RV Vaststellen toekomstvisie zwemmen in Vlaardingen

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1922450 : 13-12-2022 : A.J. Proos

Raadsvoorstel tot vaststellen toekomstvisie Zwemmen in Vlaardingen

Vlaardingen, Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? Vaststellen van de toekomstvisie zwemmen in Vlaardingen en daarbij uit te gaan van het nieuwbouwscenario. Wat is samenvattend de kern van dit advies? Vlaardingen heeft met zwembad De Kulk een zwemvoorziening voor de hele stad. In dit zwembad komen meerdere maatschappelijke functies samen. Het zwembad kampt met een grote opgave met betrekking tot grootschalig onderhoud en het bestuur van Stichting Zwem- en Recreatiebad de Kulk heeft aangegeven dat de exploitatie van het zwembad eindig is bij gelijkblijvende omstandigheden. De gemeente heeft daarop opdracht gegeven aan adviesbureau Synarchis om een visie op zwemmen in Vlaardingen op te stellen. In februari 2022 is een eerder concept van deze visie besproken met uw gemeenteraad. Uw gemeenteraad heeft toen input geleverd op de zwemvisie en daarbij aangegeven wat uw raad van belang vindt voor een Vlaardings zwembad. Daarnaast is input opgehaald bij de betrokken verenigingen en is de input van een enquête onder inwoners verwerkt. Deze visie ligt nu voor en beschrijft dat zwemmen een maatschappelijke meerwaarde heeft voor de stad en bijdraagt aan doelen op het gebied van gezondheid, vitaliteit, veiligheid en sociale samenhang. De visie beschrijft dat zwemmen in Vlaardingen:  Toegankelijk en betaalbaar voor alle inwoners moet zijn.

 Bijdraagt aan de zwemvaardigheid van alle Vlaardingers  Zorgt voor het accommoderen van de breedtesport.  Fysiek en sociaal veilig is. Waarbij  Gemeentelijke middelen voor maatschappelijke activiteiten worden gebruikt.  Overige recreatieve activiteiten als pretzwemmen minimaal kostendekkend moeten zijn.  De gemeente invloed en grip heeft op het functioneren van het zwembad. Onderdeel van de opdracht aan Synarchis was het schetsen van een aantal toekomstscenario’s waarmee invulling gegeven kan worden aan de beschreven visie. Dit is gedaan door de visie te vertalen naar een basisconfiguratie en uit te werken in de opties nieuwbouw en renovatie. Uit het gebruikte afwegingskader komt nieuwbouw als voorkeursoptie naar voren. Uw raad wordt ook geadviseerd om deze optie als voorkeur te kiezen en om opdracht te geven om dit scenario verder uit te werken. Wat is de aanleiding voor dit advies? Voor u ligt het rapport toekomstvisie op zwemmen in Vlaardingen en de uitgebreide rapportage met de opbouw naar de visie en uitwerking van de scenario’s. Aanleiding voor deze visie is het situatie bij Stichting Zwem- en Recreatiebad de Kulk waar aanzienlijke investeringen nodig zijn in met name vervangingsonderhoud, wegwerken van onderhoudsachterstanden en doorvoeren van duurzaamheidsmaatregelen. Het bestuur van de Kulk heeft aangegeven dat het zwembad onder de

