Raadsvoorstel en -besluit Beschikbaar stellen budget fase 1 project bedrijventerrein gasvrij

Raadsvergadering

: 15 juli 2023

Onderwerp

: Beschikbaar stellen budget fase 1 project Gasvrij bedrijventerrein Vlieland

Portefeuillehouder

: Wethouder R. de Jong

Zaaknummer

: 410790

Beslispunten 1. Een budget beschikbaar stellen van €90.000,- voor de uitvoering van de Fase 1 van het project Gasvrij bedrijventerrein Vlieland; 2. Het gevraagde budget te onttrekken uit de bestemmingsreserve Duurzaamheid.

Samenvatting In 2023 is een start gemaakt met het project Gasvrij bedrijventerrein Vlieland. De voorbereidende fase is afgesloten met het aanstellen van een projectleider en onderdeel zijn van het interregproject AquaCOM. We vragen de gemeenteraad budgetten beschikbaar te stellen om uitvoering te geven aan de eerste ‘pilotfase’ van het project, waarbij op verschillende wijzen aquathermieopstellen worden getest in kleinschalige opstelling. Ondertussen starten we met de voorbereiding van de tweede fase, waarin we een warmtenet ontwerpen waarmee (een deel) van het bedrijventerrein gasvrij kan worden gemaakt en verwarmd op basis van aquathermie in combinatie met zonthermie. Om deze voorbereiding uit te werken starten we met een aanbesteding waarmee een ondersteunende ingenieurspartij het programma van eisen tot en met een definitief ontwerp kan uitwerken. -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan de raad, 1. Aanleiding In de Transitievisie Warmte Vlieland 1.0 (TVW), die de gemeenteraad van Vlieland in november 2021 heeft vastgesteld, is op hoofdlijnen aangegeven hoe Vlieland duurzaam gaat verwarmen. Tot 2030 wordt ingezet op verminderen van de warmtevraag en uitvoeren van pilots. Na 2030 maakt Vlieland keuzes hoe volledig duurzaam te gaan verwarmen.

Op 17 juli van vorig jaar is een voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld om het haalbaarheidsonderzoek in combinatie met de vervanging van de damwanden verder uit te werken. Het advies blijft dat aquathermie een enorm potentieel herbergt om de gebouwde omgeving van verwarming te voorzien. Inmiddels is een formele samenwerking gestart met de Stichting Aanloophaven Vlieland, de Energiecoöperatie Vlieland en de gemeente Vlieland, met een daarbij behorende stuurgroep. Daarin zijn een aantal leidende principes vastgesteld: Kwaliteit & levensduur van de damwanden, Schaalbaarheid, Maakbaarheid, Innovativiteit en een Duurzaam Icoonproject voor de Wadden & Fryslân. Op basis van deze leidende principes zijn er in de voorbereiding grofweg twee scenario’s ontstaan: Damwand combineren met aquathermie (zoals eerder aan de gemeenteraad gepresenteerd) en damwand loskoppelen van aquathermie. Beiden scenario’s hebben voor- en nadelen en scoren verschillend op de leidende principes, damwand combineren met aquathermie biedt bijvoorbeeld weinig opschalingsperspectief. Om de exacte toepassing in de tweede fase te bepalen gaan we in de pilotfase een test uitvoeren met warmtewisselaars die kleinschalig op verschillende plaatsen worden geplaatst om de effectiviteit daarvan te kunnen testen. We maken daarbij bewust gebruik van verschillende

leveranciers om uiteindelijk tot de optimale oplossing te komen. Tegelijkertijd volgen we verschillende andere pilots, zoals in het Normandische dorp Ouistreham waar in het kader van Waterwarmth (een andere interregsamenwerking op het gebied van aquathermie) ook een pilot wordt ontwikkeld. Ondertussen wordt gewerkt aan de voorbereiding van de tweede fase, waarin de damwandvernieuwing wordt uitgewerkt en de ontwerpen voor een warmtenet worden ontwikkeld. We maken daarbij gebruik van een ingenieursbureau (wordt nog aanbesteed) die bewezen ervaring heeft met kwalitatieve damwandvernieuwing en kleinschalige warmtenetontwikkeling. De gevraagde bijdrage voor de voorbereiding van fase 2 wordt geschat op €200.000-250.000,- inclusief bouwbegeleiding. Het hiervoor benodigde budget wordt inclusief onderbouwing in de raadsvergadering van september gevraagd. De geschatte kosten voor de totale uitvoering van fase 2 worden nog steeds op basis van eerdere doorrekening ingeschat op circa 2 miljoen euro, waarvan zo’n 1,5 miljoen subsidie en exclusief damwandvernieuwing. Met het uitwerken van de voorlopige en definitieve ontwerpen komen de exacte kosten in beeld. 2.

