Begroting 2026 definitief (aangepast 30-09)

Straks moet afhankelijk van besluitvorming en persoonlijke situatie inkomstenbelasting worden afgedragen over werkelijke inkomsten in box 3. Welke uitwerking dit zal gaan hebben op de toeristische verhuur op het eiland is af te wachten. Om het huidige voorzieningenniveau te handhaven, zijn vaak hoge investeringen nodig, of er ruimte is voor deze investeringen is moeilijk te bepalen nu er onzekerheid blijft bestaand over onze grootste inkomensbron, de algemene uitkering. Het is onvermijdbaar, dat wij vanwege deze ontwikkelen onze algemene reserve zullen moeten aanspreken. Voor deze risico’s is in de analyse een bedrag van 1 miljoen opgenomen.

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 86

Financieel gevolg

Risico

Benodigde weerstandsKansklasse capaciteit

Sociaal domein Jeugdzorg

100.000

70%

70.000

Sociaal domein maatwerkvoorzieningen

160.000

70%

112.000

Foute inschattingen MJOP's

870.800

50%

435.400

Toeristenbelasting

360.000

50%

180.000

Boswijk

650.000

10%

65.000

Subsidies stichtingen

101.960

10%

10.196

Pensioen en wachtgeldvoorziening wethouders

50.000

60%

30.000

Verstrekte leningen

5.270.345

10%

527.035

Garantstellingen

908.000

10%

90.800

Ontwikkelingen

1.000.000

90%

900.000

Totaal van de riscio's

9.471.105

2.420.431

Voor het kwantificeren van de risico’s is gebruik gemaakt van onderstaande tabel; Kwantiteit 10%

Referentiebeelden 0 of 1 keer per 10 jaar

30%

1 keer per 5-10 jaar

50%

1 keer per 2-5 jaar

70%

1 keer per 1-2 jaar

90%

1 keer per jaar of meer

Kansklasse Toelichting kansklasse 1 Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waaran het onwaarschijnlijk is dat deze zich in de komende jaren voordoen. 2 Deze klasse hanteren we voor risico's waarvan het niet waarscdhijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen. 3 Deze klasse hanteren we voor risico's die zich in het komende jaar wel maar ook niet kunnen voordoen 4 Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waarvan het waarschijlijk is dat ze zich in het komende jaar zullen voordoen. 5 Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waarvan het zeer waarschijlijk is dat ze zich in het komende jaar gaan voordoen.

Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit/Benodigde weerstandscapciteit Beschikbare weerstandsvermogen Algemene reserve 31 december 2026

€ 5.171.224

Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van bovenstaande risico-inventarisatie bedraagt het maximaal benodigde bedrag € 2.420.431. Het is echter niet waarschijnlijk dat alle risico’s tegelijk en in hun maximale omvang zullen optreden. Daarom gaan we uit van 90% zekerheid waardoor het bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit € 2.178.387 bedraagt. De Ratio weerstandvermogen bedraagt 2,37 dit is in overeenstemming met onderstaande tabel (ruim)voldoende Meerjarig stijgt de ratio weerstandvermogen door de stijging van de Algemene Reserve en door de aflossingen van de uitstaande leningen.

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 87

Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

A

>2,0

Uitstekend

B

1,4 - 2,0

Ruim voldoende

C

1,0 - 1,4

Voldoende

D

0,8 - 1,0

Matig

E

0,6 - 0,8

Onvoldoende

F

<0,6

Ruim onvoldoende

Financiële kengetallen De volgende kengetallen dienen ter ondersteuning bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente: 1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Structurele exploitatieruimte 5. Gemeentelijke belastingdruk Bij de beoordeling van de financiële positie is het van belang de kengetallen van een adequate toelichting te voorzien. Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Nu kan er in een gemeente sprake zijn van het doorlenen, door weer aan andere partijen een lening te verstrekken: sportclubs, culturele organisaties, etc. Om vervolgens inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen moet de schuldquote zowel inclusief als exclusief doorgeleende gelden worden weergegeven. Op deze manier ontstaan twee indicatoren: 1. De netto schuldquote. 2. De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Deze indicatoren brengen in beeld in hoeverre de netto schulden zich verhouden tot de totale baten (inkomsten) van de gemeente. Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering de gemeente heeft aangetrokken om de activiteiten (investeringen) te financieren.

Dit inzicht is uiteraard voor Vlieland zelf van belang, maar het is ook verplicht deze kengetallen in begroting en rekening op te nemen. Samen met de andere vier financiële kengetallen geven ze een beeld van de financiële situatie van de gemeente.

