Document · PDF

Toekomstvisie zwemmen in Vlaardingen (samenvatting)

Gemeenteraad 2 februari 2023, gemeente VlaardingenBij agendapunt: Toekomstvisie zwemmen in Vlaardingen2.557 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Rapport

Toekomstvisie en scenario’s zwemmen in Vlaardingen Gemeente Vlaardingen

Inleiding

1.1

Aanleiding

Voorafgaand aan het opstellen van de toekomstvisie en de uitwerking van een aantal passende zwembadscenario’s is door het Mulier Instituut al onderzoek naar de

Zwembad De Kulk in Vlaardingen is 25 jaar oud en staat aan de vooravond van aanzienlijke investeringen

met

name

vervangingsonderhoud,

het

wegwerken

van

onderhoudsachterstanden en het doorvoeren van duurzaamheidsmaatregelen. Hiervoor is in opdracht van het bestuur van Stichting Zwem- en Recreatiebad De Kulk een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) opgesteld door Bremen Bouwadviseurs uit Heerlen, voor de periode 2018-2027. De stichting is eigenaar van het zwembad en verzorgt de exploitatie. Om maatschappelijke zwemactiviteiten aan te kunnen bieden ontvangt de stichting een jaarlijkse subsidie van de gemeente Vlaardingen. Het is voor de stichting moeilijk een sluitende begroting op te stellen. Deels is dit het gevolg van de hiervoor beschreven toenemende leeftijd van De Kulk (en de gevolgen voor onderhouds- en energiekosten) maar ook de afgenomen exploitatiebijdrage van de gemeente en de gevolgen van de maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van Covid-19 hebben hun weerslag op de financiële exploitatie. De situatie is zodanig dat het stichtingsbestuur heeft aangegeven dat zij niet meer verantwoordelijk willen zijn voor de exploitatie van het zwembad als er geen principiële beslissing van de gemeenteraad komt over de toekomst van het zwemmen in Vlaardingen. Om deze reden heeft het stichtingsbestuur een aantal scenario’s opgesteld om het zwemmen in Vlaardingen in de toekomst beschikbaar te houden.

Voordat deze scenario’s nader uitgewerkt en onderzocht worden, ontwikkelt de gemeente een toekomstvisie op het zwemmen in Vlaardingen. Vervolgens kan worden beoordeeld of de scenario’s passen bij deze visie en worden bepaald wat de inhoudelijke en financiële consequenties hiervan zijn.

1.2

Onderzoek in twee fasen

De doelstelling van het onderzoek naar de toekomst van Zwembad De Kulk luidt: Inzichtelijk maken welke zwemfunctie nodig en wenselijk is in de gemeente Vlaardingen en op welke manier aan deze zwemfunctie vormgegeven kan worden. 1

Behoefte aan overdekt zwemwater in de gemeente Vlaardingen, Mulier Instituut, februari 2021.

zwemwaterbehoefte en benodigde capaciteit gedaan1. Het onderzoek is in twee fasen tot stand gekomen: Fase I: Opstellen van een visie op zwemmen in Vlaardingen. Fase II: Onderzoek welke scenario’s passen bij deze visie op zwemmen in Vlaardingen. Fase I: Toekomstvisie op zwemmen in Vlaardingen In de visie worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord: 1. Welke zwemfuncties wensen het college en de gemeenteraad voor de inwoners van Vlaardingen? Welk ambitieniveau past bij deze zwemfunctie en hoe past deze zwemfunctie bij ontwikkelingen in de regio? 2. Wat vinden de huidige gebruikers van het zwembad? 3. Wat draagt de aanwezigheid van een zwembad bij aan andere beleidskaders zoals de kadernota sport en bewegen, toekomstvisie en woonvisie? 4. Wat is een wenselijke locatie om een dergelijke voorziening neer te zetten? 5. Is het wenselijk om samen met de gemeente Schiedam invulling te geven aan de zwemfunctie? 6. Is het wenselijk om een zwemvoorziening te combineren met andere sportieve of maatschappelijke functies? 7. Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen de huidige voorziening en de gewenste voorziening. 8. Welke (financiële) rol speelt de gemeente bij de exploitatie van een zwembad in Vlaardingen.

