Presentatie Rekenkamer Mobiliteit Vlieland 10 feb

Rekenkamer

de Waddeneilanden

Mobiliteit en de rol van de raad Quick scan onderzoek

Waarom een onderzoek? Waarom? • Belangrijk thema op alle eilanden • Actueel thema (zeker op Ameland) • Onderwerp opgehaald op Waddentweedaagse en besproken in begeleidingscommissie • Aansluiting op onderzoeken rond Regiodeal/Routekaart bereikbaarheid Doel • Focus op rol raad: informatievoorziening, sturing, integraliteit • Vergelijking eilanden (leren van elkaar) • Niet: evaluatie van beleid • Hoofdvraag • In hoeverre en bij welke (deel)onderwerpen zijn de gemeenteraden betrokken bij mobiliteitsbeleid en welke sturingsmogelijkheden hebben de raden hierbij? Rekenkamer de Waddeneilanden

2

Aanpak en verantwoording Aanpak • Quick scan van (beleids)documenten • Interviews ambtelijk betrokken • Inventarisatie raadsbehandeling (wanneer, wat) • Gespreksronde raadsleden Rapportage 1. Opstellen bevindingenrapport Reikwijdte 2. Ambtelijk wederhoor (feitencheck) 3. Conclusies en aanbevelingen 1. Mobiliteit op eilanden 4. Bestuurlijk wederhoor 2. Bereikbaarheid van eilanden 5. Eindrapport • Nieuwe concessies Friese eilanden Rekenkamer de Waddeneilanden

3

Beleid: is er een (toetsbaar) beleidskader? Ameland

Schiermonnikoog

Terschelling

Texel

Vlieland

Vervoersvisie Ameland

Geen specifiek beleidsdocument (autoluw)

Geen specifiek beleidsdocument

Mobiliteitsvisie en Actieplan

Geen specifiek beleidsdocument (autoluw)

oktober 2023 (daarvoor: GVVP 2009-2015)

-

verouderd: TS25 en Toekomstvisie Toerisme (2007)

verouderd (2015) nu: nieuwe mobiliteitsvisie

nieuwe mobiliteitsvisie in ontwikkeling

Uitwerking in programmalijnen

Wel: integraal veiligheidsplan en ‘Laadvisie’

Wel: parkeren Oud West, Skylgerhaven, coalitieakkoord

Wel: coalitieakkoord Wel: Meerjaren en regionale programma duurzaamheid mobiliteitsvisie

Als beleidskader ontbreekt, is toetsing van beleid ad hoc Rekenkamer de Waddeneilanden

4

Opzet en doelen • Formulering doelen vaak algemeen en daardoor niet (goed) toetsbaar • Voorbeelden • ’doelen, ambities, wensen en uitgangspunten’ • ‘bevorderen autoluw’ • ‘uitwerking doel in onderzoek’

Vlieland • Is autoluw eiland • Is gestart met ontwikkeling beleid door opstellen startnotitie • aanleiding toegenomen verkeersdrukte

• Meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling (2023-2027): • Vijf doelen (niet SMART) o.a.

• Verminderen van particuliere kilometers met 20% • Emmissievrij vervoersbeleid gereed in 2025-2026

Rekenkamer de Waddeneilanden

5

Gezamenlijk beleid • Convenant Zero emissie Mobiliteit Waddeneilanden (2019) • Ambitie: emissievrij vervoer in 2025 • GR Waddeneilanden

• Regiodeal De Waddeneilanden

• Programma ‘Optimaal Bereikbaar & Verbonden’ • Onderzoek, o.a.: • Agenda autoluw • Autonoom goederenvervoer (bagagevervoer) • Meetnet leefbaarheid • Transport en logistiek • Fiets

Thema’s Convenant en Regiodeal raken aan mobiliteitsbeleid en bereikbaarheid … en vormen dus onderdeel van integraal beleid

Rekenkamer de Waddeneilanden

6

Integraliteit • Op alle eilanden: • Relatie mobiliteit(sbeleid) met duurzaamheid en toerisme • Niet met wonen • Samenhang wordt in beleidsdocumenten genoemd, maar weinig concreet • Vlieland:

• Meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling 2023-2027 • Toeristisch beleid • Omgevingsvisie • Watertaxi (Doeksen) tussen Vlieland en Terschelling voor scholieren: scholen + ondernemersverenigingen Rekenkamer de Waddeneilanden

7

Bereikbaarheid • Vaarverbinding is levensader • Friese eilanden: zeer beperkte zeggenschap • Relatie tussen vervoer(capaciteit) en economie is onderbelicht • Vlieland • In bestaande beleidsdocumenten staan geen uitgangspunten voor de concessieverlening • Raad is actief t.a.v. nieuwe concessie • In het te ontwikkelen mobiliteitsbeleid is opgenomen:

• mogelijk samen met Terschelling onderzoek naar parkeerplaatsen in Harlingen Rekenkamer de Waddeneilanden

8

Sturing Algemeen • Beperkte beleidskaders • Op meeste eilanden nu update • Globale doelformulering • Weinig meetbare doelen (niet SMART) • Beperkte afspraken over monitoring en evaluatie Vlieland: • Eerder geen duidelijke afspraken over evaluatie en monitoring … maar in de startnotitie is evaluatie- en monitoringscyclus geïntroduceerd Rekenkamer de Waddeneilanden

9

Conclusies • Mobiliteit speelt op alle eilanden sterk • Toeristische druk • Bereikbaarheid (zeker op Ameland)

• Niet altijd meetbare (SMART) doelen • Vlieland is gestart met startnotitie

• Raad heeft daarin een rol • Besluitvormingsmomenten staan in startnotitie.

• Rol raden vaak gericht op concrete (infra)projecten

• Voldoende aandacht aan (strategisch) doelniveau is belangrijk

• Afspraken over monitoring en evaluatie • Meetnet en startnotitie

• Invloed op proces nieuwe concessies is belangrijk • Huidige governance bereikbaarheid Friese eilanden beperkt invloed sterk Rekenkamer de Waddeneilanden

10

Aanbevelingen Mobiliteit op eilanden I. Maak doelen en ambities expliciet en meetbaar II. Realistische doelen en indicatoren III. Evaluatiemomenten en monitoringafspraken IV. Systematische informatievoorziening Bereikbaarheid V. Pro-actieve lobby verbetering governance bereikbaarheid Friese eilanden VI. Pro-actieve lobby rond nieuwe concessies Rekenkamer de Waddeneilanden

11