Vragen Gezonde Voedselomgeving 2024-8-6

Technische vragen Gezonde voedselomgeving Onderwerp: Gezonde voedselomgeving Indiener: Marianne Rots, D66 Datum vragen: 6 augustus 2024 Portefeuillehouder: Datum beantwoording: De Nationale Omgevingsvisie1 zegt op blz 50: Om de risico’s op overgewicht te verminderen is het van belang dat het aanbod van voedsel op verschillende plekken (bijvoorbeeld in de buurt van scholen) gezonder wordt. Zo kan de leefomgeving bijdragen aan vermindering van overgewicht, verlaging van de bloeddruk en meer mentale gezondheid. De ministerraad heeft op 9 december 2022 besluiten genomen om de voedselomgeving gezonder te maken2: Daarnaast wil het kabinet inzetten op wettelijke maatregelen in de voedselomgeving. Het kabinet wil een bevoegdheid voor gemeenten creëren waardoor ongezonde voedselaanbieders op bepaalde plekken kunnen worden geweerd. Daarnaast is het kabinet voornemens een wettelijke beperking te stellen aan marketing gericht op kinderen. In CityDeal – Voedsel op de stedelijke agenda is het al beschikbare gemeentelijk instrumentarium voor een gezonde voedselomgeving in kaart gebracht 3. Inmiddels is CityDeal Gezonde en duurzame voedselomgeving in uitvoering 4. De gemeente heeft een verantwoordelijkheid voor een veilige en gezonde voedselomgeving. Er is echter vooralsnog maar een beperkt instrumentarium beschikbaar om dit te realiseren.

D66 heeft hierover de volgende vragen: VRAAG 1 – Bestemmingsplan/omgevingsplan: regulering van de voedselomgeving via het bestemmingsplan/omgevingsplan (branchering) is alleen mogelijk op grond van ruimtelijke argumenten, b.v. verwachte overlast van verkeer, afval of geur. Bij een vaststelling van een (nieuw) bestemmingsplan of aanpassing van het omgevingsplan kan met het verdelen van functies wel een minimale afstand tussen bijvoorbeeld een school en voedselaanbieders worden gecreëerd. Daarnaast worden de toegestane functies met het bestemmingsplan/omgevingsplan vastgelegd; hiermee kan b.v. het maximum aantal aanbieders per horeca-categorie worden bepaald. Heeft de gemeente de afgelopen 10 jaar gebruik gemaakt van de mogelijkheden om via een bestemmingsplan of het omgevingsplan de voedselomgeving gezonder te maken? Zo ja, op welke manier en wat waren de ervaringen?

1

https://www.denationaleomgevingsvisie.nl/publicaties/novi-stukken+publicaties/ HandlerDownloadFiles.ashx?idnv=1760380 2 https://open.overheid.nl/documenten/ronl-d40de1e0afb701565e84a42e3a4cf59511059bdf/pdf 3 https://openresearch.amsterdam/image/2021/8/31/ city_deal_onderzoek_gemeentelijk_instrumentarium.pdf 4 https://agendastad.nl/content/uploads/2023/10/Dealtekst-City-Deal-Gezonde-en-DuurzameVoedselomgeving-nieuw10102023.pdf

Een titel toevoegen VRAAG 2 – APV/verordeningen: er zijn verschillende manieren waarop voedsel-gerelateerde activiteiten kunnen worden gereguleerd via de APV of een verordening. Hierin kunnen bepalingen worden opgenomen die een bijdrage leveren aan een gezonde voedselomgeving:  Eisen kindermarketing: Er is voorgesteld de leeftijdsgrens m.b.t. kindermarketing te verhogen en de richtlijnen uit de Schijf van Vijf te gebruiken in plaats van de voedingskundige criteria die zijn opgesteld door de industrie. Deze punten kunnen worden opgenomen in verordeningen. Zo kunnen b.v. in een subsidieverordening en de uitvoering ervan (b.v. subsidieverstrekking aan een evenement) eisen over kindermarketing worden opgenomen. 



In de APV of een standplaatsen verordening kunnen aanvullende eisen worden neergelegd, b.v. afstandscriteria rondom scholen. Daarnaast kan via een algemene maatregel worden vastgelegd dat venten onder schooltijd (of pauzetijd) in de buurt van scholen is verboden. Gunningscriteria: in het geval van schaarse vergunningen (b.v. voor standplaatsen) kunnen gunningscriteria worden opgesteld, zoals over de uitstraling (kindermarketing) en het type aanbod (koffietruck of fastfood).

Heeft de gemeente de afgelopen 10 jaar gebruik gemaakt van de mogelijkheden om via de APV, een verordening of een vergunning de voedselomgeving gezonder te maken? Zo ja, op welke manier en wat waren de ervaringen? VRAAG 3 - Subsidies: Manieren waarop met subsidie invloed uitgeoefend kan worden op het voedselaanbod: 1. Subsidievoorwaarden: Er zijn verschillende subsidies waarin voorwaarden voor gezonde voeding kunnen worden opgenomen, b.v. subsidies voor sport (m.b.t. voedselaanbod in de sportkantine), cultuur (horeca-aanbod), bewonersinitiatieven, (sport)evenementen en festivals. 2. Aanbod van gezond voedsel kan gestimuleerd worden door een extra subsidiebedrag bovenop de al bestaande subsidie of door ontmoediging van ongezonde voeding door een korting of het niet verstrekken van de subsidie. 3. Subsidies voor specifieke projecten gericht op gezonde voeding in de omgeving. Met subsidie kan de gemeente zo financiële prikkels geven om te sturen op een gezonder voedselaanbod. Dit kan indirect bijdragen aan het terugdringen van ongezond aanbod. Dit is wel duur. Subsidie kan ook gebruikt worden om voorwaarden te stellen aan het voedselaanbod (b.v. aan maatschappelijke instellingen, sportaccommodaties en evenementen). Dan brengt het geen extra kosten met zich mee.

Heeft de gemeente de afgelopen 10 jaar gebruik gemaakt van de mogelijkheden om via subsidies de voedselomgeving gezonder te maken? Zo ja, op welke manier en wat waren de ervaringen? VRAAG 4 - Inkoopbeleid: in het gemeentelijk inkoopbeleid kunnen eisen worden gesteld aan het voedselaanbod voor eigen medewerkers en voor b.v. uitvoeringsorganisaties. Heeft de gemeente de afgelopen 10 jaar gebruik gemaakt van de mogelijkheden om via het inkoopbeleid de voedselomgeving gezonder te maken? Zo ja, op welke manier en wat waren de ervaringen? VRAAG 5 - Bent u bekend met de CityDeal Gezonde en duurzame voedselomgeving? Heeft Vlaardingen overwogen aan deze CityDeal mee te doen?