08 Bijlage 1 Visie en Ambitie - aanvraag Waddenfonds.pdf

vernieuwing

de Noordwester

2

3

4

INHOUDSOPGAVE

Managementsamenvatting Pag 6. Hoofdstuk 1. Visie en ambitie Pag 9. 1.0 Visie en ambitie Pag 10. 1.1 Nut en noodzaak Pag 11. 1.2 Hoofddoelen en uitgangspunten Waddenfonds Pag 12. 1.3 Toetsingscriteria Pag 13. Hoofdstuk 2. Projectactiviteiten Pag 16. 2.1 Activiteiten/deelprojecten Pag 17. 2.2 Projectorganisatie Pag 20. 2.3. Monitoring Pag 21. 2.4 Planning, fasering, beslismomenten, voortgangsbewaking Pag 25. 2.5 Informatie & communicatie Pag 25. 2.6 Conditioneel kader Pag 25. 2.7 Omgaan met wijzigingen Pag 25. Hoofdstuk 3. Risicoanalyse Pag 28. 3.0 Risicoanalyse Pag 29. Hoofdstuk 4. Begroting en financiering Pag 30. 4.1 Begroting Pag 31. 4.2 Financiering/dekkingsplan/uitgavenplanning Pag 31. Bijlage 1. Bezoekersaantallen De Noordwester 1996 - 2021 Pag 32. Bijlage 2. Aantal Overzettingen Vlieland Pag 34. Bijlage 3. Overzicht excursies 2017 - 2021 Pag 37. Bijlage 4. Businesscase Pag 43. Beschrijving project Pag 44. SWOT-analyse Pag 45. Markt Pag 46. Eigendom en exploitatie Pag 46. Begroting Stichting Noordwester Pag 47.

Bijlage 5. Begroting en dekkingsplan Pag 49. Bijlage 6. MKB - verklaring Pag 55. Bijlage 7. Aanvraag cofinanciering provincie Pag 57. Bijlage 8. Staatssteun Pag 60. Bijlage 9. Aanvraag Gemeente Vlieland Pag 62. Bijlage 10. Uittreksel KvK /statuten Pag 64.

5

Managementsamenvatting

6

MANAGEMENTSAMENVATTING De Noordwester is hoognodig aan vernieuwing toe. Van verouderd, rommelig en wat stoffig informatiecentrum wat het nu is, naar een eigentijds bezoekerscentrum waarin de beleving van het eiland en Waddenzee Werelderfgoed centraal staan. Daarvoor is een complete upgrading en herinrichting van het voormalige, beeldbepalende schoolgebouw nodig die tegelijkertijd past bij het kleinschalige karakter van Vlieland. Leidend daarin zijn de interesses van de (potentiële) bezoekers én wat we ze willen meegeven m.b.t. de bijzondere kwaliteiten als ook kwetsbaarheid van het eiland en Waddenzee Werelderfgoed. BELEVING EN BEWUSTWORDING ALS DRAGERS VAN HET NIEUWE CONCEPT. De Noordwester nieuwe stijl laat bezoekers zien hoe divers en dynamisch het waddengebied is. En hoe bijzonder ook de (ontstaans)geschiedenis en cultuur. Maar ook hoe kwetsbaar het gebied is en voor de opgaven waarvoor het de komende decennia staat.

Impressie vanaf de dorpstraat op de nieuwe Noordwester.

Hiervoor wordt het gebouw van een nieuwe, opvallende transparante entree voorzien, wordt het interieur gestript, verduurzaamd en opnieuw ingedeeld en ingericht aan de hand van een thematisch concept waarin verwondering, ervaring, verdieping en ontmoeting centraal staan. Tevens krijgt het interieur een eigentijdse invulling en inrichting. Samen goed voor een klein dagdeel verkenning, vermaak en ontmoeting. Aan de balie kunnen bezoekers terecht voor tickets van een van de vele door - en vanuit - De Noordwester georganiseerdeexcursies op het eiland en het wad. Centraal in de exposities en excursies staan de bewustwording en ervaring van de bijzondere kwaliteiten - denk aan de dynamische natuur, de stilte, duisternis en het cultureel erfgoed - van het wad alsook de kwetsbaarheid van het gebied. Met de noodzakelijke vernieuwing verwacht De Noordwester niet alleen het exploitatietekort

7

van de laatste jaren te dichten, maar vooral ook een impuls te geven aan het natuur- en cultuurtoerisme en de seizoensverlenging waar zowel de gemeente als de provincie - in samenwerking met Visit Wadden, op inzetten. Niet minder belangrijk is dat het vernieuwde bezoekerscentrum bijdraagt aan de bewustwording van de bijzondere natuur en landschapskwaliteit van het waddengebied in een tijd waarin dit door bijvoorbeeld de stikstofen klimaatproblematiek zo onder druk staat. Qua bezoekers verwacht de vernieuwde De Noordwester zo’n 10% van de jaarlijkse toeristenstroom van ruim 200.000 bezoekers te mogen verwelkomen. Een aantal dat gezien het verleden - en het gebrek aan slechtweervoorzieningen op het eiland - zeker haalbaar lijkt en goed is voor een dekkende exploitatie. De investering die daar tegenover staat bedrag bedraagt ruim € 1,8 miljoen, waarvan ca. € 1 miljoen van het Waddenfonds wordt gevraagd. Met het nieuwe concept, de herinrichting, de verduurzaming, de variatie aan excursies, de wisseltentoonstellingen en het verhogen van educatieve en informatieve waarde biedt De Noordwester de komende decennia voor elk wat wils. Het jaar rond. Dat alles en meer met als doel:

Het vergroten van de belevingswaarde en bewustwording van de bezoekers van Vlieland en Waddenzee Werelderfgoed

Foto van bezoekers op Vlieland.

8

H1. Visie en ambitie

9

1.0 VISIE EN AMBITIE De Noordwester is een informatiecentrum dat bezoekers kennis laat maken met de natuurlijke rijkdom en cultuurhistorie van Vlieland en het waddengebied. Het centrum is sinds 1983 gevestigd in de voormalige lagere school aan de Dorpsstraat. Ze doet dit tot op heden voornamelijk met vaste exposities en het aanbod van thematische excursies, al dan niet in samenwerking met derden waaronder Staatsbosbeheer. Het ontbrak De Noordwester de afgelopen decennia aan ruimte en middelen om exposities te vernieuwen, uit te breiden, wisselexposities in te richten en het aanbod te promoten. Mede hierdoor, maar ook door de verouderde staat van het interieur, neemt het aantal (betalende) bezoekers even geleidelijk als gestaag af (van 16.000 in 2010 naar 8000 in 2021). Om de continuïteit van het centrum - alsook haar publieksfunctie - te kunnen bestendigen moet het roer om. Hiertoe is onder meer een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd waarbij gekeken is naar verschillende scenario’s: variërend van niets doen tot nieuwbouw op een andere locatie. Het bestuur heeft daarbij gelet op de financiële mogelijkheden, in samenspraak met de belangrijkste stakeholders (gemeente, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat, Defensie en VVV ), gekozen voor verbouw en (beperkte) uitbreiding op de bestaande locatie.

