Bijlage 2 Omgevingskwaliteitskader Vlieland_Zwartgemaakt

• De dijk vormt een heldere overgang tussen het jachthavengebied en het bedrijventerrein.

Openbare ruimte

• De jachthaven met de houten vlonders heeft een fraaie uitstraling. • Het plein voor het havengebouw is groot, open en heeft een stenig karakter met beperkte kwaliteit. • Het speelobject op het plein valt weg in de grote ruimte van het plein. • Op het bedrijventerrein beperkt de openbare ruimte zich tot een aantal smalle wegen. • Op het bedrijventerrein is vrijwel geen groen aanwezig, waardoor het stenige karakter versterkt wordt.

Perceel

• De erfafscheidingen op het bedrijventerrein zijn zeer wisselend in vormgeving. Dit creëert een rommelig beeld. • Er is veel buitenopslag en stalling op het bedrijventerrein aanwezig. Enerzijds kenmerkt dit het eilandspecifieke karakter, maar draagt anderzijds bij aan de rommelige uitstraling.

Bebouwing

• Het havengebouw met restaurant heeft een fraaie uitstraling. • De bebouwing op het bedrijventerrein is kleinschalig en eenvoudig van vorm. • Het materiaalgebruik op het bedrijventerrein wordt gedomineerd door damwand, hetgeen het geheel een ‘goedkope‘ uitstraling geeft. • Het kleurgebruik van de bebouwing op het bedrijventerrein is zeer divers. Hierdoor ontstaat een niet eenduidig beeld. • De bierbrouwerij is opgebouwd uit hout en glas, heeft een fraaie architectuur en is passend in het landschap.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 56 / 90

RICHTLIJNEN EN REGELS Openbare ruimte - ontsluiting

Dit betreft de invulling van de openbare wegen, inclusief kade, parkeerplaatsen, berm en trottoir.

Richtlijnen: • Het openbare plein voor het havengebouw heeft een multifunctioneel karakter. De rest van de kade rondom de jachthaven heeft een ontsluitende functie voor zowel fietser als voetganger. Daartoe is de volledige kade verhard ingericht. • Ondanks het zwaardere verkeer dat gebruik maakt van de wegen in het deelgebied, worden deze niet geasfalteerd om voor voldoende waterinfiltratie te zorgen. • Er wordt gestreefd naar zo veel mogelijk groene bermen. Waar mogelijk, is aan weerszijde van de wegen een groene berm te vinden. Hiertoe worden, waar mogelijk, brede inritten versmald en verharde voorterreinen/ parkeerplekken omgevormd tot berm.

Regels: • • • • • • • • •

De bestrating van de kade bestaat uit klinkers met een ingetogen rood- of bruinachtige kleur. Houten vlonders aan de kade vormen de ontsluiting van en naar de ligplaatsen van de boten. De breedte van het huidige profiel van de wegen wordt aangehouden als maximale breedte. Bij alle wegen en parkeerplaatsen wordt gekozen voor klinkers met een ingetogen kleur, bij voorkeur grijs. De wegen hebben geen opstaande randen. De afwatering vindt plaats in de berm. Er zijn geen trottoirs aanwezig. De bermen zijn zo breed mogelijk en hebben een minimale breedte van 1 meter. De berm is begroeid met lage, inheemse beplanting (zoals helmgras) die bijdraagt aan de biodiversiteit.

De dijk is een belangrijk landschappelijk element met een groene uitstraling, in contrast met de verharde kade

Minimaal gedimensioneerde wegen met zo veel mogelijk groene bermen

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 57 / 90

RICHTLIJNEN EN REGELS Openbare ruimte - elementen

Dit betreft objecten en elementen in de openbare ruimte voor collectief gebruik, zoals verlichting, afvalverzamelplaatsen en speelobjecten.

Richtlijnen: • Het Beleidsplan Openbare Verlichting (2020) is leidend in de invulling van openbare verlichting. Hier geldt de richtlijn ‘donker waar mogelijk, licht waar nodig’. Omdat ‘donkerte‘ in dit deelgebied als belangrijk afwegingskader wordt genoemd in het beleidsplan staan hier weinig lichtmasten, enkel op de kruisingen van de wegen en op de Havenweg. • Er wordt warmwitte verlichting toegepast. Daar waar de openbare ruimte grenst aan het duinof bosgebied is het wenselijk dat LED lampen gebruikt worden die het dag/nacht ritme van fauna niet verstoren. • De vormgeving van de openbare verlichting past zich aan aan de omgeving. • Langs de kade bevindt zich voldoende zitgelegenheid en ruimte om fietsen te stallen. • Collectieve afvalvoorzieningen worden geclusterd gepositioneerd nabij andere voorzieningen. Dit om een rustig straat- en pleinbeeld te behouden, toezicht te vergroten en kansen op zwerfafval te verminderen. • Speelobjecten zijn geclusterd en vormen een samenhangend geheel met elkaar en de omgeving.

Het grote, open plein met speelobject

Regels: • • • •

De zitgelegenheden hebben een houten materialisering. De fietsenstallingen worden integraal mee-ontworpen om een rommelig beeld te voorkomen. Op de kade bevinden zich, waar mogelijk, de kenmerkende, lage meerpalen. Collectieve afvalvoorzieningen zijn toegankelijk en goed zichtbaar aan de voorzijde, en afgeschermd door beplanting aan de achterzijde. • Op het speelterrein wordt gebruik gemaakt van natuurlijke materialen, zoals hout en water. • Het speelterrein wordt voorzien van zitgelegenheden en afvalbakken.

Geclusterde afvalvoorziening, deels afgeschermd middels houten palen en duinen met helmgras

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 58 / 90

RICHTLIJNEN EN REGELS Perceel - grenzen

Dit betreft de overgang tussen de private percelen en het openbaar gebied, en de overgang tussen de afzonderlijke percelen onderling.

Richtlijn: • De perceelsgrenzen van het eigen terrein worden ingetogen vormgegeven om tot een kwaliteitsimpuls te komen. • Bij voorkeur worden geen hekwerken of andere harde erfafscheidingen geplaatst.

Perceel - inrichting

Dit betreft elementen op het private terrein welke invloed hebben op de ruimtelijke kwaliteit, zoals opritten, toegangspaden, materiaalopslag en private verlichting.

Richtlijn: • Opritten zijn minimaal gedimensioneerd zodat er ruimte is voor groene erfafscheidingen en bermen. • Bedrijfsverharding bestaat waar mogelijk uit waterdoorlatende verharding. • Om verrommeling te voorkomen, vindt materiaalopslag en stalling bij voorkeur inpandig plaats. • Materiaalopslag en stalling zal zo veel mogelijk uit het zicht gebeuren. Het vindt bij voorkeur plaats achter het pand en niet voor de voorgevelrooilijn. • Er wordt gestreefd naar zo min mogelijke kunstmatige verlichting. De verlichting van de bedrijfspanden is minimaal en er wordt geen reclameverlichting toegepast. • Daar waar het perceel grenst aan het duin- of bosgebied is het wenselijk dat verlichting naar beneden schijnt, er een bewegingssensor of timer gebruikt wordt en LED lampen gebruikt die het dag/nacht ritme van fauna niet verstoren.

In de huidige situatie wordt weinig aandacht besteed aan de vormgeving van de preceelsgrenzen

Regels: • Verlichting dient zo dicht mogelijk bij de grond en tot maximaal 4 meter hoogte geinstalleerd te zijn. Deze dient bevestigd te worden aan de bouwmassa. Dit geldt ook voor verlichte reclame-uitingen. • Per kavel is één naamaanduiding (in losse letters) of één reclamezuil/ vrijstaand reclameobject toegestaan dat/die in verhouding moet staan tot de grootte van het pand, welke gesitueerd aan de ontsluitingszijde en nabij de kavelentree. • Reclame-uitingen en/of naamsaanduiding mogen subtiel worden verlicht en niet knipperen. Waterdoorlaatbaar toegangspad met ruimte voor een groene inrichting

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 59 / 90

RICHTLIJNEN EN REGELS Bebouwing - ruimtelijke inpassing

Dit betreft de positie en inpassing van bebouwing in relatie tot de omgeving.

