Raadsvoorstel en -besluit Beleidsnota Cultuur

Raadsvergadering datum

: 24 november 2025

Onderwerp

: Beleidsnota Cultuur

Portefeuillehouder

: Wethouder T. van Mourik

Zaaknummer

: 521529

Beslispunten 1. In te stemmen met de Cultuurnota 2025, Cultuur als kompas voor Vlieland.

Samenvatting In het Raadsbreed akkoord zijn de opdrachten meegegeven om een beleidsnota Kunst en Cultuur op te stellen en initiatieven van culturele instellingen te ondersteunen en te stimuleren (opdracht 30 en 31). In 2024 is er daarom een startnotitie ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad met daarin een viertal ambities: Waarborgen en uitbreiden van de aanwezige kunst en cultuur, vergroten van cultuurparticipatie, ondersteunen van uitvoerders en vrijwilligers en grip houden op de kosten. Met deze cultuurnota wordt ingezet op deze ambities en daarmee wordt het belang van kunst en cultuur voor de gemeenschap onderstreept. Het doel van deze cultuurnota is om kunst en cultuur toegankelijk te maken voor iedereen, als middel voor jong en oud om zich persoonlijk te ontwikkelen. Daarnaast het versterken van de gemeenschap en bij te dragen aan de unieke eilander identiteit. Door het inzetten op het behoud van cultuurhistorische tradities en het ondersteunen van lokale initiatieven, vrijwilligers en cultuurmakers draagt het beleid bij aan een levendige en duurzame cultuur die past bij het eiland en zijn grootte.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan de raad, 1. Aanleiding Opdracht 30 en punt 31 uit het Raadsbreed akkoord. 30: Stel een beleidsnota Kunst en Cultuur op. 31: Ondersteun en stimuleer de initiatieven van alle culturele instellingen in de gemeente om te komen tot een gehele opwaardering en kom, waar nodig, met voorstellen richting de gemeenteraad. 2. Beoogd resultaat Het onderstrepen, waarborgen en uitbreiden van culturele instellingen, tradities en de verbondenheid met elkaar.

3. Relatie met omgevingsvisie Het eiland heeft een heel eigen specifiek karakter. De authentieke waarde van het eiland wordt bepaald door dat ene dorp met die eigen eilander gemeenschap, een bijzondere ligging direct langs de Waddenzee en de cultuurhistorische waarden van met name de Dorpsstraat en het Kerkplein, in een natuurlijke omgeving die rust, ruimte en openheid biedt. De omgevingsvisie biedt tot op dit moment met name handvatten voor de fysieke leefomgeving terwijl de cultuurnota zich richt op de sociale kant van cultuur. Een samenvatting van de cultuurnota zal bij de jaarlijkse actualisatie een plek krijgen in de omgevingsvisie waarmee deze visie zorgt voor verbinding tussen de verschillende beleidsvelden.

4. Argumenten 1.1 Het Raadsbreed akkoord heeft de opdracht gegeven te komen met een beleidsnota Kunst en Cultuur. Het Raadsbreed akkoord zegt hierover: “Kunst en cultuur zijn medebepalend voor de identiteit van een mens en geven het eiland kleur. De kerk, museum Tromp’s Huys, informatiecentrum De Noordwester en Stelling 12H, het filmhuis, overige kunst- en cultuurinitiatieven, kunstenaars, kunstverkopers, muzikanten, festivalorganisatoren et cetera, verdienen steun vanuit het bestuur. Vlielander tradities zoals opkleden, de mei-brand, zonschieten op Koningsdag, brommer rijden tijdens de jaarwisseling, maar ook de rouwstoet door de Dorpsstraat zijn onlosmakelijk verbonden aan het eilander leven. Deze tradities en het verenigingsleven dragen bij aan verbondenheid tussen jong en oud, waarin wij met elkaar beleven en voor elkaar zorgen. Ook dienen het jutten, pierensteken, staand want vissen en strand rijden als unieke van oudsher beleefde activiteiten, niet teloor te gaan. Om het belang hiervan te onderstrepen en het behoud en de uitbreiding hiervan te waarborgen willen we dit vastleggen in een beleidsnota Kunst en Cultuur.” De nu voorliggende beleidsnota onderstreept dit belang en heeft aandacht voor de specifieke eilandercultuur.

