B1 - Projectplan Waddenfonds aanvraag_Zwartgemaakt
Tekst van het document
Stichting Natuur Educatie Centrum Vlieland Projectplan 6 december 2024
Versie 9, pagina 1
Inhoud INLEIDING .................................................................................................................................3 1.
VISIE EN AMBITIE ...............................................................................................................5 1.1 NUT EN NOODZAAK .........................................................................................................6 1.2 HOOFDDOELEN EN UITGANGSPUNTEN WADDENFONDS .................................................7 1.3 TOETSINGSCRITERIA ........................................................................................................8
2. PROJECTACTIVITEITEN ......................................................................................................... 10 2.1 ACTIVITEITEN/DEELPROJECTEN ...................................................................................... 10 2.2. PROJECTORGANISATIE .................................................................................................. 13 2.3. MONITORING ................................................................................................................ 14 2.4 PLANNING, FASERING, BESLISMOMENTEN, VOORTGANGSBEWAKING ........................... 17 2.5 INFORMATIE & COMMUNICATIE ...................................................................................... 18 2.6 CONDITIONEEL KADER................................................................................................... 18 2.7 OMGAAN MET WIJZIGINGEN ........................................................................................... 18 3. RISICO ANALYSE .................................................................................................................. 19 4. BEGROTING EN FINANCIERING ............................................................................................ 21 4.1 BEGROTING ...................................................................................................................
21 4.2 FINANCIERING/DEKKINGSPLAN/UITGAVENPLANNING ................................................... 22 BIJLAGEN ................................................................................................................................ 23 Bijlage 1 Bezoekers aantallen ............................................................................................... 23 Bijlage 2 Aantal overzettingen Vlieland .................................................................................. 23 Bijlage 3 Overzicht Excursies ................................................................................................ 24 Bijlage 4 Business case ........................................................................................................ 25 Bijlage 5 Begroting en dekkingsplan ...................................................................................... 29 Bijlage 6 MKB – verklaring ..................................................................................................... 31 Bijlage 7 Aanvraag cofinanciering provincie ........................................................................... 32 Bijlage 8 Staatssteun. AGVV art.53 ........................................................................................ 34 Bijlage 9 Aanvraag Gemeente Vlieland ..................................................................................
35 Bijlage 10 Uittreksel KvK / statuten ........................................................................................ 36 Bijlage 11 Meerjaren exploitatiebegroting Stichting NEC ........................................................ 47 Bijlage 12 Verschillen met de plannen van de Stichting De Noordwester ................................. 48
Versie 9, pagina 2
INLEIDING Het voormalige informatiecentrum De Noordwester is gesloten. Het was hoognodig aan vernieuwing toe, maar de plannen konden niet worden gerealiseerd wegens een tekort in de begroting. Op verzoek van de gemeenteraad is gezocht naar mensen die het bezoekerscentrum op een nieuwe manier wilden voortzetten. Er is een nieuwe stichting in het leven geroepen en een nieuw bestuur aangetreden. Ook is er een werkgroep geformeerd waarin een vertegenwoordiging van Vlielandse inwoners zitting heeft. Er zijn wijzigingen en vereenvoudigingen op de reeds bestaande plannen geformuleerd en de uitdaging wordt opnieuw aangegaan. De belangrijkste verschillen met de oorspronkelijke plannen zijn opgenomen in een bijlage. Van een verouderd, rommelig en wat stoffig informatiecentrum wat het was, naar een eigentijds Natuur Educatie Centrum gebouw “De Lepelaar” waarin de beleving van het eiland en Werelderfgoed Waddenzee centraal staan. Hiervoor is een nieuwe Stichting Natuur Educatie Centrum Vlieland opgericht. Er is een complete upgrading en herinrichting van het voormalige, beeldbepalende schoolgebouw nodig die tegelijkertijd past bij het kleinschalige karakter van Vlieland. Leidend daarin zijn de interesses van de (potentiële) bezoekers én wat we ze willen meegeven met betrekking tot de bijzondere kwaliteiten als ook de kwetsbaarheid van het eiland en Werelderfgoed Waddenzee.
BELEVING EN BEWUSTWORDING ALS DRAGERS VAN HET NIEUWE CONCEPT Het NEC Vlieland laat bezoekers zien hoe divers en dynamisch het waddengebied is. En hoe bijzonder ook: de (ontstaans)geschiedenis. Maar ook hoe kwetsbaar het gebied is en voor de opgaven waarvoor het de komende decennia staat. Ook het creatieve aanbod zal bijdragen aan de beleving en ervaring van de bezoeker.
Creatieve mogelijkheden voorzien in een extra dimensie bij de thema’s verwondering, beleving, ervaring en verdieping. Versie 9, pagina 3
Hiervoor wordt het gebouw van een nieuwe entree en extra ramen voorzien, wordt het interieur gestript, het gebouw verduurzaamd en opnieuw ingedeeld en ingericht aan de hand van een thematisch concept waarin ontmoeting, verwondering, verdieping en ervaring centraal staan. Tevens krijgt het interieur een eigentijdse invulling en inrichting. Samen goed voor een klein dagdeel verkenning, vermaak en ontmoeting. Aan de balie kunnen bezoekers terecht voor tickets van een van de vele door - en vanuit – de Lepelaar georganiseerde excursies op het eiland en het wad. Centraal in de exposities en excursies staan de bewustwording en ervaring van de bijzondere kwaliteiten - denk bijvoorbeeld aan de dynamische natuur, de stilte, duisternis - van het wad alsook de kwetsbaarheid van het gebied. Met de noodzakelijke vernieuwing verwacht De Lepelaar een sluitende exploitatie, maar vooral ook een impuls te geven aan het natuur toerisme en de seizoen verlenging, waar zowel de gemeente als de provincie, in samenwerking met Visit Wadden, op inzetten. Niet minder belangrijk is dat het vernieuwde bezoekerscentrum bijdraagt aan de bewustwording van de bijzondere natuur en landschapskwaliteit van het waddengebied in een tijd waarin dit door bijvoorbeeld de stikstof- en klimaatproblematiek zo onder druk staat.
Qua bezoekers verwacht De Lepelaar op termijn zo’n 7,5 % van de jaarlijkse toeristenstroom van ruim 200.000 bezoekers te mogen verwelkomen. Een aantal dat gezien het verleden - en het gebrek aan slechtweervoorzieningen op het eiland - zeker haalbaar lijkt. We starten echter met lagere verwachtingen en een schaalgrootte die goed is voor een dekkende exploitatie. De investering die daar tegenover staat bedrag bedraagt ruim € 1,74 miljoen, waarvan circa € 877.500 van het Waddenfonds wordt gevraagd. Met het nieuwe concept, de herinrichting, de verduurzaming, de variatie aan excursies, de wisseltentoonstellingen, het verhogen van educatieve en informatieve waarde, alsook het creatieve aanbod biedt het bezoekerscentrum de komende decennia voor elk wat wils. Het jaar rond. Dat alles en meer met als doel: het vergroten van de belevingswaarde en bewustwording van de bezoekers van Vlieland en Werelderfgoed Waddenzee.
Bezoekers van Vlieland
Versie 9, pagina 4
1. VISIE EN AMBITIE Het oude informatiecentrum De Noordwester is sinds 1983 gevestigd in het voormalige lagere schoolgebouw aan de Dorpsstraat. Ze informeerde bezoekers tot voorkort voornamelijk met vaste exposities en het aanbod van thematische excursies, al dan niet in samenwerking met derden, waaronder Staatsbosbeheer. Het ontbrak De Noordwester de afgelopen decennia aan ruimte en middelen om exposities te vernieuwen, uit te breiden, wisselexposities in te richten en het aanbod te promoten. Mede hierdoor, maar ook door de verouderde staat van het interieur, nam het aantal (betalende) bezoekers even geleidelijk als gestaag af (van 16.000 in 2010 naar 8000 in 2021 en slechts 6000 in 2023). Om de continuïteit van het centrum - alsook haar publieksfunctie - te kunnen bestendigen moet het roer om. Hiertoe is onder meer een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd waarbij gekeken is naar verschillende scenario’s: variërend van niets doen tot nieuwbouw op een andere locatie. Daarbij is gelet op de financiële mogelijkheden, in samenspraak met de belangrijkste stakeholders (gemeente, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat, Defensie en VVV ), gekozen voor verbouw op de bestaande locatie. Met daarbij een herpositionering van zowel het concept, de collectie, de inrichting als de uitstraling van het centrum.