Met daarbij een herpositionering van zowel het concept, de collectie, de inrichting als de uitstraling van het centrum. Daarbij inspelend op de werelderfgoedstatus van de Wadden én de eisen die bezoekers en bewoners vandaag de dag stellen aan het vertellen van verhalen, beleven van natuur en cultuur(historie) én een gastvrije ontvangst. De Noordwester nieuwe stijl krijgt dan ook: • • • • •

een opvallende, nieuwe entree in de vorm van een glazen uitbouw een vernieuwde, modern ingerichte, open ontvangstruimte met balie een nieuw concept met drie nieuw ingerichte, goed van elkaar te onderscheiden, thematische zones waar het verhaal van Vlieland en Waddenzee Werelderfgoed wordt verteld, verbeeld en beleefd (thema’s: verwondering, ervaring, verdieping) een ontmoetingsruimte voor bewoners en bezoekers een nieuwe huisstijl en communicatiemiddelen

Met het nieuwe concept en de herinrichting is De Noordwester gereed voor de toekomst, zal ze meer bezoekers trekken en bijdragen aan: • • • • • • •

bewustwording en kennisontwikkeling m.b.t. zowel de natuur- en cultuurwaarden van Vlieland alsook de kwetsbaarheid daarvan en die van Waddenzee Werelderfgoed in het bijzonder de fysieke en digitale zichtbaarheid van het bezoekerscentrum de recreatieve en toeristische waarde van Vlieland en het waddengebied het voorzieningenniveau op het eiland m.b.t. natuur- en cultuureducatie ontmoeting en samenwerking tussen organisatie en ondernemers op het eiland seizoensverlenging de aantrekkelijkheid en aantrekkingskracht van het dorp en beschermde dorpsgezicht waar het beeldbepalende pand deel van uitmaakt

10

1.1 NUT EN NOODZAAK De huidige De Noordwester is sterk verouderd en feitelijk, qua indeling, comfort en klimaatbeheersing, nooit aangepast aan de huidige (expositie)functie. Het gebouw is dan ook aan verduurzaming toe. Bovendien valt het onvoldoende op in het straatbeeld als bezoekerscentrum. De presentatie is ronduit rommelig, zonder duidelijke educatieve lijn. De bezoeker verdwaalt in de overvloed aan informatie, daardoor voelt De Noordwester richtingloos aan. De afgelopen twintig jaar is er niet/nauwelijks aan vernieuwing/vervanging gedaan. Mede daardoor, en bijvoorbeeld ook door gebrek aan wisseltentoonstellingen die zorgen voor verrassing en herhalingsbezoek, mist de Noordwester inmiddels relevantie als bezoekerscentrum. Het bezoekersaantal loopt dan ook sinds 2010 terug. In 2010 waren er nog 16.000 betalende bezoekers, in 2019 waren dat er nog 12.206 en in het laatste (corona)jaar 2021 slechts een kleine 8000. En kwamen er in het eerste halfjaar van 2010 nog zo’n 5000 bezoekers, in 2021 waren dat er nog slechts een kleine 1000. (zie bijlage 1.) Dit resulteert in een op alle fronten neergaande lijn en in exploitatietekorten. De terugloop in bezoekersaantallen staat haaks op het groeiend aantal toeristen en recreanten dat Vlieland bezoekt.

Kwamen er In 2008 nog ruim 160.000 toeristen naar het eiland, in het voorlaatste coronajaar (2019) groeide dat aantal naar ruim 214.000 om in 2021 op 213.000 uit te komen. Dit lijkt overigens wel het maximum dat Vlieland met name in het hoogseizoen kan verwerken, daarbuiten is er nog het nodige mogelijk (zie bijlage 2). Het kan en mag niet zo zijn deze gasten straks weinig tot niets over de bijzondere ontstaansgeschiedenis, natuur en cultuur van één van de populairste Waddeneilanden én Waddenzee Werelderfgoed kunnen vinden. Mede daarom liet het bestuur in 2017 een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren en werd er bijvoorbeeld in de visie Waddencentra ‘Thuis op het Wad’ (2018) al gepleit voor vernieuwing van zowel het pand als de presentaties die conform de tijdsgeest - meer op educatie, beleving en verdieping zouden moeten worden gestoeld. Naast de toeristische functie, vervult De Noordwester trouwens een sociale functie als ‘huiskamer van het eiland’ waar onder meer excursiegroepen zich verzamelen en regelmatig gasten langskomen met vragen over de natuur. De Noordwester vervult hierin een spilfunctie op het eiland. SCOPE Met het verduurzamen van het binnneklimaat, het herinrichten van de collectie en herpositioneren van De Noordwester als relevant bezoekerscentrum laten we het bezoekersaantal de komende jaren meegroeien met het aantal toeristen.

De laatste jaren trekt het centrum gemiddeld een kleine 10.000 bezoekers. We willen groeien naar 20.000 bezoekers. Een aantal dat past bij het onderkomen en bij de schaal van en trek naar Vlieland en vergelijkbaar is met de kleine 10% van eilandgasten die het bezoekerscentrum rond 2010 trok. Voornaamste taak is hen te tonen hoe fraai, divers, inspirerend en avontuurlijk het eiland en het waddengebied zijn. We doen dit met een concept waarin de thema’s verwondering, beleving en verdieping elkaar logisch en herkenbaar afwisselen. Daarmee vertellen we het verhaal van Vlieland en de Wadden in verschillende lagen en op verschillende niveaus. Aan de orde komen het ontstaan en dynamiek van het gebied. De flora, fauna en het landschap. De samenleving, de verdwenen dorpen én hoe het is om op een eiland te wonen. We vertellen ook waarom het gebied werelderfgoed is. Wat haar zo bijzonder (kernkwaliteiten) én kwetsbaar maakt. En waarom het belangrijk is zorgvuldig met het getijdenlandschap om te gaan. 11

Met het nieuwe concept, de herinrichting, de verduurzaming, de variatie, wisseltentoonstellingen en het verhogen van educatieve en informatieve waarde bieden we elk wat wils. Het jaar rond. Dat alles en meer met als doel:

Het vergroten van de belevingswaarde en bewustwording van de bezoekers van Vlieland en Waddenzee Werelderfgoed 1.2 HOOFDDOELEN EN UITGANGSPUNTEN WADDENFONDS 1.

Het behouden en versterken van de kernwaarden van het Waddengebied.

2.

Het actief verspreiden van kennis over het Waddengebied.

3.

Versterken gastheerschap en bewustwording van Waddenzee Werelderfgoed

thema: Werelderfgoed, Cultuurhistorie en Landschapsontwikkeling

thema: Duurzame kennishuishouding

thema: Duurzame recreatie en duurzaam toerisme

Met de binnen het project uitgevoerde activiteiten (zie 2.1) draagt De Noordwester bij aan het vergroten van de kennis en de bewustwording van de bijzondere natuur- en landschapskwaliteiten van het Waddengebied. In de exposities besteden we onder meer aandacht aan de belangrijkste kernwaarden van het gebied. Denk aan de bijzondere ecologische betekenis van het kwelderlandschap, maar ook aan de dynamiek van de Wadden en de rust, ruimte, donkerte en stilte die er vanuit gaat in een tijd van drukte, haast, licht- en geluidsoverlast. Om de bijzondere betekenis van de Wadden te benadrukken, gaan we in op de kwetsbaarheid van het gebied en de uitdagingen waar het voor staat. Denk aan de gevolgen van de zeespiegelstijging, de stikstofdepositie én het economisch gebruik. De Noordwester laat bezoekers zien hoe divers en dynamisch het waddengebied is. Wat het zo bijzonder en kwetsbaar maakt. Dat alles op een even aansprekende als beleefbare manier. Ook het educatieprogramma komt hieraan tegemoet, net zo goed als de excursies. Na een bezoek gaan zowel bezoekers als bewoners het waddengebied anders zien en beoordelen.