1.2 Deze cultuurnota onderstreept het belang van cultuur voor de samenleving; verbinding, ontwikkeling en het hebben van een unieke eilander identiteit. Uit het participatieproces met inwoners, cultuurmakers en professionals binnen het onderwijs- en sociale domein is de volgende missie van de beleidsnota cultuur is naar voren gekomen: Het cultuurbeleid van Vlieland heeft als doel om kunst en cultuur toegankelijk te maken voor iedereen, als middel voor jong en oud om zich persoonlijk te ontwikkelen. Daarnaast om de gemeenschap te versterken en bij te dragen aan de unieke eilander identiteit. Door in te zetten op het behoud van cultuurhistorische tradities en het ondersteunen van lokale initiatieven, vrijwilligers en cultuurmakers, draagt het beleid bij aan een levendige en duurzame cultuur die past bij het eiland en zijn grootte. 1.3 De cultuurnota geeft richting aan wat we belangrijk vinden en formuleert speerpunten om gezamenlijk mee aan de slag te gaan. De gemeente heeft maar een beperkte rol als het gaat om de kunst- en cultuursector. Die gemeentelijke rol moet worden gevonden in het stimuleren van activiteiten, faciliteren bij vragen en kennisoverdracht en het financieel mogelijk maken van initiatieven. Met deze beleidsnota is inzichtelijk gemaakt wat de gemeente belangrijk vindt en waar ze verdere acties op wil ondernemen.

Dit is samengevat in het afsluitende hoofdstuk ’Speerpunten’ waarin wordt aangegeven waarop de komende periode wordt ingezet. 5. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Een concreet uitvoeringsprogramma maakt geen onderdeel uit van deze cultuurnota. Het doel in de startnotitie is te komen tot een beleidsnota die een concreet uitvoeringsprogramma bevat, waarin de ambities uit deze startnotitie uitgewerkt zijn naar SMART doelstellingen en bijbehorende acties. Daarnaast zegt de startnotitie: ook geeft de beleidsnota een afwegingskader met concrete richtlijnen over welke rol de gemeente kan spelen in de facilitering en subsidiering van cultuur, wat transparantie en duidelijkheid geeft voor inwoners. Dat laatste is integraal onderdeel geworden van de voorliggende beleidsnota en de concrete criteria zijn samengevat in de paragraaf ‘Afwegingskader subsidies’. Tijdens het participatieproces is gebleken dat het opstellen van een concreet uitvoeringsprogramma geen noodzakelijke aanvulling vormt op de cultuurnota. De uitvoering van cultuur ligt immers grotendeels bij de sector zelf. Hoewel de benoemde speerpunten bijdragen aan het versterken van het culturele klimaat, zijn ze te algemeen geformuleerd om als concrete uitvoeringsacties te dienen. Bovendien wordt er binnen de sector al veel ondernomen, waardoor de rol van de gemeente vooral faciliterend en verbindend is.

Een concreet uitvoeringsprogramma maakt dus geen deel uit van deze beleidsnota cultuur. 1.2 Een overzicht van alle culturele subsidies is te vinden in de gemeentelijke begroting 2026. In de cultuurnota worden geen richtbedragen genoemd met betrekking tot de hoogte van subsidies. De reden hiervoor is onder andere dat de bedragen jaarlijks in de begroting worden vastgelegd en dat dus per jaar kan verschillen. De cultuurnota is bedoeld voor een langere periode dan een jaar. Er wordt vanaf dit jaar een overzicht opgenomen in de begroting waarin de hoogte van de structurele subsidies wordt

gepresenteerd. Dit is overigens een bredere lijst waarin ook andere subsidies, niet cultuursubsidies, in worden opgenomen.

6. Uitvoering Na vaststelling zal er verdere uitvoering worden gegeven aan de genoemde speerpunten.

7. Communicatie Na vaststelling zal er met inwoners, organisaties en andere stakeholders gecommuniceerd worden.

8. Financiën Op dit moment wordt er geen aanvullende budgetten gevraagd. Mocht het indexeren van eventuele subsidie vragen om verhoging van budgetten dan wordt dat via de gebruikelijke weg voor gelegd aan de gemeenteraad. 9. Juridische Zaken N.v.t.

10. Bijlagen 1. Cultuurnota 2025, Cultuur als kompas voor Vlieland

Vlieland, 21 oktober 2025 Burgemeester en wethouders van Vlieland, M. Schrier, burgemeester A. Idema, gemeentesecretaris

De raad van de gemeente Vlieland, gelezen:

het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 oktober 2025

overwegende dat:

- de gemeenteraad in haar Raadsbreed akkoord de opdracht heeft gegeven een beleidsnota Kunst en Cultuur op te stellen; - het van belang is de waarde van cultuur te onderstrepen; - er moet worden ingezet op het behoud en versterking van culturele instellingen

B E S L U I T: 1. In te stemmen met de Cultuurnota 2025, Cultuur als kompas voor Vlieland.

Aldus vastgesteld in de raad van de gemeente Vlieland in zijn openbare vergadering van 24 november 2025 de griffier,

de voorzitter,

G. van Essen

M. Schrier