Raadsvoorstel- en besluit Toekomstscenario Flidunen

Raadsvoorstel Raadsvergadering d.d.

2 maart 2026

Zaaknummer

420297

Portefeuillehouder

Burgemeester M. Schrier

Onderwerp

Toekomstscenario Flidunen

Beslispunten 1. In te stemmen met het scenario Duurzaam renoveren: het sportcentrum Flidunen toekomstbestendig te maken voor minimaal 25 jaar; 2. In principe in te stemmen met het totaal benodigd investeringskrediet van €6.589.860,00; 3. Voor 2026 van dit investeringskrediet een bedrag van €928.966,67 beschikbaar te stellen voor de start van de renovatie; 4. In te stemmen met het onderzoeken van de genoemde dekkingsmogelijkheden en afschrijvingsmethodiek en de uitwerking hiervan op te nemen in de begroting 2027.

Samenvatting In oktober 2024 heeft de raad opdracht gegeven 5 toekomstscenario’s voor het sportcentrum Flidunen verder te onderzoeken en de bevindingen hiervan te rapporteren om hiermee een goed beargumenteerd toekomstscenario te kiezen voor Flidunen. Ondersteund door diverse experts op gebied van exploitatie en techniek, aangevuld door informatie van de goed bezochte bewonersavond en enquête onder 566 bewoners en toeristen, wordt een pragmatische op Vlieland toepasbare koers voorgesteld. De voorgestelde koers is kortgesloten met het nieuwe bestuur van Flidunen. Dit heeft geleid tot het voorliggende voorstel voor het scenario: Duurzaam renoveren. Dit scenario zorgt voor een toekomstbestendige strategie voor Flidunen voor minimaal de komende 25 jaar. De focus hierin komt te liggen op drie aspecten: zorgdragen voor kwalitatieve zwembadtechniek, een verduurzamingsslag om kosten te reduceren en een kwaliteitsslag in voorzieningen en uitstraling.

Aanleiding De huidige staat van het zwembad en de wens vanuit het dagelijks gebruik door zowel bewoners als toeristen vraagt om een impuls. De (technische) staat van het gebouw en de installaties zijn verouderd en voldoen niet meer aan de huidige maatstaven. Hoewel de laatste twee onderhoudsperiodes in de uitstraling en regelgeving een positieve werking hebben gehad, zullen er grotere investeringen gedaan moeten worden. Hierin heeft de raad in oktober 2024 meegegeven: “het zwembad mag niet sluiten”. Daarbij gaf de goed bezochte bewonersavond en de uitgezette enquête onder 566 bewoners en toeristen (bijlage 3 & 4) meerdere verbeterpunten en kansen die de kwaliteit van het gehele sportcentrum kunnen verhogen. Daarnaast zijn diverse externe adviezen uitgebracht om op gebied van techniek en duurzaamheid de juiste keuzes te maken (bijlage 5-8). Vervolgens zijn deze ook met de gemeenteraad en het huidige bestuur van Flidunen besproken om te komen tot een scenario wat het meest passend is voor Vlieland.

1/9

Beoogd resultaat Het doel is het realiseren van een toekomstbestendige sportcentrum Flidunen dat voldoet aan de ambities in sport en bewegingsbeleid, voldoen aan de wettelijke eisen en een verbeterslag maken op gebied van duurzaamheid en uitstraling. Een aantrekkelijk Flidunen speelt daarnaast ook een rol in het toeristisch product en daarmee de aantrekkelijkheid van Vlieland als vakantiebestemming. Belangrijke uitdaging hierin zijn de financiële beperkingen die gemeente Vlieland op dit moment ervaart en ook richting de komende jaren verwacht. Om deze tegenstellingen te kunnen beslechten, wordt gekozen voor een praktische, pragmatische aanpak in vorm van het scenario Duurzaam renoveren (bijlage 1 en 2) waarmee we keuzes maken om de komende 25 jaar toekomstbestendig uit te stippelen.

Relatie met omgevingsvisie In de Omgevingsvisie Vlieland is sport een belangrijk thema. Zo wordt benoemd dat de gemeente het streven heeft om zoveel mogelijk bewoners in beweging te krijgen in het kader van gezondheid, preventie en (sociaal) welzijn. Hierin speelt sportcentrum Flidunen een belangrijke rol. Daarmee draagt het sportcentrum bij aan de leefbaarheid op het eiland.