Daarbij inspelend op de werelderfgoed status van de Wadden én de eisen die bezoekers en bewoners vandaag de dag stellen aan het vertellen van verhalen, beleven van natuur en vertaling naar creatieve beleving én een gastvrije ontvangst. Het informatiecentrum De Lepelaar krijgt dan ook: • • •
• • •
een nieuwe entree een vernieuwde, modern ingerichte, open ontvangstruimte met balie een nieuw concept met nieuw ingerichte, goed van elkaar te onderscheiden, thematische zones waar het verhaal van Vlieland en Werelderfgoed Waddenzee wordt verteld, verbeeld en beleefd (thema’s: verwondering, ervaring, verdieping) een ruimte voor creatieve beleving en ervaring een ontmoetingsruimte voor bewoners en bezoekers een nieuwe huisstijl en communicatiemiddelen
Door wisselexposities mogelijk te maken en samen te werken met centra van de overige eilanden wordt het aanbod versterkt. Met het nieuwe concept en de herinrichting is het informatiecentrum gereed voor de toekomst, zal ze meer bezoekers trekken en bijdragen aan: •
• • • • • •
bewustwording en kennisontwikkeling met betrekking tot zowel de natuurwaarden van Vlieland alsook de kwetsbaarheid daarvan en die van Werelderfgoed Waddenzee in het bijzonder de fysieke en digitale zichtbaarheid van het bezoekerscentrum de recreatieve en toeristische waarde van Vlieland en het waddengebied het voorzieningenniveau op het eiland met betrekking tot natuureducatie ontmoeting en samenwerking tussen organisatie en ondernemers op het eiland seizoen verlenging de aantrekkelijkheid en aantrekkingskracht van het dorp en beschermde dorpsgezicht waar het beeldbepalende pand deel van uitmaakt Versie 9, pagina 5
1.1 NUT EN NOODZAAK Het gebouw van de voormalige Noordwester is sterk verouderd en feitelijk, qua indeling, comfort en klimaatbeheersing, nooit aangepast aan de huidige (expositie)functie. Het gebouw is dan ook aan verduurzaming toe. Bovendien valt het onvoldoende op in het straatbeeld als bezoekerscentrum. De presentatie is ronduit rommelig, zonder duidelijke educatieve lijn. De bezoeker verdwaalt in de overvloed aan informatie. De afgelopen twintig jaar is er niet/nauwelijks aan vernieuwing/vervanging gedaan. Mede daardoor, en bijvoorbeeld ook door gebrek aan wisseltentoonstellingen die zorgen voor verrassing en herhalingsbezoek, mistte de Noordwester relevantie als bezoekerscentrum. Het bezoekersaantal liep dan ook sinds 2010 terug. In 2010 waren er nog 16.000 betalende bezoekers, in 2019 waren dat er nog 12.206 en in het laatste (corona)jaar 2021 slechts een kleine 8000. En kwamen er in het eerste halfjaar van 2010 nog zo’n 5000 bezoekers, in 2021 waren dat er nog slechts een kleine 1000 (zie bijlage 1 voor jaartotalen). Dit resulteerde in een op alle fronten neergaande lijn en in exploitatietekorten. De terugloop in bezoekersaantallen staat haaks op het groeiend aantal toeristen en recreanten dat Vlieland bezoekt.
Kwamen er in 2008 nog ruim 160.000 toeristen naar het eiland, in het voorlaatste coronajaar (2019) groeide dat aantal naar ruim 214.000 om in 2021 op 213.000 uit te komen. Dit lijkt overigens wel het maximum dat Vlieland met name in het hoogseizoen kan verwerken, daarbuiten is er nog het nodige mogelijk (zie bijlage 2 met grafieken over 2017, 2019 en 2024). Momenteel lijkt het aantal eilandbezoekers wat te stagneren, maar gezien het verleden moet een aantal van 15.000 museum bezoekers in de toekomst mogelijk zijn. Het kan en mag niet zo zijn deze gasten straks op Vlieland weinig tot niets over de bijzondere ontstaansgeschiedenis en natuur van één van de populairste Waddeneilanden én Werelderfgoed Waddenzee kunnen vinden. Mede daarom liet het oude bestuur in 2017 een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren en werd er bijvoorbeeld in de visie Waddencentra ‘Thuis op het Wad’ (2018) al gepleit voor vernieuwing van zowel het pand als de presentaties die - conform de tijdsgeest - meer op educatie, beleving en verdieping zouden moeten worden gestoeld. Naast de toeristische functie, vervulde De Noordwester indertijd trouwens een sociale functie als ‘huiskamer van het eiland’ waar onder meer excursiegroepen zich verzamelden en regelmatig gasten langs kwamen met vragen over de natuur. De Noordwester vervulde hierin een spilfunctie op het eiland.
SCOPE Met het verduurzamen van het binnenklimaat, het herinrichten van de collectie en herpositioneren als relevant Natuur Educatie Centrum laten we het bezoekersaantal de komende jaren meegroeien met het aantal toeristen. De laatste jaren trok het centrum gemiddeld een kleine 10.000 bezoekers. De Lepelaar wil in eerste instantie groeien van eerst 5000 bezoekers naar 7000 en uiteindelijk in de verdere toekomst 15.000 bezoekers. Een aantal dat past bij het onderkomen en bij de schaal van en trek naar Vlieland en vergelijkbaar is met het aantal eilandgasten die het bezoekerscentrum rond 2010 trok. Voornaamste taak is hen te tonen hoe fraai, divers, inspirerend en avontuurlijk het eiland en het waddengebied zijn. We doen dit met een concept waarin de thema’s verwondering, beleving, ervaring en verdieping elkaar logisch en herkenbaar afwisselen. Het aspect “creativiteit” is nadrukkelijk opgenomen in de thema’s waardoor een extra dimensie is aangebracht in de mogelijkheden rond beleving en ervaring van bezoekers. Daarmee vertellen we het verhaal van Vlieland en de Wadden in verschillende lagen en op verschillende niveaus. Aan de orde komen het Versie 9, pagina 6
ontstaan en dynamiek van het gebied. De flora, fauna en het landschap. We vertellen ook waarom het gebied werelderfgoed is. Wat haar zo bijzonder (kernkwaliteiten) én kwetsbaar maakt. En waarom het belangrijk is zorgvuldig met het getijdenlandschap om te gaan. Met het nieuwe concept, de herinrichting, de verduurzaming, de variatie, wisseltentoonstellingen en het verhogen van educatieve en informatieve waarde bieden we elk wat wils. Het jaar rond. Dat alles en meer met als doel: Het vergroten van de belevingswaarde voor- en bewustwording van de bezoekers van Vlieland en Werelderfgoed Waddenzee
1.2 HOOFDDOELEN EN UITGANGSPUNTEN WADDENFONDS Het behouden en versterken van de kernwaarden van het Waddengebied. thema: Werelderfgoed, Cultuurhistorie en Landschapsontwikkeling Het actief verspreiden van kennis over het Waddengebied. thema: Duurzame kennishuishouding Versterken gastheerschap en bewustwording van Waddenzee Werelderfgoed thema: Duurzame recreatie en duurzaam toerisme Met de binnen het project uitgevoerde activiteiten draagt NEC Vlieland bij aan het vergroten van de kennis en de bewustwording van de bijzondere natuur- en landschapskwaliteiten van het Waddengebied. In de exposities besteden we onder meer aandacht aan de belangrijkste kernwaarden van het gebied. Denk aan de bijzondere ecologische betekenis van het kwelderlandschap, maar ook aan de dynamiek van de Wadden en de rust, ruimte, donkerte en stilte die er vanuit gaat in een tijd van drukte, haast, licht- en geluidsoverlast. Om de bijzondere betekenis van de Wadden te benadrukken, gaan we in op de kwetsbaarheid van het gebied en de uitdagingen waar het voor staat. Denk aan de gevolgen van de zeespiegelstijging, de stikstofdepositie én het economisch gebruik. NEC Vlieland laat bezoekers zien hoe divers en dynamisch het waddengebied is. Wat het zo bijzonder en kwetsbaar maakt. Dat alles op een even aansprekende als beleefbare manier.
