede welvaart op het eiland. 2. Kennis te nemen van de context waarin dit beleid is ontwikkeld en de impact van de sector op de leefomgeving. 3. In te stemmen met de vijf speerpunten die in het concept-beleidsstuk worden genoemd, namelijk; (1) evenwichtige benutting van de seizoenen, (2) eigenaarschap en behoud van kernwaarden, (3) leefbaarheid en gastheerschap, (4) Vlieland als duurzame bestemming en (5) samenhang marketing en informatievoorziening 4. Bovenstaande punten, overige uitgangspunten en randvoorwaarden vast te leggen in het beleidsstuk “Toeristisch beleid op Vlieland – werken aan balans”. Samenvatting Naar aanleiding van het vaststellen van de startnotitie ‘Toeristisch beleid Vlieland’ in januari 2023 is er in het voorjaar gestart met het ontwikkelen van nieuw toeristisch beleid. Toerisme is de belangrijkste economische pijler van het eiland. Het is van belang dat deze sector ook in de toekomst vitaal blijft en dat dat gebeurt in een goede balans met de inwoners en de natuur op het eiland. Om recht te doen aan ieders belangen is gekozen voor een uitgebreid participatietraject.

Deze beleidsvisie is dan ook een coproductie van de gemeente, inwoners, ondernemers in de toeristische sector en aanverwante stakeholders. Met dit toeristisch beleidsplan wil de gemeente niet alleen zorgen voor Vlieland als een aantrekkelijke bestemming voor toerisme, maar zien we toerisme ook als middel om bij te dragen aan de brede welvaart op het eiland. Het nu voorliggende beleid formuleert een vijftal speerpunten waar we met elkaar - gemeente, inwoners en de sector – samen aan moeten werken. Alleen door samen te werken kunnen we blijvend werken aan de goede balans tussen de komst van de toerist en het behoud van de leefbaarheid voor het eiland. -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan de raad, 1. Aanleiding In het raadsbreed programma 2022-2026 staat vermeld onder punt 20: actualiseer de toeristische visie.

2. Beoogd resultaat Nieuw toeristisch beleid waar inwoners en ondernemers zich in kunnen vinden en dat een leidraad biedt voor de komende jaren.

3. Argumenten 1.1 Toerisme is de belangrijkste economische pijler en genereert veel werkgelegenheid. Het spreekt voor zichzelf dat de komst van toeristen naar het eiland ervoor zorgt dat er werk is op het eiland. Er is economisch gezien een sterkte afhankelijkheid van de sector. Vrijwel alle bedrijvigheid op Vlieland heeft een relatie met het toerisme. Het is dan ook van groot belang om ervoor te zorgen dat deze sector ook in de toekomst vitaal blijft en Vlieland een aantrekkelijke locatie blijft voor toeristen. 1.2 De komst van toeristen zorgt voor het behoud van voorzieningen. Naast het feit dat toerisme de belangrijkste pijler is voor de economie en werkgelegenheid zorgt de komst van toeristen ook voor een relatief hoog voorzieningenniveau. Het hebben van deze voorzieningen zorgt ervoor dat het op Vlieland prettig wonen en leven is en het is dan ook van groot belang dat dit in stand wordt gehouden. 2.1 Het beleid is ontwikkeld met behulp van een breed opgezet participatietraject. Inwoners hebben de gelegenheid gekregen om via een enquête aan te geven hoe zij naar het toerisme op Vlieland kijken. Daarnaast is er een klankbordgroep samengesteld met vertegenwoordigers uit de sector en van buiten de sector op Vlieland die we gedurende het proces meerdere keren hebben geconsulteerd.

In de laatste sessies met deze klankbordgroep is uitgesproken dat de gehele klankbordgroep zich kan vinden in het nu voorgestelde beleid. Met een aantal ondernemers en relevante organisaties (zoals de VVV, stakeholders vanuit het Toeristisch Platform Vlieland en Staatsbosbeheer) zijn verdiepende gesprekken gehouden. Ook is er met jongeren een aparte bijeenkomst georganiseerd om hun visie op het vraagstuk te bespreken. Daarnaast is het beleid geënt op een deskstudie van relevante beleidsstukken en onderzoeken, zoals het bezoekersonderzoek op Vlieland. Het Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd heeft ons in het visietraject ondersteund. 2.2 De komst van toeristen moet de draagkracht van het eiland niet overschrijden Om een goed beeld te krijgen van de draagkracht van het toerisme is onder andere een inwonersonderzoek gedaan en een balanstafel georganiseerd. De draagkracht van het eiland: het vermogen om bezoekers te ontvangen, zonder dat negatieve gevolgen optreden voor de leefbaarheid of leefomgeving. Gevolgen kunnen zowel betrekking hebben op de sociale als de fysieke aspecten. Wat betreft de sociale draagkracht; de meeste inwoners vinden dat de voordelen van toerisme opwegen tegen de nadelen van toerisme, maar balans is wel een aandachtspunt (pagina 13 concept-beleid). De fysieke draagkracht wordt volgens het onderzoek ook niet structureel overschreden.