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 88

2025

2026

2027

2028

2029

werkelijk prognose

2024

raming

raming

raming

raming

netto schuldquote

165%

182%

213%

212%

203%

211%

netto schuldquote gecorrigeerd

117%

136%

169%

171%

166%

177%

De netto schuldquote geeft aan of de gemeente investeringsruimte heeft. De te hanteren indicaties zijn: ·

Schuldquote onder de 100%:

voldoende

·

Schuldquote boven de 100%:

matig

·

Schuldquote boven de 130%:

onvoldoende

De gemeente Vlieland heeft volgens deze cijfers meerjarig onvoldoende investeringsruimte. Verhoudingsgewijs heeft de ontwikkeling van de nieuwe zorgwijk ervoor gezorgd, dat voor een kleine gemeente als Vlieland een grote investering werd gedaan. Hiervoor moest een hoge lening worden aangetrokken. Bij kleinere gemeenten hebben dergelijke projecten dan ook gauw een negatieve uitwerking op het kengetal netto schuldquote en automatisch ook op het volgende kengetal solvabiliteitsratio. Een kengetal staat echter nooit op zichzelf maar moet in samenhang met de overige kengetallen beoordeeld worden. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft aan welk deel (percentage) van het totaal van wat de gemeente aan geldwaarde heeft (balanstotaal) wordt gevormd door het eigen vermogen. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om op de lange termijn aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Met andere woorden: of ze alles kan betalen en of er voldoende geld beschikbaar is. De solvabiliteitsratio is een veel gebruikt financieel vergelijkingsgetal. Het geeft relatief snel inzicht in de financiële positie van een organisatie en specifiek in de financiering. De stelregel is hierbij: hoe lager de solvabiliteit, hoe minder eigen vermogen de organisatie heeft om eventuele tegenvallers op te vangen of om te investeren. 2024

2025

2026

2027

2028

2029

Werkelijk

raming

raming

raming

raming

raming

18%

18%

18%

18%

18%

18%

solvabiliteitsratio: solvabiliteitsratio

Deze ratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De te hanteren indicaties zijn: ·

Solvabiliteitsratio 50% en hoger:

voldoende

·

Solvabiliteitsratio lager dan 50%:

matig

·

Solvabiliteitsratio kleiner dan 30%:

onvoldoende

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 89

Structurele exploitatieruimte Deze indicator geeft aan of de begroting structureel en reëel (echt) in evenwicht is. Hierbij gaat het om het onderscheid tussen structurele (meerjarige) en incidentele (eenmalige) inkomsten en uitgaven. Voorbeelden van structurele inkomsten zijn de algemene uitkering en eigen belastinginkomsten. Structurele uitgaven zijn bijvoorbeeld de personeelskosten, kapitaallasten en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. De incidentele inkomsten en uitgaven verschillen per jaar. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Een begroting waarvan de structurele inkomsten en de structurele uitgaven over meerdere jaren niet veranderen en ongeveer even hoog zijn, is evenwichtiger en zekerder dan een begroting waarin de inkomsten en uitgaven per jaar in hoogte en aard verschillen. Dan is de begroting door de jaren heen afhankelijk van verschillende éénmalige zaken en daarmee zijn er meer onzekerheden. De structurele exploitatieruimte laat zien in hoeverre we structureel middelen beschikbaar hebben voor (noodzakelijk) beleidsinitiatieven. De begroting moet structureel in evenwicht zijn en de provincie toetst daarop. Het is ook verplicht dit kengetal in begroting en rekening op te nemen. Samen met de andere vier financiële kengetallen geven ze een beeld van de financiële situatie van de gemeente.

Kengetal structurele 2024 2025 exploitatieruimte Bedragen zijn in 1000 tallen Werkelijk Prognose saldo baten en lasten 1.305 -350 reservemutaties 200 776 Begrotingssaldo na bestemming 1.505 426 incidentele B&L -292 -251 structureel begrotingssaldo 1.213 175 In percentages 9,97% 1,48%

