09 Bijlage 2 - Oost-Vlieland - Dorpsstraat 108 en 110 ontwerp (10-01-2022).pdf

Wnb Houtopstanden De Boswet is in 2015 gewijzigd en per 1 januari 2017 opgenomen in de nieuwe Wet Natuurbescherming. Die wet zal op den duur weer (beleidsneutraal) in de Omgevingswet opgenomen worden. De, voor gemeenten, belangrijkste wijziging van de wet is de beperking in het stellen van regels ten aanzien van houtopstanden buiten de begrenzing zoals aangegeven op de kaart Begrenzing Bebouwde kom Boswet. Dit heeft effect op o.a. gemeentelijk kapbeleid. De provincie heeft, als bevoegd gezag, een provinciale verordening opgesteld voor de uitvoering van de Wet Natuurbescherming. Dat is in overleg met de Friese gemeenten gedaan. De APV, afd. 3 Het bewaren van houtopstanden, oftewel de kapverordening, vormt de basis voor het nader uitgewerkte kapbeleid. Tevens zijn in de APV regels opgenomen ten aanzien van de Bomenlijst. De bescherming van arealen bos en houtopstanden valt dus onder de Wnb, mochten deze groter zijn dan 10 are (1000 m2) of bestaan uit een bomenrij van minimaal 20 bomen buiten de bebouwde kom. De gemeente hanteert soms voor ‘buiten de bebouwde kom’ een andere begrenzing dan voor de Weg- en verkeerswet. Bij twijfel kan hierover bij de gemeente informatie worden aangevraagd.

Als de houtopstand groter dan 10 are is of bestaat uit een bomenrij van minimaal 20 bomen buiten de bebouwde kom, dan is er een meld- en herplantingsplicht van hetzelfde areaal bos binnen drie jaar na het kappen hiervan. Niet alle boomsoorten vallen onder deze wetgeving. Populieren, wilgen, essen of elzen die zijn bedoeld voor de productie als biomassa zijn uitgezonderd, indien tenminste een keer per tien jaar wordt geoogst, de beplanting na 1 januari 2013 is aangelegd en aan een aantal beplantingseisen is voldaan. Ook kerstbomen die niet ouder zijn dan twintig jaar, kweekgoed, fruitbomen en windschermen om boomgaarden zijn uitgezonderd.

NatuurNetwerk Nederland / Ecologische HoofdStructuur Strikt genomen valt de EHS/NNN niet onder de Wet natuurbescherming aangezien dit bepaald wordt door de provincies en niet door het Rijk. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen de Ecologische Hoofdstructuur of EHS) maakt onderdeel uit van het rijksbeleid voor het creëren en vormgeven van een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen natuurgebieden in Nederland. De provincies krijgen echter zelf de gelegenheid om dit naar eigen inzicht zo goed mogelijk aan te wijzen, inrichten en beheren. Indien een ruimtelijke ingreep binnen de begrenzing van het NNN plaatsvindt moet een 'nee, tenzij' procedure worden doorlopen en zal bij doorgang van de ingreep in de regel compensatie en mitigatie noodzakelijk zijn.

-3-

Bijlage 4 Archeologisch onderzoek

Vlieland, Dorpsstraat 108-110 Gemeente Vlieland (Fr.) Proefsleuvenonderzoek IVO-P Definitief Steekproefrapport 2021-10/08

Vlieland, Dorpsstraat 108-110 Gemeente Vlieland (Fr.) Proefsleuvenonderzoek IVO-P Definitief Steekproefrapport 2021-10/08

Vlieland, Dorpsstraat 108-110 Gemeente Vlieland (Fr.) Proefsleuvenonderzoek IVO-P Een onderzoek in opdracht van Rho Adviseurs Steekproefrapport 2021-10/08 ISSN 1871-269X Status: definitief Auteur: J.B. Veenstra (senior KNA-archeoloog/materiaalspecialist, registratienr. 41859613) Autorisatie: dr. J. Jelsma (senior KNA-archeoloog/-prospector, registratienr. 35453178) Goedgekeurd door de bevoegde overheid gemeente Vlieland, dhr. J. Kleefstra d.d. 21 juni 2022 De Steekproef bv werkt volgens de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA) 4.1/ SIKB-BRL 4000, voor dit onderzoek protocol 4003 Foto’s en tekeningen zijn gemaakt door De Steekproef, tenzij anders vermeld. © De Steekproef bv, juni 2022 Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder bronvermelding. De Steekproef bv aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek. De Steekproef bv Archeologisch Onderzoeks- en Adviesbureau adres telefoon internet e-mail kvk

Hogeweg 3, 9801 TG Zuidhorn 050 – 5779784 www.desteekproef.nl info@desteekproef.nl 02067214

