Document · PDF

B1 - Concept Begroting 2026, De Dienst Noardwest Fryslân 12-3-2025

Raadsvergadering 26 mei 2025, gemeente VlielandBij agendapunt: Conceptbegroting De Dienst Sociale Zaken 202612.772 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Begroting 2026 De Dienst Noardwest Fryslân

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Dit is een publicatie van De Dienst Noardwest Fryslân Postadres Postbus 4 8800 AA Franeker Bezoekadres Eise Eisingastraat 8 8801 KE Franeker Contact 0517-380200 contact@sozawe-nw-fryslan.nl www.sozawe-nw-fryslan.nl

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Zo werkt het sociaal: uitvoering geven aan gemeentelijk beleid Sinds 2021 is De Dienst een bedrijfsvoeringsorganisatie, is beleidsontwikkeling een taak van de gemeenten, en horen beleidsdoelen thuis in de begroting van de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. Onder het motto ‘zo werkt het sociaal’ dragen we bij De Dienst iedere dag bij aan de uitvoering van het gemeentelijk beleid en van landelijke wet- en regelgeving. In onze begroting wijden we een hoofdstuk aan de projecten die wij oppakken rond actuele beleidsthema’s in het lokale, regionale en nationale sociaal domein. Hoe kunnen we de doorbraakmethode implementeren? Kunnen we een doorstroom van Wmo-dagbesteding naar P-wet (beschut) werk realiseren? Kan onze strategische inkoop en contractmanagement bijdragen aan het betaalbaar houden van de Wmo en de Jeugdwet? En hoe houden we de competenties van onze medewerkers op peil, om inwoners nu en in de toekomst goed te kunnen blijven ondersteunen? Deze thema’s, en nog veel meer, ziet u terug in deze primitieve begroting 2026. Ook interessant is de begroting in één oogopslag. Veel gemeenten publiceren ieder jaar een publiekssamenvatting van hun begroting, met op hoofdlijnen de bestedingen in de verschillende domeinen. Wij proberen om ook zo’n ‘begroting in één oogopslag’ te maken.

Niet voor in de krant, maar voor u, lezer, om een indruk te krijgen van de samenstelling van de groep inwoners die gebruik maakt van voorzieningen uit de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet of armoedebestrijding. Dat is nog niet eenvoudig, want hoe breng je alle nuances uit al die tabellen en cijfers terug in enkele totaalbedragen en kengetallen? Toch denken we dat we een aardig beeld hebben kunnen schetsen op Noordwest-niveau én per gemeente. Wat ons betreft is het een proces, om stap voor stap en samen met u tot een informatief en relevant overzicht te komen. We zijn daarom heel benieuwd naar uw reactie! Marja van der Meer, voorzitter Bestuur Marius Jellema, Directeur

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

1 De begroting in een oogopslag

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Inhoudsopgave 1 2

Zo werkt het sociaal: uitvoering geven aan gemeentelijk beleid De begroting in een oogopslag Samenwerkende partijen in het sociaal domein

3 4 7

Ambities en actuele thema’s

3 4

10 11 11 11 12 14 16

Ambities Actuele thema’s in het sociaal domein in 2026 4.1 Algemeen 4.2 Programma Armoedebestrijding 4.3 Programma Werk, Participatie & Inkomen 4.4 Programma’s Wmo en Jeugdwet 4.5 Programma Bedrijfsvoering

Risico’s en weerstandscapaciteit

20 20 20 21

Paragraaf Risico’s 2026 5.1 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit 5.2 Omvang weerstandscapaciteit 5.3 Risico’s begroting 2026

Financiële begroting 2026

23 23 27 30 32 35 37 40 41 42 44

Financiële Begroting 2026 6.1 Programmabegroting 2026 6.2 Programmabegroting Werk, Participatie en Inkomen 6.3 Programmabegroting Armoedebestrijding 6.4 Programmabegroting Jeugdwet 6.5 Programmabegroting Wet maatschappelijke ondersteuning 6.6 Begroting Bedrijfsvoeringsorganisatie 6.7 Begroting EMU-saldo 6.8 Begroting vermogen en financieel resultaat 6.9 Meerjarenraming Besluit tot vaststelling

Bijlagen

Bijlage A: Verdeelsleutel kosten Bedrijfsvoering Bijlage B: De GR De Dienst Noardwest Fryslân Bijlage C: Uitgangspunten begroting 2026 Bijlage D: Beleidsindicatoren Bijlage E: Berekening weerstandsvermogen bedrijfsvoeringsorganisatie Bijlage F: Begrippenlijst

46 47 48 52 54 55

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

2 Samenwerkende partijen in het sociaal domein Inwoners met een hulpvraag in Noardwest-Fryslân krijgen met verschillende instanties te maken. Welke dat zijn, verschilt per hulpvraag. Voor vragen over werk en inkomen zijn dat vooral De Dienst en Pastiel. Voor vragen rond bijvoorbeeld zelfstandig wonen of opvoeden zijn de gebiedsteams, huisartsen en zorgaanbieders de belangrijkste partijen. Bij armoedebestrijding spelen de gebiedsteams, De Dienst en onder andere de jeugdfondsen een grote rol. Het verschilt dus per wet of programma wie beslist over passende ondersteuning. De rol van De Dienst in het sociaal domein Voor inkomensondersteuning – de bijstandsuitkering en de regelingen voor armoedebestrijding – vormt De Dienst zelf de toegang tot het Sociaal Domein. Wij verzorgen de cliëntgesprekken, de afhandeling van de uitkeringsaanvraag en de uitbetaling van de uitkeringen. We adviseren en ondersteunen de inwoner bij participatie of re-integratie naar werk, met ondersteuning van Pastiel, re-integratiebedrijven of welzijnsorganisaties. Voor de Wmo en Jeugdwet voert De Dienst verschillende backofficetaken uit, zoals administratie, het informeren van cliënten over de indicatie en de voorwaarden, opdrachtverlening en betaling aan zorgaanbieders. Daarmee ondersteunen we de gebiedsteams en de samenwerking in de keten.

Onze bedrijfsvoering ondersteunt al deze werkzaamheden met onder andere: - Inkoop en contractmanagement voor aanbieders en leveranciers van ondersteuning uit de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet - Rechtmatigheids- en kwaliteitstoezicht op die aanbieders en leveranciers - Monitoring en verantwoording van budgetten en bestedingen - Beheer van cliënt- en financiële applicaties en de dataprivacy en -security. Infographics: wie doet wat? In deze begroting staan infographics die in beeld brengen welk pad inwoners met een hulpvraag bewandelen in het sociaal domein, en welke partijen samen de ondersteuning organiseren. Ze geven inzicht in waar de keuzes voor inzet van ondersteuning en de bijbehorende bestedingen gemaakt worden. In iedere infographic duiden we bovendien de rol van De Dienst.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Ambities en actuele thema’s Gemeenten stellen een programmaplan op voor het sociaal domein. Dat is een belangrijke basis voor onze dienstverlening aan inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners. In dit hoofdstuk staan de ambities die de basis vormen voor onze dienstverlening, en op welke actuele thema’s we ons in 2026 richten.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

3 Ambities Onze ambities vormen de basis voor alles wat we doen. Ze lopen als een rode draad door al onze basisdienstverlening, projecten en contacten met onze omgeving. Ze helpen ons keuzes te maken, focus te houden en de inwoner centraal te zetten. Ambitie 1: We gebruiken Duidelijke Taal De laaggeletterdheid onder de inwoners is groot. Daarom is het belangrijk om duidelijk en begrijpelijk met onze inwoners te communiceren. Zodat iedereen in onze samenleving mee kan doen. Door duidelijke taal begrijpen inwoners beter wat we van ze vragen en waar ze recht op hebben. Dat vergroot hun zelfredzaamheid. We gebruiken duidelijk taal in alles wat we zeggen, doen en schrijven. Voor onze inwoners én andere doelgroepen. Ambitie 2: Digitale en fysieke dienstverlening Ieder mens is anders, met eigen behoeften, ervaringen, kennis en kunde. Daar passen verschillende vormen van dienstverlening bij, zowel fysiek als digitaal. Met oog voor de voorkeuren en behoeften van individuen kan elke inwoner meedoen en versterken we zelfredzaamheid. Ambitie 3: Werken vanuit vertrouwen Als het vertrouwen van de overheid in burgers laag is, doen mensen minder beroep op voorzieningen. Dat verzwakt de bestaanszekerheid.