Richtlijn: • Om rust te creëren in het straatbeeld wordt met de ruimtelijke inpassing van nieuwe bebouwing gekeken naar de omgeving.

Regels: • De bebouwing is georiënteerd op de weg. • In het geval van een nieuw te bouwen bedrijfsbebouwing wordt rekening gehouden met de bestaande rooilijnen van nabije bebouwing.

Bebouwing - verschijningsvorm

Dit betreft de vormgeving van de bebouwing, welke invloed heeft op het straatbeeld.

Richtlijn: • De bebouwing heeft een ingetogen en kleinschalig karakter en vormt een uniform totaalbeeld in vormgeving met een simpele uitstraling.

Kleinschalige bebouwing georienteerd aan de weg en langs dezelfde rooilijn. Het kleurgebruik van de roldeuren steekt af met de gevelbekleding wat zorgt voor een onrustig aanblik

Regels: • De gebouwmassa is simpel en bestaat uit één laag met kap, met de kaprichting loodrecht op de weg. • Reclame, die ontsierend is voor het straat- of bebouwingsbeeld of afbreuk doet aan de kwaliteit van de openbare ruimte, zoals lichtreclame, neonreclame, bewegende reclame, daglicht reflecterende reclame, is niet toegestaan. • Reclame-uitingen en/of naamsaanduiding zijn goed geïntegreerd en gepositioneerd in het architectonisch ontwerp. • Reclame boven de goot- of boeibordlijst van een pand is niet toegestaan. • Reclame-uitingen en/of naamsaanduiding mogen subtiel worden verlicht. • Per pand is één naamsaanduiding (in losse elementen/ letters) aan de gevel of één reclamezuil toegestaan dat/die in verhouding moet staan tot de grootte van het pand. • Per pand is alleen vlakke, ondergeschikte gevelreclame toegestaan, aan de gevel grenzend aan de openbare weg.

Bedrijfsloodsen met een simpele vormgeving en ingetogen uitstraling.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 60 / 90

RICHTLIJNEN EN REGELS Bebouwing - materiaal, kleur en detaillering Richtlijnen: • Voor de bedrijfsloodsen geldt dat gestreefd wordt naar eenduidigheid en ingetogenheid in kleurgebruik om rust in het straatbeeld te creëeren. • In de materiaalkeuze zijn circulariteit en modulariteit leidend om zo de herbruikbaarheid van de bouwvolumes te vergroten.

Regels: • • • •

De gevel bestaat uit een duurzaam materiaal in een en dezelfde ingetogen kleur. De roldeuren van de bedrijfsloodsen worden uitgevoerd in eenzelfde kleurtint als de gevel. De bebouwing heeft weinig details in de gevel. Reclame die qua plaatsing, kleurstelling, materiaalgebruik en/of detaillering de harmonie van de gebouwarchitectuur of van de openbare ruimte in de omgeving verstoort of vanaf grote afstand opvallend zichtbaar is, is niet toegestaan.

Kleinschalige bebouwing georienteerd aan de weg en langs dezelfde rooilijn. Het kleurgebruik van de roldeuren steekt af met de gevelbekleding wat zorgt voor een onrustig aanblik

Bedrijfsloodsen met een simpele vormgeving en ingetogen uitstraling.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 61 / 90

RICHTLIJNEN EN REGELS Duurzaamheid Regels voor zonne-energiesystemen: Voor de verduurzaming van woonhuizen zijn er diverse ingrepen nodig. In hoofdstuk 2 zijn hiervoor de generieke richtlijnen en regels opgenomen. Deze gelden ook voor dit deelgebied.

Regels voor warmtepomp-units: • De buitenunits zijn zo min mogelijk zichtbaar vanaf de openbare ruimte en zoveel mogelijk geïntegreerd in de architectuur.

Rechts: installaties staan direct op het dakvlak en volgen dezelfde hellingshoek. Links: zonnepanelen staan onder een andere hellingshoek dan het dakvlak, en volgen hiermee niet de regels en richtlijnen.

De bierbrouwerij aan de rand van het bedrijventerrein

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 62 / 90

8 GEBIED 6 - RECREATIEWONINGENTERREIN

GEBIEDSBESCHRIJVING Het recreatiewoningenterrein ligt ten noorden van het dorp Oost-Vlieland aan de Noordzeekust. Het recreatiewoningenterrein betreft de terreinen en de zomerhuizen op de Ankerplaats, Vliepark, Duinkersoord en de Kaap. Rond het dorp Oost-Vlieland werden dennenbossen geplant om verstuiving tegen te gaan. Aan de noordzijde van het bos liggen in de duinen 246 recreatiewoningen, onderverdeeld in Duinkersoord, Vliepark en Ankerplaats. Deze huisjes zijn niet allemaal gelijktijdig gebouwd. De eerste huisjes werden in 1929 neergezet in Duinkersoord. Niet iedereen was daar blij mee, want men was van mening dat deze huisjes niet in het landschap pasten. Desalniettemin stond er in 1935 al een 40tal huisjes. Deze huisjes staan dan al niet op erfpachtgrond. De heer Duinker pachtte het gehele gebied van toen nog de Houtvesterij te Alkmaar, richtte de ‘Exploitatie Maatschappij Noordzeebad’ op en gaf gebiedsdelen in ondererfpacht uit. Er werden in eerste instantie ook percelen in erfpacht uitgegeven waarop men een vaste kampeerplaats had. Hierop is vaak later een huisje gebouwd. In de jaren dertig werden er projectmatig recreatiewoningen gebouwd; bijna identieke huisjes verspreid over het gebied. Zo ontstonden ook de huisjes ‘Zilvermeeuw’ en ‘Sperwer’. Twee identieke huisjes waarvan de ‘Zilvermeeuw’ in 1954 is afgebrand.

De ‘Sperwer’ is het enige zomerhuis dat in 1999 tot rijksmonument is bestemd.

Gebied recreatiewoningenterrein (boven) en onderverdeling in deelgebieden (onder).

De Kaap

In de Tweede Wereldoorlog werden veel recreatiewoningen gevorderd door de Duitsers. De ‘Sperwer’ werd bijvoorbeeld gebruikt als ziekenboeg en het duin achter het huisje werd deels afgegraven en voorzien van een rood kruis. Vanaf 1950 bouwde en kocht de familie Van der Schoot (later Bungalowverhuur Zevenster) recreatiewoningen specifiek voor de verhuur. De eerste jaren werden zes huisjes verhuurd gedurende het gehele seizoen aan één huurder. Nu bezit de Bungalowverhuur Zevenster 26 recreatiewoningen, allemaal in

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 63 / 90

Duinkersoord

Vliepark Ankerplaats

GEBIEDSBESCHRIJVING Duinkersoord, die gedurende het hele jaar worden verhuurd. De eerste huisjes waren alleen geschikt om in de zomermaanden in te verblijven en hadden geen elektriciteit en/of gasaansluiting. Het water werd met de hand opgepompt in een tank (vaak op zolder). In 1996 werd er op het recreatiewoningenterrein riolering aangelegd. Een apart gedeelte van Duinkersoord wordt gevormd door De Kaap. Begin jaren vijftig werd dit terrein gebruikt voor het kamperen met tenthuisjes. Deze tenthuisjes moesten ’s winters worden afgebroken. In 1981 besluit de gemeenteraad na een verzoek van de Vereniging van Eigenaren Tenthuizen Duinkersoord dat de tenthuisjes mochten worden vervangen door huisjes die permanent mochten blijven staan. Deze huisjes zijn kleiner dan de overige recreatiewoningen in het recreatiewoningenterrein en moeten met hout worden bekleed. In 1963 besloot de gemeente Vlieland tot uitbreiding van het recreatiewoningenterrein met het gebied Vliepark. Hier werden 25 percelen in erfpacht uitgegeven door de gemeente, die de grond pachtte van Staatsbosbeheer. In 2004 is Vliepark samengegaan met Duinkersoord en werd de erfpacht ondergebracht in de Stichting Beheer Erfpacht Duinkersoord en Vliepark (SBEDV). Ook werd in 1963 een stuk grond gegeven aan de Stichting Recreatiebelangen Vlieland (SRV).