Ook het creatieve- en educatieprogramma komt hieraan tegemoet, net zo goed als de excursies. Na een bezoek gaan zowel bezoekers als bewoners het waddengebied anders zien en beoordelen. NEC Vlieland draagt dan ook nadrukkelijk bij aan zowel het behouden en versterken van de kernwaarden van het Waddengebied (hoofddoel A, thema Werelderfgoed, Cultuurhistorie en Landschapsontwikkeling), aan het actief verspreiden van kennis over het waddengebied (hoofddoel D, thema Duurzame Kennishuishouding) en aan het versterken van het gastheerschap en de bewustwording van Waddenzee Werelderfgoed (hoofddoel C, thema duurzame recreatie en toerisme) Versterken toeristisch aanbod in de vorm van meer belevingsmogelijkheden, attracties en arrangementen gebaseerd op de kernwaarden en passend binnen de verhaallijnen van Visit Wadden thema: Duurzame recreatie en duurzaam toerisme Het mag duidelijk zijn dat NEC Vlieland nadrukkelijk bijdraagt aan de versterking van het toeristisch aanbod op Vlieland in de vorm van beleefbare en tot nadenken stemmende exposities - en excursies - over de bijzondere kwaliteiten en de kwetsbaarheid van het waddengebied. Versie 9, pagina 7
Het vernieuwde concept sluit naadloos aan bij de verhaallijnen van Visit Wadden die zich nadrukkelijk richten op het natuur- en cultuurtoerisme waar zowel het vasteland van Fryslân als het waddengebied zich hard voor maken. Het aanbod past bij dit type toerisme dat dankzij een bezoek (nog) meer oog heeft of krijgt voor de kwetsbaarheid en uitdagingen van het gebied. UITGANGSPUNTEN NEC Vlieland sluit aan bij de uitgangspunten van het Waddenfonds. Het project is wadden specifiek en additioneel en draagt bij aan de duurzame ontwikkeling van het gebied en de leefbaarheid van het dorp Oost-Vlieland. Het initiatief versterkt de kernwaarden van het Waddengebied door daar expliciet aandacht aan te besteden. Zowel in het expositie, excursie- als creatieve- en educatieprogramma. Daarmee draagt ze bij aan de bewustwording van een groot publiek, waaronder de eigen inwoners, en indirect aan de duurzame ontwikkeling van de Wadden en het toerisme in de regio. Verduurzaming is ook de insteek van de aanpak van het in mindere staat verkerende en slecht geïsoleerde gebouw dat voor de inwoners een belangrijk onderdeel vormt van hun geschiedenis en die van het dorp zelf. Het was immers ooit een school, staat in het ‘centrum’ van het dorp en is onderdeel van het beschermde dorpsgezicht.
Met de opknapbeurt, isolatiemaatregelen, de herinrichting en de toevoeging van een nieuwe entree, blijft het beeldbepalende gebouw behouden en is nuttig gebruik geborgd. Het project sluit aan bij de wens van de Waddeneilanden en de provinciale overheid om op elk Waddeneiland een eigentijds bezoekerscentrum te hebben waar men kennis kan nemen van de bijzondere kwaliteiten en kwetsbaarheden van het gebied. Een centrum ook dat aansluit bij het beleid om meer in te zetten op natuurtoerisme, seizoen verlenging én de kwaliteitsverbetering van het toeristisch-recreatief aanbod. Dit in lijn met de marketing van Visit Wadden en het provinciale destinatiemanagement wat onder meer inzet op het spreiden van bezoekers over de provincie en de seizoenen. Het feit dat de gemeente Vlieland en Staatsbosbeheer participeren en een stimulerende en faciliterende rol spelen in de vernieuwing van het informatiecentrum, toont dat het initiatief breed wordt gedragen. De betrokkenheid van de Vlielander bevolking die zitting hebben in een werkgroep onderstreept dit nog eens.
1.3 TOETSINGSCRITERIA De activiteiten in De Lepelaar dragen bij aan zowel de hoofddoelen als uitgangspunten van het Waddenfonds (zie 1.2) alsook aan de in dezelfde paragraaf genoemde gespecificeerde doelen. De aanvraag zelf voldoet aan de toetsingscriteria, zoals opgenomen in de subsidieverordening. Zo heeft het initiatief een bovenlokaal effect, draagt het bij aan de het versterken van de bekendheid en kernwaarden van het waddengebied. De activiteiten waarvoor subsidie wordt aangevraagd komen uit boven het drempelbedrag van € 200.000 en zijn subsidiabel. STAATSSTEUN Bij het project is geen sprake van staatssteun. Los van het feit dat het geen commerciële activiteit is, valt het onder de AGVV met betrekking tot steun voor cultuur en instandhouding erfgoed (artikel 53), zie bijlage 8 staatssteun AGVV art.53.
Versie 9, pagina 8
Impressie van de ruimte “ontmoeting”
Impressies van de ruimte “verdieping” Versie 9, pagina 9
2. PROJECTACTIVITEITEN 2.1 ACTIVITEITEN/DEELPROJECTEN De vernieuwing en herinrichting bestaat uit vier deelprojecten: - uitbreiding & verduurzaming, - herinrichting/verbouw (fysiek), - conceptontwikkeling & inrichting, - educatie & communicatie DEELPROJECT 1. UITBREIDING & VERDUURZAMING Het bezoekerscentrum De Lepelaar krijgt een uitnodigende entree. Output Kosten
: Uitnodigende entree die het gebouw cachet geeft en waarde toevoegt aan zowel het straatbeeld als de publieksfunctie : € 80.000,-
Het centrum toekomstbestendig maken, betekent ook dat er geïnvesteerd wordt in behoud en verduurzaming van het beeldbepalende gebouw, dat vanuit het verleden (schoolgebouw) onderdeel uitmaakt van het beschermde dorpsgezicht. De verduurzaming is niet alleen nodig vanwege de verouderde installaties en het weglekken van warmte (energiemaatregelen), maar vooral ook om het binnenklimaat - qua warmte en vochthuishouding - geschikt te maken voor zowel behoud van de collectie als de bezoekersfunctie van het gebouw (klimaatbeheersing). Op de agenda staat waar nodig en mogelijk herstel en isolatie van het dak, het vervangen van buitenkozijnen en enkel glas door HR++ glas (conform voorschriften beschermd dorpsgezicht, roetjes behouden), het verwijderen van de energie slurpende pompinstallatie van de aquaria, het aanbrengen van (binnen) isolatie, het vervangen van de verouderde cv-ketel, het voorzien in vloerverwarming en ventilatie. Met deze ingrepen voldoet het gebouw aan de Beng-normering (Bijna Energie Neutraal Bouwen). Output
: Toekomstbestendig maken pand, zowel wat betreft de schil als de interne klimaatbeheersing
Kosten
:
technische installatie BENG : € 187.785,klimaatbeheersing : € 115.560,energie maatregelen (isolatie dak, HR++glas) : € 156.006,De uitbreiding en verduurzaming van het pand valt onder de verantwoordelijkheid van de stichting en wordt mede mogelijk gemaakt door bijdragen van het natuur- en recreatiefonds.