Argumenten 1.1 De externe adviezen hebben niet geleid tot een scenario wat één op één is overgenomen Naar aanleiding van de opdracht uit de startnotitie om verschillende scenario’s uit te werken, hebben Hospitality Group en Breet Consultancy onderzoek gedaan naar de toekomst van Flidunen. Daarnaast heeft HCL advies gegeven over de impact met betrekking tot verduurzaming (bijlage 5-8). De uitwerking van de scenario’s bieden inzicht in de mogelijke keuzes en de bijbehorende gevolgen op zowel technisch, functioneel als duurzaamheidsvlak. Vervolgens is op basis van de gegeven adviezen een afweging gemaakt over een passend scenario, passend bij Vlieland. Deze afwegingen en het voorgestelde scenario Duurzaam renoveren worden toegelicht in bijlage 1 en 2. 1.2 Maatregelen moeten passend zijn voor de omvang en haalbaarheid van Vlieland Het voorgestelde scenario volgt de lijn van het gegeven advies voor scenario 2B waarin renovatie of vernieuwbouw wordt voorgesteld met enkele optimalisatiemogelijkheden. Echter worden de genoemde optimalisatiemogelijkheden van scenario 2B iets anders ingevuld en worden hier elementen uitgehaald die het meest passend zijn op Vlieland.

Hoewel nieuwbouw in alle rapportages wordt gezien als de beste optie vanuit gebruik en duurzaamheid zal zowel het vinden van een geschikte locatie, bouwtijd, expertise en nog het meest belangrijke de investering op dit moment onhaalbaar zijn. In het voorgestelde scenario worden daarnaast duurzaamheidsmaatregelen naar voren gehaald. Deze insteek van duurzaam renoveren wordt daarmee pragmatisch, selectief en met de hand op de knip. 1.3 Het is noodzakelijke dat eerst wordt geïnvesteerd in technische installaties Nog los van de keuze voor renovatie of nieuwbouw, moet worden geïnvesteerd in de technische installaties die zorgdragen voor het reinigen en verwarmen van het zwembad, inclusief de secundaire technische systemen. Dit wordt ook in het rapport van Hospitality Group (bijlage 5) beschreven onder het scenario Instandhouding. Het prioriteren van dit scenario geeft invulling aan de wens van de raad en bewoners: “het zwembad mag niet sluiten!”

gemeente Vlieland

2/9

1.4 Verduurzaming zorgt voor daling in exploitatiekosten en toekomstbestendigheid Een belangrijk deel van de exploitatiekosten is toe te rekenen aan het zwembad. Investeren in bewezen verduurzamingstechniek levert direct kostenbesparing op de gas- en elektrarekening van Flidunen. Tevens worden verwachte toekomstige stijgingen in energieprijzen gedempt. Door het vervangen van gas door elektriciteit dragen we ook bij aan de verduurzaming van Vlieland en de CO2 voetafdruk. De verwachting is ook dat het gebruik van aardgas in de toekomst duurder zal worden dan andere bronnen van verwarming. 1.5 Aanpassingen in de uitstraling en functie van Flidunen zijn wenselijk Ondanks de leeftijd van Flidunen beoordelen bewoners en toeristen het sportcentrum voldoende (7+). Wel zijn er diverse wensen in verbetering van de uitstraling en activiteiten van het sportcentrum. Zo wordt de glijbaan erg gemist, zijn toiletten en kleedruimtes toe aan renovatie en zijn er wensen om de aantrekkelijkheid van de entree te verhogen. De fitnessfaciliteiten worden goed gebruikt maar zouden ruimer kunnen, ook zijn de huidige openingstijden niet voor iedereen passend. Daarom wordt voorgesteld om meerdere onderdelen van het sportcentrum aan te pakken om selectief toch tot een goede upgrade te komen om minimaal de komende 25 jaar Flidunen in stand te houden.

1.6 De levensduur wordt voor minimaal 25 jaar verlengd De verwachting is dat deze keuze zorgt voor een toekomstbestendig pand voor minimaal de komende 25 jaar. Verwacht wordt dat de levensduur zelfs nog verder wordt verlengd met het voorgestelde scenario, gezien de extra duurzaamheidsmaatregelen die worden voorgesteld. Echter stelt de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie van de Gemeente Vlieland dat bij een renovatie gewerkt moet worden met een afschrijvingstermijn van 25 jaar. Enkel bij nieuwbouw kan gerekend worden met een termijn van 40 jaar. Daarom wordt ook in de financiële berekeningen rekening gehouden met een afschrijving van 25 jaar. Door ook de schil volledig te vernieuwen wordt zorggedragen dat alle investeringen in de binnenkant van het gebouw ook toekomstbestendig blijven. 2.1 De investering voor het scenario Duurzaam renoveren is opgesplitst in 18 verschillende onderdelen In bijlage 1 en 2 worden de achttien onderdelen van het scenario Duurzaam renoveren verder uitgewerkt. Dit betreft onder andere het investeren in de technische installaties, het oplossen van technische problemen, het verduurzamen van het pand, de glijbaan renoveren, de fitnesszaal uitbreiden en 24 uur toegankelijk maken en de vloer van de sporthal renoveren. Diverse onderdelen hebben samenhang met elkaar en vormen een complete aanpak voor het geheel.