Deze stichting mocht 40 recreatiewoningen bouwen, onder de voorwaarde dat deze geschikt werden gemaakt voor sociaal toerisme: eenvoudige huisjes met een lage huurprijs in het gebied dat nu de Ankerplaats heet. In 1979 verzocht de gemeente aan de SRV een deel van de grond waarop nog niet gebouwd was terug te geven. De gemeente wilde hiermee het tweede woningbezit in het dorp terugdringen door eigenaren van tweede woningen de mogelijkheid te geven een huisje in het duingebied te bouwen. De SRV gaf zes kavels terug aan de westelijke rand van de Ankerplaats. Op het andere deel bouwde de SRV huisjes die ook geschikt waren voor gehandicapten. In 1991 had de SRV 31 recreatiewoningen op de Ankerplaats. In 1998 werden alle 31 recreatiewoningen verkocht om geld te generen voor de kwaliteitsverbetering van het kampeerterrein Stortemelk. Op een perceel dat de SRV in erfpacht had behouden, werden in 2003 drie twee-onder-een-kap recreatiewoningen gebouwd. In totaal staan er 40 recreatiewoningen op de Ankerplaats. Sinds de huisjes in particulier bezit zijn, zijn veel huisjes vervangen en/of verbouwd.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 64 / 90

In het plangebied zijn een aantal monumentale en karakteristieke panden aanwezig. Eén recreatiewoning, namelijk de ‘Sperwer’ en de reddingsbootschuur, zijn als rijksmonument aangewezen.

WAARDESTELLING

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD De huidige karakteristiek en onderscheidende kwaliteit van dit deel van het zomerhuizenterrein wordt gevormd door de volgende waarden:

Het duinlandschap Het landschap is de basis van de collectieve kwaliteit. De kenmerkende hoogteverschillen en vegetatie vormen het decor. Dat wordt versterkt door de volgende aspecten: • Het bestaande duinreliëf wordt gerespecteerd. • De huisjes staan direct op de natuurgronden. Er zijn geen tuinen. • De vegetatie maakt onderdeel uit van de waarde. Verwijderen of aanplanten van vegetatie is niet zonder meer toegestaan. • Het karakter van een doorlopend landschap is waardevol. Erfafscheidingen, toegangspoorten en verharding zijn ondergeschikt en passend in het duinlandschap.

De recreatiewoningen De variatie in de verschijningsvorm van de bebouwing is waardevol: • Kenmerkend is de vrije verkaveling; de huizen liggen verstrooit in het duinlandschap. De oriëntatie is wisselend wat nog eens wordt versterkt door de verschillende hoogteligging. • De huizen op het terrein zijn divers in hun verschijningsvorm; projectmatig ontwikkelde woningen met een repetitieve architectuur komen hier niet voor. • De huizen refereren in maatvoering en verschijningsvorm aan de recreatieve functie. • Naast de oorspronkelijke karakteristieke bebouwing is er ruimte voor de moderne variant; de duinvilla, cottage of Tiny house. Aandachtspunt is de positionering en de schaal van nieuwe ontwikkelingen. • De bebouwing verhoudt zich tot het landschap en de unieke positie op het terrein. Zichtlijnen en afstand tot aangrenzende bebouwing wordt gerespecteerd en zijn richtinggevend. • De architectuur is divers. Individuele expressie en materiaalgebruik benadrukken de unieke positie van elk gebouw zonder te domineren. • De recreatiewoningen worden tot aan de gevel aangezand, tenzij sprake is van een souterrain. Bij toepassing van een souterrain hoeft aan één zijde de gevel niet aangezand te worden. • Souterrains zijn zoveel mogelijk aan het oog onttrokken.

Duinlandschap

Recreatiewoningen in de duinen

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 65 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Openbare ruimte - elementen

Dit betreft objecten en elementen in de openbare ruimte voor collectief gebruik, zoals verlichting en afvalverzamelplaatsen.

Richtlijnen: • Het Beleidsplan Openbare Verlichting (2020) is leidend in de invulling van openbare verlichting. Hier geldt de richtlijn ‘donker waar mogelijk, licht waar nodig’. Omdat ‘donkerte‘ in dit deelgebied als belangrijk afwegingskader wordt genoemd in het beleidsplan staan er weinig lichtmasten, enkel op de toegangswegen. • Openbare wegen die grenzen aan het duin- of bosgebied hebben geen of minimale verlichting, welke bij voorkeur bestaat uit LED lampen die het dag/nachtritme van fauna niet te verstoren. • De collectieve afvalvoorzieningen zijn zorgvuldig vormgegeven en zoveel mogelijk uit het zicht. • Het toegangsdeel is bij voorkeur uit het directe zicht of afsluitbaar aan de zichtzijde. • Hoogteverschillen en bestaande vegetatie kunnen benut worden om de opstelplaats zo veel mogelijk te camoufleren.

Collectieve afval voorzieningen

Regel: • Het terrein voor de afvalvoorzieningen is óf ondergronds óf omheind met gesloten houten schermen en heeft een toegangsdeel dat beperkt van omvang is.

Verlichting

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 66 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Perceel - grenzen

Dit betreft de overgang tussen de private percelen en het openbaar gebied, inclusief toegangspoort, en de overgang tussen de afzonderlijke percelen onderling.

Richtlijnen: • De perceelsgrenzen zijn bescheiden vormgegeven en vormen geen beperking voor natuur en vegetatie. • De toegangspoorten zijn bescheiden vormgegeven en in maatvoering en uitvoering passend in het duinlandschap. • Toegangspoorten zijn ter markeren van de perceelgrens en hebben niet als doel om het perceel te privatiseren. Hekwerken met sloten, toegangscamera en andere toevoegingen passen niet in dit beeld en zijn dus niet toegestaan.

Regels: • Een erfafscheiding bestaat uit een enkele rij houten palen verbonden met maximaal twee metalen draden. • De maximale hoogte van de erfafscheiding bedraagt 1 meter. • Prikkeldraad, gaaswerk of planken als afscheiding is niet toegestaan. • De poorten zijn beperkt tot twee toegangspalen eventueel aangevuld met een eenvoudig houten hek. • De hoogte van poorten is beperkt tot 1.2 meter. • Het hek is uitgevoerd in hout en biedt voldoende doorzicht (latten of spijlen). • Het materiaal en kleurgebruik van poorten/ hekwerk is terughoudend en beperkt; onbehandeld hout of geverfd in een ingetogen kleur.

Perceelsgrensafscheiding met houten palen en metalen draad

Toegangspoort; eenvoudig houten hek

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 67 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Perceel - inrichting

Dit betreft elementen op het private terrein welke invloed hebben op de ruimtelijke kwaliteit, zoals opritten, toegangspaden en private verlichting, maar ook objecten als een schommel, klimrek, fietsenrek of hottub.