DEELPROJECT 2: HERINRICHTING/VERBOUW (FYSIEK) Om het nieuwe concept (zie deelproject 3) door te kunnen voeren en een logische en publieksvriendelijke indeling van - en routing door - het pand te krijgen, wordt het pand ontruimd en opnieuw ingericht/verbouwd. Feitelijk wordt het gebouw van binnen gestript. Versie 9, pagina 10
Onderdelen zijn het adequaat ontsluiten van de verdiepingsvloer met een nieuwe trap, de verdiepingsvloer en wanden geschikt te maken voor wisseltentoonstellingen. Dit is een aanpassing van de plannen zoals die eerder waren ingediend, want de open vide en inrichting van een filmzaal (en ook het maken van een film) vervallen hiermee. Ook zijn dak doorbraken niet meer nodig. Bestaande wanden worden verwijderd en installaties gedemonteerd. Tevens worden vloeren aangepast en geëgaliseerd. Er worden nieuwe wanden, kozijnen, een trap en dak betimmering aangebracht. Ook de tuin wordt opnieuw ingericht, met onder meer waddengroen en een terras. De tuin leent zich ook voor het houden van bescheiden bijeenkomsten/events, als verzamelpunt voor excursies en als eindpunt van de ‘Waterroute’ die de circulaire waterkringloop van Vlieland weerspiegelt. Onderdeel van de herinrichting is tevens het voorzien in adequate kantoor-, kantine-, sanitair- en installatieruimten. De westzijde muur, waar nu de ingang nog is, wordt voorzien van passende ramen die vergelijkbaar zijn met de ramen aan de Dorpsstraat zijde en de rest van het gebouw. De nieuwe ingang staat gepland aan de Dorpstraat zijde. Dit is een aanpassing van de plannen zoals die eerder waren ingediend dus hiermee komt de grote glazen uitbouw en ingang aan de westzijde te vervallen. Output
: Logische indeling, routing, voorzieningenniveau op peil en eigentijdse inrichting/aankleding als solide basis van de invulling van het concept
Kosten
: € 535.135, -
Impressie van de tuin
Versie 9, pagina 11
DEELPROJECT 3: CONCEPTONTWIKKELING EN INRICHTING Voor de informatieoverdracht en duidelijkheid in het gebouw De Lepelaar is het belangrijk dat een bezoeker er op een gemakkelijke en logische manier zijn/haar weg vindt. Om dat te realiseren is er een concept ontwikkeld dat de bezoeker bij de hand neemt op zijn/ haar ontdekkings- en belevingstocht door het gebouw. Na ontvangst (balie begane grond) wordt hij/zij meegenomen op reis door de wonderlijke wereld van het Waddengebied. Verdeeld over vier thematische en als zodanig herkenbare zones: verwondering, verdieping, ervaring en ontmoeting. In deze vier zones1 worden bezoekers geïnspireerd (verwondering), geïnformeerd (ervaring), wordt kennis gedeeld (verdieping) en worden ervaringen uitgewisseld (ontmoeting). Elke zone krijgt een eigen sfeer en ruimtelijke indeling. Het creatief concept wordt door gevoerd bij het samenstellen van de collectie en de exposities in de verschillende ruimtes. Dit in de vorm van fysieke attributen als ontvangstbalie en presentatiemiddelen als kasten, sokkels, bewegwijzering, tentoonstellingsmateriaal en multimediale middelen. Maar ook in de vorm van het ontwikkelen en vormgeven van tekst, beeld en geluidsmateriaal. Tot deze activiteit behoren tevens de technische uitwerking en het projectmanagement op de inrichting.
In eerdere versies van ingediende plannen was sprake van een filmzaal en het ontwikkelen van een film. Deze zijn komen te vervallen om reden van kosten en dit is dus een aanpassing van de plannen zoals die eerder waren ingediend. Output Kosten
: conceptontwikkeling en fysieke uitvoering in sfeer, kleurstelling en aankleding verschillende ruimtes/functies met expositiemateriaal : € 353.154,-
DEELPROJECT 4 : EDUCATIE EN COMMUNICATIE Binnen het nieuwe concept komt de educatieve waarde beter tot haar recht. Niet alleen als het gaat om kennismaking met het waddengebied, en met name haar even bijzondere als kwetsbare natuurwaarde, maar ook door zelf op onderzoek uit te gaan. Zo bestaat het thema verdieping uit twee onderdelen: experimenten voor kinderen en verdieping met diverse informatiebronnen voor volwassenen. Kinderen kunnen bijvoorbeeld - op een Nemo-achtige wijze - spelenderwijs kennismaken met eb en vloed, golfslag en het bouwen van dijken. Een rondgang door gebouw is de start van een zoektocht buiten, in de vorm van de vele excursies die vanuit De Lepelaar, al dan niet in samenwerking met Staatsbosbeheer en particuliere aanbieders (o.a. zee-excursies op het Wad), worden aangeboden (zie bijlage 3 voor excursieaantallen uit het verleden). Dit onder het motto: wat je binnen leert kennen, kun je buiten zien en beleven. Ten opzichte van eerder ingediende plannen zijn onderdelen “3D filmervaring” en Een eerste zone is ontmoeting waar bezoekers terecht kunnen voor thee, koffie en een kleine versnapering en even gezellig kunnen zitten. Vervolgens de zone verwondering. De bezoeker loopt door een museale expositie van objecten die in het Waddengebied voorkomen. Doel is de zintuigen te prikkelen.
Daarna komt de bezoeker in de zone, verdieping, waar ze uitgebreid kennis kunnen verwerven over uiteenlopende onderwerpen. Zo kunnen kinderen in Nemo-achtige experimenten met de natuurlijke elementen kennismaken. Een ander komt veel meer te weten over de Wadden, trekvogels, cultuur, fauna en flora en andere typische Wadden-items. De zone ervaring verhaalt over de bijzonder kwaliteiten, natuur en cultuur van het Waddengebied en biedt de gelegenheid om hier creatief mee bezig te zijn. Ook excursies passen in dit thema. 1
Versie 9, pagina 12
de “audiotour” komen te vervallen vanwege de kosten . Hiervoor komen creatieve activiteiten in de plaats. Op termijn ook wisseltentoonstellingen. Een deel van het educatiepakket, zeg maar de attributen en inrichting, valt onder de inrichting (deelproject 3). De samenstelling van het programma - waarin de kernkwaliteiten van het waddengebied en excursies de spil vormen - en de productie van de educatieve middelen scharen we onder dit deelproject. Hetzelfde geldt voor de ontwikkeling van een nieuwe huisstijl en communicatiestrategie. Passend bij het nieuwe concept en de herpositionering; gericht op een professionele exposure en meer bekendheid die mede moeten leiden tot meer (herhalings) bezoek en mogelijkheden tot seizoen verlenging. In de communicatiestrategie wordt onderscheid gemaakt in doelgroepen, waarbij de focus meer dan in het verleden ligt op het trekken en informeren van natuurtoeristen en een jonger publiek. Output Kosten
: Educatie- en excursieprogramma, multimediaproducties, huisstijl en communicatiestrategie : € 140.863,-
OVERIG In de projectbegroting zijn posten opgenomen voor projectmanagement, accountantskosten en onvoorziene uitgaven, zoals prijsverhogingen. Output Kosten
: Projectsturing, deugdelijke administratie en opvang van financiële tegenvallers : € 171.350,-
2.2. PROJECTORGANISATIE De gemeente Vlieland is eigenaar van het pand. NEC Vlieland is huurder en exploitant. Penvoerder en projectverantwoordelijk is NEC Vlieland. De organisatie communiceert met het Waddenfonds en zal waar nodig en eventuele wijzigingen in het plan tijdig communiceren. NEC Vlieland stelt een projectleider aan die de voortgang bewaakt. De projectleider is samen met de penvoerder verantwoordelijk voor budgetbewaking, planning en communicatie met betrokkenen. Hij/zij werkt nauw samen met de projectteams van de verschillende deelprojecten. In deelproject 1 en 2 is de penvoerder verantwoordelijk voor de communicatie en afstemming met de aannemer. Voor deelproject 3 en 4 zal de penvoerder met de projectleider vanuit de NEC Vlieland verantwoordelijk zijn voor de communicatie en afstemming met een creatief bureau . Dit bureau zal hierbij acteren als uitvoerende partij naast haar taken als creatief/artistiek regisseur in alle deelprojecten. Het creatief bureau stuurt als creatief/artistieke regisseur bij waar nodig. Zij is verantwoordelijk voor de definitieve ontwerpen op artistiek gebied. Samen met de projectleider zorgt het bureau voor een communicatiestrategie, educatieve lijn en het ontwerp en uitvoer van de inrichting. Versie 9, pagina 13
2.3. MONITORING Output •
•
•
•
• • •
Een publieksvriendelijke entree en ontvangstruimte waar bezoekers terecht kunnen voor: - een kaartje - deelname aan excursies - een cadeautje, souvenirs, natuurproducten, boeken, educatiemateriaal, natuur gerelateerde kunst en foto-art Een zone waar verwondering centraal staat en bezoekers getrakteerd worden op: - museale exposities - wisseltentoonstellingen Een zone waar ervaring centraal staat: met visuele materialen wordt de bezoeker geattendeerd op de natuurbeleving die verder kan worden uitgediept tijdens excursies. Ook de mogelijkheid tot creatieve bezigheden vormt een uitgelezen mogelijkheid om de natuurbeleving verdieping te geven Een zone waar verdieping centraal staat en bezoekers meer te weten komen: - bijzondere natuur, cultuur en kwetsbaarheid van het eiland en waddengebied en waar kinderen daarmee spelenderwijs kennis kunnen maken Een gezellige bezoekersruimte waar onder het genot van een kop koffie/thee en frisdrankje ervaringen uitgewisseld kunnen worden. Tevens verzamelpunt voor excursies. Een fraai aangelegde tuin met veel groen en een terras voor bezoekers die zich ook leent voor kleinschalige bijeenkomsten Een totaalconcept dat op een laagdrempelige en eigentijdse manier inspireert en uitnodigt om meer te weten te komen over de bijzondere natuur en kernwaarden van zowel het eiland als Werelderfgoed Waddenzee.