huidige omstandigheden zal moeten sluiten in 2025. Zij kunnen vanaf dat moment niet langer op een verantwoorde manier het zwembad exploiteren. Het bestuur van de Kulk heeft in april 2021 aan de gemeenteraad een aantal scenario’s voorgesteld waarmee het zwemmen in Vlaardingen geborgd kan blijven. Een zwemvoorziening heeft voor een stad als Vlaardingen een grote maatschappelijke functie. Vanzelfsprekend behalen Vlaardingse kinderen hier hun zwemdiploma waarmee zij zwemvaardig en zwemveilig worden. Daarnaast biedt een zwembad ook de gelegenheid voor de Vlaardingse zwemverenigingen ZVVS, VRB en het Startblok om hun activiteiten uit te voeren. Naast deze aanbieders is het zwembad belangrijk voor mensen die hier hun vorm van beweging uitoefenen in de vorm van baantjes zwemmen of doelgroep zwemmen. Omdat een dergelijke maatschappelijke voorziening behouden moet blijven voor de stad heeft de gemeente opdracht gegeven om te onderzoeken welke zwemfunctie gewenst is en via welk scenario dit geborgd kan worden. Adviesbureau Synarchis heeft deze opdracht aangenomen en heeft een groot onderzoek uitgevoerd waarin zij adviseren dat een nieuw te bouwen zwembad het meest wenselijke scenario is om het zwemmen in Vlaardingen te borgen. Om te kunnen bepalen welk scenario het meest bijdraagt aan het borgen van het zwemmen is het nodig om eerst een visie te formuleren.

Deze visie geeft antwoord op de gewenste zwemfunctie voor de stad Vlaardingen. In februari 2022 is een eerder concept van deze visie besproken met uw gemeenteraad. Uw gemeenteraad heeft toen input geleverd op de zwemvisie en daarbij aangegeven wat uw raad van belang vindt voor een Vlaardings zwembad. Aan de hand van de input is de visie aangepast en zijn de scenario's uitgewerkt. De hoofdstukken 1 tot en met 4 van de uitgebreide rapportage zijn eerder met uw raad besproken. Na hoofdstuk 4 zijn de vertaling van de visie en uitwerking van de scenario's toegevoegd. In de raadscommissie is afgesproken om in de uitwerking van de scenario's op te trekken met zwembad de Kulk. De Kulk heeft op meerdere momenten input geleverd aan deze visie en uitwerking van de scenario's. Op het definitieve rapport hebben zij ook een reactie gegeven met daarin hun advies met betrekking tot de toekomst van het zwemmen in Vlaardingen. In hun reactie pleit De Kulk ook voor nieuwbouw en zien zij grote beperkingen in de renovatiescenario’s. Zij herkennen de maatschappelijk gewenste functie die aansluit op de statutaire doelstellingen van de Kulk. De volledige reactie is als bijlage toegevoegd. De visie laat zien dat er in Vlaardingen voornamelijk behoefte is aan een zwembad met een maatschappelijke functie gericht op leszwemmen, verenigingszwemmen en doelgroep zwemmen.

Daarnaast is een recreatieve functie voor gezinnen met jonge kinderen wenselijk. De visie geeft aan dat het eigendom, beheer en exploitatie niet per definitie een gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Echter om invloed en grip op het functioneren van het zwembad te houden is het van belang dat de gemeente een goede samenwerkingsrelatie heeft met de exploitant om concrete afspraken te maken over een gezonde exploitatie waarbij het maatschappelijk belang van een Vlaardings zwembad voorop staat. Om de visie tot uitwerking te kunnen brengen is er een vertaling gemaakt naar een basis zwembadconfiguratie waarin de soort baden staan beschreven. Deze configuratie bestaat uit de volgende onderdelen:  25 meter wedstrijdbad van 8 banen breed (25x21m).  25 meter instructie/doelgroepenbad van 5 banen breed (25x12,5m).  Recreatief peuterbad binnen van 50m2.  Recreatief peuterbad inclusief spraypark buiten van 100m2. Aan de hand van de visie en configuratie zijn er verschillende scenario’s op het gebied van renovatie en nieuwbouw onderzocht waarbij bekeken is of hiermee de gewenste visie in praktijk gebracht kan worden. Om een totaaloverzicht te krijgen zijn hierbij ook de investerings- en exploitatielasten berekend van deze scenario’s. Het buitenzwemmen kwam nadrukkelijk naar voren in de enquête onder de inwoners.

In de configuratie is dit verwerkt door middel van een recreatief peuterbad inclusief spraypark buiten. