14 Bijlage 2 - VRF Kaderbrief 2024-2027.pdf

Alternatieven In de voorliggende kaderbrief is de systematiek toegepast, zoals uiteen is gezet in de passage “Verwerkingswijze prijsontwikkeling in financieel kader.” Hiermee is de kaderbrief opgesteld op basis van de huidige bestuurlijke afspraken. Het lijkt er op dat de huidige systematiek onvoldoende rekening houdt met de extreme omstandigheden waarin wij evenals gemeenten opereren. Veiligheidsregio Fryslan heeft daarom een aantal oplossingsrichtingen (scenario’s) in beeld gebracht voorde indexatie van de materiële kosten. De huidige afspraak met betrekking tot de werkelijke looncompensatie blijft bij alle scenario’s gehandhaafd. Scenario 0: De huidige systematiek wordt gehandhaafd. Dit betekent de situatie zoals is verwoord in de paragraaf ‘Verwerkingswijze prijsontwikkeling in financieel kader.’ Scenario 1: Priisontwikkeling gelijk laten aan het laatst vastgesteld kader, leidend tot een takendiscussie. Dit leidt tot een aanzienlijke inperking van de omvang en kwaliteit van de taakuitvoering. Deze oplossingsrichting leidt tot een takendiscussie en mogelijk tot het niet langer voldoen aan de wettelijke vereisten. Scenario 2: Priisontwikkeling gelijk laten aan het laatst vastgesteld kader en het tekort achteraf verrekenen.

Dit betekent dat Veiligheidsregio Fryslan koerst op een begroot tekort van € 4,5 miljoen (totaal effect autonome ontwikkelingen), leidend tot een negatieve egalisatiereserve van € 2 miljoen. De deelnemende gemeenten vullen in 2024 de egalisatiereserve weer aan tot het minimumniveau van circa € 1,5 miljoen. Per saldo betalen de gemeenten dan in totaal 3,5 miljoen. Deze oplossingsrichting kent diverse nadelen. Er is weliswaar sprake van een kortstondig voordeel van € 1 miljoen, maar daarmee wordt voorbij gegaan aan de effecten voor de komende jaren. Het vastgestelde kader wordt daarmee structureel te laag geïndexeerd om de beleidsmatige en wettelijk eisen te halen. Het risico dat hierdoor ontstaat is dat gemeenten elk jaar aanvullend moeten bijstorten. Met deze optie wordt het probleem voor een groot deel vooruitgeschoven, en niet opgelost.

Scenario 3: Priisontwikkeling voorlopig beperken tot 8% en achteraf evalueren. In het laatste scenario wordt de indexatie van de materiële kosten voorlopig afgetopt tot 8%. Deze indexatie wordt achteraf op basis van de werkelijke ontwikkeling van het gemeentefonds geëvalueerd. Het percentage van 8% is bepaald op basis van de verwachte ontwikkeling van het gemeentefonds over de jaren 2022, 2023 en 2024 versus de indexatie van de begroting van Veiligheidsregio Fryslan over deze periode. Dit scenario zou betekenen dat de uitbreiding van het financieel kader in plaats van de eerdergenoemde € 4,5 miljoen voorlopig wordt beperkt tot € 2,7 miljoen. Zie de volgende tabel.

Voorliggend kader

Scenario 3

Verschil

Loonontwikkelingen ‘24 Prijsontwikkelingen ‘24 Totaal effect indexaties

1.110 3.446 4.556

1.110 1.617 2.727

1.829 1.829

Voorlopige uitbreiding kader

6,4%

4,0%

Hiermee groeit het financieel kader 2024 ten opzichte van de huidige afspraken niet langer met 6,4% maar met 4,0%. Het verschil betreft € 1,8 miljoen en heeft voor circa € 1,5 miljoen impact op de brandweer. In dit scenario wordt de huidige (extreme) inflatie voorlopig niet volledig gecompenseerd, maar wordt het probleem tussen de gemeenten en Veiligheidsregio Fryslan ‘gedeeld.’ Bij de uiteindelijke evaluatie wordt de definitieve gemeentelijke bijdrage bepaald op basis van de werkelijke loonprijscompensatie die gemeenten via het gemeentefonds overde jaren 2022, 2023 en 2024 ontvangen. Hiermee committeert Veiligheidsregio Fryslan zich aan een inspanningsverplichting om, waar mogelijk, de inflatie zo goed mogelijk op te vangen. Dit scenario betreft een tijdelijke afwijking van de systematiek om op gepaste wijze invulling te geven aan de huidige extreme omstandigheden. De huidige indexatiesystematiek kan in normale omstandigheden ‘gewoon’ in stand worden gehouden.

Het scenario kent een aantal praktische oplossingen. Het probleem wordt gedeeld tussen gemeenten en de veiligheidsregio. Veiligheidsregio Fryslan committeert zich aan een inspanningsverplichting om kritisch te blijven kijken naarde eigen organisatie. De uiteindelijke verrekening is na de evaluatie gelijk aan de werkelijke loonprijscompensatie die gemeenten via het gemeentefonds overde jaren 2022, 2023 en 2024 ontvangen. Met de indexatie van 8% is getracht om de ontwikkeling van het gemeentefonds zo goed mogelijk in te schatten, en zo het risico van verrekenen voor zowel gemeenten als Veiligheidsregio Fryslan te beperken.

Gezien de voor- en nadelen van de alternatieve scenario’s, adviseren wij het bestuur om scenario 3 uit te laten werken in de begroting 2024. Daarmee wordt tijdelijk afgeweken van de huidige bestuurlijke kaders, maar wordt het meest recht gedaan aan de huidige extreme omstandigheden. Daarmee kan de kaderbrief 2024 met deze kanttekening, worden vastgesteld. De korte termijn Uit de tweede bestuursrapportage blijkt dat Veiligheidsregio Fryslan koerst op een positief resultaat. Hoewel dit resultaat tal van oorzaken kent (zie daarvoor de bestuursrapportage), merken wij op dat de huidige inflatie vooral effect gaat hebben vanaf 2023. De inflatie werkt namelijk door in prijsaanpassing van nieuwe inkoopcontracten en in de jaarlijkse prijsaanpassing van lopende contracten. Specifiek voor kapitaallasten willen we benadrukken dat als gevolg van grondstofschaarste nieuw materieel weliswaar fors duurder is, maar de uitlevering vertraagd. Dit leidt potentieel tot incidentele voordelen in 2023, maar dit gaat ook leiden tot structurele tekorten in latere jaren. Vervolg Wij ontvangen graag uw zienswijze. Uw input verwerkt het dagelijks bestuur vervolgens in een voorstel aan het algemeen bestuur. Deze stelt de kaderbrief vast in de vergadering van 9 maart 2023. Het definitieve document vormt de basis voorde begroting 2024. Wij ontvangen graag uw zienswijze uiterlijk 2 februari 2023 terug.

Op 5 december hebben wij uw financiële ambtenaren via een separate sessie overde kaderbrief geïnformeerd. Op deze wijze konden eventuele onduidelijkheden worden weggenomen en zijn zij in staat om u zo goed mogelijk te adviseren. Op 9 december heeft een aanvullend overleg plaatsgevonden met de bestuurscommissies veiligheid en gezondheid waarin de huidige indexatiesystematiek en de hiervoor uitgewerkte alternatieven zijn toegelicht. Met vriendelijke groet, Namens het dagelijks bestuur

mr. S van Haersma Buma Voorzitter Veiligheidsregio Fryslan