En een voorziening die ontbreekt op het eiland dat jaarlijks ruim 200.000 toeristen en recreanten trekt.
Doelen en onderbouwing •
Hoofddoel A: Vergroten en versterken van de natuur- en landschapswaarden van het Waddengebied (Thema: Werelderfgoed, cultuurhistorie en Landschapsontwikkeling) Gespecificeerde doelen - Behouden en versterken van de kernwaarden van het Waddengebied - Toevoegen toekomstbestendige functies aan cultuurhistorisch erfgoed
•
Hoofddoel D: Het ontwikkelen van een duurzame kennishuishouding t.a.v. het Waddengebied Gespecificeerd doel: - Actieve verspreiding kennis over Waddengebied NEC Vlieland draagt op diverse vlakken bij aan een sterkere bewustwording en kennisverspreiding van zowel de natuur-, landschaps- als ecologische waarden van het eiland en het waddengebied als aan de kwetsbaarheid daarvan. Dit alles vanuit het nostalgische gebouw De Lepelaar. In alle thematische ruimtes wordt daar via zowel meer statische exposities, dynamisch beeld- en geluidsmateriaal, wisseltentoonstellingen als Versie 9, pagina 14
experimenten voor de kinderen aandacht aan besteed. Wat er binnen te zien en ontdekken valt sluit naadloos aan bij het excursieprogramma. Vanuit De Lepelaar organiseert NEC Vlieland jaarlijks zo’n dertig verschillende excursies en workshops, grotendeels in eigen beheer, maar ook in samenwerking met Staatsbosbeheer en ondernemers (bijvoorbeeld bootexcursie op het Wad). Daarin staan niet alleen de schoonheid en kwetsbaarheid van de natuur, het landschap en het waddengebied centraal, maar ook de typisch eilander cultuur. Denk aan excursies langs en over de wadden-, het strand, door de bossen, de Kroon’s Polders en de huifkar- en schemertochten tot aan het bezoeken van het bunkermuseum, de eendenkooi en de vuurtoren. In de pre-corona jaren kon het bezoekerscentrum ook rekenen op schoolexcursies; in welke mate zich dat herstelt is nog even afwachten. Met de metamorfose en het nieuwe programma wordt ook voorzien in het behoud van een gezichtsbepalend element in het straatbeeld waar menig eilander zijn eerste schreden in de schoolloopbaan zette. Een stuk immaterieel erfgoed dat voor komende generaties behouden blijft. •
Hoofddoel C: Duurzame economische ontwikkeling (Thema: Duurzame recreatie en duurzaam toerisme) Gespecificeerde doelen: - Versterken toeristisch aanbod in de vorm van meer belevingsmogelijkheden, attracties en arrangementen gebaseerd op de kernwaarden en passend binnen de verhaallijnen van Visit Wadden; - Versterken gastheerschap en bewustwording Waddenzee Werelderfgoed. Uit voorgaande mag duidelijk zijn dat De Lepelaar het toeristisch aanbod op het eiland versterkt, temeer daar het naast het Tromp’s Huys (oudheidkamer) en Bunkermuseum één van de weinige slechtweervoorzieningen op het eiland is. De nieuwe opzet geeft ook een nieuwe dimensie aan de samenwerking en afstemming met Staatsbosbeheer - dat via het recreatiefonds ook bijdraagt in de financiering - en het Tromp’s Huys waarmee gesprekken over verregaande samenwerking worden gehouden. De nieuwe invulling sluit bovendien naadloos aan bij zowel het gemeentelijk als provinciaal toeristisch-recreatief beleid dat gerichter inzet op kwaliteitsverbetering van het aanbod en het aanboren van met name het natuurtoerisme om te komen tot meer spreiding van het toerisme en de seizoenen, ook vanuit het oogpunt van leefbaarheid. De Lepelaar is meer dan in het verleden De Noordwester interessant voor deze doelgroep en sluit met haar concept, exposities en excursies aan bij de verhaallijnen van Visit Wadden: o o
Unesco Werelderfgoed, ontdek een natuur van wereldklasse; het verhaal van de bijzondere natuur- en kernwaarden van het Waddengebied; Watererfgoed, leven op de grens van land en zee: het verhaal van de (stuif)dijken, polders en klimaatverandering; Versie 9, pagina 15
o
Ode aan het Landschap: de ontstaansgeschiedenis en het ontdekken van de rijke natuur en cultuurhistorie van de Waddeneilanden; Donkerte van de Wadden: het beleven van duisternis (diverse excursies en events, waaronder nachtwandeling Vuurtorenloop)
Outcome Effect
Plus
Monitoring
De Lepelaar zorgt ervoor dat natuurtoeristen op Vlieland +20% bezoekers beter aan hun trekken komen en daardoor wellicht t.o.v. 2023 langer blijven en/of vaker terugkomen. Vooral ook buiten het seizoen. Daarmee draagt het bij aan het beleid van de gemeente en provincie die meer inzetten op kwaliteitstoerisme, slimme groei, leefbaarheid, spreiding van toerisme over de seizoenen en het ontzien van de natuur.
vergelijking bezoekersaantallen
Een toenemend aantal inwoners en bezoekers is beter op de hoogte en zich bewust van de waarde en kwetsbaarheid van de natuur op het eiland en van Waddenzee Werelderfgoed. Het vertellen van dit verhaal komt in verschillende zones en excursies aan de orde. Dat, tezamen met de verwachte toename van het aantal bezoekers, zorgt voor meer bewustwording.
+ 25% bezoekers t.o.v. 2023 binnen 2 jaar na opening
vergelijking bezoekersaantallen
Vlieland beschikt over een bezoekerscentrum dat past bij het kwaliteitstoerisme waar het eiland zich op richt. Niet alleen qua presentatie en ontvangst, maar ook wat het nieuwe centrum te bieden heeft aan verstrooiing, beleving, verdieping en aanbod aan excursies.