Fase II: Scenario’s passend bij de visie op zwemmen Nadat duidelijk is geworden wat de visie van de gemeente Vlaardingen is op zwemmen in Vlaardingen wordt gekeken naar de mogelijkheden om deze visie in praktijk te brengen.

Een beknopte schriftelijke vragenlijst voor de niet-georganiseerde gebruikers van zwembad De Kulk en de inwoners van de gemeente Vlaardingen Hierbij worden de volgende scenario’s getoetst aan de visie. 1. Scenario 1: Renovatie van het huidige zwembad De Kulk.

Binnen de gemeente heeft afstemming over de voortgang en inhoud van het onderzoek

2. Scenario 2: Bouwen van een nieuw zwembad op de huidige locatie.

plaatsgevonden door middel van terugkoppeling aan de projectgroep.

3. Scenario 3: Bouwen van een nieuw zwembad op een nieuwe locatie in Vlaardingen. 4. Scenario 4: Mogelijkheid van een nieuw te ontwikkelen zwembad in samenwerking met de Gemeente Schiedam.

Fase I van het onderzoek is uitgevoerd in de periode november 2021 tot en met januari 2022. De gepresenteerde inventarisaties en behoefte van verenigingen is een momentopname.

Bij de uitwerking van de scenario’s in fase II zal op basis van de toekomstvisie gekeken worden of bovenstaande scenario’s volstaan, moeten worden aangevuld of eventueel

Fase II van het rapport (uitwerking scenario’s) heeft plaatsgevonden van april tot november

gecombineerd.

2022.

1.3

Verantwoording onderzoek

Bij het opstellen van de toekomstvisie en het ontwikkelen van een zwembadconfiguratie van verschillende bassins (in scenario’s) zijn de volgende onderzoeksmethoden toegepast: Analyse bestaande situatie en gebruik van zwembad De Kulk; Verkenning van de zwembadmarkt in Vlaardingen en de directie omgeving. Opstellen van een bij aard en omvang van het verzorgingsgebied en de specifieke gebruikswensen

passende

zwembadconfiguratie

(scenario’s)

met

daarbij

behorende ruimtebehoefte. Voor het uitvoeren van de analyses en als onderdeel daarvan het in beeld brengen van de trends en ontwikkelingen en ambities van verenigingen is input van diverse stakeholders een belangrijke factor geweest. Deze input is op de volgende wijze tot stand gekomen: Documentenstudie van relevante beleidsdocumenten en rapportages uit de gemeente Vlaardingen ten aanzien van sport in het algemeen en zwemmen in het bijzonder. Interviews met de volgende stakeholders: Zwemverenigingen die gebruik maken van zwembad De Kulk; Maatschappelijke organisaties die gebruik maken van zwembad De Kulk; Directeur en projectmanager van De Kulk; Een consultatieronde met het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Vlaardingen;

Toekomstvisie op zwemmen

Dat vertaalt zich in de eerste plaats in een tarievenbeleid dat gericht is op laagdrempeligheid, ook voor minder draagkrachtige inwoners. Tarieven liggen in lijn met

Op basis van de analyse van de huidige situatie met betrekking tot zwemmen in

tarieven van vergelijkbare zwembaden in de omgeving. Het Jeugdsportfonds kan worden

Vlaardingen en de verdieping in de relevante trends en ontwikkelingen uit de vorige

ingezet voor de meest kwetsbare groepen. Subsidiering van exploitatie en verenigingen

hoofdstukken, wordt in dit hoofdstuk een visie op de toekomst van zwemmen in Vlaardingen

zorgt ervoor dat het zwembadkaartje betaalbaar is voor alle Vlaardingers.

geformuleerd.