2026

2027

2028

2029

169 562 732 -296 436 3,68%

-278 507 228 -306 -78 -0,66%

-95 143 48 -278 -230 -1,92%

-154 53 -101 -188 -289 -2,35%

Geconcludeerd kan worden dat in 2026 geen structurele lasten worden gedekt door incidentele baten en dat de begroting voor dat jaar structureel en reëel in evenwicht is. Voor de jaren 2027 tot en met 2029 geldt dat helaas niet. Onzekerheden over de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn hiervoor een belangrijke oorzaak. Een overzicht van incidentele baten en lasten is in de financiële begroting opgenomen. Grondexploitatie: De gemeente Vlieland kent geen grondexploitatie. Belastingcapaciteit en structurele begrotingsruimte De onbenutte belastingcapaciteit is een mogelijkheid de belastingen te verhogen om tegenvallers op te vangen of om nieuw beleid te realiseren. Het geeft aan welke rek er nog zit in de gemeentelijke uitgaven via het verhogen van de belastingen. Een maat daarvoor kan zijn de woonlasten per huishouden. Als die hoog zijn, zeker gezien de woonlasten gemiddeld in Nederland, zijn er weinig mogelijkheden de inkomsten te verhogen. Overigens zijn hier geen objectieve criteria voor te geven maar gaat het om politieke oordelen rond de vraag in hoeverre de hoogte van de woonlasten nog mogelijkheden biedt de onbenutte Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 90

belastingcapaciteit in te zetten. Aangezien de kosten van riolering al voor 100% worden gedekt door de betreffende tarieven, bestaat de mogelijkheid te voorzien in extra begrotingsruimte met name bij de algemene belastingsoorten: onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting, forensenbelasting, afvalstoffenheffing, reinigingsheffing hondenbelasting en precariobelasting. Gemeentelijke belastingcapaciteit

Werkelijk

Werkelijk

Werkelijk

Werkelijk

2020

2021

2022

2023

Werkelijk Begroting Begroting 2024

2025

2026

374

OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde

227

219

297

325

353

353

Rioolheffing voor gezin

150

150

158

165

174

191

202

Afvalstoffenheffing voor gezin

324

324

329

340

355

374

396

Eventuele hefffingskorting voor gezin Totale woonlasten Vlieland voor een gezin

0

0

0

0

0

0

0

701

693

784

830

882

918

972

Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin

776

811

904

944

994

1052

1052

Belastingcapaciteit

89%

94%

86%

88%

92%

87%

92%

Samenvattend De kengetallen schuldquote en solvabiliteit zijn bij de gemeente Vlieland sinds de investeringen in de Boswijk onvoldoende. Daarnaast zien we in deze begroting dat meerjarig de structurele exploitatie ruimte negatief is geworden. Het kengetal belastingcapaciteit geeft aan dat er nog wel ruimte is om belastingen te verhogen. Hier is dus enige exploitatie ruimte te vinden. Voor nieuwe investeringen is op basis van de gegevens zoals ze nu bekend zijn geen dekking binnen de begroting. Deze dekking zal gezocht moeten worden in het genereren van extra middelen of bezuinigingen.

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 91

Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen

Inleiding Het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen komt in de verschillende begrotingsprogramma’s terug. In deze paragraaf wordt het gevoerde beleid met betrekking tot het beheer en onderhoud als een “dwarsdoorsnede” vanuit de programma’s aangegeven. Daarmee is het tegelijkertijd het beleidskader voor dit onderwerp. Kapitaalgoederen worden in deze paragraaf onderverdeeld in de categorieën: wegen (inclusief openbare verlichting en civiele kunstwerken), riolering, waterstaatswerken (inclusief oeverconstructies), groen (inclusief begraafplaats) en gemeentelijke gebouwen. Alle kapitaalgoederen moeten onderhouden worden en dit onderhoud is onder meer bepalend voor de kwaliteit van het voorzieningenniveau in onze gemeente. Alhoewel tegenwoordig assetmanagement als speerpunt wordt gezien, voeren wij door onze kleinschaligheid dit soort beleid al jaren uit. Assetmanagement is de internationale term voor het optimaal beheren van kapitaalgoederen (assets) die van waarde zijn voor ons. De invulling van 'optimaal' wordt ingegeven door de doelen die worden nagestreefd en de balans tussen prestaties, risico's en kosten. Theoretisch wordt in eerste instantie de afschrijftermijn opgenomen in een meerjarenonderhoudsplan (MJOP).

Wanneer die onderhoudsperiode aanstaande is wordt aansluitend een inschatting gemaakt of het noodzakelijk is en of het verantwoord is om het uit te stellen, of moet worden aangepast.

