Samenvatting EPP

Bijlage: Samenvatting Eindproduct Participatietraject Luchthavenbesluit RTHA (EPP) 1. Inleiding Op 23 juni 2022 was de gemeenteraad per raadsmemo geïnformeerd over het Voorlopig Pakket participatietraject Luchthavenbesluit RTHA (VPP). Het college had daarbij de aandachts- en uitwerkingspunten op het VPP benoemd om zodoende inbreng te hebben op het eindproduct. Het eindproduct van het participatietraject Luchthavenbesluit RTHA (EPP) is nu gereed, waarmee het participatietraject is beëindigd. Deze samenvatting informeert over het EPP aan de hand van de in gebrachte belangen van de gemeente. Aanleiding participatieproces Rotterdam The Hague Airport (RTHA) heeft ervoor gekozen om de uitgangspunten en andere afspraken voor de aanvraag van een nieuw Luchthavenbesluit (Lhb) in samenwerking met haar omgeving op te stellen via een participatietraject. Doel van het participatietraject was om te komen tot een zogenoemd ‘voorkeursscenario’ voor het nieuwe Luchthavenbesluit met draagvlak onder de belanghebbenden in de regio. Status EPP Aangezien er niet op alle punten overeenstemming kon worden bereikt is er een eindproduct opgesteld waarin de diverse voorstellen zijn samengebracht. Op dit eindproduct (EPP) kunnen participanten een reflectie geven aan RTHA.

Het dient gelezen te worden als een advies aan RTHA met als doel dat RTHA het EPP kan gebruiken als leidraad bij de in te dienen aanvraag van een nieuw Luchthavenbesluit. Documentatie Het EPP is onderdeel van een bredere set aan documenten. Het EPP zelf is geschreven voor en door participanten. Daarnaast is er door de onafhankelijke procesbegeleiding een chronologisch verslag gemaakt van het traject. Adecs AirInfra heeft in een technische analyse een beeld geschetst van het EPP en de daarin opgenomen maatregelen. Tenslotte kunnen de participanten een individuele reflectie op het EPP beschikbaar stellen. Het EPP zelf zal door de ingebrachte reflecties niet (meer) worden gewijzigd. Belangen gemeente Vlaardingen In de bijlage ‘Belangen gemeente Vlaardingen’ staan de ingebrachte belangen van Vlaardingen in. De ingebrachte belangen zijn: 1. Minder hinder voor omwonenden, met name met betrekking tot geluid en luchtkwaliteit en het beperken van het aantal gehinderde 2. Verbeteren kwaliteit leefomgeving, met name met betrekking tot geluid en luchtkwaliteit 3. Geen beperkingen woningbouwopgave (realisatie woningen/hoogbouw) 4. Geen uitbreiding geluidscontouren RTHA 5. Regionaal draagvlak voor het te nemen besluit Belang punt 1. en 2. De nadere inzet van de belangen van Vlaardingen ten aanzien van belangen 1. en 2. waren: a. Beperking hinder dagranden b.

Begrenzing vliegtuigbewegingen randen van de dag, aantal en tijdvak nader te bepalen c. Minimaal halvering aantal vertragingen (in de nacht) d. Beperking aantal gehinderde e. Streven verdere beperking openingstijden

1

f. g. h. i.

Beperken positievluchten Extra handhavingspunten Beperking emissies Toekomstige innovatieve- en technische ontwikkelingen in Lhb