Daarnaast is een aparte post opgenomen voor extern advies, onderzoek en begeleiding. 3.1 De investering voor de renovatie is over drie jaar verdeeld De verwachting is dat de renovatie drie jaar in beslag gaat nemen, tot en met 2028. Het totale investeringskrediet is in kosten als volgt op te delen (zie ook bijlage 2): - 2026: €928.966.67 - 2027: €4.622.866,67 - 2028: €1.038.026,67

gemeente Vlieland

3/9

3.2 Aansturing op technisch en organisatorisch vlak is noodzakelijk gedurende eerste periode Het pakket van maatregelen omvat technisch urgente onderdelen (installatie en verduurzaming) en wensen in de uitstraling of gebruik (fitnesszaal uitbreiden enz.) Omdat het niet enkel bouwkundige kennis vergt; maar ook specifieke installatietechnische, wet- en regelgevingskennis en ervaring met de exploitatieprocessen van een sportcentrum, stellen wij voor om een externe projectleider in te huren die uitvoering geeft aan het wensenpakket wat gekozen wordt. Deze persoon geeft invulling aan zowel de invulling van techniek als hoe deze in de dagelijkse praktijk ingevuld dient te worden. Wat voor ogen gehouden moet worden is dat enkel bouwkundig en technische wijzigingen geen garantie voor succes betekenen. Het is met name het eigenaarschap van de gemeente en de invulling van de exploitatie vanuit Flidunen die dit tot een succes kunnen maken. 4.1 Voor de dekking van de investering worden verschillende mogelijkheden voorgesteld • €915.000 + €50.000 Regiodeal Er is in oktober 2025 een aanvraag gedaan bij de Regiodeal voor een bijdrage aan de kosten voor de renovatie en advisering. Er is toegezegd dat vanuit Multifunctionele gebouwen en verblijfsgebieden 15% van de kosten van de renovatie wordt bekostigd tot een maximum bedrag van €915.000.

Daarnaast wordt vanuit Maatschappelijke voorzieningen onder de loep 30% van de begeleidingskosten bekostigd met een maximum van €50.000. • €2.000.000 bestemmingsreserve kapitaallasten Op basis van de 3e begrotingswijziging 2025 is een inschatting gemaakt van de algemene reserve per 31 december 2025. De inschatting is dat de algemene reserve dan inclusief het jaarresultaat 2025 5,3 miljoen zal bedragen. De minimale omvang van de algemene reserve is 2 miljoen. Er is dus ruimte in de algemene reserve om bijvoorbeeld 2 miljoen te onttrekken om een bestemmingsreserve kapitaallasten Flidunen te vormen. Gemiddeld zou hieraan jaarlijks € 80.000 kunnen worden onttrokken als bijdrage aan de kapitaallasten. Deze onttrekkingen mogen als structureel worden gezien, waardoor zij het structurele resultaat niet negatief beïnvloeden. • Minder voorzichtig ramen algemene uitkering gemeentefonds Met de auditcommissie wordt regelmatig gesproken over de financiële positie van de gemeente. Eén van de onderwerpen is hierbij de maatstaf “huishouden met laag inkomen boven drempel” die een grote invloed heeft op de hoogte van de algemene uitkering. Hierbij wordt een kengetal gehanteerd dat in stappen van honderd huishoudens omhoog of omlaag gaat. Voor een kleine gemeente is dit eigenlijk te grofmazig. In december 2025 is voor het jaar 2023 opnieuw vastgesteld op 300 (tot 2021 200).