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 92

In onderstaande tabel zijn de beleidskaders en beheersplannen per kapitaalgoed aangegeven: Kapitaalgoed

Beleid

Voortgang Onderhoud

Beheer

Nota Looptijd aanwezig

Kwaliteit niveau

Plan Looptijd aanwezig

Waterstaatsobjecten Nee

Ja

Riolering Nee Groen Nee Gebouwen Nee Boswijk Nee Wegen Nee Openbare verlichting Ja

Ja Ja Ja Ja Ja Onbepaald Beschrijving Ja

Financiële vertaling Achterstallig/Uit in begroting gesteld

2024-2033 Ja 2024-2033 Ja 2019-2023 Nee 2025-2028 Ja, 2029 als 2028 2024-2033 Ja 2025-2028 Ja, 2029 als 2028 2025-2028 Ja, 2029 als 2028

Uitgesteld, deels achterstallig Uitgesteld Onbekend Achterstallig Goed Uitgesteld Goed

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 93

In onderstaande tabel zijn de onderhoudslasten per kapitaalgoed en de exploitatiebaten per kapitaalgoed weergegeven. Buiten beschouwing blijven bijvoorbeeld salariskosten en kapitaallasten. Onderhoudslasten Waterstaatsobjecten Groot onderhoud toevoeging aan de voorziening Klein onderhoud exploitatielasten Totaal onderhoudslasten kapitaalgoed Totaal huur baten kapitaalgoed

2025 0 36.000 36.000 12.037

2026 0 32.000 32.000 12.037

2027 0 47.000 47.000 12.037

2028 0 32.000 32.000 12.037

2029 0 32.000 32.000 12.037

Onderhoudslasten Riolering Groot onderhoud toevoeging aan de voorziening Klein onderhoud exploitatielasten Totaal onderhoudslasten kapitaalgoed Totaal heffing kapitaalgoed

2025 0 74.000 74.000 247.217

2026 0 119.000 119.000 261.941

2027 0 94.000 94.000 277.550

2028 0 64.000 64.000 294.095

2029 0 64.000 64.000 302.633

Onderhoudslasten Groen Groot onderhoud toevoeging aan de voorziening Klein onderhoud exploitatielasten Totaal onderhoudslasten kapitaalgoed Totaal huur baten kapitaalgoed

2025 NVT 14.200 14.200 100,00

2026 NVT 14.200 14.200 100,00

2027 NVT 148.358 148.358 100,00

2028 NVT 149.493 149.493 100,00

2029 NVT 151.326 151.326 100,00

Onderhoudslasten Gebouwen Groot onderhoud toevoeging aan de voorziening Klein onderhoud exploitatielasten Totaal onderhoudslasten kapitaalgoed Totaal huur baten kapitaalgoed

2025 0 154.536 154.536 150.000

2026 0 120.889 120.889 150.000

2027 0 122.889 122.889 151.000

2028 0 124.889 124.889 151.000

2029 0 124.889 124.889 151.000

Onderhoudslasten Boswijk Toevoeging aan bestemmingsreserve Onderhoud onttrokken aan bestemmingsreserve Totaal onderhoudslasten kapitaalgoed Totaal huur baten kapitaalgoed

2025 50.000 71.498 121.498 479.170

2026 50.000 63.978 113.978 479.170

2027 50.000 62.627 112.627 479.170

2028 50.000 146.441 196.441 479.170

2029 50.000 60.139 110.139 479.170

Onderhoudslasten Wegen Groot onderhoud toevoeging aan de voorziening Klein onderhoud exploitatielasten Totaal onderhoudslasten kapitaalgoed Totaal exploitatiebaten kapitaalgoed

2025 33.682 44.350 78.032 0

2026 31.913 36.100 68.013 0

2027 31.921 37.850 69.771 0

2028 31.541 39.600 71.141 0

2029 31.541 39.600 71.141 0

Onderhoudslasten Verlichting Groot onderhoud toevoeging aan de voorziening Klein onderhoud exploitatielasten Totaal onderhoudslasten kapitaalgoed Totaal exploitatiebaten kapitaalgoed

2025 0 14.503 14.503 0

2026 0 14.503 14.503 0

2027 0 14.503 14.503 0

2028 0 14.503 14.503 0

2029 0 14.503 14.503 0

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 94

In onderstaande tabel is het verloop van de voorzieningen en één bestemmingsreserve voor het onderhoud van de kapitaalgoederen weergegeven. Voor de Boswijk is een bestemmingsreserve waarin baten en lasten van deze wijk worden geëgaliseerd. Voorziening Waterstaatsobjecten Stand per 1 januari Toevoeging voorziening groot onderhoud Onttrekking voorziening groot onderhoud Stand per 31 december Voorziening Riolering Stand per 1 januari Toevoeging voorziening groot onderhoud Onttrekking voorziening groot onderhoud Stand per 31 december