De Noordwester draagt dan ook nadrukkelijk bij aan zowel het behouden en versterken van de kernwaarden van het Waddengebied (hoofddoel A, thema Werelderfgoed, Cultuurhistorie en Landschapsontwikkeling), aan het actief verspreiden van kennis over het waddengebied (hoofddoel D, thema Duurzame Kennishuishouding) en aan het versterken van het gastheerschap en de bewustwording van Waddenzee Werelderfgoed (hoofddoel C, thema duurzame recreatie en toerisme) Versterken toeristisch aanbod in de vorm van meer belevingsmogelijkheden, attracties en arrangementen gebaseerd op de kernwaarden en passend binnen de verhaallijnen van Visit Wadden thema: Duurzame recreatie en duurzaam toerisme Het mag duidelijk zijn dat de vernieuwde De Noordwester nadrukkelijk bijdraagt aan de versterking van het toeristisch aanbod op Vlieland in de vorm van beleefbare en tot nadenken stemmende exposities - en excursies - over de bijzondere kwaliteiten en de kwetsbaarheid van 12

het waddengebied. Het vernieuwde concept sluit naadloos aan bij de verhaallijnen van Visit Wadden die zich nadrukkelijk richten op het natuur- en cultuurtoerisme waar zowel het vasteland van Fryslân als het waddengebied zich hard voor maken. Het aanbod van De Noordwester past bij dit type toerisme dat dankzij een bezoek (nog) meer oog heeft of krijgt voor de kwetsbaarheid en uitdagingen van het gebied. UITGANGSPUNTEN De Noordwester sluit aan bij de uitgangspunten van het Waddenfonds. Het project is waddenspecifiek en additioneel en draagt bij aan de duurzame ontwikkeling van het gebied en de leefbaarheid van het dorp Oost-Vlieland. Het initiatief versterkt de kernwaarden van het Waddengebied door daar expliciet aandacht aan te besteden. Zowel in het expositie, excursieals educatieprogramma. Daarmee draagt ze bij aan de bewustwording van een groot publiek, waaronder de eigen inwoners, en indirect aan de duurzame ontwikkeling van de Wadden en het toerisme in de regio. Verduurzaming is ook de insteek van de aanpak van het in mindere staat verkerende en slecht geïsoleerde gebouw dat voor de inwoners een belangrijk onderdeel vormt van hun geschiedenis en die van het dorp zelf. Het was immers ooit een school, staat in het ‘centrum’ van het dorp en is onderdeel van het beschermde dorpsgezicht.

Met de opknapbeurt, isolatiemaatregelen, de herinrichting en de toevoeging van een prominent aanwezige entree, blijft het beeldbepalende gebouw behouden en is nuttig gebruik geborgd.. Het project sluit aan bij de wens van de Waddeneilanden en de provinciale overheid om op elk Waddeneiland een eigentijds bezoekerscentrum te hebben waar men kennis kan nemen van de bijzondere kwaliteiten en kwetsbaarheden van het gebied. Een centrum ook dat aansluit bij het beleid om meer in te zetten op natuur- en cultuurtoerisme, seizoensverlenging én de kwaliteitsverbetering van het toeristisch-recreatief aanbod. Dit in lijn met de marketing van Visit Wadden en het provinciale destinatiemanagement wat onder meer inzet op het spreiden van bezoekers over de provincie en de seizoenen. Het feit dat de gemeente Vlieland en Staatsbosbeheer participeren en een stimulerende en faciliterende rol spelen in de vernieuwing van De Noordwester, toont dat het initiatief breed wordt gedragen.

1.3 TOETSINGSCRITERIA De activiteiten van De Noordwester dragen bij aan zowel de hoofddoelen als uitgangspunten van het Waddenfonds (zie 1.2) alsook aan de in dezelfde paragraaf genoemde gespecificeerde doelen. De aanvraag zelf voldoet aan de toetsingscriteria, zoals opgenomen in de subsidieverordening. Zo heeft het initiatief een bovenlokaal effect, draagt het bij aan de het versterken van de bekendheid en kernwaarden van het waddengebied. De activiteiten waarvoor subsidie wordt aangevraagd komen uit boven het drempelbedrag van € 200.000 en zijn subsidiabel. STAATSSTEUN Bij het project is geen sprake van staatssteun. Los van het feit dat het geen commerciele activiteit is, valt het onder de AGVV m.b.t. steun voor cultuur en instandhouding erfgoed (artikel 53), zie bijlage 8 staatssteun AGVV art.53.

13

Impressie van de ruimte ervaring.

Impressie van de ruimte verwondering.

14

Impressie van de ruimte ontmoeting.

Impressie van de ruimte verdieping.

15

H2. Projectactiviteiten

16

2.1 ACTIVITEITEN/DEELPROJECTEN De vernieuwing en herinrichting van De Noordwester bestaat uit vier deelprojecten: uitbreiding & verduurzaming, herinrichting/verbouw (fysiek), conceptontwikkeling & inrichting, educatie & communicatie DEELPROJECT 1. UITBREIDING & VERDUURZAMING Om De Noordwester ook aan de buitenkant in het oog te laten springen, meer ruimte te creëren voor de entree/ontvangstruimte en een eigentijdse uitstraling te geven ondergaat de voorgevel een metamorfose. Het nu gesloten - niet opvallende - karakter van de entree wordt letterlijk en figuurlijk opengebroken en voorzien van een glazen uitbouw. Daarmee krijgt het bezoekerscentrum een even opvallende, transparante als uitnodigende entree. Wat nog eens wordt versterkt door het twaalf meter lange skelet van de potvis die deels boven in het voorportaal hangt en passanten nieuwsgierig maakt. Output: Uitnodigende, transparante entree die het gebouw cachet geeft, extra ruimte creëert en waarde toevoegt aan zowel het straatbeeld als de publieksfunctie van De Noordwester. Kosten: € 105.000,De Noordwester toekomstbestendig maken, betekent ook dat er geïnvesteerd wordt in behoud en verduurzaming van het beeldbepalende gebouw dat vanuit het verleden (schoolgebouw van

Impressie van de nieuwe entree van de Noordwester.

vele Vlielanders) cultuurhistorische waarde heeft en onderdeel uitmaakt van het beschermde dorpsgezicht. De verduurzaming is niet alleen nodig vanwege de verouderde installaties en het weglekken van warmte (energiemaatregelen), maar vooral ook om het binnenklimaat - qua warmte en vochthuishouding - geschikt te maken voor zowel behoud van de collectie als de bezoekersfunctie van het gebouw (klimaatbeheersing).

17

Op de agenda staat waar nodig en mogelijk herstel en isolatie van het dak, het vervangen van buitenkozijnen en enkel glas door HR++ glas (conform voorschriften berschermd dorpsgezicht, roetjes behouden), het verwijderen van de energieslurpende pompinstallatie van de aquaria, het aanbrengen van (binnen) isolatie, het vervangen van de verouderde cv-ketel, het voorzien in vloerverwarming en ventilatie. Met deze ingrepen voldoet het gebouw aan de Beng-normering (Bijna Energie Neutraal Bouwen). Output: Kosten: energiemaatregelen Kosten: klimaatbeheersing Verantwoordelijkheid:

Toekomstbestendig maken pand, zowel wat betreft de schil als de interne klimaatbeheersing € 212.065,50 € 120.000,De Noordwester

De uitbreiding en verduurzaming van het pand valt onder de verantwoordelijkheid van de stichting en wordt mede mogelijk gemaakt door bijdragen van het natuur- en recreatiefonds.

Isometrische plattegrond weergave van de nieuwe Noordwester 18

DEELPROJECT 2: HERINRICHTING/VERBOUW (FYSIEK) Om het nieuwe concept (zie deelproject 3) door te kunnen voeren en een logische en publieksvriendelijke indeling van - en routing door - het pand te krijgen, wordt het pand ontruimd en opnieuw ingericht/verbouwd. Feitelijk wordt het gebouw van binnen gestript. Onderdelen zijn het adequaat ontsluiten van de vide/balustrade op de verdiepingsvloer, het verbreden van de doorgangen tussen de verschillende daken om meer gevoel van, en letterlijk, ruimte te creëren. Bestaande wanden worden verwijderd en installaties gedemonteerd. Tevens worden vloeren aangepast en geëgaliseerd en wordt een nieuwe zolderconstructie aangebracht, net zoals nieuwe wanden, kozijnen, de trap en de dakbetimmering. Ook de tuin wordt opnieuw ingericht, met onder meer waddengroen en een terras. De tuin leent zich ook voor het houden van bescheiden bijeenkomsten/events, als verzamelpunt voor excursies en als eindpunt van de ‘Waterroute’ die de circulaire waterkringloop van Vlieland weerspiegelt. Onderdeel van de herinrichting is tevens het voorzien in adequate kantoor-, sanitair- en installatieruimten.