Beleidsimpuls m.b.t. R&T
Vlieland krijgt de beschikking over een slechtweeraccommodatie die bijdraagt aan de gewenste seizoen verlenging, verlenging van de vakantieduur en spreiding van het toerisme over het eiland. Vlieland is een klein eiland met weinig slechtweervoorzieningen. Dat maakt dat het eiland vooral in het hoog- en in beide schouder seizoenen wanneer er van rust, ruimte, natuur, zon en water genoten kan worden - druk wordt bezocht. Buiten het seizoen, en met name in de maanden november en januari - is dat veel minder het geval. De Lepelaar kan deze terugval niet oplossen, maar wel bijdragen aan meer activiteiten in de rustiger maanden. Met wisseltentoonstellingen, met lezingen, vertellingen en ook excursies. Dat maakt dat het eiland interessanter wordt voor een korte vakantie en wat langer verblijf in het buitenseizoen. Per definitie ook wat de natuurtoerist graag doet.
+20% bezoekers t.o.v. 2023
vergelijking bezoekersaantallen
De Lepelaar draagt bij aan het straatbeeld van het dorp én aan het imago van Vlieland
ruimtelijk beeld en imago
niet meetbaar
Versie 9, pagina 16
2.4 PLANNING, FASERING, BESLISMOMENTEN, VOORTGANGSBEWAKING Het informatiecentrum wordt stap voor stap gerealiseerd, waarbij elke stap afhankelijk is van de voorgaande. Treedt daarin vertraging op, dan heeft dat gevolgen voor de volgende fase. Op dit moment is de vraag bijvoorbeeld of de bouwactiviteiten tijdig kunnen starten, gezien de drukte op de bouwmarkt en de levertijden van materialen. We gaan er vanuit dat dit tijdelijk is, maar moeten om die reden wel een slag om de arm nemen wat betreft de planning die er eerst als volgt uitziet: Financiering rond (WF, provincie, gemeente, N&R Fonds) Aanbesteding / selectie aannemer Vergunning toegangsdeur en ramen Ontruiming pand Sloop Verbouw gebouw en verduurzaming Bouw van de inrichting Tuin aanleg Oplevering
Q1 Q1/Q2 Q1 Q1/Q2 Q2 Q3, Q4 Q1 / Q2 Q2 Einde Q2
2025 2025 2025 2025 2025 2025 2026 2026 2026
Q1, Q2 Q2, Q3 Q4 Q1
2025 2025 2025 2026
Parallel hieraan gepland: Uitwerken inrichtingsplannen Huisstijl, website, communicatiestrategie Inkoop Inrichting
Voortgangsbewaking is onderdeel van de paragraaf risicobeheersing.
Versie 9, pagina 17
2.5 INFORMATIE & COMMUNICATIE NEC Vlieland krijgt een eigentijdse huisstijl en er wordt tevens gewerkt aan een communicatiestrategie die onder meer moet resulteren in een meer doelgroepgerichte communicatie waarbij bijvoorbeeld onderscheid wordt gemaakt in leeftijden en interessegebieden. Een en ander moet uitmonden in nieuwe communicatiemiddelen, waaronder een website en (digitale) nieuwsbrief waarmee de herpositionering van het bezoekerscentrum vorm krijgt. Ook zal er meer en gerichter worden ingezet op sociale media en toeristische kanalen als Vlietrine, Doeksen, VVV en Vlieland.site. Tijdens de bouw en herinrichting zal er onder meer in de vorm van bouwborden en via diverse partners - denk aan VVV, Staatsbosbeheer Doeksen - en kanalen waaronder Boswachterslog, Chainels en De Geitenbode melding worden gemaakt van de projectpartners en financiers. De activiteiten zullen ook worden vermeld op de eigen website, eerst de bestaande en na realisatie de nieuwe, en via sociale media van diverse partners.
2.6 CONDITIONEEL KADER Bij het maken van de plannen is ook gekeken naar de vergunbaarheid van de nader te bepalen locatie van de entree. Vooralsnog zijn hier geen problemen te verwachten. Het gebruik van het gebouw wijzigt niet en levert geen obstakels op.
2.7 OMGAAN MET WIJZIGINGEN Op voorhand zien we, behalve eerder genoemde mogelijke vertragingen met betrekking tot de bouw en met name levering van materialen, geen oorzaken die tot vertraging dan wel wijzigingen zouden kunnen leiden. Waar mogelijk houden we daar rekening mee door in de planning enige marge aan te houden. Mocht dit onvoldoende blijken, dan zullen we onze financiers daar tijdig via de gebruikelijk weg van op de hoogte stellen en de aanpassingen kortsluiten.
Versie 9, pagina 18
3. RISICO ANALYSE Politiek, bestuur en maatschappij Het bidbook, waarvan dit plan de uitwerking is, is door de Gemeenteraad positief en als passend in de omgeving ontvangen. De gemeente is ook nauw betrokken geweest bij de onderhavige planvorming en financiering, net zo goed als Staatsbosbeheer participeert in zowel deelname als financieel. Beleid en economie Het plan sluit aan bij het toeristische beleid van gemeente Vlieland en provincie die meer inzetten op natuur- en cultuurtoerisme, spreiding van bezoekersstromen en seizoen verlenging. Ook om de leefbaarheid in stand te houden. Staatsbosbeheer ziet de informatie en educatie in het vernieuwde bezoekerscentrum als onderdeel van bezoekersinformatie die bijdraagt aan sturing van bezoekersstromen en passend gedrag in de natuur. Juist in tijden waar toerisme onder druk kan staan en er veel aandacht is voor gezondheid en welzijn, is het belang van buitenactiviteiten groot. NEC Vlieland draagt daaraan bij met een uitgebreid excursieprogramma, het jaar rond. Inhoud en techniek De ontwikkeling en doorvertaling van het inhoudelijke concept is in handen van een creatief bureau dat werkt op het snijvlak van ruimtelijke vormgeving en marketing. Er wordt gebruik gemaakt van proven technology, zowel qua energie- en klimaatbeheersing als multimediatechnieken.
Juridisch en wettelijk Vernieuwing vindt plaats vanuit NEC Vlieland, een nieuw opgerichte stichting die de functie van de Noordwester heeft overgenomen en een soortgelijke doelstelling nastreeft.
Risico
Beheersing
afbrokkelen steun
Blijvend op hoogte houden van planvorming en voortgang zodat mogelijke bezwaren tijdig getackeld kunnen worden.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
bemensing excursies
tijdige werving excursieleiders/ vrijwilligers
Afstand tot Vlieland
Regelmatig overleg/ afstemming met opdrachtgever/ bouwpartners; zowel fysiek als online. Goede afspraken leveranciers m.b.t. instructie, ondersteuning en service
Tekort schietende kennis m.b.t. gebruik/ onderhoud
Tekort schietende kennis over de planvorming uit het verleden
Versie 9, pagina 19
Korte lijnen met oude bestuursleden Noordwester en kenners van de planvorming.