2025 2026 2027 2028 2029 2.133.331 2.078.368 2.037.405 1.981.442 1.940.479 0 0 0 0 0 54.963 40.963 55.963 40.963 40.963 2.078.368 2.037.405 1.981.442 1.940.479 1.899.516 2025 548.098 0 70.607 477.491

2026 477.491 0 144.464 333.027

2027 333.027 0 64.079 268.948

2028 268.948 0 17.973 250.975

2029 250.975 0 24.830 226.145

2025

2026

2027

2028

2029

Voorziening Gebouwen Stand per 1 januari Toevoeging voorziening groot onderhoud Onttrekking voorziening groot onderhoud Stand per 31 december

2025 297.254 0 37.850 259.404

2026 259.404 0 32.527 226.877

2027 226.877 0 52.221 174.656

2028 174.656 0 29.570 145.086

2029 145.086 0 29.570 115.516

Bestemmingsreserve Boswijk Stand per 1 januari Toevoeging Bestemmingsreserve Onttrekking Bestemmingsreserve Stand per 31 december

2025 601.543 50.000 112.195 539.347

2026 539.347 50.000 97.857 491.491

2027 491.491 50.000 93.148 448.343

2028 448.343 50.000 173.606 324.737

2029 324.737 50.000 83.949 290.788

Voorziening Wegen en openbare verlichting Stand per 1 januari Toevoeging voorziening groot onderhoud Onttrekking voorziening groot onderhoud Stand per 31 december

2025 916.296 33.682 185.550 764.428

2026 764.428 31.913 189.500 606.841

2027 606.841 31.921 141.667 497.095

2028 497.095 31.541 193.000 335.636

2029 335.636 31.541 193.000 174.177

Er is geen voorziening Groen

In de volgende tabel zijn de toekomstige investeringen in de kapitaalgoederen opgenomen. Deze investeringen komen voort uit de MJOP’s maar zijn vanwege voortschrijdend inzicht in enkele gevallen doorgeschoven naar een later investeringsjaar of grotere projecten zijn in delen opgeknipt. Daarnaast zijn er investeringen in sportcentrum Flidunen opgenomen, zoals ze zijn genoemd in het MJOP gebouwen. In welke vorm deze investeringen gaan plaatsvinden hangt af van de keuzes die gemaakt worden voor de toekomst van het sportcomplex. Deze investeringen zijn echter wel begroot om in ieder geval enige ruimte in de begroting te houden voor vervangingsinvesteringen.

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 95

Investeringen Waterstaatsobjecten Investeringen Kapitaalgoed Glooiing Zuiderstrand 540 meter Vervanging deel bekleding glooiing Zuiderstrand Vervanging deel bekleding glooiing Zuiderstrand Vervanging damwand dokje werkhaven Vervanging NO-loswal werkhaven

2025

2026

2027

2028

2029

325.000 350.000 500.000 360.000 780.000

Jaarlijkse afschrijving van deze investeringen

8.750

8.750

0

0

37.762

Investeringen Rioleringen Investeringen Kapitaalgoed omleggen rioolaansluitingen dijk/dorp Kampweg pompinstallaties sportveld Kampweg rioleringdeel leidingen e.d. Kampweg rioleringdeel leidingen e.d. bijdr. 3. Kampweg rioleringdeel leidingen e.d. Vervanging riool Sparrenlaan Vervanging riool Molenglop Diversen nader te bepalen vgls GRP 4 2026 Maatregelen IR riool Bremweg Verv. Asbestcement Leiding Eureka en Doniastate Verv./berging riool/infiltratieriool Esdoornlaan Groot onderhoud buffer Oosterseveld Vervangen HWA noordzijde DS 2-10 ca 45-60 meter Diversen nader te bepalen vgls GRP 4 2027 Herstel riool omgeving Vorkduin 14 Afkoppelen hemelwater Duinwijck Diversen, MJOP rio Klim. en Duurzaamheid Verv. Riool DS Boereglop DS 196 diversen oa klimaat & duurzaamheid 2029

2025

2026

2027

2028

2029

20.000 40.000 44.547 -30.306 100.000 110.880 47.530 79.483 30.000 122.220 80.000 85.000 25.000 51.183 11.300 28.300 84.483 862.120 84.483