Output: Logische indeling, routing, voorzieningenniveau op peil en eigentijdse inrichting/aankleding als solide basis van de invulling van het concept Kosten: €403.770,Verantwoordelijkheid: De Noordwester DEELPROJECT 3: CONCEPTONTWIKKELING EN INRICHTING Voor de informatieoverdracht en leesbaarheid van het gebouw is het belangrijk dat een bezoeker er op een gemakkelijke en logische manier zijn/haar weg vindt. Om dat te realiseren is er voor De Noordwester een concept ontwikkeld dat de bezoeker bij de hand neemt op zijn/ haar ontdekkings- en belevingstocht door het gebouw. Na ontvangst (balie begane grond) wordt hij/zij meegenomen op reis door de wonderlijke wereld van het Waddengebied. Verdeeld over vier thematische en als zodanig herkenbare zones: verwondering, ervaring, verdieping en ontmoeting. In deze vier1 zones worden bezoekers geïnspireerd (verwondering), geïnformeerd (ervaring), wordt kennis gedeeld (verdieping) en worden ervaringen uitgewisseld (ontmoeting). Elke zone krijgt een eigen sfeer en ruimtelijke indeling. Het creatief concept wordt doorvertaald naar het samenstellen van de collectie en de exposities in de verschillende ruimtes. Dit in de vorm van fysieke attributen als ontvangstbalie en presentatiemiddelen als kasten, sokkels, bewegwijzering, tentoonstellingsmateriaal en multimediale middelen.

Maar ook in de vorm van het ontwikkelen en vormgeven van tekst, beeld en geluidsmateriaal. Tot deze activiteit behoren tevens de technische uitwerking en het projectmanagement op de inrichting. De eerste zone is verwondering. De bezoeker loopt door een museale expositie van objecten die in het Waddengebied voorkomen. Doel is de zintuigen te prikkelen. De tweede zone, ervaring, toont een film die speciaal voor De Noordwester is gemaakt en verhaalt over de bijzonder kwaliteiten, natuur en cultuur van het Waddengebied en Vlieland. Daarna komt de bezoeker in de zone, verdieping, waar ze uitgebreid kennis kunnen verwerven over uiteenlopende onderwerpen. Zo kunnen kinderen in Nemo-achtige experimenten met de natuurlijke elementen. Een ander komt veel meer te weten over de Wadden, trekvogels, cultuur, fauna en flora en andere typische Wadden-items.

1

19

Output: conceptontwikkeling en fysieke doorvertaling in sfeer, kleurstelling en aankleding verschillende ruimtes/functies met expositiemateriaal (verwondering), film (ervaring) en research- en experimenteer materiaal (verdieping). Kosten: € 440.550,Verantwoordelijkheid: De Noordwester Deelproject 4: Educatie en Communicatie Binnen het nieuwe concept komt de educatieve waarde van De Noordwester beter tot haar recht. Niet alleen als het gaat om kennismaking met het waddengebied, en met name haar even bijzondere als kwetsbare natuurwaarde, maar ook door zelf op onderzoek uit te gaan. Zo bestaat het thema verdieping uit twee onderdelen: experimenten voor kinderen en verdieping met diverse informatiebronnen voor volwassenen. Kinderen kunnen bijvoorbeeld - op een Nemo-achtige wijze - spelenderwijs kennismaken met eb en vloed, golfslag en het bouwen van dijken. Een rondgang door De Noordwester is de start van een zoektocht buiten, in de vorm van de vele excursies die vanuit De Noordwester, al dan niet in samenwerking met Staatsbosbeheer en particuliere aanbieders (o.a. zee-excursies op het Wad), worden aangeboden (zie bijlage 3). Dit onder het motto: wat je binnen leert kennen, kun je buiten zien en beleven. Een deel van het educatiepakket, zeg maar de attributen en inrichting, valt onder de inrichting (deelproject 3).

De samenstelling van het programma - waarin de kernkwaliteiten van het waddengebied en excursies de spil vormen - en de productie van met name de multimediale middelen (audiotour, filmervaring en ondersteunende audio) scharen we onder dit deelproject. Hetzelfde geldt voor de ontwikkeling van een nieuwe huisstijl en communicatiestrategie. Passend bij het nieuwe concept en de herpositionering van De Noordwester; gericht op een professionele exposure en meer bekendheid die mede moeten leiden tot meer (herhalings) bezoek en mogelijkheden tot seizoensverlenging. In de communicatiestrategie wordt onderscheid gemaakt in doelgroepen, waarbij de focus meer dan in het verleden ligt op het trekken en informeren van natuur- en cultuurtoeristen en een jonger publiek. Output: Educatie- en excursieprogramma, multimediaproducties, huisstijl en communicatiestrategie Kosten: € 334.375,Verantwoordelijkheid: De Noordwester

2.2. PROJECTORGANISATIE De gemeente Vlieland is eigenaar van het pand. De stichting De Noordwester is huurder en exploitant. Penvoerder en projectverantwoordelijk is Stichting De Noordwester. De organisatie communiceert met het Waddenfonds en zal waar nodig en eventuele wijzigingen in het plan tijdig communiceren. De Noordwester stelt een projectleider aan die de voortgang bewaakt. De projectleider is samen met de penvoerder verantwoordelijk voor budgetbewaking, planning en communicatie met betrokkenen. Hij/zij werkt nauw samen met de projectteams van de verschillende 20

deelprojecten. In deelproject 1 en 2 is de penvoerder verantwoordelijk voor de communicatie en afstemming met de aannemer. Voor deelproject 3 en 4 zal de penvoerder met de projectleider vanuit De Noordwester verantwoordelijk zijn voor de communicatie en afstemming met Creatief Bureau Triomf. Triomf zal hierbij acteren als uitvoerende partij naast haar taken als creatief/artistiek regisseur in alle deelprojecten. Creatief Bureau Triomf stuurt als creatief/artistieke regisseur bij waar nodig. Zij is verantwoordelijk voor de definitieve ontwerpen op artistiek gebied. Samen met de projectleider zorgt Triomf voor een communicatiestrategie, educatieve lijn en het ontwerp en uitvoer van de inrichting.

Impressie van de ruimte verdieping op de begane grond.

2.3. MONITORING Output •

Een publieksvriendelijke entree en ontvangstruimte waar bezoekers terecht kunnen voor: - een kaartje - deelname aan excursies - een cadeautje, souvenirs, natuurproducten, boeken, educatiemateriaal

•

Een zone waar verwondering centraal staat en bezoekers getrakteerd worden op: - museale exposities - wisseltentoonstellingen

•

Een zone waar ervaring centraal staat en bezoekers getrakteerd worden op: - een 3D filmervaring met geluid en beelden van het waddengebied

•

Een zone waar verdieping centraal staat en bezoekers meer te weten komen: 21

- bijzondere natuur, cultuur en kwetsbaarheid van het eiland en waddengebied en waar kinderen daarmee spelenderwijs kennis kunnen maken •

Een gezellige bezoekersruimte waar onder het genot van een kop koffie/thee en frisdrankje ervaringen uitgewisseld kunnen worden. Tevens verzamelpunt voor excursies.

•

Een fraai aangelegde tuin met veel groen en een terras voor bezoekers die zich ook leent voor kleinschalige bijeenkomsten.

•

Een totaalconcept dat op een laagdrempelige en eigentijdse manier inspireert en uitnodigt om meer te weten te komen over de bijzondere natuur, cultuur en kernwaarden van zowel het eiland als Waddenzee Werelderfgoed. En een voorziening die ontbreekt op het eiland dat jaarlijks ruim 200.000 toeristen en recreanten trekt.

Impressie van de tuin.

Doelen en onderbouwing Hoofddoel A: Vergroten en versterken van de natuur- en landschapswaarden van het Waddengebied (Thema: Werelderfgoed, cultuurhistorie en Landschapsontwikkeling) Gespecificeerde doelen •

- Behouden en versterken van de kernwaarden van het Waddengebied; •

- Toevoegen toekomstbestendige functies aan cult. historisch erfgoed.