De zwemaccommodatie is voor iedereen toegankelijk, ook voor mensen met een beperking en andere doelgroepen, zoals senioren en inwoners met migratieachtergrond. Juist voor

Het gaat dan om een visie vanuit het perspectief van de gemeente Vlaardingen. De visie

deze groep kan zwemmen een heel geschikte vorm van lichaamsbeweging zijn. Daarom is

moet verwoorden wat voor de gemeente belangrijke uitgangspunten zijn wanneer het gaat

het zwembad optimaal toegankelijk en voorzien van eventueel benodigde hulpmiddelen.

over de toekomst van het zwemmen in Vlaardingen, in de volle breedte. Dat is dus meer dan een visie op de toekomst van een zwembad (voorziening), de rol van exploitant en

Iedereen zwemvaardig

verenigingen (organisatie), of de hoogte van een gemeentelijke bijdrage (financiën).

In een waterrijke omgeving is het belangrijk dat iedereen zwemvaardig is. Er is daarom sprake van een ruim en divers aanbod op het gebied van leszwemmen, waarbij gebruik

2.1

Ambitie zwemmen in Vlaardingen

Het fundament voor de gemeentelijke visie op zwemmen wordt omschreven in onderstaande ambitie: Ambitie Zwemmen heeft voor de gemeente Vlaardingen maatschappelijke meerwaarde. Allereerst omdat het voor veel inwoners een prettige vorm van actieve lichaamsbeweging is en een activiteit waar Vlaardingers plezier aan beleven. Ook draagt zwemmen bij aan het bereiken van andere maatschappelijke doelen die belangrijk zijn in het beleid van de gemeente Vlaardingen. Die doelen bevinden zich met name op het gebied van gezondheid en vitaliteit, veiligheid en sociale samenhang. Actieve verenigingen en aanbod voor specifieke doelgroepen zijn daarin van grote meerwaarde.

kan worden gemaakt van voldoende en geschikt zwemwater. Doordat er verschillende aanbieders zijn van leszwemmen, is er sprake van gedifferentieerd aanbod. Het handhaven van die diversiteit is belangrijk, maar tegelijkertijd moet er ook aandacht zijn voor borging van de kwaliteit en continuïteit in het aanbod. Het schoolzwemmen wordt gekoesterd, omdat ook hiermee een grote bijdrage kan worden geleverd aan de zwemvaardigheid. Juist ook voor die kinderen waarvoor het regulier leszwemmen minder toegankelijk is. Daarnaast wordt het schoolzwemmen ingezet als “natte gymles” wat bijdraagt aan een brede motorische ontwikkeling in het bewegingsonderwijs. Om de aangeleerde zwemvaardigheid te behouden, is het belangrijk dat het zwembad met name voor jonge kinderen (en hun ouders) aantrekkelijk is om ook recreatief te gebruiken. Focus op de basis

2.2

Visie zwemmen in Vlaardingen

Breedtesport heeft de prioriteit voor de gemeente Vlaardingen. Talenten en topsporters

Vanuit deze ambitie formuleren wij de gemeentelijke toekomstvisie op zwemmen in

vinden elders hun weg. Wel is er aandacht voor talentherkenning en doorgeleiding door

Vlaardingen met behulp van de volgende bouwstenen:

kwalitatief goed kader. De configuratie van het zwembad is gericht op het goed kunnen accommoderen van de breedtesport.

Toegankelijk aanbod Zwemmen moet toegankelijk zijn voor alle inwoners; er mag geen sprake zijn van letterlijke of figuurlijke drempels die mensen weerhouden.