Jaarlijkse afschrijving van deze investeringen

1.904

12.073

1.513

1.408

15.777

Investeringen Groen Investeringen Kapitaalgoed Vervangen Wave Vervangen Tractor MF 5455 Vervanging groenvoorziening VDD-47-K Zitmaaier Iseki

2025

2026

2027

2028

2029

25.000 75.000

Jaarlijkse afschrijving van deze investeringen

9.400

0

5.000

7.000

0

Investeringen Gebouwen Investeringen Kapitaalgoed Poolcovers zwembad Sporthal vloer Vervangen beplating gemeente werf Zandfilter vervangen ivm anearobe roest Vervangen luchtbehandeling systeem Wanden Plenum Isoleren bak zwembad Vervangen electrisch hekwerk

2025

2026

2027

2028

2029

50.000 35.000

21.054 50.270 70.969 147.852 59.141 70.969 23.656 25.000

Jaarlijkse afschrijving van deze investeringen

2.105

6.062

14.588

2.500

0

Investeringen Wegen en Openbare Verlichting Investeringen Kapitaalgoed Reconstructie pad van 30 Armaturen 26 stuks Kampweg wegdeel Kampweg wegdeel bijdragen 3. Armaturen 60 stuks diverse locaties Kampweg wegdeel Masten 56 stuks diverse locaties Masten 11 stuks Vliepark en Ankerplaats

2025

2026

2027

2028

2029

0

0

Jaarlijkse afschrijving van deze investeringen

180.000 16.320 1.100.000 -132.107 33.240 1.395.000 39.200 7.700 34.701

60.379

257

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 96

Voor 2026 staat op de planning dat de diverse MJOP’s beter onder de loep genomen zullen worden. Uit de keuzes die daarmee gemaakt worden zal moeten blijken welke extra toevoegingen aan de diverse voorzieningen noodzakelijk zijn. Wegen Op 27 mei 2024 heeft de Raad het MJOP 2025-2028 vastgesteld. De kosten van groot onderhoud worden ten laste van de voorziening wegen geboekt. Buiten het onderhoud wat in Programma 2 onder wegen verder is toegelicht, is alleen de voorbereiding van de Kampweg volgens het investeringsplan geraamd. De reconstructie zelf is momenteel in uitvoering en moet in 2026 zijn afgerond. Met de reconstructie Kampweg wordt in september 2025 een start gemaakt waarna eind maart 2026 de oplevering plaatsvindt. Voorafgaand zijn belanghebbenden die gebruik maken van de Kampweg geïnformeerd en is er een informatieavond gehouden om de fasering door te spreken. Met de (voorzichtig) geraamde kosten voor de Kampweg wordt de voorziening niet belast. De kapitaallasten komen ten laste van de exploitatie.

Voor 2025 stond het onderhoud van de Middenweg en Dreef opgenomen. Omdat daar nog bouwprojecten zullen plaatsvinden, is de herstrating van beide wegen verschoven naar 2026. Na 2026 wordt een aantal grotere werken voorzien, zoals het herstraten van het westelijk deel van de Dorpsstraat in combinatie met het vervangen van de riolering, het zuidelijk deel van de Badweg, de Oude Postweg en een volgende onderhoudsbeurt van het fietspad langs de zeereep. Het lange-termijnvooruitzicht inzake het verloop van de wegenvoorziening, wordt na een aantal jaren negatief. Na een nadere analyse voor de lange termijn van de benodigde verwachte onderhoudsinspanningen, zal er de komende jaren moeten worden nagedacht over hoe de wegenvoorziening voldoende op peil blijft. Voor de middellange termijn zullen Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 97

de noodzakelijke onderhoudswerken aan de wegen steeds minder kunnen worden gecombineerd met rioleringswerkzaamheden. Openbare Verlichting De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor de verlichting langs de openbare wegen. De lichtmasten zijn eigendom van de gemeente, het beheer en onderhoud van de lantaarnpalen is gezamenlijk met Friese gemeenten en de provincie uitbesteed aan een uitvoeringsorganisatie. De organisatie van het beheer is in handen van een gezamenlijk opgerichte stichting, die in 2018 is omgevormd naar de coöperatie Openbare Verlichting en Energie Fryslân U.A., afgekort OVEF. De gemeente heeft momenteel 321 lantaarnpalen/openbare verlichting-punten in beheer: - in de bebouwde kom (inclusief veerdam): 241 stuks - buiten de bebouwde kom (inclusief bedrijventerrein): 65 stuks - signaalverlichting in de vorm van bolders bij de veerdam en bij de Jutter: 15 stuks In december 2020 is een beleidsplan openbare verlichting door de raad vastgesteld. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR734759/1 Mede op basis van dit plan is in 2022 een meerjarenraming voor onderhoud en vervanging van de openbare verlichting op Vlieland vastgesteld en aan de raad aangeboden, om de te verwachten kosten voor onderhoud en vervangingsinvesteringen de komende jaren te kunnen inschatten. In 2024 is het MJOP openbare verlichting geactualiseerd en opnieuw vastgesteld.