Projectrisico’s Voor de verbouwing (o.a. aanpassen van de gevel) zijn gebruikelijke vergunningen nodig. De verbouwing vindt vooral inpandig plaats. De nieuwe entree vereist wellicht een uitgebreidere procedure. Verwachting is dat het vroegere exploitatietekort kan worden teruggedrongen door meer betalende bezoekers te trekken en minder kwijt te zijn aan bijvoorbeeld energiekosten. De calculaties voor (ver)bouw en inrichting zijn gebaseerd op prijspeil eind 2024
vertraging door Worst case planning langere achter de hand vergunningprocedure houden en afspraken met bouwpartners hier op baseren. Aantal bezoekers valt Goede meerjarige tegen. afspraken met gemeente m.b.t. dekking eventuele exploitatietekorten Toename bouw- en Post onvoorzien is inrichtingskosten opgenomen. door fluctuerende Volgen en tijdig prijzen en lange aanpassen begroting/ levertijden financieringsbehoefte. materialen
Versie 9, pagina 20
4. BEGROTING EN FINANCIERING 4.1 BEGROTING Deelproject 1 - Uitbreiding en verduurzaming Nieuwe entree Technische installatie BENG norm Klimaatbeheersing Energie maatregelen (isolatie dak, HR++ glas)
€ € € €
80.000 187.785 115.560 156.006
Deelproject 2 - Herinrichting en verbouw Opslagkosten collectie Vergunningen traject Demontage interieur, installaties etc Zolderconstructie en trap Binnenwanden, voorzetwanden, buitenmuren Binnen afwerking, sanitair, deuren Leesbaarheid en routing door pand Aanpassen vloeren, invrezen vloerverwarming Tuininrichting
€ € € € € € € € €
4.023 1.936 27.720 70.781 166.118 122.783 42.533 36.113 63.130
Deelproject 3 - Concept en inrichting Concept ontwikkeling Samenstellen collectie Ontvangstruimte (balie) Inrichten zone: verwondering Inrichten zone: ervaring Inrichten zone: verdieping Inrichten zone: ontmoeting
€ € € € € € €
16.050 35.845 40.446 88.275 102.988 69.550
€ € € € € €
69.550 40.810 17.254 13.250
€ € €
32.100 26.750 112.500
Deelproject 4 - Educatie en communicatie 3D filmervaring Audiotour Ondersteuning film audio Educatief programma ontwikkelen Communicatie strategie Nieuwe huisstijl Overig Projectmgt Accountant Onvoorzien Totaal
€ 1.739.853
Versie: 1.5.6
Versie 9, pagina 21
4.2 FINANCIERING/DEKKINGSPLAN/UITGAVENPLANNING Dekking Natuur- en recreatiefonds Provincie Fryslân Gemeente Vlieland (subsidie) Gemeente Vlieland (duurzaamheidsbijdrage) Gemeente Vlieland (eigen bijdrage) Stichting NEC (De Lepelaar)
€ 161.000,€ 130.328,€ 150.000,€ 165.000,€ 100.000,€ 156.155,-
Dekking gevraagd Waddenfonds
€ 877.370,-
Totaal
€ 1.739.853,-
Versie 9, pagina 22
BIJLAGEN Bijlage 1 Bezoekers aantallen Bezoekersaantallen Noordwester vanaf 2010 18000 16000 14000 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0 10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
Bijlage 2 Aantal overzettingen Vlieland Vlieland - overzettingen toeristen per maand 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 V2017
20.000
15.000
V2019
10.000
V2024
5.000 -
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
2017 totaal: 216.161 2019 totaal: 220.319 2024 totaal tm september 174.675
Versie 9, pagina 23
okt
nov
dec
Bijlage 3 Overzicht Excursies Aantal excursies Noordwester 5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 2017
2018 aantal excursies
2019
2020 aantal deelnemers
Versie 9, pagina 24
2021
Bijlage 4 Business case BESCHRIJVING PROJECT ( KORTE BESCHRIJVING VAN UW PROJECT NA AFLOOP VAN DE PROJECTREALISATIE). NEC Vlieland laat bezoekers vanuit het gebouw De Lepelaar zien hoe divers en dynamisch het waddengebied is. En hoe bijzonder ook de (ontstaans)geschiedenis. Tegelijkertijd besteedt ze aandacht aan de kwetsbaarheid van het gebied en voor welke opgave de Wadden komende decennia staan. Hiertoe is het onopvallende gebouw van een nieuwe, opvallende entree voorzien. Het gedateerde, rommelige interieur is compleet gestript, verduurzaamd, opnieuw ingedeeld én ingericht op basis van een thematisch concept, verdeeld in zones. De eerste zone is ontmoeting waar bezoekers terecht kunnen voor thee, koffie en een kleine versnapering en even gezellig kunnen zitten. Daarna volgt de zone verwondering. De bezoeker loopt door een museale expositie van objecten die in het Waddengebied voorkomen. Doel is het prikkelen van de zintuigen. Vervolgens komen bezoekers in de zone verdieping waar ze uitgebreid kennis kunnen verwerven over uiteenlopende onderwerpen. Hier kunnen kinderen bijvoorbeeld in Nemo-achtige experimenten met de natuurlijke elementen kennis maken. Een ander verrijkt zijn/haar kennis over trekvogels, cultuur, fauna en flora en andere typische Wadden-items.
De laatste zone (ervaring) toont een visuele beelden die verhalen over de bijzonder kwaliteiten en natuur van het Waddengebied. Ook is er de mogelijkheid om via creatieve uitingen de ervaringen te verdiepen. Er is een directe relatie met de excursies. Al dan niet in afwachting van een van de talrijke excursies die vanuit De Lepelaar worden georganiseerd en ondernomen. Tot slot is daar de nieuw ingerichte tuin waar het goed toeven is en kleine bijeenkomsten kunnen worden georganiseerd. Een bezoek aan De Lepelaar is goed voor een klein dagdeel verkenning, vermaak en ontmoeting. Aan de balie kan men tevens terecht voor souvenirs, boeken en tickets van een van de vele excursies op het eiland en het wad.
Versie 9, pagina 25
SWOT ANALYSE Sterk ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
I N T E R N
✓ ✓
E X T E R N
Huiselijke uitstraling Intern Bijzonderheden: walvisskelet, jutterspullen Uitgebreid excursieprogramma Ligging in het dorp Draagvlak bevolking Gemotiveerd bestuur Inzet van vele vrijwilligers Samenwerking met Staatsbosbeheer Beschikbaarheid natuur, cultuur om de hoek Een van weinige slechtweervoorzieningen op het eiland Verkoop souvenirs, boeken en tickets voor excursie
Kansen ✓ Waddenzee Werelderfgoed meenemen in presentaties (kernkwaliteiten) ✓ Belevingscentra in trek ✓ Minder thema’s, meer verdieping/uitdaging/ afwisseling ✓ Bezoerksaantallen Vlieland al jaren in stijgende lijn ✓ Aanbod (meer) aanpassen aan profiel bezoekers (leefstijlen) ✓ Toename toerisme NL richting 2030 (5% jaarlijks) ✓ Weinig interessante slechtweervoorzieningen op Vlieland, m.n. voor jongeren. ✓ Consument wil beleving en interactie ✓ Natuur- en cultuurtoerisme speerpunten provinciaal beleid ✓ Natuur- en cultuurtoerisme groeimarkt ✓ Inspelen op wens tot seizoen- en verblijfsverlenging op eiland ✓ Samenwerking partners (SBB, VVV, ITGWO, TPV)
Zwak ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
Mindere/slechte staat van onderhoud Gedateerde uitstraling gebouw en interieur Slecht geïsoleerd Hokkerig en onoverzichtelijk Geen verbinding met Wad Rommelige, onoverzichtelijk inrichting Slecht zichtbare/weinig opvallend entree Nauwelijks ruimte voor en matige kwaliteit van wisselende exposities; geen aanleiding herhalingsbezoek Weinig beleving in tentoongestelde Verouderde/gedateerde website Beperkte slagkracht promotie/marketing Dalende lijn in bezoekersaantallen Jaarlijks exploitatietekort Bedreigt met sluiting
Bedreigingen ✓ Toerisme conjunctuurgevoelig ✓ Voorzien in (voldoende) geschoold personeel ✓ Voldoende aansluiting vinden bij doelgroepen ✓ Zonder upgrading/modernisering geen toekomstperspectief ✓ Voldoende beschikbare middelen genereren voor vernieuwing collectie en modernisering exposities ✓ Inspelen op snel veranderende wereld/ technieken en wensen van bezoekers
MARKT Met de vernieuwing verwacht NEC Vlieland niet alleen het exploitatietekort van de afgelopen jaren te dichten, maar vooral ook een impuls te geven aan het natuurtoerisme en (in mindere mate) de seizoen verlenging waar zowel de gemeente als de provincie - in samenwerking met Visit Wadden - op inzetten. Met het vernieuwde aanbod is het centrum aantrekkelijk voor een divers publiek, van jong tot oud en voor degenen die oppervlakkig en snel kennis over de eilander cultuur en Waddennatuur tot zich willen nemen tot degenen die op zoek zijn naar beleving en verdieping. Het genoemde aantal Versie 9, pagina 26
te verwachten bezoekers is gebaseerd op het haalbare aantal van 5000 zoals dat in 2023 nog werd behaald, waarbij wordt uitgegaan van een lichte stijging in de jaren na de opening. Bovendien is het bezoekerscentrum De Lepelaar nieuwe stijl meer dan ooit interessant voor een herhalingsbezoek en voor de groeiende stroom van natuurliefhebbers waar Vlieland en Visit Wadden zich op richten. Publiek ook dat het eiland het afgelopen decennium meer dan ooit heeft weten te vinden. Mede doordat er fors is geïnvesteerd in de kwaliteit van logiesaccommodaties, verduurzaming en onder dit publiek met enthousiasme begroete evenementen als Into The Great Wide Open en Vlielander Filmweekenden en midweken. Ook trekt het eiland overwegend mensen die iets (meer) te besteden hebben. De Nora’s en Paul’s onder ons; persona’s van het NBTC die gaan voor natuur, cultuur, rust, ontdekking, vermaak, luxe en vaak meerdere, kortere vakanties per jaar. De natuur- en cultuurtoeristen behoren overwegend tot deze groep. Samengevat zijn de verwachtingen omtrent de bezoekersaantallen en omzet o.a. gebaseerd op: • • • • • • • • •
De diversiteit van het aanbod nieuwe stijl De bezoekersaantallen in het verleden, in verhouding tot het totaal aantal eiland bezoekers Aanbod gericht op breed publiek, van jong tot oud en van vluchtige bezoekers tot degenen die het naadje van de kous willen weten De verwachting dat het eiland toerisme eerder zal toe- dan afnemen Het zeer beperkt aantal slechtweeraccommodaties op het eiland De verwachte stijging van het aantal toeristen (5% jaarlijks tot 2030, NBTC) Het relatief hoge bestedingspatroon van de natuur- en cultuurtoeristen Nieuwe marketingstrategie, huisstijl en uitstraling pand en collectie Aansluiting op de provinciaal beleid en marketing/verhaallijnen van Visit Wadden
EIGENDOM EN EXPLOITATIE Het gebouw waarin NEC Vlieland is gevestigd, is eigendom van de gemeente Vlieland. NEC Vlieland is huurder en exploitant van het bezoekerscentrum. Zij heeft een subsidieovereenkomst met de gemeente Vlieland en werkt samen met Staatsbosbeheer. Het bestuur wordt gevormd door: (voorzitter) (secretaris) (penningmeester) (vice voorzitter, lid) (lid) (lid) Het bezoekerscentrum De Lepelaar zal worden gehuurd door NEC Vlieland. Er wordt gesproken met Museum Tromp’s Huys over (verregaande) samenwerking en uitwisseling van initiatieven en ruimten.
Versie 9, pagina 27
BEGROTING VAN DE EXPLOITATIE
Inkomsten
Euro
Opmerkingen
Omzet winkel/huiskamer Excursies Entreegelden Subsidie gemeente Overige
€ € € € €
10.000 30.000 25.000 100.000 1.000
Totaal
€
166.000
Kosten Inkoop winkel/huiskamer Inkoop excursies
€ €
5.000 3.750
50% van de omzet 25 euro per excursie
Kosten Personeel Overig pers kosten Afschrijving Huur Exploitatiekosten Kantoorkosten Overige Rente Aflossing projectlening Aflossing opstartlening
€ € € € € € € € € €
60.000 3.000 4.000 18.000 30.000 2.000 10.000 8.800 10.000 2.000
3x 0,4 FTE; Open 3 mnd 6 dag; 9 mnd 3 dag. 192 dgen Vrijwilligers: 5 vrijwilliger met gemiddeld 60 uur
€
156.550
Uitgangspunt 2 euro per bezoeker Uitgangspunt 20 euro per excursie 1500 deelnemers Uitgangspunt 5 euro per bezoeker Giften e.d.
Aanname 1500 per maand Bevat o.a. energiekosten en tentoonstellingskosten Accountant e.d. Neemt bij lineaire vorm elk jaar af. Bij lening van 200.000 lineair over 20 jaar Bij lening van 20.000 lineair over 10 jaar
Versie 0.6
Een meerjaren exploitatiebegroting is opgenomen in bijlage 11.
Versie 9, pagina 28
Bijlage 5 Begroting en dekkingsplan
Linker deel van spreadsheet, dat separaat wordt meegeleverd. Versie 9, pagina 29
Rechter deel van spreadsheet, dat separaat wordt meegeleverd. Versie 9, pagina 30
Bijlage 6 MKB – verklaring Bijlage 7 Aanvraag cofinanciering provincie
Versie 9, pagina 31
Bijlage 7 Aanvraag cofinanciering provincie Het is nog onduidelijk of de aanvraag opnieuw bij de Provincie moet worden ingediend. Daarom hieronder de oorspronkelijke aanvraag.
Versie 9, pagina 32
Versie 9, pagina 33
Bijlage 8 Staatssteun. AGVV art.53
Versie 9, pagina 34
Bijlage 9 Aanvraag Gemeente Vlieland
Versie 9, pagina 35
Bijlage 10 Uittreksel KvK / statuten
Versie 9, pagina 36
Versie 9, pagina 37
Versie 9, pagina 38
Versie 9, pagina 39
Versie 9, pagina 40
Versie 9, pagina 41
Versie 9, pagina 42
Versie 9, pagina 43
Versie 9, pagina 44
Versie 9, pagina 45
Versie 9, pagina 46
Bijlage 11 Meerjaren exploitatiebegroting Stichting NEC
Jaar 1 Euro
Jaar 2 Euro
Jaar 3 Euro
Omzet winkel/huiskamer Excursies Entreegelden Subsidie gemeente Overige
€ 10.000,00 € 30.000,00 € 25.000,00 € 100.000,00 € 1.000,00
€ 10.400,00 € 33.000,00 € 30.250,00 € 100.000,00 € 1.000,00
€ 10.816,00 € 35.000,00 € 36.000,00 € 100.000,00 € 1.000,00
Totaal
€ 166.000,00
€ 174.650,00
€ 182.816,00
Kosten Inkoop winkel/huiskamer Inkoop excursies
€ €
5.000,00 3.750,00
€ €
5.200,00 3.950,00
€ €
5.408,00 4.125,00
€ 60.000,00 € 3.000,00 € 4.000,00 € 18.000,00 € 20.000,00 € 10.000,00 € 2.000,00 € 10.000,00 € 8.800,00 € 10.000,00 € 2.000,00
€ € € € € € € € € € € €
63.648,00 3.120,00 4.000,00 18.720,00 20.800,00 4.000,00 10.400,00 2.080,00 10.400,00 8.320,00 10.000,00 2.000,00
€ € € € € € € € € € € €
67.517,80 3.244,80 4.000,00 19.468,80 21.632,00 5.000,00 10.816,00 2.163,20 10.816,00 7.840,00 10.000,00 2.000,00
€ 156.550,00
€ 166.638,00
€ 174.031,60
€
€
€
Inkomsten
Kosten Personeel Overig pers kosten Afschrijving Huur Exploitatiekosten Exposities Energiekosten Kantoorkosten Overige Rente Aflossing projectlening Aflossing opstartlening
Resultaat
9.450,00
8.012,00
Versie 9, pagina 47
8.784,40
Bijlage 12 Verschillen met de plannen van de Stichting De Noordwester
In de oorspronkelijke plannen van de Stichting De Noordwester is het volgende geschrapt: 1. De glazen entree aan de westzijde is vervangen door een eenvoudiger entree aan de Dorpsstraat 2. De oorspronkelijke plannen rond de zone ervaring zijn gewijzigd: de filmzaal en 3D film zijn komen te vervallen 3. Het plan om een open vide te creëren ten behoeve van het skelet van de potvis is verlaten, waardoor de zolderverdieping eenvoudiger wordt en de dakconstructie niet aangepast hoeft te worden 4. De audiotour is komen te vervallen Bedragen zijn wat betreft de bouwkosten opgehoogd met 35%. Er is een inflatie percentage gebruikt van totaal 7% over de afgelopen 2 jaren.
Versie 9, pagina 48