Resultaat EPP bij belang punt 1. en 2. Zoals uit het EPP blijkt zijn er ten aanzien van al deze bovengenoemde belangen voorstellen in het EPP opgenomen om aan deze belangen tegemoet te komen. Dit varieert van het bevriezen van het aantal slots1 (10) voor groothandelsverkeer in de randen van de dag (07.00 – 08.30 uur en 21.0023.00 uur), minimaal halvering van het aantal vertragingen groothandelsverkeer (tussen 23.00 – 01.00 uur) t.o.v. gebruiksjaar 2019, in de ochtend alleen startend verkeer en in de avond alleen landend verkeer, vlootvernieuwing eerst in de dagranden, mogelijke extra vluchten alleen tussen 09.00-21.00 uur, positievluchten vanaf 06.30 uur, een berekende reductie van het aantal ernstig gehinderde in het 48 Lden en 56 Lden gebied, extra handhavingspunten en het beperken van emissies. Anderzijds zien wij nog een aantal mogelijkheden voor verbetering/aanvulling van de voorstellen voor de Luchthavenbesluit. Voor het verder beperken van de openingstijden bleek tijdens het participatietraject onvoldoende draagvlak te zijn. Tegelijkertijd is het missen van een moment van rust onder omwonenden een punt van zorg en ergernis. Vooral in de vroege ochtend en de avond gaat er geen dag zonder vliegverkeer voorbij. Daarom pleiten wij op zondagen voor een openingstijd vanaf 8:00 uur in plaats van 7:00 uur.

Tevens hebben wij geconstateerd dat er een discrepantie zit tussen het bevriezen van de slots tot 09.30 uur en de mogelijke extra vluchten tussen 09.00 – 21.00 uur. Wij pleiten ervoor om het aantal slots tussen 09.30 – 09.00 uur ten opzichte van gebruiksjaar 2019 niet te laten toenemen (te bevriezen). De mogelijkheden tot opname van innovatieve- en technische ontwikkelingen in het Luchthavenbesluit moet nog worden uitgewerkt. Hoe dit (juridisch) te realiseren is aan het bevoegd gezag. Wij vragen hier wel nadrukkelijk aandacht voor zodat deze ontwikkelingen ook op RTHA toepasbaar zullen zijn. Wij onderschrijven dat voor spoedeisend verkeer geen beperkingen in de nacht worden opgelegd, vanwege het maatschappelijke belang en de operationele inzetbaarheid. Belang punt 3. en 4. De nadere inzet van de belangen van Vlaardingen ten aanzien van belangen 3. en 4. waren: a. Twee gebruiksruimtes: één voor spoedeisend verkeer en politietaken en één voor Overig verkeer (waaronder groothandelsverkeer) b. Huidige geluidscontour (56 Lden contour) mag niet groeien om overlast bij onze inwoners te voorkomen. c. Voor het nieuwe Luchthavenbesluit moet het uitgangspunt zijn dat de woningbouwplannen die nu in ontwikkeling zijn, doorgang kunnen vinden. d.

Conform de Luchtvaartnota neemt na splitsing van de gebruiksruimte en het implementeren van overige maatregelen in het Luchthavenbesluit, de som van de twee nieuwe gebruiksruimten niet toe ten opzichte van het gebruiksjaar 2019 en leidt de splitsing niet tot meer berekende hinder.

1

Slots: Periode waarbinnen een vliegtuig mag opstijgen of landen op een luchthaven 2

Resultaat EPP bij punt 3. en 4. In het EPP worden twee gebruiksruimtes voorgesteld. De splitsing en het implementeren van overige maatregelen leidt er niet toe dat de som van de twee nieuwe gebruiksruimten ten opzichte van het gebruiksjaar 2019 toeneemt, noch neemt de berekende hinder toe. Op de door Adecs Infra opgestelde berekeningen (figuren 1 en 2 op pag. 15 van het EPP) ziet is dit in beeld. Wel wijzigen de vorm en grootte van de nieuwe geluidcontouren ten aanzien van die in de omzettingsregeling. In het Luchthavenbesluit zal de 56 Lden contour niet over Vlaardingen liggen, waardoor de geluidscontour de woningbouwplannen en de leefbaarheid van de stad niet zal belemmeren. Wel ligt Vlaardingen wel binnen de 48 Lden contour, die onder het EPP minder ver over Vlaardingen heen gaat liggen. Bij het ingaan van de toekomstige Omgevingswet heeft dit gevolgen, omdat er rekening moeten houden met cumulatie van geluid (weg, industrie, rail en luchtvaart), waardoor geluid een nog grotere rol gaat spelen bij het goed motiveren van ruimtelijke onderbouwing. Wel is er nog een voorbehoud. De uiteindelijke geluidscontouren worden bepaald door het bevoegd gezag en opgenomen in het luchthavenbesluit. Deze kunnen nog verschillen van de door Adecs Infra opgestelde analyseberekeningen. In het luchthavenbesluit wordt de geluidscontour van het zichtjaar 2035 op genomen.

