Startnotitie transformatie sociaal domein

Startnotitie transformatie sociaal domein

Inleiding In 2015 is de Jeugdzorg gedecentraliseerd en zijn de Participatiewet en de WMO 2015 ingevoerd. Sindsdien is de gemeente wettelijk verplicht om inwoners die dit nodig hebben zorg en ondersteuning te bieden. Voorheen waren dit gedeeltelijk taken van de Rijksoverheid. Deze nieuwe taken zijn toegevoegd aan de bestaande gemeentelijke verantwoordelijkheid voor preventie, welzijn en publieke gezondheid. De Rijksoverheid had met het overdragen van deze taken het doel om te zorgen voor een kwalitatief beter aanbod en de verwachting dat door vroegsignalering en preventie een deel van de toenemende vraag naar ondersteuning voorkomen kon worden. De feitelijke overdracht van de taken in 2015 is in de gemeente goed gegaan en de gemeente Vlaardingen heeft hier de afgelopen jaren belangrijke stappen in gezet. Net als andere gemeenten hebben we de trend van de alsmaar stijgende zorgvraag niet kunnen keren. Transformatie Sociaal Domein De transformatie van het Sociaal Domein (TSD) is een proces dat we de komende jaren samen met onze partners binnen (en soms buiten) het sociaal domein wordt doorlopen. De uitgangspunten bij deze transformatie zijn en blijven: • Iedereen die hulp nodig heeft, moet deze tijdig kunnen krijgen. • De geleverde zorg is van goede kwaliteit. • Er is ruimte voor maatwerk. • Inzet van effectief bewezen en goed onderbouwde aanpakken.

• Data gestuurd en informatie gedreven werken. De transformatie van het Sociaal Domein is een proces wat enkele jaren in beslag neemt en waarbij wordt gestart met het opstellen van een visiedocument, hierbij worden onze stakeholders betrokken. Deze visie wordt vormgegeven binnen een aantal kaders die aan uw gemeenteraad ter vaststelling wordt aangeboden en die vervolgens leidt tot een uitvoeringsplan. Achtergrond Het programma TSD vormt onderdeel van TSD het coalitieakkoord 2022-2026. Het programma TSD heeft raakvlakken met een aantal lopende projecten en programma’s, zoals: • MVS-jeugdmodel. • Project Wonen & Zorg. • Het Vlaardingse preventie-akkoord. • Programma Verbinding in de Stad (tegengaan eenzaamheid onder ouderen). • Bestaande samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke regelingen, zoals ROGplus en Stroomopwaarts en Mevis. • De stadsprogramma’s Zorgzaam Vlaardingen, Veilig Vlaardingen en de Nieuwe Westwijk. Daarnaast is een aantal door uw gemeenteraad vastgestelde beleidsdocumenten, leidend, zoals de inwoner voorop, de onderwijsvisie en de nota sporten & bewegen. De op te stellen visie voor de transformatie van het Sociaal Domein houdt rekening met de ontwikkelingen binnen deze projecten en programma’s en de beleidsdocumenten, maar het kan zelf ook zorgen voor nieuwe kaders.

Voorgestelde kaders Om de visie vorm te geven, wordt voorgesteld om met acht kaders te werken. 1. We willen meer inzetten op preventie en lichte, laagdrempelige ondersteuning. We willen dat mensen minder (snel) een beroep hoeven te doen op zorg & ondersteuning. Door er vroeg bij te zijn kan in veel gevallen volstaan worden met lichtere ondersteuning en/of collectief aanbod. Samen met onze partners zorgen we ervoor dat het aanbod in het voorveld aansluit op de (maatschappelijke) vraag. Door een passend aanbod aan collectieve, algemeen toegankelijke voorzieningen is de kans dat problemen groter worden geringer en wordt het beroep op individuele voorzieningen i.h.k.v. de Wmo en de Jeugdwet gedeeltelijk

voorkomen. Bij het creëren van dit collectieve, vraaggericht aanbod wordt zoveel mogelijk uitgegaan van het principe ‘oud voor nieuw’ (budgettair neutraal). Dit vereist het stellen van prioriteiten en maken van keuzes. De meest kwetsbare groepen krijgen hierbij prioriteit. Er komt ook meer aandacht voor mantelzorgers. 2. We investeren in vroegsignalering Wanneer zorg of ondersteuning nodig is, willen we dat deze zo snel mogelijk wordt ingezet. We willen dat risico’s in een zo vroeg mogelijk stadium gesignaleerd worden; we gaan dan ook extra inzetten op vroegsignalering. 3. We zetten in op normalisering We willen normaliseren met als doel daarmee overdiagnostisering en overproblematisering te voorkomen. Uit recent onderzoek is bijvoorbeeld naar voren gekomen dat bij een kwart van de personen die op een wachtlijst voor GGZ-zorg stond, lichter aanbod, dat veel sneller kon aanvangen, meer passend was. Dit vraagstuk zal meer aandacht krijgen in het kader van het programma TSD. 4. De mens staat centraal We willen dat de kwaliteit van de ondersteuning voor inwoners verbetert, waarbij als principe geldt dat de mens, en niet het systeem, centraal staat, dat het aanbod vraaggericht is en dat maatwerk wordt geleverd. Dit vraag o.m. om een integrale benadering en soms onorthodoxe aanpakken zoals de doorbraakmethode.

We willen dat alle Vlaardingers zich onderdeel voelen van de samenleving en dat door het bevorderen van gelijke kansen een bijdrage wordt geleverd aan het tegengaan van de tweedeling in de maatschappij. 5. De effectiviteit en efficiëntie van de inzet in het sociaal domein worden verbeterd Dit doen we door: a. Te werken met effectief bewezen en goed onderbouwde aanpakken. Deze ontwikkelen wij deels binnen ons programma (pilots), maar we gaan ook meer gebruik maken van ervaringen en inzichten die elders zijn opgedaan; b. Door data- en informatiegestuurd te werken. Via een continu proces van leren & ontwikkelen komen we stapsgewijs steeds meer bij onze doelen; 6. De toegankelijkheid van de voorzieningen op het gebied van preventie, welzijn en zorg verbetert Dit doen we door het organiseren van een integrale toegang en door een buurtgerichte aanpak met een op de buurt afgestemd aanbod dat dichtbij aangeboden wordt. De aandachtsgebieden hebben hierbij prioriteit. 7. We investeren in versterking van de samenkracht in Vlaardingen We willen de sociale cohesie in de meest kwetsbare wijken versterken en de vrijwillige inzet vergroten. Buurtbewoners moeten meer ruimte krijgen om zelf bij te dragen aan versterking van de samenkracht in de buurt. We zetten daarvoor (een aanpak zoals) Right to Challenge in.

Samen met onze partners en ervaringsdeskundigen zullen we concretiseren wat nodig is voor meer onderlinge zorgzaamheid en voor het versterken van de sociale cohesie. 8. We werken nauw samen met onze partners en vergroten de betrokkenheid van inwoners en ervaringsdeskundigen De aanpak van complexe vraagstukken vraagt om een coöperatieve en responsieve houding van de gemeente. De inbreng van ervaringsdeskundigen, van inwoners en vrijwilligers en van onze professionele partners is een belangrijke factor om vernieuwend te kunnen werken.