Richtlijnen: • Het duingebied mag niet worden afgegraven of verhoogd. • Het toegangspad is bescheiden vormgegeven en is in maatvoering en uitvoering passend in het duinlandschap. Het volgt zoveel mogelijk het natuurlijk reliëf. • In principe is het materiaalgebruik beperkt tot zand en schelpen. Verhardingen met klinkers, tegels, traptreden en opsluitbanden passen minder goed in het natuurlijk landschap en dienen terughoudend te worden toegepast. • Eventuele (speel)objecten zijn bescheiden in omvang en worden zo dicht mogelijk bij de recreatiewoning gerealiseerd om het duinlandschap zoveel mogelijk vrij te houden van objecten. • Er wordt gestreefd naar zo min mogelijke kunstmatige verlichting. Omdat ‘donkerte‘ in dit deelgebied belangrijk is, zijn lichtvoorzieningen in principe niet toegestaan. • Alleen uit het oogpunt van veiligheid, bijvoorbeeld bij een trap naar een recreatiewoning, kan naar de grond gerichtte verlichting worden toegestaan. Ook dienen in deze gevallen een bewegingssensor of timer en LED lampen die het dag/ nacht ritme van fauna niet verstoren gebruikt te worden.

Regels: • De objecten mogen worden gerealiseerd op een maximale afstand van 5 meter gerekend vanaf de gevels van het hoofdgebouw. • Het toegangspad is maximaal 1 meter breed. • Keerwanden om grond vast te houden zijn toegestaan. • Verlichting wordt alleen toegepast indien dit uit oogpunt van veiligheid nodig is. • Indien verlichting wordt toegepast, bestaat deze uit LED lampen die fauna in het gebied ontzien. • Tuinpadverlichtingsobjecten zijn maximaal één meter hoog.

Toegangspad

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 68 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Perceel - terrasinrichting

Dit betreft de vormgeving van een terras en terrasschermen.

Richtlijnen: • Een terras grenst aan de recreatiewoning en wordt zorgvuldig in het landschap gepast. • Er gelden restricties aan afmetingen en aan materiaalgebruik zodat het terras zo min mogelijk opvalt. • Terrasschermen zijn zo vormgegeven dat ze zo min mogelijk opvallen in het duinlandschap, of het zicht ontnemen op de recreatiewoning.

Regels: • Een terras grenst direct aan de gevel van de recreatiewoning. • De afmeting van een terras is maximaal 30 m2, en mag ook uit twee kleinere terrassen bestaan. • De afwerking van de terrasvloer bestaat uit schelpen, tegels of klinkers van een terughoudende kleur of ongeverfd/vergrijzend hout. • Terrasschermen zijn uitsluitend toe te passen op de plek waar een terras is toegestaan. • De hoogte van terrasschermen is maximaal 2 meter. • De schermen bestaan uit segmenten. • Transparantie van de schermen; het onderste deel tot maximaal 1/3 van de hoogte mag ondoorzichtig worden uitgevoerd.

Terrasschermen

terrasschermen

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 69 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Bebouwing - ruimelijke inpassing

Bij herbouw van de bestaande recreatiewoning wordt de ruimte geboden om de positie op het perceel te optimaliseren. Om de afstand tot de weg en de onderlinge afstand tussen de objecten te borgen zijn er regels.

Richtlijn: • De positie van de recreatiewoning op het perceel is gevarieerd. De afstand tot de weg en de oriëntatie is wisselend en draagt bij aan het karakter van dit deel van het recreatiewoningenterrein. • Bij nieuwe ontwikkelingen is de positionering en de schaal een belangrijk aandachtspunt. • De bebouwing verhoudt zich tot het landschap en de unieke positie op het terrein. Zichtlijnen en afstand tot aangrenzende bebouwing wordt gerespecteerd en zijn richtinggevend.

Regels: • De huidige positie van een recreatiewoning is ook bij nieuwbouw mogelijk. • Wordt gekozen voor herbouw op een andere positie dan gelden de volgende restricties voor de bebouwing volgens onderstaande kaart: • Op minimaal 5 meter vanaf de perceelgrens [met een ander perceel of wegvak]. • Op minimaal 5 meter vanaf de perceelgrens met doorgaande wegen in deelgebied De Kaap. • Op minimaal 8 meter vanaf de perceelgrens met de primaire ontsluiting van het overige deel van het recreatiewoningenterrein en de doorgaande wegen.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 70 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Bebouwing - uitstraling

Dit betreft de vormgeving van de bebouwing, zoals massa, kapvorm en gevelindeling.

Massa Richtlijnen: • De recreatiewoningen hebben een beperkte hoogte opbouw. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de nok-hoogte (bij een kap), de hoogte van dakkapellen of dakopbouw met plat dak, en goothoogte. Allen gerekend vanaf het maaiveld. Er wordt een relatie gelegd met de gevelbreedte van de kopgevel. • De architectuur is divers. Individuele expressie benadrukt de unieke positie van elke woning zonder te domineren. • Karakteristiek voor de recreatiewoningen is één bouwlaag met een grote kap.

Regels: • Maximaal volume van het hoofdgebouw is 500 m3. • De nok-hoogte voor een kopgevel met een breedte tot en met 6 meter is maximaal 8.5 meter. • De nok-hoogte voor een brede kopgevel [> 6 meter] is maximaal 7.5 meter. • De hoogte van een dakkapel of een dakopbouw met plat dak is maximaal 6.0 meter. • De goothoogte is maximaal 3.5 meter.

Aanbouw Richtlijnen: • De aanbouw is architectonisch onderdeel van het hoofdgebouw en past zich in vormgeving aan aan het hoofdgebouw.

Regels: • • • •

Het gezamenlijke oppervlak van aanbouwen is maximaal 10 m2. De hoogte van een aanbouw is maximaal de goothoogte van het hoofdgebouw. Een plat dak is niet toegestaan als het hoofdvolume een kap heeft. De breedte van de aanbouw is maximaal 1/3 van de breedte van de gevel bij hoofdgebouwen tot en met 6 meter. • De toegestane breedte is maximaal 1/6 van de breedte van de gevel bij hoofdgebouwen groter dan 6 meter.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 71 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Kapvorm Richtlijn: • De kapvorm is een beeldbepalend en karakteristiek onderdeel van de recreatiewoning. Diversiteit in kapvormen op het recreatiewoningenterrein dragen bij aan de gewenste variatie. Om deze reden is de vorm vrij en gelden er geen specifieke regels voor materialisatie en kleur. Ook is het mogelijk een samengestelde kap of dakopbouw met een platte dakafdekking te realiseren. • De dakopbouw als kapvorm dient in voldoende mate beeldbepalend en onderscheidend te zijn in het totale ontwerp van de recreatiewoning.

Dakoverstek Richtlijn: • Een dakoverstek kan de architectuur versterken en dienen als een afgeschermd deel van het terras/veranda. Het overstek maakt een herkenbaar onderdeel uit van het dak met eenzelfde materialisatie en kleur als het dak. De maatvoering is beperkt naar verhouding van de gevelbreedte.

Kapvorm

Regels: • Een dakoverstek heeft een maximale afmeting die bepaald wordt door de breedte van de gevel. • Bij een kopgevelbreedte tot en met 6 meter is dat aan weerszijden maximaal 1/6 van de gevelbreedte, of maximaal 1/3 als deze aan éénzijde wordt gerealiseerd. • Bij een kopgevelbreedte groter dan 6 meter is dat aan weerszijden maximaal 1/12 van de gevelbreedte, of maximaal 1/6 als deze aan éénzijde wordt gerealiseerd. • Het dakoverstek bij een kapvorm mag niet hoger worden uitgevoerd dan de goothoogte. • Een dakopbouw met een platte afdekking kent geen dakoverstek die buiten de gevel valt. Wel is het mogelijk de opbouw terugliggend uit te voeren.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 72 / 90

Dakoverstek

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Gevelindeling Richtlijnen: • De kap of tweede bouwlaag onderscheidt zich van het volume op maaiveld. De gevelindeling moet dit beeld versterken. • De openingen in het schuine dakvlak zijn beperkt om de dakvorm tot zijn recht te laten komen.