Daarom werken wij vanuit vertrouwen: we erop dat de inwoners die hulp aanvragen dit ook echt nodig hebben, dat zorgaanbieders de zorg leveren die nodig is en dat de medewerkers doen wat voor onze inwoners het beste is - binnen de kaders van de wet. Ambitie 4: Ontwikkeling van medewerkers De arbeidsmarkt is structureel veranderd. Het belang van goed personeel aantrekken en behouden is nog nooit zo groot geweest. Dit willen we bereiken door ontwikkelkansen te bieden, een goede balans tussen werk en privé en een open werksfeer. Zo geven we medewerkers het vertrouwen om dat te doen wat het beste is voor onze inwoners. Ambitie 5: Verstevigen van samenwerking Kijken naar de mens als geheel vraagt altijd om een integrale aanpak. Om inwoners zo goed mogelijk te helpen in de vraagstukken waar zij voor komen te staan, is een goede samenwerking in het sociaal domein noodzakelijk.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

4 Actuele thema’s in het sociaal domein in 2026 In dit hoofdstuk beschrijven we actuele thema’s in het sociaal domein, en waar wij ons in 2026 binnen die thema’s op richten.

4.1 Algemeen Digitalisering Digitaliseren kan aan de ene kant werkzaamheden makkelijker maken, en aan de aan de andere kant ruimte bieden om onze dienstverlening te verbeteren. Meer digitalisering en automatisering geeft meer ruimte voor aandacht voor onze inwoners en voor onze dienstverlening. In 2025 werken we aan onze I-visie, een visie op Informatievoorziening: hoe richten we onze informatisering in, zodat we onze ambities en doelen kunnen realiseren? Het is een verzameling uitgangspunten, zoals: •

De realisatie van doelen en ambities in het Sociaal Domein slaagt alleen als we de informatisering inrichten en benaderen vanuit de denk- en leefwereld van de inwoners.

•

Goede dienstverlening wordt bepaald door het geheel van vraag tot levering en de nazorg. Dit betekent dat ook de medewerker zo goed mogelijk (digitaal) moet worden ondersteund om zijn/haar werk te kunnen doen.

•

Goede dienstverlening en efficiënt werken verreist een logische en aaneensluitende informatieketen voor inwoners, medewerkers en partners. We zoeken actief de samenwerking met andere gemeenten. We delen kennis, leren van anderen en bundelen krachten.

In 2026 voeren we een meerjarig plan uit om verder te digitaliseren, op basis van onze I-Visie.

4.2 Programma Armoedebestrijding Schuldhulpverlening en Beleidskader Bestaanszekerheid In 2024 presenteerden de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke het Beleidskader Bestaanszekerheid 2024-2028. De Dienst is daar actief bij betrokken geweest. Beleidsmakers werken in 2025 aan nieuw beleid voor Schuldhulpverlening en Bestaanszekerheid, waarvoor ze de uitgangspunten uit het beleidskader gebruiken.

Meer lezen: Beleidskader: Bestaanszekerheid 2024-2028

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

In 2025 en de daaropvolgende jaren zorgen wij, samen met de gemeenten, voor de implementatie en uitvoering van dat nieuwe beleid. Zodat financiële problemen bij onze inwoners zo veel mogelijk worden voorkomen, dat meer inwoners meedoen in de samenleving en daar geen financiële belemmeringen bij hebben. Alleenverdienersproblematiek: tijdelijke overbruggingsregeling Er is een groep huishoudens die door een samenloop van fiscaliteit, Meer lezen: toeslagen en sociale zekerheid onbedoeld onder het bestaansminimum terechtkomt. Het gaat om huishoudens waar één partner een uitkering Wetsvoorstel: Wet heeft, zoals bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid, en de ander tijdelijke regeling weinig of geen inkomen. Het Ministerie van SZW werkt aan de Wet alleenverdienerstijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek - een problematiek overbruggingsregeling voor de periode 2024-2027, vooruitlopend op de structurele oplossing die per 2028 beschikbaar moet zijn via de Belastingdienst. In 2025 en 2026 zorgen we samen met beleidsmakers van de gemeenten voor compensatie voor deze huishoudens via de bijzondere bijstand.

4.3 Programma Werk, Participatie & Inkomen Implementatie programmaplan Participatiewet in balans In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat wetgeving die bedoeld is om mensen te ondersteunen, doorschoot in de nadruk op oneigenlijk gebruik en fraude. De gevolgen daarvan hebben mensen hard getroffen. Onder meer het toeslagenschandaal maakt duidelijk dat de overheid niet altijd functioneert zoals zij zou moeten. Bovendien blijkt het sociaal minimum niet in alle omstandigheden een voldoende en zekere basis te bieden. Het programmaplan Participatiewet in Balans omvat een aantal wetwijzigingen en herzieningen van de Participatiewet. Gericht op een balans tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving.

Meer lezen: Programmaplan Participatiewet in Balans

De Participatiewet in balans is uitgesteld en wordt gefaseerd geïmplementeerd. De verwachting is dat dit in 2026 gaat plaatsvinden. Samen met de beleidsadviseurs van de gemeenten hebben we de impact van de Participatiewet in balans voor gemeenten en De Dienst in kaart gebracht. Zodra de onderdelen van deze wet goedgekeurd zijn en beleid is geformuleerd zullen we dit implementeren.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Uitvoering Plan Van Waarde De gemeenten willen blijvend aandacht voor de groep met meer afstand tot de arbeidsmarkt. In 2024 hebben we een nieuwe aanpak ontwikkeld, de aanpak Van Waarde. In onze aanpak kennen we drie routes. Op basis van de individuele situatie en de methodiek kiezen we met de inwoner een passende route: een traject naar werk door Pastiel, een activeringstraject om belemmeringen richting werk weg te nemen of een stabiliseringstraject gericht op het stabiel houden van de diverse leefgebieden waaronder financiën en gezondheid. In 2025 maken we de uitvoering verder concreet en begin 2026 ronden we de implementatie van de aanpak af. Doorbraakmethode Vanuit het Beleidskader Bestaanszekerheid 2024-2028 is gekozen voor het introduceren van de doorbraakmethode binnen het sociaal domein. Als de inwoner en de professional er met inzet van maatwerk niet uitkomen, of als de complexiteit te groot is, hebben we maatregelen om de situatie te doorbreken nodig. De doorbraakmethode helpt om te analyseren waarom een situatie van een inwoner of gezin vastloopt, of er extra hulp ingeschakeld moet worden en wat kan bijdragen aan het realiseren van een oplossing. De doorbraakmethode is ontwikkeld door het Instituut Publieke Waarden (IPW). De VNG onderschrijft deze methode en moedigt gemeenten aan om deel te nemen. Zij stellen gratis ondersteuning beschikbaar.

Het beleid vanuit Beleidskader Bestaanszekerheid 2024-2028 is goedgekeurd. Het is de verwachting dat de uitvoering van het proces gefaseerd geïmplementeerd gaat worden in 2025 en 2026. Van Wmo dagbesteding naar participatie op de arbeidsmarkt Het is belangrijk dat inwoners zich kunnen blijven ontwikkelen naar vermogen. Zo willen we inwoners met een indicatie voor Wmo Dagbesteding bijvoorbeeld aanmoedigen om een stap maken naar participatie op de arbeidsmarkt. De gezamenlijke te ontwikkelen aanpak van gemeenten, zorgaanbieders en De Dienst neemt drempels en belemmeringen weg, zodat inwoners makkelijk(er) en veilig(er) kunnen schakelen tussen uitkering, werk, dagbesteding, beschut werk, banenafspraak en/of regulier werk. In 2025 ontwikkelen we met een gezamenlijke visie en plan van aanpak voor de combinatie van Participatiewet en Wmo en passen we het inkoopbeleid aan op deze vorm van dienstverlening. In 2026 voeren we dit gezamenlijk uit.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Handhaving en preventie Bij een bijstandsuitkering horen rechten en plichten. De maandelijkse uitkering is een recht, de bijbehorende regels zijn de plichten. Dat zijn vooral de inlichtingenplicht, de medewerkingsplicht en de arbeidsverplichting. Het niet volgen van deze regels kan grote gevolgen hebben: een inwoner kan bijvoorbeeld te veel of te weinig bijstand ontvangen. Te veel ontvangen bijstand moet altijd terugbetaald worden. Wij willen dit graag voorkomen. Onder andere door te zorgen dat de regels altijd voor iedereen duidelijk zijn, om de kans op vergissingen zo klein mogelijk te houden. In 2026 helpen wij onze inwoners op verschillende manieren om te voorkomen dat ze te veel of te weinig uitkering ontvangen. Wij informeren inwoners meerdere keren per jaar via verschillende kanalen, over het belang van tijdig doorgeven van informatie die van invloed kan zijn op de uitkering

Meer lezen: Website: Rechten en plichten bij een bijstandsuitkering

4.4 Programma’s Wmo en Jeugdwet Strategisch inkoopbeleid De samenstelling van de Nederlandse bevolking verandert de komende jaren (tot ongeveer 2040) ingrijpend: •

Het aantal ouderen neemt in verhouding verder toe,

•

Ouderen blijven langer thuis wonen,

•

De complexiteit van zorg en ondersteuning wordt groter

•

Het is onduidelijk hoe de arbeidsmarkt zich gaat ontwikkelen.

Het zorgstelsel zoals we dat nu kennen is naar verwachting niet opgewassen tegen en ingericht op deze veranderingen. Hoe houden we de ondersteuning in de toekomst beschikbaar, betaalbaar en van goede kwaliteit? Kunnen we partijen blijven vinden die de ondersteuning kunnen leveren, met voldoende gekwalificeerd personeel? Dit vraagt om een vertaling van Wmo-beleid van de gemeenten naar een passend, strategisch inkoopbeleid van De Dienst. Deze ontwikkelingen en de vragen over betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit zijn aanleiding geweest om in 2024 een onderzoek te starten. Op verschillende niveaus analyseren we of er een nieuwe inkoopstrategie voor de Begeleiding, Dagactiviteit en Kortdurend Verblijf nodig is. Tijdens de analyse staat de leefwereld van de inwoner

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

centraal. Daarbij kijken we vooral naar preventie en willen we doen wat nodig is. We streven naar normalisatie. Dus niet alleen naar beperkingen maar meer naar mogelijkheden kijken. Dit met een kritische blik naar voorliggende voorzieningen. In 2025 nemen we het koersplan/de visie van de gebiedsteams van de gemeenten mee in onze inkoopanalyse. De implementatie hiervan vindt naar verwachting plaats in 2026. Wetsvoorstel Wet afschaffing abonnementstarief Wmo 2015 Voor de eigen bijdrage voor Wmo maatwerkvoorzieningen geldt sinds 2019 het abonnementstarief: een maximumbedrag per maand, ongeacht het inkomen van de inwoner. Door het abonnementstarief is het gebruik van Wmo-voorzieningen gestegen. De voorgenomen Wet afschaffing abonnementstarief Wmo 2015 moet de druk bij gemeenten op Wmo-voorzieningen verlagen en de financiële houdbaarheid verbeteren. De hoogte van de eigen bijdrage wordt in deze wet namelijk afhankelijk van de financiële draagkracht van de inwoner. Dit spoort inwoners aan om zelf hun ondersteuning te organiseren. Door bijvoorbeeld een beroep te doen op hun sociale netwerk of de gewenste ondersteuning zelf te gaan betalen. De beoogde implementatiedatum is opgeschoven naar 1 januari 2027. In 2026 starten we met de voorbereidingen op deze wetswijziging. Dit betekent dat er in 2026 nog geen besparing zal zijn op deze kosten.

Beschermd wonen De uitvoering en daarbij horende kosten van beschermd wonen zijn ondergebracht bij de centrumgemeente Leeuwarden/SDF. In Friesland loopt op dit moment een inkooptraject voor beschermd wonen. Deze nieuwe inkoopafspraken gaan in per 2026. De verwachting is dat de tarieven en dus ook de kosten gaan toenemen. Het Rijk wil deze taak verder decentraliseren. Concreet betekent dit dat elke gemeente een objectief verdeeld budget krijgt voor beschermd wonen. Deze decentralisatie gaat gefaseerd en is volgens de huidige informatie in 2032 afgerond.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Grip op Kosten Jeugdzorg Sinds 1 januari 2024 zijn de nieuwe inkoopovereenkomsten tussen SDF en zorgaanbieders voor Specialistische Jeugdhulp (SJH) en Wonen van kracht. Vrijwel alle Friese gemeenten constateren forse overschrijdingen op hun begrotingen voor Jeugdhulp. In 2025 verwachten we een verdere stijging. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp neemt niet zozeer toe. De kostprijs van een jeugdhulptraject blijft daarentegen wel stijgen.

Meer lezen: Infographic Zo werkt de Jeugdwet in Noardwest-Fryslân)

In 2025 onderzoeken we samen met de beleidsadviseurs van de gemeenten de mogelijkheden om meer regie te voeren op de inzet van jeugdhulp. Onze gespecialiseerde adviseurs Jeugdwet zullen vaker betrokken zijn bij indicatiestelling voor jeugdhulp. En onze contractmanager Jeugd geeft extra aandacht aan indicatiestellingen

Artikel: Oplopende

die door zorgaanbieders via externe verwijzers ingediend worden.

jeugdzorgketen

kosten Jeugdzorg

Interview: 5 cruciale schakels in de

PGB 2.0 De komende jaren vervangt PGB 2.0 het huidige pgb-systeem. PGB 2.0 ondersteunt budgethouders, zorgverleners, zorgverstrekkers (gemeente of zorgkantoor) en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) bij de administratie rond het beheren van toegekende budgetten, zorgovereenkomsten en het registreren en betalen van zorgdeclaraties. De landelijke invoering van PGB 2.0 dient verschillende doelen. In de eerste plaats betere ondersteuning van de budgethouder en zijn/haar zorgverlener. De meerwaarde voor gemeenten zit in een efficiëntere afhandeling van dossiers, meer regie op de verwerking en een rechtmatigere, minder fraudegevoelige en goedkopere uitvoering. De implementatie loopt vertraging op. Voor gemeenten betekent dit dat de overgang naar het PGB 2.0 Portaal op zijn vroegst pas in 2026 gestart wordt.

4.5 Programma Bedrijfsvoering Klantportaal Om onze inwoners nog beter van dienst te kunnen zijn, doen we in 2025 onderzoek naar de invoering van een digitaal klantportaal. Met zo’n portaal kunnen inwoners zelf eenvoudig hun zaken regelen, wanneer het hen uitkomt. Vragen en problemen kunnen daardoor sneller worden opgelost. Bovendien hebben inwoners altijd zelf directe toegang tot hun gegevens en kunnen deze eenvoudig beheren. De implementatie van het klantportaal zal in 2026 en daarna samen met een groep inwoners en medewerkers van de gemeentes en de Dienst plaatsvinden, om zo goed mogelijk aan

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

te sluiten op de behoeftes van de inwoner. Met het klantportaal willen we onze inwoners beter van dienst zijn in het sociaal domein en digitaal communiceren met hen die dat wensen. Uiteraard blijft het persoonlijke contact altijd mogelijk. Procesmanagement De Dienst levert samen met gemeenten en andere partners dienstverlening aan haar inwoners. Het doorvoeren van veranderingen in onze dienstverlening aan de inwoner is dan niet altijd eenvoudig. De processen over meerdere organisaties moeten immers goed op elkaar aan blijven sluiten. Hier kan procesmanagement bij ondersteunen, als hulpmiddel en als manier om de wijze waarop dingen worden gedaan te begrijpen en te verbeteren. Procesmanagement ondersteunt bij het sneller realiseren van procesverbeteringen. Het draait voor een groot deel om continu streven naar verbetering. Of het nu gaat om het sneller maken van een proces, het verminderen van fouten, of het vinden van een goedkopere manier om iets te doen – er is altijd ruimte voor verbetering. En dat is dan ook ons doel: continu blijven verbeteren, zodat we onze inwoners sneller en beter kunnen helpen. In 2025 treffen we voorbereidingen om procesmanagement vanaf 2026 organisatiebreed in te voeren en onderdeel te maken van onze manier van werken.

Competenties In de context van de implementatie van een klantportaal en de invoering van procesmanagement in 2026, wordt er een breed scala aan competenties van onze medewerkers verwacht. Allereerst zijn digitale vaardigheden essentieel. Medewerkers zullen zich blijven ontwikkelen in het werken met (nieuwe) digitale tools en systemen. Deze digitale vaardigheden stellen hen in staat om efficiënt gebruik te maken van het klantportaal en de bijbehorende technologieën. Daarnaast is klantgerichtheid een cruciale competentie. Klantgerichtheid zorgt ervoor dat onze dienstverlening aansluit bij de verwachtingen en behoeften van de inwoners. Medewerkers moeten een goed evenwicht kunnen vinden tussen mogelijkheden en wensen van onze inwoners en beleid en wetgeving. Samenwerking en participatie zijn eveneens belangrijk. Medewerkers moeten in staat zijn om goed samen te werken met inwoners, collega's van de gemeentes en de Dienst. Het betrekken van deze belanghebbenden in de ontwikkeling en implementatie van het klantportaal is van groot belang om te zorgen dat het portaal voldoet aan de behoeften van alle betrokken partijen.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Gerichte trainingen en workshops aan de medewerkers dragen bij aan het ontwikkelen van de benodigde digitale vaardigheden, klantgerichtheid en procesdenken. Dit kan variëren van het aanbieden van cursussen in data-analyse tot trainingen in klantgericht communiceren en service verlenen.

Meer lezen: Website: Werken bij De Dienst

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Risico’s en weerstandscapaciteit In dit hoofdstuk gaan we in op de bedrijfsvoeringsrisico’s die zich kunnen voordoen bij het uitvoeren van onze taken. Ook lichten we de omvang van de weerstandscapaciteit nader toe.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

5 Paragraaf Risico’s 2026 5.1 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) schrijft voor dat de begroting (in de paragraaf weerstandsvermogen) aandacht besteedt aan de relatie tussen de (financiële) risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bepaalt in hoeverre er ruimte is om de financiële gevolgen van opgetreden risico’s op te vangen. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen: A. de middelen en mogelijkheden waarover de Dienst beschikt om niet begrote kosten op te vangen (de weerstandscapaciteit). B. alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die mogelijk tot extra kosten kunnen leiden.

5.2 Omvang weerstandscapaciteit De financiële resultaten van de sociaal domein-programma’s worden jaarlijks direct verrekend met de deelnemende gemeenten. Daarom is op de balans van De Dienst alleen een reserve uitvoeringslasten opgenomen. Het saldo van de reserve, ca. 6% van de totale bedrijfsvoeringslasten, wordt zo nodig gebruikt voor het opvangen van lasten voor bijvoorbeeld het kunnen uitvoeren van tijdelijke extra regelingen en het opvangen van onverwacht ziekteverzuim. Weerstandscapaciteit in euro's per:

01-01-2026 (prognose)

01-01-2025 01-01-2024 (prognose) (prognose)

01-01-2023 (realisatie)

Exploitatie Structurele weerstandscapaciteit

100.000

Vermogen (balans) Incidentele weerstandscapaciteit

672.176

692.850

654.806

Totale weerstandcapaciteit

672.176

692.850

754.806

Het weerstandsvermogen bedraagt op 1 januari 2026 € 672.176. Voor de berekening van de weerstandscapaciteit verwijzen we naar bijlage E.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

5.3 Risico’s begroting 2026 Het realiseren van vooruitgang, innovatie en ambitie gaat niet zonder het nemen van risico’s. We denken bij risico’s vaak in termen van voorkomen of elimineren. Maar tot elke prijs ieder risico uitsluiten is niet het doel van risicomanagement. Evenmin kunnen risico’s onvoorwaardelijk worden aanvaard. Bepalen omvang weerstandsvermogen Voor de sociaal domein-programma’s in deze begroting gelden zogenaamde openeinderegelingen. Meer aanvragen dan begroot leidt dan tot overschrijding van de kosten. Zoals in paragraaf 5.2 toegelicht, is bij het bepalen van de omvang van het weerstandsvermogen geen rekening gehouden met dergelijke risico’s, omdat jaarlijkse verrekening met de gemeenten plaatsvindt. Deze risico’s liggen dus bij de gemeenten. Het weerstandsvermogen is daarmee uitsluitend gebaseerd op de risico’s binnen het programma Bedrijfsvoering. De omvang van de weerstandscapaciteit is gebaseerd op een risicoanalyse. Omdat de organisatie continue in beweging is, is sprake van een dynamisch risicoprofiel. Daarom actualiseren we het risicoprofiel jaarlijks en dit vormt de basis voor het bepalen van de toereikendheid van het weerstandsvermogen van De Dienst. Risicoprofiel Het risicoprofiel van De Dienst geeft inzicht in de kans dat risico’s zich voordoen en de financiële gevolgen die hiermee samenhangen.

De financiële risico’s zijn voor 2026 geraamd op € 672.176. Dit bedrag is gebaseerd op de uitkomsten van een risicoanalyse en ook de minimaal gewenste omvang van het weerstandsvermogen. Als belangrijkste risico’s in de bedrijfsvoering zijn benoemd: een hoger ziekteverzuim dan verwacht waardoor extra medewerkers moeten worden ingehuurd, hogere uitvoeringskosten door de uitvoer van tijdelijke extra regelingen (bijvoorbeeld energietoeslag), het uitbetalen van transitievergoedingen bij ontslag en het krijgen van een boete in verband met een datalek. De totale meerjarige weerstandscapaciteit is hierop afgestemd en daarmee is een buffer aanwezig om de risico’s binnen de Bedrijfsvoering te kunnen opvangen.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Financiële Begroting 2026 In de Financiële begroting 2026 geven we inzicht in de begrote lasten van de programma’s in het Sociaal Domein. Ook nemen we hierin de begrote uitvoeringskosten van onze bedrijfsvoeringsorganisatie op.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6 Financiële Begroting 2026 De Dienst voert gemeentelijke taken uit binnen het kader van de Participatiewet, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo) en de Jeugdwet. De financiële begroting van De Dienst vormt daardoor het grootste onderdeel van de totale financiële begroting Sociaal Domein voor de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. In dit hoofdstuk gaan we in op de begroting van de sociaal-domein-programma’s, de Bedrijfsvoeringsorganisatie, de begroting EMU-saldo en het vermogen en financieel resultaat. We sluiten af met een meerjarenraming.

6.1 Programmabegroting 2026 Programmabegroting

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

Lasten in euro's Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

85.513.798 12.909.224

80.472.847 12.532.122

75.920.186 11.808.411

73.082.292 11.235.003

Totaal lasten

98.423.022

93.004.969

87.728.597

84.317.296

Baten in euro's Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

3.069.363 1.307.224

1.585.948 1.300.167

1.563.900 1.334.412

1.574.917 1.379.146

Totaal baten

4.376.587

2.886.115

2.898.312

2.954.063

Resultaat

-94.046.435

-90.118.854 -84.830.285

-81.363.233

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

82.444.435 11.602.000

78.886.899 11.231.955

74.356.286 10.473.999

71.507.375 9.855.857

Totaal gemeentelijke bijdragen

94.046.435

90.118.854

84.830.285

81.363.233

Netto resultaat

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Gemeentelijke bijdragen Totaal NWF

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Prognose 2024

Jaar 2023

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

29.055.604 3.685.858 2.129.236 18.802.211 28.771.526 11.602.000

27.796.406 3.503.180 2.072.239 17.959.840 27.555.233 11.231.955

1.259.197 182.678 56.997 842.370 1.216.293 370.046

5% 5% 3% 5% 4% 3%

25.818.000 3.329.450 2.692.100 16.870.402 25.646.334 10.474.000

23.659.365 3.001.771 7.945.259 14.568.787 22.332.192 9.855.857

Totaal gemeentelijke bijdragen

94.046.435

90.118.854

3.927.582

84.830.285

81.363.233

Incidentele baten en lasten

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

Baten en lasten in euro's (per saldo lasten) Programma's Sociaal Domein -116.480 Bedrijfsvoering BVO -

322.140 -

315.800 -

5.923.909 112.482

Resultaat

-116.480

322.140

315.800

6.036.391

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen incidenteel Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

-116.480 -

322.140 -

315.800 -

5.923.909 112.482

Totaal gemeentelijke bijdragen incidenteel -116.480

322.140

315.800

6.036.391

Netto resultaat

De incidentele baten en lasten in de begroting 2026 bestaan uit baten en lasten in verband met de Regeling Opvang Ontheemden Oekraïne (ROOO).

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Overzicht gemeentelijke bijdragen per gemeente Gemeentelijke bijdragen Harlingen

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Prognose 2024

Jaar 2023

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

9.493.704 1.139.684 721.487 5.484.240 7.041.962 3.225.330

9.043.124 1.095.054 704.577 5.175.796 6.748.185 3.147.582

450.580 44.630 16.910 308.444 293.777 77.748

5% 4% 2% 6% 4% 2%

8.398.000 1.080.000 891.500 4.702.802 6.081.040 2.887.675

7.753.510 1.016.398 2.488.130 4.037.544 4.896.172 2.713.765

Totaal gemeentelijke bijdragen

27.106.407

25.914.317

1.192.090

24.041.018

22.905.519

Gemeentelijke bijdragen Terschelling

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Prognose 2024

Jaar 2023

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

327.516 34.195 37.447 1.078.117 945.126 479.177

340.007 32.266 29.476 1.001.756 903.102 463.639

-12.491 1.929 7.971 76.361 42.023 15.538

-4% 6% 27% 8% 5% 3%

320.000 26.500 50.000 976.500 863.766 414.511

252.197 14.016 279.350 784.024 956.302 421.970

Totaal gemeentelijke bijdragen

2.901.577

2.770.246

131.331

2.651.277

2.707.858

Gemeentelijke bijdragen Vlieland

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Prognose 2024

Jaar 2023

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

91.277 4.234 10.151 215.217 242.558 145.396

86.015 3.759 9.913 197.755 230.417 142.114

5.263 475 238 17.463 12.141 3.282

6% 13% 2% 9% 5% 2%

76.000 3.950 19.100 172.100 219.694 117.316

55.962 2.633 64.223 205.405 130.208 106.750

Totaal gemeentelijke bijdragen

708.833

669.972

38.861

608.160

565.180

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Prognose 2024

Jaar 2023

Gemeentelijke bijdragen Waadhoeke

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025 a.

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

19.143.107 2.507.745 1.360.151 12.024.637 20.541.881 7.752.097

18.327.261 2.372.101 1.328.273 11.584.534 19.673.530 7.478.620

815.846 135.644 31.879 440.102 868.351 273.477

4% 6% 2% 4% 4% 4%

17.024.000 2.219.000 1.731.500 11.019.000 18.481.834 7.054.497

15.597.697 1.968.724 5.113.556 9.541.815 16.349.511 6.613.372

Totaal gemeentelijke bijdragen

63.329.618

60.764.319

2.565.299

57.529.831

55.184.675

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.2 Programmabegroting Werk, Participatie en Inkomen Spotlights begroting 2026

De lasten voor Inkomensregelingen zijn in de begroting 2026 € 1,71 miljoen (6,1%) hoger ten opzichte van de begroting na wijziging 2025. De stijging wordt veroorzaakt door de indexaties op de budgetten en een verwachte toename van inwoners met een uitkering.

De Regeling opvang ontheemden Oekraïne valt onder samenkracht en burgerparticipatie. De lasten betreft het leefgeld en de baten van de inning van de eigen bijdrage. De geraamde lasten zijn circa € 508.000 en de baten € 624.000. Hierdoor zijn de geraamde baten circa € 116.000

De lasten Werk, Participatie en Inburgering vallen circa € 180.000 hoger uit dan de begroting na wijziging 2025. Deze toename is met name (69%) het gevolg van de nieuwe financiële afspraken over de dienstverlening van Pastiel voor 2025. Verder is een prijsindexering toegepast van 2,4%.

Financiële begroting 2026 Noardwest Fryslân Programma Werk, Participatie en Inkomen Begroting 2026

Begroting na wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

1.027.714 29.874.778 1.308.987 1.856.676

833.384 28.160.266 1.266.908 1.725.029

805.000 26.181.000 1.098.475 1.741.975

807.539 24.095.172 772.114 1.750.369

34.068.156

31.985.586

29.826.450

27.425.194

624.000 702.694 -

686.000 -

2.000 676.000 1.000

11.244 751.717 1.097

1.326.694

686.000

679.000

764.058

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

32.857.942 -116.480

30.977.446 322.140

28.834.450 313.000

26.424.768 236.368

Gemeentelijke bijdragen

32.741.462

31.299.586

29.147.450

26.661.136

Taakveld Lasten in euro's

Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werken (Begeleide participatie) 6.5 Arbeidsparticipatie Totale lasten Werk, Participatie en Inkomen Baten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie Totale baten Werk, Participatie en Inkomen

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Financiële uitgangspunten • Samenkracht en burgerparticipatie (Inburgering) o De lasten van Inburgering zijn circa € 9.000 gestegen ten opzichte van de begroting na wijziging 2025. Dit wordt veroorzaakt door de prijsindexatie van 2,4%. Binnen dit budget vallen de financiële afspraken met Pastiel voor het uitvoeren van het B1-taalonderwijs en de MAP. o De Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor ontheemden (ROOO) uit Oekraïne loopt tot 4 maart 2026. In de begroting 2026 is er voor het hele jaar een bedrag opgenomen. De lasten betreft het leefgeld en de baten de inning van de eigen bijdrage. De lasten ROOO zijn verschoven van taakveld 6.3 naar 6.1. De geraamde lasten zijn circa € 508.000 en de baten € 624.000. Hierdoor zijn de per saldo geraamde baten circa € 116.000. •

Inkomensregelingen o Ontwikkeling gemiddelde hoogte van de uitkering: Er wordt geïndexeerd op basis van de loonvoet van de sector overheid. Deze bedraagt 3,8% voor 2026. o Ontwikkeling aantal cliënten met een bijstandsuitkering: Op basis van de septembercirculaire 2024 is de voor 2026 geraamde stijging 1,91%. Risico! De ontwikkeling van het aantal cliënten heeft een groot effect op de totale lasten. Wij schatten op dit moment een risicopercentage in van -1,5% tot 1,5% ten aanzien van de lasten BUIG. o De loonkostensubsidie neemt de afgelopen jaren toe. De verwachting op basis van de septembercirculaire is dat de lasten in 2026 opnieuw stijgen met respectievelijke 2,4% (prijs) en 6,8% (volume). o Voor de lasten van de uitvoering van het debiteurenbeheer TOZO (door BZF) is een reservering getroffen. De lasten vallen hierdoor niet in de exploitatie.