Passend bij Vlaardingen

kwaliteit van het personeel en het hanteren van diverse protocollen en keurmerken spelen

De huidige en verwachte behoefte aan zwemwater voor een gemeente met 80.000

hierin een belangrijke rol. Toezicht en handhaving moeten op een goede manier worden

inwoners rechtvaardigt een volwaardig zwembad, waarvan de hoofdfunctie bestaat uit

ingevuld.

instructiezwemmen, verenigingsgebruik en doelgroepenactiviteiten (maatschappelijke functie). Een vraaggerichte invulling van de zwemvoorziening betekent dat de bassins

Vanuit deze visie op de toekomst van zwemmen in Vlaardingen zal in het vervolg van dit

primair daar- voor geschikt moeten zijn. Een recreatieve invulling heeft voor de gemeente

rapport

minder prioriteit. Gemeentelijke middelen worden alleen gebruikt voor maatschappelijke

zwemvoorziening in Vlaardingen en mogelijke scenario’s om daarin te voorzien.

activiteiten,

overige

recreatieve

activiteiten

als

pretzwemmen

zijn

minimaal

kostendekkend. Passend in de omgeving We houden rekening met de zwembaden in de omgeving en ontwikkelingen daarin. Dit betekent vooral dat er kansen zijn om configuratie en programmering van de baden goed op elkaar af te stemmen. Het is belangrijk dat basisvoorzieningen, als een zwembad, goed bereikbaar zijn en blijven, met name voor de inwoners die deze het hardst nodig hebben. Gemeente aan het roer Vanwege de grote maatschappelijke waarde van een zwembad, is het belangrijk dat de gemeente invloed en grip heeft op het functioneren ervan. Dat wil echter niet zeggen dat eigendom en/ of exploitatie een gemeentelijke verantwoordelijkheid moeten zijn. Samenwerken met een externe partij, vanuit een goed opdrachtgever- en opdrachtnemerschap, is ook een mogelijkheid. Belangrijke randvoorwaarden zijn dan wel dat het maatschappelijk perspectief centraal staat en er sprake is van samenwerkingsbereidheid en transparantie. De samenwerking moet gericht zijn op een gezonde, toekomstbestendige en stabiele exploitatie. Dit is ook in het belang van de gebruikers. Het maatschappelijk belang voor de gemeente zal dan ook tot uiting moeten komen in een exploitatiebijdrage die passend is bij de gestelde doelen en een structureel gezonde exploitatie mogelijk maakt.

Prettig en veilig De fysieke en sociale veiligheid moeten optimaal worden geborgd, zodat zwemmen prettig en veilig is voor iedere bezoeker. Inclusiviteit is een belangrijk speerpunt voor de gemeente Vlaardingen en ook het zwembad moet voor iedere bezoeker een fijne en veilige plek zijn om te verblijven. Inrichting van het zwembad, aandacht voor hygiëne en schoonmaak,

een

uitwerking

worden

gegeven

van

een basisconfiguratie

voor

een

Afwegingskader en advies

3.1

Afwegingskader

In de voorgaande hoofdstukken is een inhoudelijke en financiële uitwerking van de verschillende scenario’s gegeven. Om te kunnen komen tot een goede vergelijking tussen de scenario’s, zetten we in onderstaande matrix de belangrijkste aspecten nog eens op een rij (het eventueel realiseren van een buitenbad is hierin niet meegenomen; dit is een afweging die bij elk scenario mogelijk is): Scenario

Renovatie basis

Renovatie variant 1 (uitbreiding wedstrijdbad)

Renovatie variant 2a (re- Renovatie variant 2b (re- Nieuwbouw creatiebad herbestemcreatiebad verwijderen) men)

Aansluiting visie

Onvolledig: wedstrijdbad en recreatiebad niet conform

Onvolledig: recreatiebad niet conform

Onvolledig: wedstrijdbad niet conform

Volledig

Indeling/Functionaliteit12

Suboptimaal: bestaande lay-out

Optimaal, naar nieuwste inzichten ontworpen

Duurzaamheid

•

• •

Geen volledige sloop (hergebruik) Geen optimale duurzaamheidsmaatregelen (wel BENG) Nieuwbouw over 25 jaar

• •

Geen volledige sloop (hergebruik) Geen optimale duurzaamheidsmaatregelen (wel BENG) Nieuwbouw over 25 jaar