Regels: • In de compositie van de gevels is sprake van een driedeling. Het volume op maaiveld, op de verdieping en in de nok is afleesbaar doordat deze niet worden onderbroken door een gevelopening. • De zones waarin geen gevelopeningen liggen zijn gebaseerd op de indeling voor de toegestane bouwhoogte; goothoogte, dakkapel of dakopbouw en de nokhoogte.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 73 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Souterrain Richtlijnen: • Bij het realiseren van een souterrain wordt extra aandacht besteed aan de inpassing in het landschap waarbij het souterrain zo veel mogelijk aan het oog is onttrokken en zo min mogelijk zichtbaar is in het gevelbeeld. • Om te voorkomen dat het souterrain zich manifesteert als extra verdieping in de gevel is een verdiepte ligging alleen mogelijk als deze wordt afgeschermd door het landschap.

Regels: • De maximale oppervlak van het souterrain is begrensd tot de oppervlakte van het hoofdgebouw op maaiveldniveau. • De maximale uitbreiding van het souterrain buiten de gevel is beperkt tot 1/3 van de gevelbreedte van het hoofdgebouw conform de doorsnede. • Het zichtbare deel van het souterrain is beperkt tot 0.5 meter boven en beneden het direct aangrenzende of oorspronkelijke maaiveld. • Het realiseren van een souterrain met een toegang naar buiten is alleen mogelijk als het wordt afgeschermd door omliggend landschap. Deze verlaagde toegang en eventuele keerwanden zijn beperkt zichtbaar op ooghoogte op een afstand van 8 meter (of meer) van de gevel. • De recreatiewoningen worden tot aan de gevel aangezand, tenzij sprake is van een souterrain. Bij toepassing van een souterrain hoeft aan één zijde de gevel niet aangezand te worden. • De toegang vanuit het souterrain naar buiten is slechts aan één zijde toegestaan. • Het aanpassen van het verloop van de duin moet beperkt blijven tot maximaal 5 meter vanaf de gevels van het hoofdgebouw.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 74 / 90

Souterrain

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Bebouwing - materiaal, kleur en detaillering Richtlijn: • In dit deel van het recreatiewoningenterrein wordt er veel waarde gehecht aan de diversiteit in architectuur van de recreatiewoningen. Om recht te doen aan de natuurlijke setting moeten materialen worden toegepast die op een mooie manier kunnen verouderen (dus geen kunststof gevelelementen) met een ingetogen en gedekte kleurstelling. Sterk opvallende of contrasterende kleuren in grote vlakken zijn ongewenst. • Individuele expressie in materiaalgebruik benadrukt de unieke positie van elke woning zonder te domineren.

Regels: • Een aanbouw heeft een verwantschap in materiaal, detaillering en kleur met het hoofdgebouw. • Materiaal, kleur en detaillering van een dakoverstek is identiek aan die van het dak. • Het zichtbare deel van het souterrain heeft verwantschap in materiaal, detaillering en kleur met het hoofdgebouw.

Identieke recreatiewoningen Richtlijn: • Identieke recreatiewoningen met dezelfde architectuur, maatvoering en materialisatie dragen niet bij aan de gewenste diversiteit op dit deel van het terrein. Dat ongewenste beeld wordt versterkt als de recreatiewoningen in elkaars nabijheid liggen of de percelen aan elkaar grenzen.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 75 / 90

Identieke recreatiewoningen

REGELS EN RICHTLIJNEN

ANKERPLAATS, VLIEPARK EN DUINKERSOORD Duurzaamheid Regels voor zonne-energiesystemen: Bij het verduurzamen van de recreatiewoning zijn diverse ingrepen denkbaar. In hoofdstuk 2 zijn hiervoor generieke richtlijnen en regels opgenomen. Deze zijn ook van toepassing op dit deelgebied.

Regels voor warmtepomp-units: • De buiten-unit is geïntegreerd in het ontwerp van de woning en zo min mogelijk in het zicht vanaf de openbare ruimte. • Plaatsing op het perceel is denkbaar binnen een afstand van 5 meter tot aan de gevels van de recreatiewoning mits afgeschermd door hoogteverschillen of bestaande vegetatie.

Energie panelen

Voorbeeld warmtepomp buiten-unit

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 76 / 90

WAARDESTELLING DE KAAP

De huidige karakteristiek en onderscheidende kwaliteit van het voormalige tenthuizenterrein ‘De Kaap’ wordt gevormd door de volgende waarden:

Het duinlandschap Het landschap is de basis van de collectieve kwaliteit. De kenmerkende hoogteverschillen en vegetatie vormen het decor. Dat wordt versterkt door de volgende aspecten: • Het duingebied mag niet worden afgegraven of verhoogd. • De huisjes staan direct op de natuurgronden. Er zijn geen tuinen of perceelsgrenzen. • De vegetatie maakt onderdeel uit van de waarde. Verwijderen of aanplant van vegetatie is niet toegestaan. • Het karakter van een doorlopend landschap is waardevol. • De wegen en paden op het terrein zijn onverhard en beperkt van afmetingen. • Het karakter van een doorlopend landschap is waardevol. Erfafscheidingen, toegangspoorten en verharding zijn ondergeschikt en passend in het duinlandschap.

De recreatiewoningen

De Kaap

Op het voormalige tenthuizenterrein staan zomerhuizen die vanwege de overeenkom-sten in hoofdvorm, materiaal- en kleurgebruik en detaillering een bijzondere plaats inneemt: • Kenmerkend is de compacte verkaveling; de huizen liggen geclusterd in het duinlandschap. De positie en oriëntatie is wisselend wat nog eens wordt versterkt door de verschillende hoogteligging. • De bebouwing verhoudt zich tot het landschap en de unieke positie op het terrein. • De huizen refereren in maatvoering en verschijningsvorm aan de recreatieve functie. • De architectuur is karakteristiek waarbij de hoofdvorm, materiaal en kleurgebruik bepalend is. • Unieke positie van elk gebouw zonder te domineren. • De recreatiewoningen worden tot aan de gevel aangezand, tenzij sprake is van een souterrain; bij toepassing van een souterrain hoeft ter plekke van het souterrain niet aangezand te worden.

De Kaap

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 77 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN DE KAAP

Perceel - inrichting

Dit betreft elementen op het private terrein welke invloed hebben op de ruimtelijke kwaliteit, zoals opritten, toegangspaden en private verlichting, maar ook objecten als een schommel, klimrek, fietsenrek of hottub.

Richtlijnen: • Het toegangspad is bescheiden vormgegeven en is in maatvoering en uitvoering passend in het duinlandschap. Het volgt zoveel mogelijk het natuurlijk reliëf. • In principe is het materiaalgebruik beperkt tot zand en schelpen. Verhardingen met klinkers, tegels, traptreden en opsluitbanden passen minder goed in het natuurlijk landschap en dienen terughoudend te worden toegepast. • Eventuele (speel)objecten zijn bescheiden in omvang en worden zo dicht mogelijk bij de recreatiewoning gerealiseerd om het duinlandschap zoveel mogelijk vrij te houden van objecten. • Er wordt gestreefd naar zo min mogelijke kunstmatige verlichting. Omdat ‘donkerte‘ in dit deelgebied belangrijk is, zijn lichtvoorzieningen in principe niet toegestaan. • Alleen uit het oogpunt van veiligheid, bijvoorbeeld bij een trap naar een recreatiewoning, kan naar de grond gerichtte verlichting worden toegestaan. Ook dienen in deze gevallen een bewegingssensor of timer en LED lampen die het dag/ nacht ritme van fauna niet verstoren gebruikt te worden.