De grenswaarden op de handhavingspunten moeten echter stapsgewijs worden teruggebracht richting zichtjaar 2035 en hoe te komen tot de juridische uitvoering van deze maatregel wordt nog onderzocht door het ministerie van IenW. Wij benadrukken wel dat deze stapsgewijze beperking vanaf de inwerkingtreding van het luchthavenbesluit moet aanvangen. De luchtvaartsector is er immers nu reeds van deze maatregel op de hoogte en kan hier nu reeds op inspelen. Voor wat betreft de beperkingengebieden in verband met de vliegveiligheid wordt verzocht aan bevoegd gezag om afwijkingen van (bouw)hoogtebeperkingen toe te staan op basis van een positief aeronautisch onderzoek conform advies ICAO (landelijke ontwikkelingen). Belang punt 5. en resultaat EPP bij punt 5. Participanten hebben gedurende het traject de ambitie gehad om toe te werken naar een toekomstscenario voor RTHA dat rekening diende te houden met de belangen van alle participanten. Dat was een complex en intensief proces: enerzijds waren er meerdere gemeenschappelijke belangen, maar anderzijds ook belangen die recht tegenover elkaar stonden. Op sommige onderdelen is er consensus maar niet op het totaalpakket.

Het is nu aan de initiatiefnemer, RTHA, en het ministerie van IenW en Waterstaat als bevoegd gezag, of en hoe de uitkomsten van het participatietraject worden meegenomen in de aanvraag respectievelijk het ontwerp Luchthavenbesluit. Overige aandachtspunten Tot slot verzoeken wij in onze reflectie om aandacht voor de navolgende aspecten: 1. Beperken groei van het aantal vliegbewegingen door inzet van ‘stillere en schonere’ vliegtuigen a. Aantal vliegbewegingen Het EPP geeft aan dat in het zichtjaar 2035 een berekende groei mogelijk is tot maximaal 8.7602 extra vliegtuigbewegingen in 2035. Feit is echter dat er nog onvoldoende inzicht is in de samenhang tussen het geluidsvolume, piekbelasting, de frequentie van het aantal vluchten en het aantal vluchten per uur

2

Dit is het maximale plafond. Daadwerkelijke invulling afhankelijk van overig emissiegrenswaarden. De ontwikkelruimte kan verder beperkt worden door toekomstige en nationale grenswaarden (zoals stikstof en CO2) waardoor de ontwikkelruimte uiteindelijk kleiner is dan die potentieel ontstaat wanneer alleen naar het aspect geluid wordt gekeken. 3

als het gaat om de ervaren hinder. Nader onderzoek is nodig voor het kunnen beoordelen en representatief kunnen berekenen van de ervaren hinder. Daarom vinden wij dat er terughoudendheid moet zijn voor wat betreft het aantal toe te voegen vluchten als gevolg van de inzet van ‘stillere’ vliegtuigen. Wij zien dat de inzet van stillere vliegtuigen de luchtvaartsector perspectief kan bieden doordat het groei mogelijk kan maken zonder dat de overlast toeneemt. Maar gezien alle onzekerheden over de gevolgen voor de ervaren overlast, verzoeken wij u de maximale toename van het aantal vliegbewegingen te halveren ten opzichte van de in het EPP genoemde plannen. b. Aanvangstijdstip In het EPP is nog niet uitgewerkt op welk moment de extra vluchten kunnen gaan plaatsvinden. Hoe dit juridische te vertalen moet nog door het ministerie van IenW en RTHA worden uitgewerkt. Wij verzoeken om dit moment niet op het moment van inwerkingtreding van het Luchthavenbesluit te laten ingaan, maar stapsgewijs zodat de (beperking in de) ontwikkelruimte door toekomstige en nationale grenswaarden (emissies) kan worden betrokken. c. grenswaarden emissies Het EPP geeft aan dat ondanks de groei van het aantal vliegtuigbewegingen de emissies zullen afnemen door innovatieve- en technische ontwikkelingen.