•

Begeleide en arbeidsparticipatie o Voor de begroting 2026 is in het kader van de tariefafspraken met Pastiel rekening gehouden met de uitgangspunten van de business case Empatec (stapsgewijs financieel ingroeimodel) en de CPI voor 2026. o

Voor het begeleidingsbudget Beschut Werk is een bedrag van € 10.000 opgenomen. Dit is gebaseerd op de realisatie van 2024. De gemeente ontvangt de vergoeding op basis van hun taakstelling maal een bedrag van € 11.300. Dit bedrag is van € 8.100 verhoogd naar € 11.300.

Voor een overzicht van de financiële uitgangspunten verwijzen we naar bijlage C.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.3 Programmabegroting Armoedebestrijding Spotlights begroting 2026 Voor één nieuwe cliënt is sprake van hoge kosten kinderopvang. Deze cliënt neemt circa 40% van de totale begroting 2026, onderdeel Samenkracht en burgerparticipatie, voor zijn rekening.

Vanaf 1 januari 2025 zijn de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke gestopt met de AV Frieso. Dit kan leiden tot extra lasten in de bijzondere bijstand. Dit financiële risico is niet begroot.

Financiële begroting 2026 Noardwest Fryslân Programma Armoedebestrijding Taakveld

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen

175.171 2.123.476

171.065 2.066.614

160.000 2.692.100

111.613 7.969.502

2.298.647

2.237.679

2.852.100

8.081.115

169.411

165.440

160.000

135.856

Totale baten Armoedebestrijding

169.411

165.440

160.000

135.856

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

2.129.236 -

2.072.239 -

2.691.300 800

2.314.459 5.630.800

Gemeentelijke bijdragen

2.129.236

2.072.239

2.692.100

7.945.259

Totale lasten Armoedebestrijding Baten in euro's 6.3 Inkomensregelingen

Voor een overzicht van de financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.4 Programmabegroting Jeugdwet Spotlights begroting 2026

De uitgangspunten voor de primitieve begroting 2026 zijn gelijk aan de begroting na wijziging 2025. Dit omdat de planning van de primitieve begroting 2026 vrijwel synchroon loopt met de begroting na wijziging 2025. Wel is rekening gehouden met een inflatiecorrectie door de uitgaven voor 2026 te indexeren.

Er lopen binnen de verschillende gemeenten projecten/acties om meer grip op de uitgaven te krijgen. Gemeente Waadhoeke heeft ervoor gekozen om een taakstelling van € 400.000,- op te nemen in de begroting van de Dienst gekoppeld aan een gezamenlijk ontwikkelde ketenaanpak voor Jeugd wat moet resulteren in kostenbesparingen. In de begroting na wijziging 2026 zullen we nader ingaan op de effecten van de genomen en te nemen maatregelen.

Financiële begroting 2026 Noardwest Fryslân - Programma Jeugdwet

Taakveld

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

Lasten in euro's 6.751 Jeugdhup ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhup ambulant landelijk 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.792 PGB Jeugd 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering

1.547.722 16.030.876 316.837 8.504.012 332.118 1.841.390 198.570

1.485.338 15.328.122 304.066 8.161.240 318.731 1.767.169 190.567

1.405.472 14.029.654 288.408 7.741.787 304.701 1.690.896 185.416

1.076.406 12.930.669 71.654 6.254.131 242.791 1.597.114 159.427

28.771.526

27.555.233

25.646.334

22.332.192

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

28.771.526 -

27.555.233 -

25.646.334 -

22.286.694 45.498

Gemeentelijke bijdragen

28.771.526

27.555.233

25.646.334

22.332.192

Totale lasten Jeugdwet Baten in euro's Totale baten Jeugdwet

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Financiële uitgangspunten •

De uitgangspunten zijn gehanteerd zoals gepresenteerd in de begroting na wijziging 2025. De uitkomsten van de begroting na wijziging 2025 zijn geïndexeerd met 4,2%. Dit percentage laat de gemiddelde OVA index zien sinds 2020.

•

Voor gemeente Waadhoeke nemen we, in overleg, een taakstelling van € 400.000 op.

•

Vanaf 2026 nemen we de meerkosten vanuit centrumgemeente Leeuwarden op in de begroting van De Dienst. Dit is geen kostenstijging, omdat de gemeenten deze voorheen zelf opnamen. De bedragen zijn opgenomen conform de dekkingsplannen van SDF.

•

Risico! Er zijn binnen de jeugdwet een aantal dure producten. Dit betekent dat bij een onverwachte instroom van een aantal cliënten (Vlieland/Terschelling een enkele) de kosten snel op kunnen lopen. Soms wel € 150.000 per client. Wij raden de gemeenten daarom aan om een eigen reserve te overwegen dan wel deze uit te breiden.

Voor een overzicht van de financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.5 Programmabegroting Wet maatschappelijke ondersteuning Spotlights begroting 2026

Er zijn in de begroting nieuwe taakvelden toegevoegd. Dit zijn kosten die voorheen door de gemeenten aan SDF werden betaald. Dit is dus geen kostenstijging maar slechts een verschuiving van de kosten. Zie de financiële uitgangspunten voor de verdere toelichting.

Financiële begroting 2026 Noardwest Fryslân - Programma Wmo

Taakveld

Begroting 2026

Begroting na wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

Lasten in euro's 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo) 6.713 Dagbesteding (Wmo) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.791 PGB Wmo 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

93.827 3.599.939 9.038.495 4.247.394 2.015.699 484.158 895.958

90.045 3.454.836 8.674.179 4.076.194 1.934.452 464.643 -

80.000 3.186.000 8.549.302 3.611.000 1.719.000 450.000 -

71.324 2.974.532 6.841.874 3.261.823 1.650.529 443.708 -

20.375.469

18.694.348 17.595.302 15.243.790

Totale lasten Wmo Baten in euro's 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.811 Beschermd wonen (Wmo) 6.812 Maatschappelijke en vrouwenopvang (Wmo) Totale baten Wmo

120.976 644.381 267.501 455.400 85.000

116.100 618.408 -

116.100 608.800 -

110.583 561.424 2.996 -

1.573.258

734.508

724.900

675.003

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

18.802.211 -

17.959.840 16.870.402 14.568.787 -

Gemeentelijke bijdragen

18.802.211

17.959.840 16.870.402 14.568.787

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Financiële uitgangspunten •

•

Per 2026 nemen we de meerkosten vanuit centrumgemeente Leeuwarden op in de begroting van De Dienst. Dit houdt verband met een verschuiving van de verantwoordelijkheid voor beschermd wonen van de centrumgemeente naar de gemeenten zelf. Dit is geen kostenstijging, omdat de gemeenten deze voorheen zelf opnamen. Het betreft hier met name de baten en lasten van de maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, beschermd wonen en middelen hoofdlijnenakkoord GGZ. De bedragen zijn opgenomen conform de dekkingsplannen van SDF.