Regels: • De objecten mogen worden gerealiseerd op een maximale afstand van 5 meter gerekend vanaf de gevels van het hoofdgebouw. • Het toegangspad is maximaal 1 meter breed. • Bij het aanleggen van paden mag geen duingebied worden afgegraven of verhoogd. • Keerwanden om grond vast te houden zijn toegestaan. • Verlichting wordt alleen toegepast indien dit uit oogput van veiligheid nodig is. • Indien verlichting wordt toegepast, bestaat deze uit LED lampen die fauna in het gebied ontzien. • Tuinpadverlichtingsobjecten zijn maximaal één meter hoog.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 78 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN DE KAAP

Perceel - terrasinrichting

Dit betreft de vormgeving van een terras en terrasschermen.

Richtlijnen: • Een terras grenst aan de recreatiewoning en wordt zorgvuldig in het landschap gepast. • Er gelden restricties aan afmetingen en aan materiaalgebruik zodat het terras zo min mogelijk opvalt. • Terrasschermen zijn zo vormgegeven dat ze zo min mogelijk opvallen in het duinlandschap, of het zicht ontnemen op de recreatiewoning. • De in maatvorming ondergeschikte terrasschermen moeten in het hoofdontwerp worden meegenomen.

Regels: • Een terras grenst direct aan de gevel van de recreatiewoning. • De afmeting van een terras is maximaal 30 m2, en mag ook uit twee kleinere terrassen bestaan. • De afwerking van de terrasvloer bestaat uit schelpen, tegels of klinkers van een terughoudende kleur of ongeverfd/ vergrijzend hout. • Terrasschermen zijn uitsluitend toe te passen op de plek waar een terras is toegestaan. • De hoogte van een terrasscherm is maximaal 2.0 meter. • De terrasschermen bestaan uit segmenten. • Transparantie van de terrasschermen; het onderste deel tot maximaal 1/3 van de hoogte mag ondoorzichtig worden uitgevoerd.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 79 / 90

Terrasschermen

REGELS EN RICHTLIJNEN DE KAAP

Bebouwing - verschijningsvorm

Dit betreft de vormgeving van de bebouwing, zoals massa, kapvorm en gevelindeling. De zomerhuizen op De Kaap refereren in maatvoering en kapvorm aan de oorspronkelijke verschijningsvorm. Bij herbouw en verbouw worden er eisen gesteld om dit karakter te behouden.

Massa Richtlijn: • De recreatiewoningen op De Kaap hebben een beperkte hoogte opbouw en een verplichte kapvorm. Regels: • • • • •

Maximale oppervlak van het hoofdgebouw is 54 m2. De nok-hoogte is maximaal 4.0 meter. Het dak is een zakeldak. De dakhelling is minimaal 15 graden en maximaal 60 graden. Het kap kent een gesloten karakter zonder dakopbouw.

Aanbouw Richtlijn: • De aanbouw is architectonisch onderdeel van het hoofdgebouw. Dat vraagt een totaalontwerp met een afstemming op kleur, materialen en detaillering.

Regels: • • • •

Het oppervlak van de gezamenlijke aanbouwen is maximaal 10 m2. De hoogte van een aanbouw is maximaal de goothoogte van het hoofdgebouw. De breedte van de aanbouw is maximaal 1/3 van de breedte van de gevel. Een plat dak is niet toegestaan.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 80 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN DE KAAP Dakoverstek Een gedeeltelijke overstek van een dak kan bijdragen aan de architectuur en gebruiksmogelijkheden. Voor dit beeldbepalend onderdeel van een recreatiewoing zijn kwaliteitseisen opgenomen.

Richtlijn: • Het overstek maakt een herkenbaar onderdeel uit van het dak met eenzelfde materialisatie en kleur als het dak. De maatvoering is beperkt naar verhouding van de gevelbreedte.

Regels: • Een dakoverstek aan weerszijden is mogelijk tot maximaal 1/6 van de gevelbreedte. • Het dakoverstek maakt onderdeel uit van het dak met dezelfde dakhelling.

Gevelindeling Richtlijn: • Karakteristiek voor de recreatiewoningen is één bouwlaag met een lage kap. Aan de gevelindeling worden geen specifieke eisen gesteld.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 81 / 90

REGELS EN RICHTLIJNEN DE KAAP

Souterrain

Het is mogelijk een verdieping bij de recreatiewoning te realiseren die gedeeltelijk onder maaiveld ligt.

Richtlijnen: • Bij het realiseren van een souterrain wordt extra aandacht besteed aan de inpassing in het landschap waarbij het souterrain zo veel mogelijk aan het oog is onttrokken en zo min mogelijk zichtbaar is in het gevelbeeld. • Het souterrain is zoveel mogelijk uit het zicht vanaf de opebare weg en vanuit de buurwoningen. • Het streven is hierbij dat het souterrain niet of beperkt zichtbaar is op ooghoogte op een afstand van 8 meter (of meer) vanaf de gevel. • Er gelden restricties voor de afmetingen en materiaalgebruik.

Regels: • De oppervlak van het souterrain is begrenst tot 64 m2. • De maximale uitbreiding van het souterrain buiten de gevel is beperkt tot 1/3 van de gevelbreedte van het hoofdgebouw conform de doorsnede. • Het deel van het souterrain dat zichtbaar is vanaf de openbare weg en/of vanuit de buurwoningen is beperkt tot 0.5 meter boven en beneden het direct aangrenzende of oorspronkelijke maaiveld. • Aan de entreezijde van de recreatiewoning mag een vlonder/ opstap worden gerealiseerd buiten de gevel beperkt tot 1/6 van de gevelbreedte conform de doorsnede.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 82 / 90

Voorbeeld souterrain

REGELS EN RICHTLIJNEN DE KAAP

Bebouwing - materiaal, kleur en detaillering Richtlijn: • Het kenmerk van de recreatiewoning is dat de gevels met planken zijn afgewerkt. Diversiteit in de toepassing [horizontale en verticale betimmeringen, wijze van monteren en afwerking] maakt dat elke recreatiewoning zich kan onderscheiden zonder dat dit de samenhang te niet doet.

Regels: • De gevels van de recreatiewoningen en aanbouw zijn in hout betimmerd, met eventueel een stenen plint. • De kleur van de gevels is onbewerkt - vergrijzend - hout of afgewerkt in een terughoudende kleur. • Een aanbouw heeft een verwantschap in materiaal, detaillering en kleur met het hoofdgebouw. • Materiaal, kleur en detaillering van een dakoverstek is identiek aan die van het dak. • Het zichtbare deel van het souterrain heeft verwantschap in materiaal, detaillering en kleur met het hoofdgebouw.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 83 / 90

Houten recreatiewoningen

REGELS EN RICHTLIJNEN DE KAAP

Duurzaamheid

Bij het verduurzamen van de recreatiewoning zijn diverse ingrepen denkbaar. Dit artikel heeft betrekking op de voorzieningen die van invloed zijn op het beeld van de recreatiewoning of het terrein.

Richtlijnen: • Voorzieningen op het dakvlak of gevel zijn gebonden aan regels en bij voorkeur onderdeel van het ontwerp. • Voorzieningen op het terrein zijn zoveel mogelijk uit het zicht en in de nabijheid van de recreatiewoning.

Regels voor energiepanelen / collectoren: • De installatie maakt onderdeel uit van de recreatiewoning; losse panelen op het perceel zijn niet toegestaan. • Op schuine daken steken de collectoren of panelen niet uit voorbij de nok, de dakvoet of de dakranden. • Op schuine daken staan de collectoren of panelen direct op of in het dakvlak, dus zonder een opbouw op het dak. • Op schuine daken is de hellingshoek van de collectoren of panelen gelijk aan die van het dak. • De reflectie van de collectoren en panelen is zo gering mogelijk en de voorkant heeft een onopvallende standaardkleur of een kleur die is aangepast aan het omringende dak.

Voorbeeld energie panelen geïntegreerd

Regels voor warmtepomp-units: • De buiten-unit is geïntegreerd in het ontwerp van de woning en zo min mogelijk in het zicht. • Plaatsing op het perceel is is niet toegestaan.

Voorbeeld warmtepomp buiten-unit

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 84 / 90

9 GEBIED 7 - BUITENGEBIED

GEBIEDSBESCHRIJVING Het buitengebied bestaat grotendeels uit natuurgebied: duingebied met bosjes, de Kroons Polders, het strand en de zandvlakte van de Vliehors. Zeker op het westelijk deel van het eiland, de Vliehors, staan de natuurwaarden en de natuurlijke processen centraal. De duinen met hun hoogteverschillen, de (stuif)dijken en de eendenkooien zijn landschappelijk waardevol. De eendenkooien zijn ook cultuurhistorisch waardevol. Ook cultuurhistorisch waardevol zijn de bunkers, de postweg, de begraafplaatsen en (het verhaal over) het verdwenen dorp op West Vlieland. De meeste bebouwing is in de duinen te vinden. Er bevinden zich dag- en verblijfsrecreatieve functies, woonfuncties en overige voorzieningen.

Richtlijn • Er wordt gestreefd naar een zo groen mogelijk straatbeeld waarbij de doorgaande groen-structuur van laanbomen een belangrijke rol spelen. • De Dorpsstraat heeft een zeer dorps karakter en is alleen bereikbaar voor langzaam- en bestemmingsverkeer.

Bebouwing Eén van de bekendste gebouwen op Vlieland is de vuurtoren. De vuurtoren is aangewezen als Rijksmonument. Deze vuurtoren is een beeldbepalende landmark, zowel cultuurhistorisch als landschappelijk van belang, en onlosmakelijk verbonden met het beeld van het eiland. Het Posthuys en ook de Postweg op het westelijk gedeelte van het eiland herinneren nog aan de tijd dat Vlieland bij Noord-Holland hoorde; de post kwam sinds 1677 via Texel naar Vlieland en ging dan door naar Terschelling. De Duitsers veranderden dit en deelden Vlieland en Terschelling in bij Friesland, waarna de posttoevoer ook veranderde. Op het westelijk deel van strand staat het drenkelingenhuisje. Ook is daar een defensieterrein aanwezig met legerbebouwing. Nabij de jachthaven en het bedrijventerrein is een ambulancepost bestaande uit eigentijdse bebouwing, met heliplatform te vinden. Tussen de bossen tegenover de ambulancedienst is de RWZI (rioolwaterzuivering) gehuisvest. In het buitengebied komen verder een aantal (recreatie)woningen voor. Ze zijn allen vrijstaand en kennen een enkelvoudige

hoofdvorm. De woningen zijn passend in het landschap. In het zogenaamde ‘boshuisjesterrein‘ zijn recent houten boshuisjes toegevoegd. De huisjes staan in bestaand bos, op ruime afstand van elkaar. Verspreid in het buitengebied en aan de rand van de kom, bevindt zich een aantal recreatieve voorzieningen. Deze recreatieve voorzieningen zijn onder te verdelen in dagrecreatieve en verblijfsrecreatieve voorzieningen: Dagrecreatief zijn het sportcentrum met het zwembad en tennisbanen, een strandpaviljoen nabij de strandovergang aan het eind van de Badweg, een strandpaviljoen aan de Fortweg, een manege, het Bunkermuseum, de reddingsbootschuur, de

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 84 / 90

vuurtoren, de vogelkijkhut Dodemansbol en de uitkijktoren aan de westzijde van het eiland. Verblijfsrecreatieve voorzieningen zijn van oudsher mede bepalend voor de aankleding van het buitengebied. Het gaat hierbij om kampeerterreinen, hotels en appartementencomplexen en (groeps)accomodaties. Voorbeelden zijn de kampeerterreinen Stortemelk en Lange Paal, een hotel aan het eind van de Badweg, een hotel aan de Postweg (Posthuys) en accommodaties als groepsaccomodatie de Vliehorst (net buiten de kom van Oost- Vlieland), appartementencomplex Eureka en Hotel DoniaState (beiden ten noordwesten van het dorp Oost-Vlieland).

GEBIEDSBESCHRIJVING

Postweg

Duinlandschap

Strand

Vuurtoren

Eigentijdse bebouwing

Hotel Seeduyn

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 85 / 90

WAARDESTELLING Structuur

• Doordat er weinig bebouwing is in het buitengebied, heeft deze een open, groen en natuurlijk karakter. Dit is één van de belangrijkste en te koesteren waarden van Vlieland. • De natuurgebonden dagrecreatieve voorzieningen zoals de diverse routes, vogelkijkhut, eendenkooien bevinden zich buiten het dorp. • De cultuurgebonden dagrecreatieve voorzieningen zoals het bezoekerscentrum, de musea en vuurtoren bevinden zich in de buurt van Oost-Vlieland.

Openbare ruimte

• De wegen en paden in het buitengebied zijn smal en ondergeschikt aan het landschap.

Perceel

• De percelen waarop de bebouwing in het buitengebied staat, lopen over het algemeen fraai over in het omringende landschap.

Bebouwing

• De gebouwen in het buitengebied hebben een enkelvormige hoofdvorm die afhankelijk is van de functie en de plek. • De vuurtoren is vanuit cultuurhistorisch oogpunt en als landmark onlosmakelijk verbonden met (het beeld van) het eiland. • De gebouwen vop het defensieterrein hebben een functioneel karakter. • Het sportcentrum/zwembad is een functioneel gebouw met weinig uitstraling. Het is niet zichtbaar vanuit de omgeving. • De bebouwing op het kampeerterrein Stortemelk is laag en wat materiaalkeuze betreft (veel vergrijzend hout) goed in het landschap ingepast. Zie bijlagen 2 en 3. • Het op de overgang van Seeduyn naar strand gelegen grootschalig hotel is opgedeeld in twee langgerekte bouwvolumes. Qua schaal en uitstraling niet passend bij Vlieland. Vanaf het strand is de bebouwing slechts beperkt zichtbaar. • Het halverwege het eiland gelegen Posthuys is cultuurhistorisch waardevol. Het bebouwingscluster vormt een fraai emsemble in het landschap. • De twee strandpaviljoens op het eiland, het Badhuys en Oost, zijn volledig opgebouwd uit hout. Het Badhuys is grootschalig. Het heeft een enkelvoudige, functionele hoofdvorm, en diverse nevenvormen. Strandpaviljoen Oost oogt kleinschaliger, heeft een compacte vorm en bestaat uit twee lagen. • Het eigentijdse gebouw van de ambulancedienst is fraai.

• De groepsaccommodatie en appartementencomplexen zijn van verschillende signatuur en over het algemeen sober vormgegeven.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 86 / 90

Boshuisje/ ‘eilandlodge‘ in de bosrandzone van camping Stortemelk

Boshuisje/ ‘eilandlodge‘ in de bosrandzone van camping Stortemelk

RICHTLIJNEN EN REGELS Openbare ruimte - ontsluiting

Dit betreft de invulling van de openbare wegen, inclusief parkeerplaatsen, berm en trottoir.

Richtlijnen: • De wegen in het buitengebied zijn ondergeschikt aan het landschap en de natuur. Er wordt zo min mogelijk verharding toegepast. Dit draagt bij aan een kwalitatief straatbeeld en een klimaatadaptieve omgeving. Nieuw- of her in te richten wegen sluiten aan op bestaande wegen in de materiaal-, kleur- en legverbandkeuze om een uniform straatbeeld te creëren. • Indien parkeren in de openbare ruimte gerealiseerd wordt, zijn parkeerplaatsen geclusterd in de vorm van kleine parkeerkoffers, zodat er geen grote parkeerclusters ontstaan.