Echter ten aanzien van het beperken van emissies zijn wij van mening dat in het EPP opgenomen passage ‘het nieuwe Luchthavenbesluit moet leiden tot een reductie van emissies, mede in het licht van lopende landelijke trajecten’ te weinig duidelijkheid geeft. Wij benadrukken dat, conform de Luchtvaartnota en onze interpretatie van deze passage, groei alleen verdiend kan worden door niet alleen binnen de 56 Lden geluidscontour te blijven, maar ook door een (sterke) reductie van de emissies ten opzichte van gebruiksjaar 2019. Vlaardingen heeft eind 2021 het Schone Lucht Akkoord ondertekend. Daarmee spraken we de intentie uit om ons in te zetten om de Vlaardingse lucht aantoonbaar schoner en gezonder te maken. Wij benadrukken dat een reductie van de emissies ten opzichte van gebruiksjaar 2019 ook moet resulteren tot een gezonde en schone lucht voor Vlaardingen. 2. Onderzoek naar krimpscenario In het participatieproces is een krimpscenario wegens gebrek aan draagvlak geen onderwerp van gesprek geweest. Dit laat echter onverlet om RTHA en het ministerie van IenW als bevoegd gezag te verzoeken om in de MER-procedure alsnog een geleidelijk krimpscenario naar 2035 als extra scenario te (laten) onderzoeken. 3. Minder routeafwijkingen voor minder hinder Een belangrijke bron van hinder zijn de van de route afwijkende vliegtuigen door interferentie van Schiphol verkeer.

Partijen in de regio vragen al langer aandacht voor de ervaren hinder en bijkomende problematiek ten gevolge van de interferentie Schipholverkeer en RTHA-verkeer. Hoewel geen onderdeel van het Luchthavenbesluit, onderschrijven wij nogmaals de sterke wens van alle participanten richting de luchtverkeersleiding en het ministerie van IenW als bevoegd gezag om de mogelijkheden tot beperken interferentie Schipholverkeer en RTHA-verkeer te laten onderzoeken, uitwerken en implementeren in luchtruimherziening. 4. Eigen rol RTHA communicatie richting omgeving Wij erkennen de noodzaak dat toekomstige bewoners/gebruikers zich goed moeten kunnen informeren over de effecten van de aanwezigheid van de luchthaven en de impact daarvan op de leefomgeving. RTHA wenst dat de overheden ervoor zorg dragen dat de hiervoor ter zake doende informatie volledig, toegankelijk en openbaar beschikbaar is voor derden op het moment dat het luchthavenbesluit van kracht wordt. Wij kunnen hier als overheid niet aan voldoen om praktische

4

redenen (privaatrechtelijke redenen) en complexe samenhang met andere geluidsbronnen. Wij stellen voor hier nader met RTHA over in gesprek te gaan. Formele procedure Luchthavenbesluit Het participatietraject gaat vooraf aan de formele procedure voor een nieuw Luchthavenbesluit. De eerste stap in de MER-procedure start met de procedure voor de Nota Reikwijdte en Detailniveau (NRD) en de aanvraag voor een nieuw Luchthavenbesluit. De mogelijkheden voor het indienen van zienswijzen in de MER procedure en de procedure voor het Luchthavenbesluit liggen wettelijk vast en staan ook na het doorlopen van het participatietraject nog open voor de gemeente Vlaardingen en de andere participanten van het participatietraject. Na (eventuele) behandeling in de Eerste en Tweede kamer en advisering door de Raad van State, stelt de minister het besluit vast. Het luchthavenbesluit is een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) op grond van artikel 8.70 Wet luchtvaart. Beroep bij de Raad van State is daarom niet mogelijk.

5