•

De invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage is door het Rijk wederom uitgesteld, naar 2027.

Voor een overzicht van de financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.6 Begroting Bedrijfsvoeringsorganisatie Financiële begroting 2026 Bedrijfsvoering

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

Lasten in euro's Personeelskosten (salaris/inhuur) Overige personeelskosten Huisvestingskosten Automatiseringskosten Organisatiekosten Afschrijvingen Externe kosten (o.a. accountant/advies/adviesraad) Structurele weerstandscapaciteit

10.034.144 525.580 414.000 990.000 204.800 175.000 565.700 -

9.693.622 517.000 404.000 990.000 200.000 175.000 552.500 -

9.123.412 515.000 385.000 885.000 217.500 100.000 582.500 -

8.549.305 644.944 364.192 844.383 197.453 164.386 470.341 -

Totale lasten Bedrijfsvoering

12.909.224

12.532.122

11.808.412

11.235.003

Baten in euro's Rente inkomsten Dekking inzet eigen uren vanuit programma PIA Dekking overig (o.a. ziektewet uitkeringen)

180.000 1.012.224 115.000

210.000 975.167 115.000

290.000 929.412 115.000

Totale baten Bedrijfsvoering

1.307.224

1.300.167

1.334.412

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

11.602.000 -

11.231.955 -

10.474.000 -

11.235.003 -

Gemeentelijke bijdragen

11.602.000

11.231.955

10.474.000

11.235.003

Financiële uitgangspunten Personeelskosten o Het personeelsbestand en de openstaande vacatures per 1 oktober 2024 vormen de basis voor de personeelsbegroting 2026. We houden rekening met een toename van de salariskosten op basis van Cao-afspraken en op basis van doorrekeningen vanuit de septembercirculaire 2024 van het Rijk.

Begroting 2026 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Het financieel effect van de looncompensatie en de veranderingen in de formatie ten opzichte van de begroting na wijziging 2025 is als volgt: Financiele effecten personeelsbegroting (salaris/inhuur)

Begroting 2026 t.o.v. Begroting na wijziging 2025 €

Autonome ontwikkeling Looncompensatie

316.833

Financiële mutatie formatie Wijzigingen in de bedrijfsvoering

-13.367

Totaal ontwikkelingen personeelsbegroting

303.466

De financiële mutatie door wijzigingen in de bedrijfsvoering hangt samen met de definitieve uitstroom van medewerkers als gevolg van langdurige ziekte.

Automatiseringskosten o De automatiseringskosten stijgen als gevolg van verwachte prijsindexaties (+ € 23.000) en dalen wegens herrubricering toekomstige investeringen (i.p.v. kosten: - € 23.000). Voor een overzicht van de financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C. Verdeling bedrijfsvoeringslasten over gemeenten / programma’s / taakvelden

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over programma's

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

Programma Werk, Participatie en Inkomen Programma Armoedebestrijding Programma Wmo en Jeugdwet

6.243.062 1.682.570 3.676.368

6.076.761 1.594.480 3.560.714

5.707.458 1.613.441 3.153.100

5.774.042 1.372.563 2.709.252

Totaal De Dienst NWF

11.602.000

11.231.955

10.474.000

9.855.857

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over gemeenten

Begroting Begroting na 2026 wijziging 2025

Prognose 2024

Jaar 2023

Gemeente Harlingen Gemeente Terschelling Gemeente Vlieland Gemeente Waadhoeke

3.225.330 479.177 145.396 7.752.097

3.147.582 463.639 142.114 7.478.620

2.887.675 414.511 117.316 7.054.497

2.713.765 421.970 106.750 6.613.372

Totaal De Dienst NWF

11.602.000

11.231.955

10.474.000

9.855.857

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

Bedrijfsvoeringslasten totaal Verdeling over taakvelden

Begroting 2029

Begroting 2028

Begroting 2027

Begroting 2026

0.4 Overhead 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.60 Hulpmiddelen 6.711 Huishoudelijke hulp 6.712 Begeleiding 6.713 Dagbesteding 6.791 PGB Wmo 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.792 PGB Jeugd 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

6.127.192 104.139 6.788 3.496.962 417.185 346.502 251.687 607.275 307.279 145.826 35.027 66.487 688.657 13.611 365.317 14.267

5.911.458 100.472 6.549 3.373.837 402.496 334.302 242.825 585.893 296.460 140.692 33.793 64.146 664.410 13.132 352.454 13.765

5.703.500 96.938 6.319 3.255.149 388.337 322.541 234.283 565.282 286.031 135.743 32.605 61.890 641.037 12.670 340.055 13.281

5.470.724 92.982 6.061 3.122.297 372.488 309.378 224.721 542.212 274.357 130.203 31.274 59.364 614.874 12.152 326.177 12.739

Totaal De Dienst NWF

12.994.202

12.536.685

12.095.659

11.602.000

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

6.7 Begroting EMU-saldo Het Economische en Monetaire Unie (EMU)-saldo is een belangrijke indicator voor de gezondheid van de overheidsfinanciën. Het EMU-saldo is het verschil van inkomsten en uitgaven van de overheid en wordt berekend op basis van voorschriften van de Europese Unie. Hierbij is bepaald dat een tekort voor de gehele overheid niet meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) mag bedragen. Het overzicht van het EMU-saldo is een verplicht onderdeel in de begroting en geeft inzicht in toekomstige ontwikkelingen van de financieringsbehoefte. Het EMU-saldo van De Dienst laat in 2026 een overschot zien. Alle baten en lasten worden afgerekend met de gemeenten. Daardoor realiseren we geen exploitatiesaldo en kunnen we dit overschot niet reserveren. EMU-Saldo in euro's

2029

2028

2027

2026

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves

Bij: Afschrijvingen

187.355

183.143

179.025

175.000

Af: Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd

58.883

57.559

56.265

55.000

EMU-Saldo

128.472

125.583

122.760

120.000

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

6.8 Begroting vermogen en financieel resultaat Volgens de voorschriften van het BBV bevat onze begroting na wijziging ook een meerjarenraming van de balansstanden en het te verwachten financieel resultaat. Verwachte omvang in euro's

31 december 2029

31 december 2028

31 december 2027

31 december 2026

Activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa

650.000 1.000.000 6.522.000 150.000 2.500.000

Totaal activa

10.822.000

Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Vlottende passiva < 1 jaar Overlopende passiva

672.000 350.000 2.000.000 7.800.000

Totaal passiva

10.822.000

Financieel resultaat

Het financieel resultaat is altijd € 0, omdat de gemeenten de tekorten financieren en overschotten aan de gemeenten terugbetaald worden.