Regels: • De breedte van het huidige profiel van de wegen wordt aangehouden als maximale breedte. • Bij alle wegen wordt gekozen voor klinkers in visgraadverband met een ingetogen kleur, in lijn met de omgeving. De Postweg vormt hierop een uitzondering. Deze historische lijn behoudt een eigen karakter, met eigen materiaal- en kleurgebruik. • De wegen hebben geen opstaande randen. • Er zijn geen trottoirs aanwezig. • De afwatering vindt plaats in de berm. • Er wordt aansluiting gezocht bij de reeds aanwezige flora in het buitengebied; de berm is begroeid met lage lokale planten die bijdragen aan de biodiversiteit. • Bij de herinrichting van (geclusterde, kleine) parkeerkoffers worden deze voorzien van waterdoorlaatbare bestrating, bijvoorbeeld grasbetontegels.

Het landschap in het buitengebied heeft een grote natuurlijke waarde en bevat minimale bebouwing

De weg is ondergeschikt aan het groene landschap

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 87 / 90

RICHTLIJNEN EN REGELS Openbare ruimte - elementen

Dit betreft objecten en elementen in de openbare ruimte voor collectief gebruik, zoals verlichting, afvalverzamelplaatsen en speelobjecten.

Richtlijnen: • Het Beleidsplan Openbare Verlichting (2020) is leidend in de invulling van openbare verlichting. Hierin geld de richtlijn ‘donker waar mogelijk, licht waar nodig’. Omdat ‘donkerte‘ in dit deelgebied als belangrijk afwegingskader wordt genoemd in het beleidsplan is in het buitengebied geen straatverlichting aanwezig. • Collectieve afvalvoorzieningen worden gepositioneerd naast andere voorzieningen zoals parkeren. Dit om een rustig straatbeeld te behouden, toezicht te vergroten en kansen op zwerfafval te verminderen.

Regels: • Collectieve afvalvoorzieningen zijn toegankelijk en goed zichtbaar aan de voorzijde, en afgeschermd door groen aan de achterzijde. Ondergeschikte, houten fietsenstallingen en bescherming duinen

Perceel - grenzen

Dit betreft de overgang tussen de private percelen en het openbaar gebied, en de overgang tussen de afzonderlijke percelen onderling.

Richtlijnen: • De perceelsgrenzen aan de voorzijde zijn bescheiden vormgegeven met een open en groen karakter, om een zachte overgang tussen privé en openbaar terrein te creëeren. • Erfafscheidingen rondom de percelen zijn met beplanting vormgegeven om zo een bijdrage te leveren aan de biodiversteit. • Het landschap en de percelen gaan vloeiend in elkaar over, zonder harde grens in de vorm van hekwerken. Hekwerken zijn dan ook in principe niet toegestaan, alleen indien sprake is van noodzaak. Overbodige hekwerken worden verwijderd. • Toegangspoorten/ hekwerken hebben een ondergeschikte en uitnodigende uitstraling en sluiten aan bij de vormgeving van de erfafscheiding.

Regels: • Hekwerken als perceeldbegrenzing in het buitengebied zijn niet toegestaan. Noodzakelijk geachte hekwerken zijn ondergeschikt qua vorm en uitstraling; ze zijn transparant en van hout.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 88 / 90

Dichte hekwerken leveren een gesloten beeld op

RICHTLIJNEN EN REGELS Perceel - inrichting

Dit betreft elementen op het private terrein welke invloed hebben op de ruimtelijke kwaliteit, zoals opritten, toegangspaden en verlichting.

Richtlijnen: • Er wordt gestreefd naar zo min mogelijke kunstmatige verlichting, omdat ‘donkerte‘ een belangrijke rol speelt in het buitengebied. • In het buitengebied is het wenselijk dat verlichting naar beneden schijnt, er een bewegingssensor of timer gebruikt wordt en LED lampen die het dag/nacht ritme van fauna niet verstoren. • De vormgeving van de verlichting is bescheiden. • De percelen sluiten qua inrichting aan met het omliggende landschap en bevatten zo min mogelijk verharding. • Eventuele opritten en toegangspaden bestaan uit waterdoorlaatbare verharding of halfverharding.

Regels: • Verlichting wordt alleen toegepast indien dit uit oogpunt van veiligheid nodig is. • Verlichting dient tot maximaal 1 meter hoogte geinstalleerd te zijn. • Indien verlichting wordt toegepast, bestaat deze uit LED lampen die fauna in het gebied ontzien.

De bebouwing gaat op in het landschap

Bebouwing - ruimtelijke inpassing

Dit betreft de positie en inpassing van bebouwing in relatie tot de omgeving.

Richtlijnen: • Om het landschap zo veel mogelijk te koesteren wordt er zo min mogelijk bebouwing toegevoegd aan het buitengebied. • De bebouwing in het buitengebied wordt zo gepositioneerd dat het zo min mogelijk invloed heeft op het landschap. • Voor de ‘boshuisjes‘/ ‘eilandlodges‘ in de bosrandzone van Stortemelk wordt verwezen naar Beeldkwaliteitsplan Bosrandzone Stortemelk (bijlage 2) en Aanvulling beeldkwaliteitsplan Bosrandzone Stortemelk (bijlage 3). Hierbij wordt onderscheid gemaakt in eilandlodges, vlonderlodges, boomkroonlodges. De drie hoofdvoorwaarden zijn: 1. De lodges leveren een bijdrage aan een ecologische verbetering van Vlieland in het algemeen, en de bosrandzone van Stortemelk in het bijzonder. 2. De lodges zijn een beleving. 3. De lodges dragen bij aan de ruimtelijke kwaliteit van het bos en camping Stortemelk.

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 89 / 90

Qua vormgeving en karakter reageert de bebouwing op het omliggende landschap

RICHTLIJNEN EN REGELS Bebouwing - verschijningsvorm

Dit betreft de vormgeving van de bebouwing, zoals massa, kapvorm en gevelindeling.

Richtlijn: • De bebouwing is ondergeschikt aan het landschap en reageert op de omgeving. • Voor de ‘boshuisjes‘/ ‘eilandlodges‘ in de bosrandzone van Stortemelk wordt verwezen naar het beeldkwaliteitsplan Bosrandzone Stortemelk en de aanvulling hierop (zie bjlagen 2 en 3).

Bebouwing - materiaal, kleur en detaillering Richtlijnen: • Bebouwing in het buitengebied heeft een ingetogen materiaal- en kleurgebruik en kent een sobere detaillering. • In de materiaalkeuze zijn circulariteit en modulariteit leidend om zo de herbruikbaarheid van de bouwvolumes te vergroten. • Voor de gevel worden zo veel mogelijk duurzame materialen gekozen. • Bij voorkeur wordt houten materialisatie toegepast. Strandpaviljoen Badhuys

Regels: • De bebouwing heeft een ingetogen kleur- en materiaalgebruik. • Voor de ‘boshuisjes‘/ ‘eilandlodges‘ in de bosrandzone van Stortemelk wordt verwezen naar het beeldkwaliteitsplan Bosrandzone Stortemelken de aanvulling hierop (zie bjlagen 2 en 3).

Duurzaamheid Regels voor zonne-energiesystemen:

strandpaviljoen Oost

Voor de verduurzaming van woonhuizen zijn er diverse ingrepen nodig. In hoofdstuk 2 zijn hiervoor de generieke richtlijnen en regels opgenomen. Deze gelden ook voor dit deelgebied.

Regel voor warmptepomp-units: • De buitenunits zijn zo min mogelijk zichtbaar vanaf de openbare ruimte en zoveel mogelijk geïntegreerd in de architectuur.

Strandpaviljoen Oost

| Omgevingskwaliteitskader Gemeente Vlieland | 90 / 90