Beoogd resultaat Met het ter beschikking stellen van het budget komt het project Gasvrij bedrijventerrein Vlieland in de volgende fase en wordt het testen van de aquathermietoepassing in de unieke omstandigheden van Vlieland zichtbaar. Hiermee wordt voldaan aan de subsidieverplichtingen en laat Vlieland zien hoe maakbaar deze toepassing kan zijn. 3. Argumenten 1. De pilotfase geeft zekerheid voor opschaling Met de uitvoering van de pilotfase weten we daadwerkelijk wat de effectiviteit van aquathermiesystemen in de unieke omstandigheden van Vlieland zal zijn. Hiermee verminderen we risico’s richting de tweede fase en daadwerkelijke uitrol van het warmtesysteem. 2. Het voorstel past in het ingezet beleid Conform de Transitievisie Warmte Vlieland 1.0, vastgesteld door de gemeenteraad in november 2021, wordt voor de warmtetransitie warmte tot 2030 ingezet op vermindering van de warmtevraag en het uitvoeren van pilots. Het uitvoeren van voorgestelde pilot past in dit beleid en biedt tevens een reële mogelijkheid om heel Oost-Vlieland duurzaam te kunnen verwarmen. 3. Met het verder uitwerken van het projectplan worden de kosten en risico’s concreter Het voorbereidingsbudget is nodig om tot definitieve ontwerpen te komen, met een bijbehorend bestek. Hierbij worden de exacte kosten in beeld gebracht en neemt het risico verder af. 4.

Het verduurzamingsproject kan gelijktijdig worden uitgevoerd met de vervanging van de damwanden De damwanden in de aanloophaven dienen op korte te worden vervangen, maar vooral kwalitatief. Het eventueel plaatsen van de collectoren achter de damwanden kan alleen gelijktijdig met de vervanging van de damwanden worden uitgevoerd. Bij losstaande aquathermietechniek is combinatie van werkzaamheden erg wenselijk. Samenloop van beide opgaven is dan ook erg belangrijk. Het verduurzamingsplan is mede op initiatief van Stichting Aanloophaven Vlieland (SAV), beheerder van de aanloophaven, tot stand gekomen. 5. Met het voorstel kan de noodzakelijke voortgang van het project worden gemaakt. Het verder uitwerken van het plan is op korte termijn noodzakelijk vanwege: 1) de tijdelijkheid van de beschikbare subsidies (deze zijn tot maximaal eind 2026 beschikbaar) 2) de doorlooptijd van een dergelijk project en de beperkte tijdsruimte die tot en met 2026 beschikbaar is om de werkzaamheden in de haven te kunnen uitvoeren. In de zomerperiode (medio mei tot oktober) dient de recreantenhaven opengehouden te worden en kunnen geen werkzaamheden aan de damwanden worden uitgevoerd. 3) de urgentie met betrekking tot de vervanging van de huidige damwanden.

4. Kanttekeningen/risico’s 1. Instemmen met het budget leidt niet tot latere verplichtingen Met het uitvoeren van de pilotfase wordt geen verregaande verplichtingen aangegaan. Na de voorbereiding van fase 2 volgt nog een go/no go voor de uitvoering van het project. 2. Het budget wordt gedekt door aangevraagde subsidies De aangevraagde budget wordt gedekt door de aangevraagde subsidies bij interreg en het Waddenfonds. 3. Noodzaak tot doorpakken Vanwege de termijn van beschikbaarheid van subsidies, urgentie van de vervanging van damwanden en de benodigde voorbereidings- en aanlegtijd voor een dergelijk project is het noodzakelijk stappen te zetten. Met een verder uitgewerkt plan voor fase 2 kan de raad tijdig een goed onderbouwde beslissing nemen over de investering in het verduurzamingsinitiatief. 5. Uitvoering De uitvoering van fase 1 wordt door de projectmanager uitgevoerd in combinatie met partners uit AquaCOM en andere aanbieders van aquathermietechniek.

6. Communicatie Bij afronden van fase 1 wordt conform subsidieverplichting vanuit interreg AquaCOM en het Waddenfonds ruchtbaarheid gegeven aan het uitlichten van de ‘pilotfase’.

7. Financiën Deze pilotfase wordt geheel gefinancierd door de bijdragen van interreg AquaCOM en Waddenfonds. Dekking van de eenmalige kosten uit de bestemmingsreserve Duurzaamheid. In de bestemmingsreserve zit voldoende ruimte voor deze eenmalige kosten. 8. Juridische Zaken -

9. Bijlagen

Vlieland, 11 juni 2024 Burgemeester en wethouders van Vlieland, M. Schrier, burgemeester A. Idema, gemeentesecretaris

De raad van de gemeente Vlieland, gelezen:

het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 juni 2024

overwegende dat:

er noodzaak is om door te pakken

gelet op:

dat uitvoeren van dergelijke pilots past in de door de gemeenteraad vastgestelde beleid

B E S L U I T: 1. 2.

Een voorbereidingsbudget beschikbaar te stellen van € 90.000,- voor het voorbereiden van het verduurzamingsproject bedrijventerrein Vlieland gasvrij; Het gevraagde voorbereidingsbudget te onttrekken uit de bestemmingsreserve Duurzaamheid.

Aldus vastgesteld in de raad van de gemeente Vlieland in zijn openbare vergadering van 15 juli 2024 de griffier,

de voorzitter,

M.G. Brinksma-Brandenburg

M. Schrier