Inhoud Samenvatting Administratieve gegevens van het plangebied 1. Inleiding (KNA 4.1: LS01)..........................................................................................1 1.1 Locatie (KNA 4: LS01, LS02)...............................................................................2 2. Vooronderzoek (KNA 4.1: LS06)................................................................................3 2.1 Fysische geografie (KNA 4.1: LS04).....................................................................3 2.2 Archeologie (KNA 4.1 LS04)...............................................................................4 2.3 Historische geografie (KNA 4.1: LS03).................................................................6 2.4 Archeologische verwachting (KNA 4.1: LS05; Tulp 2021).......................................7 3. Methode (KNA 4.1: VS01 en VS08) ...........................................................................9 4. Resultaten (KNA 4.1: VS05, OS11, OS14, OS15, OS16, SP02).................................11 4.1 Bodemopbouw................................................................................................ 11 4.2 Sporen ........................................................................................................... 11 4.3 Vondstmateriaal...............................................................................................14 5.

Waardestelling (KNA 4.1: VS06)..............................................................................21 6. Conclusie (KNA 4.1: VS05; VS06 en VS07)...............................................................23 6.1 Beantwoording onderzoeksvragen......................................................................23 6.2 Advies (KNA 4.1: VS07)....................................................................................25 6.3 Selectievoorstel vondsten .................................................................................26 Literatuur en bronnen Lijst van figuren Appendix I: Appendix II: Appendix III: Appendix IV: Appendix V: Appendix VI: Appendix VII:

Archeologische periodes Allesporenkaart Sporenlijst Vondstenlijst Plan van Aanpak Specialistisch Onderzoek Determinatielijst Aardewerk, Bouwkeramiek, Glas en Natuursteen Determinatielijst Metaal

Samenvatting In opdracht van Rho Adviseurs heeft De Steekproef op 25 november 2021 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd aan de Dorpsstraat 108-110, te Vlieland, gemeente Vlieland, provincie Fryslân. In het plangebied is archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in de vorm van een bureau- en booronderzoek (Tulp 2020). Hierbij zijn archeologische indicatoren gevonden daterend vanaf 1550 tot heden. De adviseur voor de gemeente heeft geadviseerd een archeologisch proefsleuvenonderzoek uit te laten uitvoeren. De gemeente heeft dit advies overgenomen. Tijdens het onderzoek zijn archeologische resten gevonden daterend vanaf de late middeleeuwen tot en met de vroege twintigste eeuw. De gevonden sporen bestaan uit een sloot, een greppel, paalgaten en kuilen. De vondsten bestaan uit aardewerk, bouwkeramiek metaal, glas en natuursteen. De gevonden sloot kan worden geïnterpreteerd als bermsloot van een weg die door het plangebied liep en staat weergegeven op de kadastrale minuutkaart uit 1828. De paalgaten en kuilen zijn ouder (late zestiende/zeventiende eeuw) en houden verband met bebouwing die in deze periode in het plangebied aanwezig was. De vondsten duiden niet op een bovengemiddelde welvaart, maar wel op internationale contacten in met name de tweede helft van de zestiende en zeventiende eeuw (Engelse en Zweedse munten).

Het doel van het onderzoek was om te bepalen of er in het plangebied een archeologische vindplaats aanwezig is en of deze behoudenswaardig is. Uit het onderzoek is gebleken dat sprake is van een behoudenswaardige vindplaats. Selectie advies J.B. Veenstra MA (senior KNA-archeoloog/-materiaalspecialist): Tijdens het proefsleuvenonderzoek in het plangebied Vlieland, Dorpsstraat 108-110 is een archeologische vindplaats aangetroffen. Er wordt geadviseerd om binnen de contouren van het plangebied verder archeologisch onderzoek uit te voeren in de vorm van een archeologische opgraving. Voor toekomstige graafwerkzaamheden buiten het plangebied maar binnen de grenzen van de historische bebouwing, wordt geadviseerd, voorafgaand aan deze graafwerkzaamheden, archeologisch onderzoek uit te laten voeren. Selectiebesluit bevoegde overheid Dit rapport is ter toetsing voorgelegd aan de bevoegde overheid, de gemeente Vlieland. Deze heeft zijn archeologisch adviseur, Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, gevraagd het rapport te beoordelen (J. van Leeuwen/J. van Kesteren). Op hun advies heeft de gemeente Vlieland, namens deze de heer J. Kleefstra, op 30 mei 2022 laten weten het rapport goed te keuren en bovengenoemd selectie-advies over te nemen.

Administratieve gegevens van het plangebied Soort Onderzoek

Proefsleuvenonderzoek IVO-P

Provincie

Fryslân

Gemeente

Vlieland

Plaats

Vlieland

Toponiem

Dorpsstraat 108-110

Kaartblad

4F

Centrumcoördinaten plangebied

133.678/589.993

Oppervlakte plangebied Oppervlakte proefsleuven

Circa 925 m2 (incl. huidige bebouwing van 480 m2) Circa 85 m2

Bevoegde overheid

Gemeente Vlieland Dorpsstraat 127, 8899 AE Vlieland 0562-452700 / j.kleefstra@vlieland.nl Dhr. J. Kleefstra

Opdrachtgever

Rho Adviseurs BV Druifstreek 72-C, 8911 LH Leeuwarden 0562-452700 / j.kleefstra@vlieland.nl Vertegenwoordigd door dhr. S. Latuputty

OM-nummer

5134811100

AMK-terrein

15057

Waarnemingsnummers

n.v.t.