Hoofddoel D: Het ontwikkelen van een duurzame kennishuishouding t.a.v. het Waddengebied Gespecificeerd doel:

- Actieve verspreiding kennis over Waddengebied 22

De Noordwester draagt in zijn nieuwe constellatie op diverse vlakken bij aan een sterkere bewustwording en kennisverspreiding van zowel de natuur-, landschaps- als ecologische waarden van het eiland en het waddengebied als aan de kwetsbaarheid daarvan. In alle thematische ruimtes wordt daar via zowel meer statische exposities, dynamisch beeld- en geluidsmateriaal, wisseltentoonstellingen als experimenten voor de kinderen aandacht aan besteed. Wat er binnen te zien en ontdekken valt sluit naadloos aan bij het excursieprogramma. De Noordwester organiseert jaarlijks zo’n dertig verschillende excursies en workshops, grotendeels in eigen beheer, maar ook i.s.m. Staatsbosbeheer en ondernemers (vb. bootexcursie op het Wad). Daarin staan niet alleen de schoonheid en kwetsbaarheid van de natuur, het landschap en het waddengebied centraal, maar ook de typisch eilander cultuur. Denk aan excursies langs en over de wadden-, het strand, door de bossen, de Kroonspolder en de huifkar- en schemertochten tot aan het bezoeken aan het bunkermuseum, de eendenkooi en vuurtoren. In de pre-corona jaren kon het bezoekerscentrum ook rekenen op schoolexcursies, in welke mate zich dat herstelt is nog even afwachten.

Met de metamorfose en het nieuwe programma van De Noordwester wordt ook voorzien in het behoud van een gezichtsbepalend element in het straatbeeld waar menig eilander zijn eerste schreden in de schoolloopbaan zette. Een stuk immaterieel erfgoed dat voor komende generaties behouden blijft. Hoofddoel C: Duurzame economische ontwikkeling (Thema: Duurzame recreatie en duurzaam toerisme) Gespecificeerde doelen: •

- Versterken toeristisch aanbod in de vorm van meer belevingsmogelijkheden, attracties en arrangementen gebaseerd op de kernwaarden en passend binnen de verhaallijnen van Visit Wadden;

- Versterken gastheerschap en bewustwording Waddenzee Werelderfgoed.

Uit voorgaande mag duidelijk zijn dat De Noordwester in haar nieuwe vorm het toeristisch aanbod op het eiland versterkt, temeer daar het naast het Tromp’s Huys (oudheidkamer) en Bunkermuseum (valt onder dezelfde stichting) een van de weinige slechtweervoorzieningen op het eiland is. De nieuwe opzet geeft ook een nieuwe dimensie aan de samenwerking en afstemming met Staatsbosbeheer - dat via het recreatiefonds ook bijdraagt in de financiering - en het Tromp’s Huys waarmee gesprekken over verregaande samenwerking worden gehouden. De nieuwe invulling sluit bovendien naadloos aan bij zowel het gemeentelijk als provinciaal toeristisch-recreatief beleid dat gerichter inzet op kwaliteitsverbetering van het aanbod en het aanboren van met name het natuur- en cultuurtoerisme om te komen tot meer spreiding van het toerisme en de seizoenen, ook vanuit het oogpunt van leefbaarheid. De Noordwester is meer dan in het verleden interessant voor deze doelgroep en sluit met haar concept, exposities en excursies aan bij de verhaallijnen van Visit Wadden: •

Unesco Werelderfgoed, ontdek een natuur van wereldklasse; het verhaal van de bijzondere natuur- en kernwaarden van het Waddengebied; 23

•

Watererfgoed, leven op de grens van land en zee: het verhaal van de (stuif)dijken, polders en klimaatverandering;

•

Ode aan het Landschap: de ontstaansgeschiedenis en het ontdekken van de rijke natuur en cultuurhistorie van de Waddeneilanden;

•

Strijd om de Wadden: het verhaal van WOII en de eilanden (bunkermuseum WN 12H, maakt deel uit van Stichting De Noordwester).

•

Donkerte van de Wadden: het beleven van duisternis (diverse excursies en events, waaronder nachtwandeling Vuurtorenloop)

Outcome Effect

Plus

Monitoring

De Noordwester zorgt er voor dat natuur- en cultuurtoeristen op Vlieland beter aan hun trekken komen en daardoor wellicht langer blijven en/of vaker terugkomen. Vooral ook buiten het seizoen.

+20% bezoekers en + 10% extra overtochten in winterperiode

vergelijking bezoekersaantallen en overtochten 2019 - 2024

Daarmee draagt het bij aan het beleid van de gemeente en provincie die meer inzetten op kwaliteitstoerisme, slimme groei, leefbaarheid, spreiding van toerisme over de seizoenen en het ontzien van de natuur. Een toenemend aantal inwoners en bezoekers is beter op de hoogte en zich bewust van de waarde en kwetsbaarheid van de natuur op het eiland en van Waddenzee Werelderfgoed

(ref. 2019)

+ 25% binnen 2 jaar na opening 2

vergelijking bezoekersaantallen

Het vertellen van dit verhaal komt in verschillende zones en excursies aan de orde. Dat tezamen met de verwachte toename van het aantal bezoekers zorgt voor meer bewustwording. Vlieland beschikt over een bezoekerscentrum dat past bij het kwaliteitstoerisme waar het eiland zich op richt. Niet alleen qua presentatie en ontvangst, maar ook wat het nieuwe centrum te bieden heeft aan verstrooiing, beleving, verdieping en aanbod aan excursies.

Beleidsimpuls m.b.t. R&T

Vlieland krijgt de beschikking over een slechtweeraccommodatie die bijdraagt aan de gewenste seizoensverlenging, verlenging van de vakantieduur en spreiding van het toerisme over het eiland.

+20% bezoekers en + 10% extra overtochten in winterperiode

Vlieland is een klein eiland met weinig slechtweervoorzieningen. Dat maakt dat het eiland vooral in het hoog- en in beide schouderseizoenen - wanneer er van rust, ruimte, natuur, zon en water genoten kan worden - druk wordt bezocht. Buiten het seizoen, en met name in de maanden november en januari - is dat veel minder het geval. De Noordwester kan deze terugval niet oplossen, maar wel bijdragen aan meer activiteiten in de rustiger maanden. Met wisseltentoonstellingen, met lezingen, vertellingen en ook excursies. Dat maakt dat het eiland interessanter wordt voor een korte vakantie en wat langer verblijf in het buitenseizoen. Per definitie ook wat de cultuur en natuurtoerist graag doet. De Noordwester draagt in zijn nieuwe jasje bij aan het straatbeeld van het dorp én aan het imago van Vlieland; ook wel Vliebiza genoemd.

2

Van ruim 12.000 in 2019 (zie bijlage 1) naar ruim 15.000 in 2024.

24

vergelijking bezoekersaantallen en overtochten 2019 - 2024

(ref. 2019)

ruimtelijk beeld en imago

niet meetbaar

2.4 PLANNING, FASERING, BESLISMOMENTEN, VOORTGANGSBEWAKING De Noordwester wordt stap voor stap gerealiseerd, waarbij elke stap afhankelijk is van de voorgaande. Treedt daarin vertraging op, dan heeft dat gevolgen voor de volgende fase. Op dit moment is de vraag bijvoorbeeld of de bouwactiviteiten tijdig kunnen starten, gezien de drukte op de bouwmarkt en de levertijden van materialen. We gaan er vanuit dat dit tijdelijk is, maar moeten om die reden wel een slag om de arm nemen wat betreft de planning die er eerst als volgt uitziet: Bouwvergunning (m.b.t. uitbouw) Q3 2022 Financiering rond (o.a. Wafo, gemeente, provincie) Q3 2022 Go or no go Q4 2022 Aanbesteding bouwtechnisch en I&W Q4 2022 Ontwikkelen nieuwe huisstijl en communicatiestrategie Q3 2023 Ontruiming en sloop Q1 2023 Bouw en herinrichting Q1,Q2,Q3 2023 Bouw en lancering communicatiemiddelen Q1 2024 Inkoop en inrichting centrum + tuin Q3,Q4 2023 & Q1 2024 Oplevering mei / juni 2024 Voortgangsbewaking is onderdeel van de paragraaf risicobeheersing.

2.5 INFORMATIE & COMMUNICATIE De Noordwester krijgt een nieuwe huisstijl en er wordt tevens gewerkt aan een communicatiestrategie die onder meer moet resulteren in een meer doelgroepgerichte communicatie waarbij bijvoorbeeld onderscheid wordt gemaakt in leeftijden en interessegebieden. Een en ander moet uitmonden in nieuwe communicatiemiddelen, waaronder een website en (digitale) nieuwsbrief waarmee de herpositionering van het bezoekerscentrum vorm krijgt. Ook zal er meer en gerichter worden ingezet op sociale media en toeristische kanalen als Vlietrine, Doeksen, VVV en vlieland.site. Tijdens de bouw en herinrichting zal er onder meer in de vorm van bouwborden en via diverse partners - denk aan VVV, Staatsbosbeheer Doeksen - en kanalen waaronder Boswachterslog Chainals en Uit het Kastje melding worden gemaakt van de projectpartners en financiers. De activiteiten zullen ook worden vermeld op de eigen website, eerst de bestaande en na realisatie de nieuwe, en via social media van diverse partners.

2.6 CONDITIONEEL KADER Bij het maken van de plannen is ook gekeken naar de vergunbaarheid van de entree. Deze wordt op gemeentelijke grond naar buiten uitgebreid en vooralsnog zijn hier geen problemen te verwachten. Het gebruik van het gebouw wijzigt niet en levert geen obstakels op.

2.7 OMGAAN MET WIJZIGINGEN Op voorhand zien we, behalve eerder genoemde mogelijke vertragingen m.b.t. de bouw en met name levering van materialen, geen oorzaken die tot vertraging dan wel wijzigingen zouden kunnen leiden. Waar mogelijk houden we daar rekening mee door in de planning (2.4) enige marge aan te houden. Mocht dit onvoldoende blijken, dan zullen we onze financiers daar tijdig via de gebruikelijk weg van op de hoogte stellen en de aanpassingen kortsluiten. 25

Impressie van de podcast pagina van de nieuwe Noordwester

26

Impressie van de entree hall.

Impressie van de entree hall.

27

H3. Risicoanalyse

28

3. RISICOANALYSE Risico

Beheersing

afbrokkelen steun

Blijvend op hoogte houden van planvorming en voortgang zodat mogelijke bezwaren tijdig getackeld kunnen worden.

Het plan sluit aan bij het toeristische beleid van gemeente Vlieland en provincie die meer inzetten op natuur- en cultuurtoerisme, spreiding van bezoekersstromen en seizoensverlenging. Ook om de leefbaarheid in stand te houden.

n.v.t

n.v.t

Staatsbosbeheer ziet de informatie en educatie in de vernieuwde Noordwester als onderdeel van bezoekersinformatie die bijdraagt aan sturing van bezoekersstromen en passend gedrag in de natuur

n.v.t

n.v.t

Juist in tijden waar toerisme onder druk staat door corona en er veel aandacht is voor gezondheid en welzijn, is het belang van buitenactiviteiten groot. De Noordwester draagt daaraan bij met een uitgebreid excursieprogramma, het jaar rond.

bemensing excursies

tijdige werving excursieleiders/ vrijwilligers

De ontwikkeling en doorvertaling van het inhoudelijke concept is in handen van creatief bureau Triomf uit Utrecht dat werkt op het snijvlak van ruimtelijke vormgeving en marketing. Zij verzorgden ook het bidbook van De Noordwester en tekenen voor het projectmanagement qua interieur, inrichting en techniek. O.a. actief en betrokken bij Into Great Wide Open, Vredenburg Utrecht, IKEA experience center

Afstand Utrecht Vlieland

Regelmatig overleg/ afstemming met opdrachtgever/ bouwpartners; zowel fysiek als online.

Er wordt gebruik gemaakt van proven technology, zowel qua energie- en klimaatbeheersing als multimediatechnieken.

Tekort schietende kennis m.b.t. gebruik/ onderhoud

Goede afspraken leveranciers m.b.t. instructie, ondersteuning en service

Geen

n.v.t.

Voor de verbouwing (o.a. aanpassen van de gevel) zijn gebruikelijke vergunningen nodig. De verbouwing vindt vooral inpandig plaats. Alleen de nieuwe entree/glazen pui vereist een uitgebreidere procedure. De gemeenteraad heeft zich inmiddels positief uitgesproken over de plannen, zodat er geen problemen worden verwacht.

vertraging door langere vergunningprocedure

worst case planning achter de hand houden en afspraken met bouwpartners op baseren.

Verwachting is dat het exploitatietekort kan worden teruggedrongen door meer betalende bezoekers te trekken en minder kwijt te zijn aan bijvoorbeeld energiekosten.

Aantal bezoekers valt tegen.

Goede meerjarige afspraken met gemeente m.b.t. dekking eventuele exploitatietekorten

De calculaties voor (ver)bouw en inrichting zijn gebaseerd op prijspeil eind 2021.

Toename bouw- en inrichtingskosten door fluctuerende prijzen en lange levertijden materialen

Volgen en tijdig aanpassen begroting/ financieringsbehoefte.

Politiek, bestuur en maatschappij Het bidbook, waarvan dit plan de uitwerking is, is door de Gemeenteraad positief en als passend in de omgeving ontvangen. De gemeente is ook betrokken bij de planvorming en financiering, net zo goed als Staatsbosbeheer participeert in zowel deelname als financieel. Beleid en economie

Inhoud en techniek

Juridisch en wettelijk Vernieuwing vindt plaats vanuit bestaande organisatievorm/stichting De Noordwester Projectrisico’s

29

H4. Begroting en financiering

30

4.1 BEGROTING Deelproject 1.

Nieuwe entree € 105.000,Klimaatbeheersing tbv behoud collectie en bezoekersfunctie € 120.000,Energiemaatregelen (Isolatie dak, HR++ glas, vervangen buitenkozijnen) € 212.065,50

Deelproject 2.

Herinrichting/verbouw (o.a. opslag, demontage, interne aanpassingen, € 403.770,tuininrichting, vloeren)

Deelproject 3.

Conceptontwikkeling en inrichting (o.a. concept en doorvertaling in € 440.550,interieur en expositiematerialen)

Deelproject 4. € 334.375,Educatie en communicatie (o.a. educatie- en excursieprogramma, multimediaproducties, huisstijl, communicatiestrategie)

Overige kosten

Projectmanagment en accountantskosten € 55.000,Onvoorzien (7%) € 119.212,84

Totaalbegroting De Noordwester € 1.836.773,34 In de begroting is rekening gehouden met stijgende materiaalprijzen, inflatie en stijgende personeelskosten. We willen hiermee voorkomen dat door (geo)politieke en maatschappelijke ontwikkeling het project onmogelijk wordt. In de begroting is dat terug te zien in de post onvoorzien.