De vervangingsinvesteringen voor openbare verlichting zijn toegevoegd aan de het MJOP verlichting 2025-2028. Vervangingen zijn gebaseerd op leeftijd en theoretische levensduur van lichtmasten en armaturen. Elk jaar wordt bekeken of de geplande vervangingen van lichtmasten noodzakelijk zijn of eventueel uitgesteld kunnen worden. Rioleringen De afgelopen jaren is er veel aandacht besteed aan het toekomstbestendig maken van het gemeentelijk rioolstelsel. In aansluiting op de versterking van de Waddendijk zijn in 2025 diverse aanpassingen uitgevoerd aan de rioleringsinfrastructuur. Deze werkzaamheden betroffen onder meer het verleggen en aanpassen van aansluitingen op het bestaande rioolstelsel, om de waterafvoer ook onder veranderende klimaatomstandigheden te kunnen blijven waarborgen. Het Gemeentelijk Programma Water en Rioleringen (GPWR), dat medio 2024 is vastgesteld als opvolger van het GRP 2016–2023, vormt het nieuwe beleidskader voor het beheer van afval-, hemel- en grondwater. In het GPWR is nadrukkelijk aandacht voor de gemeentelijke zorgplichten, klimaatadaptatie en de noodzaak tot integrale afstemming met andere infrastructurele projecten, zoals de dijkversterking. De geactualiseerde onderhouds- en investeringsplanning uit het GPWR is verwerkt in het MJOP en vormt de basis voor de financiële onderbouwing in deze begroting.

Hierbij is rekening gehouden met de volledige kosten, inclusief BTW en overhead. De komende jaren blijven we investeren in het verbeteren van de waterhuishouding op Vlieland, met oog voor duurzaamheid, veiligheid en leefbaarheid.

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 98

Gemeentelijke gebouwen Jaarlijks worden de gebouwen van de gemeente geïnspecteerd en vindt er overleg plaats met de beheerders en/of gebruikers. Doel is een goede onderhoudstoestand van de gemeentelijke gebouwen en het voldoen aan de wettelijk gestelde eisen. Op basis van deze inspecties wordt een inschatting gemaakt van het te verwachten regulier en groot onderhoud en de daarmee gemoeide onderhoudskosten in het MJOP. Dit MJOP is alleen bedoeld om ons huidige areaal in stand te houden. Het actuele plan is voor de periode 2025-2028. Alle objecten die worden genoemd heeft de gemeente momenteel in eigendom en soms in beheer en/of onderhoud. Van sommige objecten is weinig onderhoud te verwachten, zoals bijvoorbeeld het Dooienhûsje, de Huisartsenpraktijk, of de diverse woningen. Andere lopende projecten zoals de voormalige Bibliotheek en De Noordwester/Lepelaar, Flidunen etc. worden in afzonderlijke projecten separaat weergegeven Voor het laatst genoemde zal in 2026 een nieuwe MJOP worden gemaakt nadat de werkzaamheden zijn afgerond. Sportcentrum Flidunen (De Uitlegger 2) In 2025 zijn diverse stappen gezet in de toekomstvisie van het sportcentrum. Zo is er een bewonersavond georganiseerd om lokale participatie te garanderen. Daarnaast is er onder zowel bewoners als badgasten een uitgebreide online enquête gehouden.