Bestemmingsplan:

Bestemmingsplan Vlieland Kom, dubbelbestemming waarde wonen/archeologie

Archeoregio:

7. Fries-Gronings kleigebied

ISSNnr.

1871 - 269X

Uitvoerder

De Steekproef bv

Steekproef projectcode

2021-10/08

NAP-hoogte maaiveld

ca. 3,2 meter +NAP

Huidig grondgebruik

Tuin en bebouwd

Uitvoering veldwerk

25 november 2021

Beheer en plaats van documentatie

De Steekproef bv / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) / DANS / Noordelijk Archeologisch Depot te Nuis

1.

Inleiding (KNA 4.1: LS01) In opdracht van Rho Adviseurs heeft De Steekproef op 25 november 2021 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd aan de Dorpsstraat 108-110, te Vlieland, gemeente Vlieland, provincie Fryslân (Figuur 1). Aanleiding voor het archeologisch onderzoek aan de Dorpsstraat 108-110 is de uitbreiding van supermarkt COOP, die nu is gevestigd aan Dorpsstraat 108. De bestaande gebouwen zullen worden vervangen door een grotere nieuwbouw. In het plangebied is archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in de vorm van een bureau- en booronderzoek (Tulp 2020). In vier boringen die in het noordelijke deel van nummer 110 werden uitgevoerd, werden in de bovenste, verstoorde laag en/of in vermengde delen van de C-horizont fragmenten baksteen en scherven aardewerk gevonden, daterend vanaf 1550 tot heden. De adviseur voor de gemeente heeft geadviseerd een archeologisch proefsleuvenonderzoek uit te laten uitvoeren in het onbebouwde deel van het plangebied, voorafgaand aan de sloop van de opstallen (Van Leeuwen 2020, 5). De gemeente heeft dit advies overgenomen. Het doel van het archeologische proefsleuvenonderzoek is om te bepalen of er een archeologische vindplaats aanwezig is en of deze behoudenswaardig is. Indien een vindplaats aanwezig is dan wordt de behoudenswaardigheid hiervan bepaald door middel van een scoretabel.

In de scoretabel wordt de vindplaats gewaardeerd op belevingswaarde, fysieke kwaliteit en inhoudelijke kwaliteit (Hoofdstuk 5). Het onderzoek is uitgevoerd conform het voor dit onderzoek opgestelde Programma van Eisen (PvE) (Tulp 2021) en de SIKB-BRL 4000, KNA 4.1 protocol 4003: inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Het veldwerk is uitgevoerd door dhr. J.S. Van der Heul (KNA-archeoloog) en dhr. J.B. Veenstra MA (senior KNA-archeoloog en projectleiding). Tijdens het veldwerk is assistentie verleend door dhr. F. Janssens uit Vlieland, in de vorm van metaaldetectie. In de conclusie zal getracht worden de onderzoeksvragen die zijn opgesteld in het PvE te beantwoorden. Deze onderzoeksvragen zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Wat is de stratigrafie en graad van gaafheid van de bodem? Wat is de aard en ouderdom van de sporen; zijn er structuren te herkennen? Zijn er funderingen van eerdere gebouwen zichtbaar in de proefsleuven? Zijn er resten van de weg in het noorden van het plangebied weergevonden? Wat is de gaafheid van de sporen? Wat is de datering van de archeologische vondsten en tot welke vondsttypen of vondstcategorieën behoren zij? 7. Is er sprake van verschillende gebruiks- en bewoningsfasen? 8. Wat is de relatie van aangetroffen sporen, structuren en vondstmateriaal tot de omgeving? 9. Indien er een vindplaats wordt aangetroffen, wat is de behoudenswaardigheid hiervan en wat is het aangewezen vervolgtraject? 10. Indien er geen vindplaats wordt aangetroffen, hoe kan dit worden verklaard? 11. Aan de beantwoording van welke NOaA 2.0-onderzoeksvragen kan dit onderzoek een bijdrage leveren? Wat is deze bijdrage, per onderzoeksthema?

1

Figuur 1:

1.1

Vlieland, Dorpsstraat 108-110: Uitsnede van de topografische kaart met de locate van het plangebied rood omlijnd en aangewezen door een zwarte pijl (opentopo.nl).

Locatie (KNA 4: LS01, LS02) Het plangebied omvat de percelen Dorpsstraat 108 en 110, grenzend aan de noordzijde van de Dorpsstraat en aan de zuidzijde van de Middenweg, in het centrum van Vlieland (Figuur 1).

2