4.2 FINANCIERING/DEKKINGSPLAN/UITGAVENPLANNING Dekking hard Natuur- en recreatiefonds Provincie Fryslân

€ 161.000,-

€ 149.945,33

Gemeente Vlieland € 193.875,Stichting De Noordwester

€ 332.390,23

Dekking gevraagd Waddenfonds € 999.562,77,-

Totaal € 1.836.773,34

31

Bijlage 1. Bezoekersaantallen De Noordwester 1996 - 2021

32

33

769 831 605 704 1692 922 1039 1216

389 247 195 0 236 769 484 578

0 767 2162 2357 2445 2158 2156 789 1224 2075 1949 1551 1702 1513 0 1829 1298

entree optellend per maand t/m 01 t/m 02 t/m 03 t/m 04 2021 0 0 0 2020 0 296 767 2019 0 475 1175 2018 70 511 1522 2017 55 574 1380 2016 168 594 1349 2015 123 363 1155 2014 0 0 236 2013 0 241 821 2012 0 172 947 2011 0 518 1131 2010 0 440 993 2009 0 366 957 2008 0 274 942 2007 0 0 0 2006 271 592 882 2005 142 617 1013 0 767 3513 3861 4404 3191 3621 2404 2725 3853 3441 3836 3543 2904 2281 3593 2699

t/m 05

0 0 1351 1504 1959 1033 1465 1615 1501 1778 1492 2285 1841 1391 2281 1764 1401 934

Mei

0 0 987 835 1065 809 1001 553 403 1128 818 558 745 571 0 947 285 359

Entree De Noordwester jaar Januari Februari Maart April 2021 0 0 0 2020 0 296 471 2019 0 475 700 2018 70 441 1011 2017 55 519 806 2016 168 426 755 2015 123 240 792 2014 0 0 236 2013 0 241 580 2012 0 172 775 2011 0 518 613 0 440 553 2010 0 366 591 2009 0 274 668 2008 0 0 0 2007 271 321 290 2006 142 475 396 2005 0 300 522 2004 2003 0 0 47 14 0 90 2002 32 0 0 2001 45 265 0 2000 111 144 0 1999 235 307 282 1998 189 287 325 1997 246 159 387 1996 Juli

entree Zomervakantie 7 en 8 4851 4116 4349 5705 5055 4141 4808 4494 4008 4221 7300 7270 6550 7689 6499 7571 8076

Augustus September Oktober November December Totaal 1e helft 2e helft verschil ten opzichte van het jaar ervoor 2746 727 953 381 89 7977 976 7001 326 2277 858 1017 100 118 7651 1442 6209 -4555 2763 1060 1171 392 651 12206 4583 7623 -1587 4138 738 1347 414 655 13793 4934 8859 -285 3029 973 1397 438 692 14078 5523 8555 2898 2549 692 1170 357 705 11180 4115 7065 -533 2942 622 811 368 505 11713 4599 7114 1753 2778 519 1068 341 456 9960 3082 6878 -366 2133 862 848 216 510 -1543 10326 3882 6444 -3598 2620 956 1029 0 692 11869 4971 6898 -591 4403 770 1292 327 742 15467 5036 10431 3733 1086 1594 403 653 948 16058 5052 11006 3655 1119 1740 386 577 -202 15110 4738 10372 4185 749 1547 378 571 1194 15312 4378 10934 3542 1107 1610 302 893 -1726 14118 3707 10411 5264 1017 1401 334 626 -374 15844 4895 10949 4427 1183 1747 281 437 5348 16218 4494 11724 2381 820 1088 351 395 3618 10870 3086 7784 7252 1694 5558 2167 1258 660 838 468 -452 167 2455 1404 418 891 224 316 -760 7704 1996 5708 2111 2813 685 796 183 472 2548 8464 1404 7060 1305 1320 624 571 213 17 -2391 5916 1866 4050 1293 1649 944 965 274 118 -1325 8307 3064 5243 2172 1576 947 553 155 163 -1478 9632 4066 5566 4001 1617 679 964 157 363 141 11110 3329 7781 2774 2266 1093 822 284 330 0 10969 3400 7569

2105 1839 1586 1567 2026 1592 1866 1716 1875 1601 2897 3537 2895 3504 2957 2307 3649 2749

t/m 07 t/m 08 t/m 09 t/m 10 t/m 11 t/m 12 976 3081 5827 6554 7507 7888 7977 1442 3281 5558 6416 7433 7533 7651 4583 6169 8932 9992 11163 11555 12206 4934 6501 10639 11377 12724 13138 13793 5523 7549 10578 11551 12948 13386 14078 4115 5707 8256 8948 10118 10475 11180 4599 8480 9407 10029 10840 11208 11713 3082 6812 7576 8095 9163 9504 9960 3882 5757 7890 8752 9600 9816 10326 4971 6572 9192 10148 11177 11177 11869 5036 7933 12336 13106 14398 14725 15467 5052 8589 12322 13408 15002 15405 16058 4738 7633 11288 12407 14147 14533 15110 4378 7882 12067 12816 14363 14741 15312 3707 6664 10206 11313 12923 13225 14118 4895 7202 12466 13483 14884 15218 15844 4494 8143 12570 13753 15500 15781 16218

489 814 572 852 881 1551 1005 814

976 675 1070 1073 1119 924 978 678 1157 1118 1595 1216 1195 1474 1426 1302 1795 971

t/m 06

Juni

Bijlage 2. Aantal overzettingen Vlieland

34

35

36

Bijlage 3. Overzicht excursies 2017-2021

37

38

39

40

41

42

Bijlage 4. Businesscase

43

BESCHRIJVING PROJECT

( KORTE BESCHRIJVING VAN UW PROJECT NA AFLOOP VAN DE PROJECTREALISATIE.

De Noordwester nieuwe stijl laat bezoekers zien hoe divers en dynamisch het waddengebied is. En hoe bijzonder ook de (ontstaans)geschiedenis en cultuur. Tegelijkertijd besteedt ze aandacht aan de kwetsbaarheid van het gebied en voor welke opgave de Wadden komende decennia staan. Hiertoe is het onopvallende gebouw van een nieuwe, opvallende transparante entree voorzien. Het gedateerde, rommelige interieur is compleet gestript, verduurzaamd, opnieuw ingedeeld én ingericht op basis van een thematisch concept, verdeeld in vier zones. De eerste zone is verwondering. De bezoeker loopt door een museale expositie van objecten die in het Waddengebied voorkomen. Doel is het prikkelen van de zintuigen. De tweede zone (ervaring) toont een film die speciaal voor De Noordwester is gemaakt en verhaalt over de bijzonder kwaliteiten, natuur en cultuur van het Waddengebied. Vervolgens komen bezoekers in de zone verdieping waar ze uitgebreid kennis kunnen verwerven over uiteenlopende onderwerpen. Hier kunnen kinderen bijvoorbeeld in Nemo-achtige experimenten met de natuurlijke elementen. Een ander verrijkt zijn/haar kennis over trekvogels, cultuur, fauna en flora en andere typische Wadden-items. Verder vindt men op de begane grond de zone ontmoeting waar bezoekers terecht kunnen voor thee, koffie en een kleine versnapering en even gezellig kunnen zitten.

Al dan niet in afwachting van een van de talrijke excursies die vanuit De Noordwester worden georganiseerd en ondernomen. Tot slot is daar de nieuw ingerichte tuin waar het goed toeven is en kleine bijeenkomsten kunnen worden georganiseerd. Een bezoek aan De Noordwester is goed voor een klein dagdeel verkenning, vermaak en ontmoeting. Aan de balie kan men tevens terecht voor souvenirs, boeken en tickets van een van de vele excursies op het eiland en het wad.

44

SWOT-ANALYSE

Intern

Sterkte •

Huiselijke uitstraling

•

Mindere/slechte staat van onderhoud

•

Bijzonderheden: walvisskelet, jutterspullen

•

Gedateerde uitstraling gebouw en interieur

•

Uitgebreid excursieprogramma

•

Slecht geïsoleerd

•

Ligging in het dorp

•

Hokkerig en onoverzichtelijk

•

Draagvlak bevolking

•

Geen verbinding met Wad

•

Gemotiveerd bestuur

•

Rommelige, onoverzichtelijk inrichting

•

Inzet van vele vrijwilligers

•

Slecht zichtbare/weinig opvallend entree

•

Samenwerking met Staatsbosbeheer

•

Nauwelijks ruimte voor en matige kwaliteit

•

Beschikbaarheid natuur, cultuur om de hoek

van wisselende exposities; geen aanleiding

•

Een van weinige slechtweer- voorzieningen

herhalingsbezoek

•

Extern

Zwakte

op het eiland

•

Weinig beleving in tentoongestelde

Verkoop souvenirs, boeken en tickets voor

•

Verouderde/gedateerde website

excursies

•

Beperkte slagkracht promotie/marketing

•

Dalende lijn in bezoekersaantallen

•

Jaarlijks expoitatietekort

•

Bedreigt met sluiting

Kansen •

Bedreigingen

Waddenzee Werelderfgoed meenemen in

•

Toerisme conjunctuurgevoelig

presentaties (kernkwaliteiten)