• •

Geen volledige sloop (hergebruik) Geen optimale duurzaamheidsmaatregelen (wel BENG) Nieuwbouw over 25 jaar

• •

Geen volledige sloop (hergebruik) Geen optimale duurzaamheidsmaatregelen (wel BENG) Nieuwbouw over 25 jaar

Sloop Optimale duurzaamheidsmaatregelen

Toekomstperspectief

25 jaar

40 jaar

Tijdelijke impact

6 maanden sluiting: Oplopen wachtlijst leszwemmen en geen zwemwater beschikbaar voor verenigingen, doelgroepen en recreanten binnen de gemeente

•

Bezoekers

170.000

178.000

120.000

173.000

Investering

€ 11.900.000

€ 15.500.000

€ 11.200.000

€ 11.900.000

€ 20.150.000

Jaarlast

€ 1.008.750

€ 1.281.675

€ 998.350

€ 1.287.775

•

Huidige locatie: beperkingen parkeren + buitenterrein (of 2 jaar sluiten indien op huidige footprint) Elders: optimale aansluiting van oud naar nieuw

Hiermee wordt bedoeld de indeling/routing van het gebouw, de manier waarop de logistiek en combinaties van voorzieningen voor bezoekers en medewerkers zijn vormgegeven.

3.2

Advies

Bovenstaand afwegingskader geeft inhoudelijk een duidelijke richting. Om de visie op zwemmen volwaardig gestalte te geven is nieuwbouw wat ons betreft het optimale scenario: •

Er kan een modern, optimaal zwembad worden gerealiseerd dat qua functionaliteit, indeling en routing helemaal aansluit bij de visie en de huidige inzichten over zwembadgebruik;

•

Qua duurzaamheid kunnen aanzienlijk betere resultaten worden behaald dan bij renovatie;

•

Er kan worden uitgegaan van een levensduur van zeker 40 jaar, terwijl bij renovatie de levensduur maximaal 25 jaar is.

Maar het belangrijkste argument voor het nieuwbouwscenario is het feit dat de tijdelijke impact door sluiting van het zwembad tot een minimum kan worden beperkt, terwijl er bij alle andere (renovatie)scenario’s sprake is van langdurige sluiting van het zwembad, met alle maatschappelijke gevolgen van dien. Sluiting van het zwembad gedurende een half jaar betekent immers: •

Geen leszwemmen en dus een onderbreking voor reeds gestarte kinderen en langere wachtlijsten voor kinderen die worden aangemeld;

•

Geen aanbod (en in de omgeving ook nauwelijks alternatieven met voldoende capaciteit) voor alle overige reguliere bezoekers (verenigingen, doelgroepen, banenzwemmers, recreatieve bezoekers, gezinnen, etc.). Het is bovendien de vraag of deze bezoekers na een periode van sluiting allemaal weer de weg terug weten te vinden naar het gerenoveerde zwembad.

Een belangrijke nuancering is natuurlijk wel de financiële haalbaarheid, waar wij geen uitspraak over kunnen doen. Nieuwbouw leidt tot een hogere jaarlast (ongeacht de manier waarop eigendom en exploitatie worden georganiseerd) dan de renovatiescenario’s. Daar staat overigens tegenover dat er bij nieuwbouw ook meer ontwikkelmogelijkheden zijn die een deel van de investerings- of exploitatielasten kunnen compenseren. Buitenbad Ten aanzien van het al dan niet toevoegen van een buitenbad is het lastiger om een advies uit te brengen. Aan de ene kant voorziet het in een veel gehoorde “behoefte”, voegt het iets toe aan de aantrekkelijkheid van een zwembad en lost het problemen met natuurlijk zwemwater op. Aan de andere kant brengt het een extra jaarlast met zich mee, waarvan nut en noodzaak maar op enkele momenten in het jaar zichtbaar zijn.

‘Synergie tussen expertises’

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12336769/1