In de onderhoudsperiode zijn diverse urgente onderdelen aangepakt om te voldoen aan de weten regelgeving. Uit de laatste inspectie van de Fumo zijn nog geen acute zaken naar voren gekomen. De raad heeft vijf scenario’s laten uitzoeken voor mogelijkheden om Flidunen en met name het zwembad te laten bestaan. Deze scenario’s lopen van instandhouding tot nieuwbouw. Wat wij willen bereiken is dat met name de zwemfaciliteiten in de vorm en afmeting zoals deze nu is, in stand gehouden kan worden. Hiervoor dient minimaal geïnvesteerd te worden in de technische ruimte en de gerelateerde onderdelen als leidingwerk. Om onhoudbare exploitatielasten door toekomstige prijsontwikkelingen in energiekosten te voorkomen, willen we ook investeren in een duurzaamheidspakket van installatie en isolatie. Gemeentehuis (Dorpsstraat 127) In 2025 is er onder medewerkers op het gemeentehuis een enquête gehouden over de werkomgeving. Hieruit bleek een sterke behoefte en een tekort aan kleinere vergaderruimtes voor online overleggen of informeel overleg. Aan de hand van deze uitkomsten is een interieurontwerp opgesteld om op het gebied van ontmoeten en overleg meer mogelijkheden te bieden. Deze wensen qua interieur willen we combineren met het noodzakelijk onderhoud aan de buitengevel en verduurzaming door middel van extra isolatie en een hybride ketel. Hiervoor is al een Dumava subsidie ontvangen.

Eind 2025/begin 2026 zullen we deze zaken voorleggen aan de raad. Werkplaatsen / Gemeentewerf (Fortweg 1A en 2A) De staat van de gevelbekleding en het dak zijn dusdanig dat de volledige schil vernieuwd moet worden. In 2025 zijn er enkele werkzaamheden en inspecties uitgevoerd bij stalen (constructieve) kolommen om de veiligheid van de constructie te garanderen. De te vernieuwen schil biedt kansen om verder te verduurzamen in isolatie en mogelijk een

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 99

groene gevel toe te passen. Om hierin de juiste keuzes te maken is een duurzaamheidsrapportage opgesteld en is een Dumava subsidie verstrekt. De Noordwester/De Lepelaar (Dorpsstraat 150) Voor de uitvoering van de nieuwe plannen is in 2025 vanuit de Regio Deal een externe projectleider ingehuurd. Het gebouw is uitgebreid bouwkundig geïnspecteerd en blijkt constructief en qua dak in goede staat. Bij de renovatie wordt het achterstallig onderhoud aan goten, voegwerk en schilderwerk meegenomen. Onderdeel van de renovatie van het gebouw zijn het aanbrengen van isolatie en de vernieuwing van het huidige verwarmingssysteem. Ook het interieur krijgt een upgrade. Na de verbouwing zal De Lepelaar qua standaard, duurzaamheid en onderhoud op een hoog niveau zijn. De Jutter (Lutinelaan 3) Jaarlijks worden de linoleum vloeren van De Jutter onderhouden en voorzien van een speciale Topshield laag. Hiermee kunnen we tot nu toe nog vervanging uitstellen. Op de middellange termijn zullen de vloeren wel moeten worden vervangen. Door het jaarlijks- en periodiek onderhoud is er momenteel geen achterstallig onderhoud. Het probleem van lekkage van het oostelijke gedeelte van het dak is opgelost. De reparaties die zijn gedaan hebben geholpen en de waterdichtheid van het dak is hersteld. De gemeente is in overleg geweest met de aannemers, verzekeraars en anderen partijen over de geleden schade.

Het eindrapport is door de verzekeraar opgesteld. Maar van onze verzekeraar is nog geen concrete geldelijke toezegging voor de geleden schade. In 2025 zijn twee Tiny Houses geplaatst voor vooralsnog de duur van 10 jaar, deze vallen niet onder het onderhoud van de gemeente. Pas in 2035 zal er een moment komen waarbij de gemeente de twee kan overnemen tegen boekwaarde. Alef P. Hoedemakerslop 2 Het college heeft in juni 2024 een appartement aangekocht voor huisvesting van één van de twee wethouders. Het appartement boven de Poiesz supermarkt is nieuw gebouwd en opgeleverd in 2023. In 2026 worden er geen kosten aan onderhoud verwacht. Voormalige bibliotheek – Dorpsstraat 152 De voormaling bibliotheek wordt in 2026 gesloopt ter voorbereiding op de nieuwbouw van sociale huurappartementen geëxploiteerd door WoonFriesland. Apotheekhoudende huisartsenpraktijk – Molenglop 6 Gebouwd in de zomer van 2009. Er zijn weinig te verwachten onderhoudskosten voor dit pand. Schuurtje begraafplaats – Kerkplein 7 Er zijn weinig te verwachten onderhoudskosten voor dit zeer kleine pand. Ambtswoning burgemeester – Lutinelaan 35 In 2016 is de ambtswoning geheel gerenoveerd, het keukenblok is toen echter niet meegenomen. Planmatig staat deze opgenomen om te worden vervangen.

Programmabegroting Gemeente Vlieland 2026 bladzijde 100