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

6.9 Meerjarenraming Volgens de voorschriften van het BBV bevat onze begroting ook een meerjarenraming van 2026 t/m 2029. Begroting 2029

Begroting 2028

Begroting 2027

Begroting 2026

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen

35.378.663 35.378.663

33.225.724 33.225.724

31.149.440 31.149.440

29.055.604 -116.480 29.172.084

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.4 WSW en Beschut Werk (Begeleide participatie) 6.5 Arbeidsparticipatie

3.999.097 556.920 1.401.401 2.040.777

3.909.186 544.398 1.369.893 1.994.894

3.792.032 532.159 1.339.094 1.920.779

3.685.858 520.194 1.308.987 1.856.676

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen

2.279.558 187.537 2.092.021

2.228.307 183.321 2.044.986

2.178.209 179.199 1.999.009

2.129.236 175.171 1.954.066

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.711 Huishoudelijke Hulp 6.712 Begeleiding 6.713 Dagbesteding 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.60 Hulpmiddelen en diensten 6.811 Beschermd Wonen 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang 6.791 PGB Wmo

20.173.461 100.451 8.976.056 4.547.257 2.158.005 -267.501 3.722.042 -455.400 874.212 518.339

19.706.122 98.193 8.777.791 4.445.021 2.109.487 -267.501 3.639.200 -455.400 852.646 506.685

19.249.114 95.985 8.583.840 4.345.085 2.062.060 -267.501 3.558.187 -455.400 831.565 495.293

18.802.211 93.827 8.394.113 4.247.394 2.015.699 -267.501 3.478.962 -455.400 810.958 484.158

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.751 Jeugdhup ambulant lokaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.792 PGB Jeugd 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering

31.248.998 17.608.869 9.104.389 1.656.990 339.206 355.565 1.971.391 212.589

30.546.430 17.212.970 8.899.696 1.619.736 331.579 347.571 1.927.068 207.810

29.859.658 16.825.973 8.699.605 1.583.319 324.124 339.757 1.883.742 203.137

28.771.526 16.030.876 8.504.012 1.547.722 316.837 332.118 1.841.390 198.570

Bedrijfsvoering BVO

12.994.202

12.536.685

12.095.659

11.602.000

106.073.979

102.152.454

98.324.112

94.046.435

Meerjarenraming jaar 2026-2029 Programma

Taakveld

Inkomen

Werk en Participatie

Armoedebestrijding

Wmo

Jeugdwet

Bedrijfsvoering

Totaal gemeentelijke bijdragen

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

Verdeling meerjarenraming over taakvelden (incl. overhead)

Begroting 2029

Begroting 2028

Begroting 2027

Begroting 2026

0.4 Overhead 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en Beschut Werk (Begeleide participatie) 6.5 Arbeidsparticipatie 6.60 Hulpmiddelen en diensten 6.711 Huishoudelijke hulp 6.712 Begeleiding 6.713 Dagbesteding 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.791 PGB Wmo 6.751 Jeugdhup ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.792 PGB Jeugd 6.811 Beschermd Wonen 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering

6.127.192 848.596 107.239 40.967.646 1.818.586 2.387.279 3.973.728 9.583.331 4.854.536 2.303.832 -267.501 553.366 1.723.477 18.297.526 352.816 9.469.705 369.832 -455.400 874.212 1.971.391 212.589

5.911.458 828.192 104.742 38.644.547 1.772.389 2.329.196 3.882.025 9.363.684 4.741.482 2.250.179 -267.501 540.478 1.683.882 17.877.380 344.711 9.252.150 361.336 -455.400 852.646 1.927.068 207.810

5.703.500 808.296 102.303 36.403.599 1.727.431 2.243.320 3.792.469 9.149.123 4.631.116 2.197.802 -267.501 527.898 1.645.209 17.467.010 336.794 9.039.660 353.037 -455.400 831.565 1.883.742 203.137

5.470.724 671.866 99.888 34.248.446 1.681.475 2.166.054 3.703.684 8.936.325 4.521.752 2.145.901 -267.501 515.432 1.607.086 16.645.750 328.990 8.830.189 344.856 -455.400 810.958 1.841.390 198.570

Totaal meerjarenraming NWF

106.073.979

102.152.454

98.324.112

94.046.435

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

7 Besluit tot vaststelling BESLUIT TOT VASTSTELLING Het bestuur van de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân Besluit: Vast te stellen de Begroting 2026 van de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân. Aldus vastgesteld in de vergadering van,

Mevrouw M. van der Meer Voorzitter

De heer M.J. Jellema Secretaris

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

Bijlagen

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

Bijlage A: Verdeelsleutel kosten Bedrijfsvoering Gemeente

Harlingen Terschelling Vlieland Waadhoeke

Aantal inwoners per 1-1-2026* 16.213 4.936 1.221 46.790

Totaal

Aantal uitk. gerechtigden Aantal Wmo- Aantal Jeugd(PIA) per 1-1-2026 voorzieningen voorzieningen per 1-1-2026 per 1-1-2026 435 2.221 357 18 604 50 7 200 14 904 5.079 1.038

69.160

1.364

8.104

1.459

De verdeling van de bedrijfsvoeringslasten heeft, volgens de voorschriften van onze Gemeenschappelijke regeling, op basis van onderstaande passage plaatsgevonden. Hoofdstuk 6: Financiële bepalingen Artikel 28: Bijdragen deelnemende gemeenten 3. De kosten die de Dienst aan de gemeenten toerekent, bestaan uit directe en indirecte kosten: a. b.

Directe kosten: deze kosten worden rechtstreeks toegerekend aan de gemeente waarvoor de kosten zijn gemaakt. Indirecte kosten: deze kosten betreffen de bedrijfsvoeringskosten van de Dienst. De kosten worden op basis van een verdeelsleutel toegerekend aan de gemeenten. De volgende uitgangspunten zijn van toepassing: i. 30% wordt verrekend onder de gemeenten naar rato van het aantal inwoners per gemeente en 70% wordt verrekend onder de gemeenten naar rato van het aantal voorzieningen dan wel uitkeringsgerechtigden per gemeente. ii. Voor het bepalen van het inwonertal, het aantal voorzieningen en het aantal uitkeringsgerechtigden geldt 1 januari van het betreffende boekjaar als peildatum.

Het aantal inwoners per 1 januari 2026 is opgenomen op basis van cijfers van het CBS.

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

Bijlage B: De GR De Dienst Noardwest Fryslân De Gemeenschappelijke Regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân is in 2026 werkzaam voor de gemeenten: Harlingen Terschelling Vlieland Waadhoeke Samenstelling bestuur en directie De Dienst heeft een bestuur waarin iedere deelnemende gemeente door een wethouder wordt vertegenwoordigd. Het bestuur bestaat per 1 januari 2025 uit de volgende leden: Naam

Gemeente

Functie

Mevrouw M. van der Meer

Waadhoeke

Voorzitter

De heer P. Schoute

Harlingen

Lid

De heer A. Goldhoorn

Terschelling

Lid

Mevrouw M. Vellinga-Beemsterboer

Vlieland

Lid

De directie van de Dienst wordt gevormd door: Naam

Functie

De heer M.J. Jellema

Directeur

Begroting 2026 (versie 1)

De Dienst Noardwest Fryslân

Bijlage C: Uitgangspunten begroting 2026 Programma

Uitgangspunt

Algemeen: Beleid

Landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal beleid dat nog niet is vastgesteld voor 2026 is niet verwerkt in de begroting 2026. Landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal beleid dat in 2024 actief is, is in de begroting 2026 op basis van going-concern opgenomen. De uitgangspunten zijn gehanteerd zoals gepresenteerd in de begroting na wijziging 2025. Hierop zijn indexaties toegepast.

Algemeen: Indexatie

De CPI, zoals opgenomen in de septembercirculaire gemeentefonds 2024, is in het algemeen toegepast, waaronder in de berekende meerjarenraming. o 2026: 2,4% o 2027: 2,3% o 2028: 2,3% o 2029: 2,3%

Algemeen: Aantallen (bestandsontwikkeling)

Het algemene uitgangspunt van de berekening van de aantallen 2026 is de realisatie in 2024 en de zichtbare trends vanaf 2023.

Inkomen: De indexatie op de bestanden Participatiewet Basis en IOAW is voor 2026 1,91%. In de meerjarenraming zijn voor 2027-2029 de Indexatie aantal uitkeringsgerechtigden volgende percentages gehanteerd, dit conform de septembercirculaire gemeentefonds 2024 (groeifactor): o 2027: 1,69% o 2028: 2,28% o 2029: 2,11% Inkomen: Indexatie gemiddelde uitkering

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Vlieland&id=1930b446-1ae1-40dc-80b8-b49339876b7d