Volgens de experts veroorzaken toerisme en recreatie geen structureel hoge druk op de meeste aspecten van de leefomgeving, behalve als het gaat om de druk op de woningmarkt (pagina 14). 3.1 De vijf genoemde speerpunten geven invulling aan een strategie om te werken aan die goede balans waarover wordt gesproken in het stuk. Hieronder een opsomming van de speerpunten. Dit is terug te lezen in hoofdstuk 4 in het beleidsstuk. Evenwichtige benutting van de seizoenen - Het doel van dit speerpunt is een optimale benutting van de seizoenen zodat er meer vast personeel kan worden aangehouden. Deze vaak jongere doelgroep binden aan het eiland kan bijdragen aan een stabielere en vitalere samenleving. Jonge mensen kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat de banen op het eiland worden gevuld, er voldoende vrijwilligers zijn bij de KNRM en de brandweer, of zorgen voor jonge aanwas op het eiland. Het binden van vast personeel aan het eiland draagt daarmee bij aan het in stand houden van de basisvoorzieningen voor de inwoners. Eigenaarschap en behoud kernwaarden - Vlieland zet in op eigenaarschap van Vlieland door de eilanders zelf met behoud van de kernwaarden die het eiland zo speciaal maken.

Leefbaarheid en gastvrijheid - Door de leefbaarheid en de gastvrijheid op Vlieland te vergroten blijft Vlieland een prettig thuis voor inwoners en een aantrekkelijke, gastvrije en toegankelijke bestemming voor gasten. Vlieland als duurzame bestemming - Vlieland wil verder inzetten op het eiland als duurzame toeristische bestemming en samen met de sector inzetten op concrete verduurzamingsstappen. Samenhang marketing en informatievoorziening - Vlieland wil met alle stakeholders meer samenhang creëren in marketing en informatievoorziening om actiever bestemmingsmanagement te kunnen voeren.

4. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Het nu voorgestelde toeristisch beleid sluit voor een groot deel aan bij het vorige beleid. Het voorgestelde beleid bouwt voort op het bestaande beleid. Dat is logisch want de kernwaarden en een deel van de uitgangspunten zijn niet veranderd. Deze kernwaarden en uitgangspunten zijn door middel van het participatietraject nu beter onderbouwd. Bovendien is de verbinding met brede welvaart en leefbaarheid nadrukkelijker gelegd en bieden de speerpunten meer richting aan een concrete invulling. 2.1 Een breed opgezet participatietraject is geen garantie voor een volledig, door inwoners en ondernemers, gedragen beleid. De ontwikkeling van dit beleid is dermate breed geweest dat elke inwoner of ondernemer zijn of haar visie heeft kunnen geven op de toekomst van het toeristisch beleid. Dit houdt echter niet in dat iedereen zijn of haar geluid terug hoort in het nu voorliggende beleid. Het is dan ook aan de gemeenteraad om hier de juiste keuzes in te maken. Wel is het zo dat op bewonersavonden en in de klankbordgroep bijeenkomst een hoog draagvlak was voor de voorgestelde speerpunten.

5. Uitvoering Na het vaststellen van dit beleidsstuk zal er nog dit voorjaar worden gestart met het uitwerken van een concreet uitvoeringsprogramma. Een voorzichtige start is hier al mee gemaakt in hoofdstuk 4. Dit concrete programma zal met stakeholders gezamenlijk worden gemaakt. De TPV zal hier een belangrijke partner in zijn maar verschillende speerpunten vragen ook om andere samenwerkingen. Zodra het programma gereed is zal dit ter kennisname worden toegezonden naar de gemeenteraad. 6. Communicatie Op de website van de gemeente wordt de projectpagina van de ontwikkeling van het toeristisch beleid aangevuld en daar zijn ook tevens de stukken te raadplegen.

7. Financiën Het uitvoeringsprogramma zal ook om de nodige financiën vragen. We komen daar middels de gebruikelijke wegen bij u op terug.

8. Juridische Zaken n.v.t.

9. Bijlagen 1. Concept Toeristisch beleid gemeente Vlieland – werken aan balans. 2. Uitkomsten bezoekersonderzoek 2022-2023 3. Startnotitie Toeristisch beleid

Vlieland, 27 februari 2024 Burgemeester en wethouders van Vlieland, M. Schrier, burgemeester A. Idema, gemeentesecretaris

De raad van de gemeente Vlieland, gelezen:

het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 februari 2024

overwegende dat:

- De gemeenteraad een startnotitie heeft aangenomen waarin ze opdracht geeft nieuw toeristisch beleid te ontwikkelen; - Het huidige beleid geactualiseerd dient te worden; - Er een breed participatietraject heeft plaatsgevonden waaruit de draagvlak voor dit beleid blijkt;

B E S L U I T: 1. Het uitgangspunt te onderschrijven dat de gemeente in moet zetten op het borgen van Vlieland als aantrekkelijke bestemming voor toerisme, en dat toerisme tevens een middel is om bij te dragen aan de brede welvaart op het eiland. 2. Kennis te nemen van de context waarin dit beleid is ontwikkelt en de impact van de sector op de leefomgeving. 3. In te stemmen met de vijf speerpunten die in het concept-beleidsstuk worden genoemd, namelijk; (1) evenwichtige benutting van de seizoenen, (2) eigenaarschap en behoud kernwaarden, (3) leefbaarheid en gastheerschap, (4) Vlieland als duurzame bestemming en (5) samenhang marketing en informatievoorziening 4. Bovenstaande punten, overige uitgangspunten en randvoorwaarden vast te leggen in het beleidsstuk “Toeristisch beleid op Vlieland – werken aan balans”.

Aldus vastgesteld in de raad van de gemeente Vlieland in zijn openbare vergadering van 25 maart 2024 de griffier,

de voorzitter,

M.G. Brinksma-Brandenburg

M. Schrier