Aangezien het Rijk vanaf 2025 de maatstaf wil bepalen op een 2 jarig gemiddelde (2023 en 2024) en vanaf 2026 op een 3 jarig gemiddelde(2023, 2024 en 2025) wordt deze maatstaf iets voorspelbaarder en is de kans daarnaast ook groter dat deze voor de gemeente Vlieland een reëel beeld geeft en het risico om deze bijdrage mee te nemen in de begroting kleiner wordt. Bij onze ramingen hoeven we dus niet meer zo voorzichtig te zijn als in de afgelopen jaren en kunnen we dus rekening houden met een maatstaf van 300. Hier zijn wel risico’s aan verbonden die goed moeten worden beschreven in de risicoparagraaf van de jaarrekening en begroting. Een risico is natuurlijk dat deze maatstaf toch weer naar beneden wordt bijgesteld en een ander risico is dat het bedrag wat wij voor deze maatstaf ontvangen naar beneden wordt bijgesteld. De korting van de algemene uitkering in 2028 vindt juist plaats via deze maatstaf, waardoor we naar inschatting dan zo’n € 100.000 minder zullen

gemeente Vlieland

4/9

ontvangen voor deze maatstaf. Het minder voorzichtig ramen van de algemene uitkering kan hierdoor maximaal tussen de €250.000 en €350.000 opleveren. De vraag is welk risico aanvaardbaar is voor de raad en hoe dit geld ingezet moet worden. De verwachting is dat ook in de toekomst investeringen op ons afkomen waar dekking voor nodig is. • Verhoging gemeentelijke belastingen Door het verhogen van de gemeentelijke belastingen, worden structureel de inkomsten van de gemeente verhoogd. Mogelijkheden zitten in het verhogen van de onroerendezaakbelasting (ozb), de toeristenbelasting, forensenbelasting, hondenbelasting en precario. Het is niet mogelijk om de afvalstoffenheffing en de rioolheffing te verhogen, aangezien de hoogte van de heffing wordt bepaald door de kosten die de gemeente hiervoor maakt. • Bijdragen ondernemers/gemeenschap In het verleden is een beroep gedaan op de gemeenschap om een bijdrage te leveren aan nieuwe onderdelen van het sportcentrum. Het afgelopen jaar is onder andere vanuit ondernemers al benoemd dat zij willen meedenken over een mogelijke bijdrage aan de renovatie. Ook vanuit duinhuiseigenaren is deze optie geuit. • Subsidies (regionaal en landelijk) voornamelijk op het gebied van duurzaamheid) Er is onder andere de mogelijkheid om een DuMaVa subsidie aan te vragen.

Kanttekeningen/risico’s 1.1 De verbouwingen van het sportcentrum hebben invloed op het gebruik van de faciliteiten De invulling van het tijdspad, ook mede te bepalen door de aan te stellen externe projectleider, moet goed afgestemd worden met de lopende sportactiviteiten. Als alle werkzaamheden in een keer zouden plaatsvinden, bijvoorbeeld zowel het zwembad, sportzaal als fitness, zou het volledige sportaanbod voor bewoner, toerist en scholier afwezig zijn. Hierom is slimme fasering nodig om inkomstenderving en tijdigheid goed af te stemmen. Zaak is wel om techniek en verduurzaming hoog te prioriteren zodat continuïteit en directe kostenbesparing zich uitbetaald. Er zal dus zoveel als mogelijk rekening worden gehouden met een passend sportaanbod tijdens de werkzaamheden. 2.1 De bijdrage per inwoner voor sport stijgt De wens en noodzaak voor een sportcentrum met zwembad is meerdere malen geuit en ook over besloten door de raad. Het is een belangrijke voorziening voor de leefbaarheid en de eilandsituatie maakt dat wij voor dit soort voorzieningen aangewezen zijn op ons eigen eiland. Daarnaast zijn we een gemeente met een laag inwoneraantal, maar met een groot aantal toeristen dat jaarlijks ons eiland bezoekt en veelvuldig gebruik maken van het sportcentrum. Dat maakt een vergelijking met andere gemeenten lastig, zo niet onmogelijk.

Ondanks het belang van een sportcentrum met zwembad, blijft het van belang te benadrukken dat deze voorziening een forse kostenpost is binnen de gemeentelijke begroting. 4.1 Het dekkingsvoorstel is nog niet volledig uitgewerkt Er worden verschillende dekkingsmogelijkheden voorgesteld, waarbij dekking vanuit gemeentelijke middelen niet volledig mogelijk is. Daarom worden ook de opties van bijdrage van ondernemers/gemeenschap genoemd en het aantrekken van subsidies. Op beide mogelijkheden zijn al positieve ontwikkelingen, maar eerst moet voorliggend besluit worden genomen voordat dit verder wordt uitgewerkt.

gemeente Vlieland

5/9

In onderstaand overzicht is zichtbaar gemaakt welke extra kosten er zijn bij het scenario Duurzaam renoveren, waarin al rekening is gehouden met de bijdrage van de Regiodeal en de DuMaVa subsidie van €130.000.