•

Voorzien in (voldoende) geschoold

•

Belevingscentra in trek

•

Minder thema’s, meer verdieping/uitdaging/

personeel •

afwisseling •

doelgroepen

Bezoerksaantallen Vlieland al jaren in

•

stijgende lijn •

•

bezoekers (leefstijlen) Toename toerisme NL richting 2030

•

(5% jaarlijks)

•

Weinig interessante

modernisering exposities •

•

Natuur- en cultuurtoerisme speerpunten provinciaal beleid

•

Natuur- en cultuurtoerisme groeimarkt

•

Inspelen op wens tot seizoen- en verblijfsverlenging op eiland

•

Inspelen op snel veranderende wereld/ technieken en wensen van bezoekers

voor jongeren. Consument wil beleving en interactie

Voldoende beschikbare middelen genereren voor vernieuwing collectie en

slechtweervoorzieningen op Vlieland, m.n. •

Zonder upgrading/modernisering geen toekomstperspectief

Aanbod (meer) aanpassen aan profiel

•

Voldoende aansluiting vinden bij

Samenwerking partners (SBB, VVV, IGWO, TPF)

45

MARKT Met de vernieuwing verwacht De Noordwester niet alleen het exploitatietekort van de afgelopen jaren te dichten, maar vooral ook een impuls te geven aan het natuur- en cultuurtoerisme en de seizoensverlenging waar zowel de gemeente als de provincie - in samenwerking met Visit Wadden - op inzetten. Met het vernieuwde aanbod is het centrum aantrekkelijk voor een divers publiek, van jong tot oud en voor degenen die oppervlakkig en snel kennis over de eilander cultuur en Waddennatuur tot zich willen nemen tot degenen die op zoek zijn naar beleving en verdieping. Het genoemde aantal te verwachten bezoekers van rond de 20.000 is gebaseerd op het haalbare aantal van 10% van het totaal aantal eilandbezoekers jaarlijks. Haalbaar omdat dit percentage ook in de jaren voor het verval intrad werd gehaald. Bovendien is het bezoekerscentrum nieuwe stijl meer dan ooit interessant voor een herhalingsbezoek en voor de groeiende stroom van natuur- en cultuurliefhebbers waar Vlieland en Visit Wadden zich op richten. Publiek ook dat het eiland het afgelopen decennium meer dan ooit heeft weten te vinden. Mede doordat er fors is geïnvesteerd in de kwaliteit van logiesaccommodaties, verduurzaming en onder dit publiek met enthousiasme begroete evenementen als The Great Wide Open en Vlielander Filmdagen. Bovendien trekt het eiland overwegend een publiek dat iets (meer) te besteden heeft.

De Nora’s en Paul’s onder ons; persona’s van het NBTC die gaan voor natuur, cultuur, rust, ontdekking, vermaak, luxe en vaak meerdere, kortere vakanties per jaar. De natuur- en cultuurtoeristen behoren overwegend tot deze persona’s. Samengevat zijn de verwachtingen omtrent de bezoekersaantallen en omzet o.a. gebaseerd op: • • • • • • • • •

De diversiteit van het aanbod van De Noordwester nieuwe stijl De bezoekersaantallen in het verleden, in verhouding tot het totaal aantal eiland bezoekers Aanbod gericht op breed publiek, van jong tot oud en van vluchtige bezoekers tot degenen die het naadje van de kous willen weten De verwachting dat het eiland toerisme eerder zal toe- dan afnemen Het zeer beperkt aantal slechtweeraccommodaties op het eiland De verwachte stijging van het aantal toeristen (5% jaarlijks tot 2030, NBTC) Het relatief hoge bestedingspatroon van de natuur- en cultuurtoeristen Nieuwe marketingstrategie, huisstijl en uitstraling pand en collectie Aansluiting op de provinciaal beleid en marketing/verhaallijnen van Visit Wadden

EIGENDOM EN EXPLOITATIE Het gebouw waarin bezoekerscentrum De Noordwester is gevestigd, is eigendom van de gemeente Vlieland. De Stichting is huurder en exploitant van het bezoekerscentrum. heeft een subsidieovereenkomst met de gemeente Vlieland en werkt samen met Staatsbosbeheer. Het bestuur wordt gevormd door: Dick Visser (voorzitter) Harry van Keulen (secretaris) Sonja Vrijenhoek (penningmeester)

46

Jan Koning jr. Jan Lever Het bezoekerscentrum behoort tot de gelijknamige stichting. Onder deze stichting vallen tevens de Lokale Televisie Vlieland, een internetcafé en het Bunkermuseum Stelling 12H dat recent is vernieuwd en zich in een toenemend aantal bezoekers mag verheugen. Mogelijk worden ook de openstelling en exploitatie van de vuurtoren en de oude molen aan de stichting toegevoegd. Daarmee beheert en exploiteert De Noordwester verschillende publiekstoegankelijke ‘points of interest’ zowel qua natuurbeleving (wad, zee, flora en fauna) en landschap als qua cultuurhistorie. Ook wordt er gesproken met Museum Tromp’s Huys over (verregaande) samenwerking.

47

BEGROTING STICHTING NOORDWESTER aantal bezoekers

aantal bezoekers

aantal bezoekers

20.000

20500

21013

2024

2025

2026

Omzet winkel/huiskamer

€ 50.000

€ 51.250

€ 52.531

excursies

€ 40.000

€ 41.000

€ 42.025

entreegeleden

€ 200.000

€ 205.000

€ 210.125

Overige NW

€ 2.000

€ 2.050

€ 2.101

Entreegelden 12 H

€ 62.300

€ 63.858

€ 65.454

Totale Omzet

€ 354.300

€ 363.158

€ 372.236

Inkoopkosten

2024

2025

2026

Inkoop winkel

€ 26.500

€ 27.163

€ 27.842

Inkoop excursies

€ 11.500

€ 11.788

€ 12.082

Netto

€ 316.300

€ 324.208

€ 332.313

Kosten

2024

2025

2026

Personeelkosten

€ 125.000

€ 128.125

€ 131.328

Afschrijvingen

€ 5.000

€ 5.125

€ 5.253

Overige personeelskosten

€ 55.000

€ 56.375

€ 57.784

Huisvestingskosten NW

€ 32.000

€ 32.800

€ 33.620

Huisvesting en pacht 12 H

€ 6.000

€ 6.150

€ 6.304

Exploitatiekosten

€ 10.000

€ 10.250

€ 10.506

Verkoopkosten

€ 10.500

€ 10.763

€ 11.032

Autokosten

€ 1.000

€ 1.025

€ 1.051

Kantoorkosten

€ 7.500

€ 7.688

€ 7.880

Algemene kosten

€ 17.500

€ 17.938

€ 18.386

Investeringen 12 H

€ 10.000

€ 10.250

€ 10.506

Lening 400.000, rente 2,5%

€ 10.000

€ 10.250

€ 10.506

Aflossing 20 jaar

€ 20.000

€ 20.500

€ 21.013

Totaal kosten

€ 309.500

€ 317.238

€ 325.168

€ 6.800

€ 6.970

€ 7.144

Begroting Stichting Noordwester Omzet

Resultaat

48

Bijlage 5 Begroting en dekkingsplan

49

50

51

Sectie 1

Sectie 2

Overzicht begroting en dekkingsplan, op de volgende 3 pagina’s is er per sectie ingezoomd voor de leesbaarheid

Sectie 3

Sectie 1

52

Sectie 2

53

Sectie 3

54

Bijlage 6. MKB - verklaring

55

56

Bijlage 7. Aanvraag cofinanciering provincie

57

58

59

Bijlage 8. Staatssteun. AGVV art.53

60

61

Bijlage 9. Aanvraag Gemeente Vlieland

62

63

Bijlage 10. Uittreksel KvK / statuten

64

65

66

67

68

69

70

71