Afboeking boekwaarde 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050

Extra afschrijvingen

Rente lening Totale extra 5,5 miljoen 25 kosten per jaar 3,9% jaar

27.499 204.819 253.011 253.011 253.011 253.011 244.783 244.783 244.783 244.783 244.783 244.783 242.363 242.363 242.363 238.330 194.452 128.059 128.059 128.059 130.572 135.245 135.245 135.245 135.245

0 214.500 205.920 197.340 188.760 180.180 171.600 163.020 154.440 145.860 137.280 128.700 120.120 111.540 102.960 94.380 85.800 77.220 68.640 60.060 51.480 42.900 34.320 25.740 17.160

6.984 27.499 419.319 458.931 450.351 441.771 433.191 416.383 407.803 399.223 390.643 382.063 373.483 362.483 353.903 345.323 332.710 280.252 205.279 196.699 188.119 182.052 178.145 169.565 160.985 152.405

2051

135.245

8.580

143.825

2052

37.613

0

37.613

gemeente Vlieland

6.984

6/9

In onderstaand overzicht zijn de structurele begrotingssaldo’s te zien zoals ze in de begroting 2026 staan: 2026 2027 2028 2029 Kengetal structurele exploitatieruimte Bedragen zijn in 1000 tallen saldo baten en lasten reservemutaties Begrotingssaldo na bestemming incidentele B&L

169 562 732 -296

structureel begrotingssaldo

436

In percentages

-278 507 228 -306

-95 143 48 -278

-154 53 -101 -188

-78 -230 -289 3,68% 0,66% 1,92% 2,35%

Uitvoering Na instemming kan gestart worden met het verder in detail uitwerken van de voorgestelde werkzaamheden. Het aantrekken van een externe projectleider is een belangrijke eerste stap. De daadwerkelijke uitvoering vindt in goed overleg plaats met Stichting Flidunen als exploitant van het sportcentrum. Gedurende de uitvoering zal de gemeenteraad zoals eerder toegezegd elk kwartaal op de hoogte worden gebracht.

Communicatie Over de besluitvorming zal gecommuniceerd worden via UHK en de website van de gemeente.

Financiën Mogelijkheden voor dekkingsmogelijkheden: • €915.000 + €50.000 Regiodeal • €2.000.000 bestemmingsreserve kapitaallasten • Minder voorzichtig ramen algemene uitkering gemeentefonds • Verhoging gemeentelijke belastingen • Bijdragen ondernemers/gemeenschap • Subsidies (regionaal en landelijk) voornamelijk op het gebied van duurzaamheid)

Juridische Zaken Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Vlieland 2025

Bijlagen

1. Toekomstscenario Flidunen 2. Overzicht werkzaamheden Scenario Duurzaam renoveren 3. Verslag bewonersavond Flidunen 4. Uitkomsten digitale enquête voor toekomstplannen Flidunen 5. Verdieping analyse scenario’s Flidunen Hospitality group 6. Verdieping scenario renovatie Flidunen Hospitality group 7. Quickscan verduurzaming sportcentrum Flidunen 8. Aanvullend vraagstuk Quickscan verduurzaming sportcentrum Flidunen

gemeente Vlieland

7/9

Burgemeester en wethouders van Vlieland, 27 januari 2026 M. Schrier, burgemeester A. Idema, gemeentesecretaris

gemeente Vlieland

8/9

De raad van de gemeente Vlieland, 1. heeft het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 januari 2026 gelezen; 2. heeft nagedacht over: de doelstelling om een toekomstbestendige sportcentrum Flidunen te realiseren dat voldoet aan de ambities in sport en bewegingsbeleid, voldoen aan de wettelijke eisen en een verbeterslag maken op gebied van duurzaamheid en uitstraling. Een aantrekkelijk Flidunen speelt daarnaast ook een rol in het toeristisch product en daarmee de aantrekkelijkheid van Vlieland als vakantiebestemming. 3. heeft rekening gehouden met: de financiële beperkingen die gemeente Vlieland op dit moment ervaart en ook richting de komende jaren verwacht.

Besluit 1. In te stemmen met het scenario Duurzaam renoveren: het sportcentrum Flidunen toekomstbestendig te maken voor minimaal 25 jaar; 2. In principe in te stemmen met het totaal benodigd investeringskrediet van €6.589.860,00; 3. Voor 2026 van dit investeringskrediet een bedrag van €928.966,67 beschikbaar te stellen voor de start van de renovatie; 4. In te stemmen met het onderzoeken van de genoemde dekkingsmogelijkheden en afschrijvingsmethodiek en de uitwerking hiervan op te nemen in de begroting 2027.

Besloten in de openbare raadsvergadering van 2 maart 2026 De griffier,

De voorzitter,

G. van Essen

M. Schrier

gemeente Vlieland

9/9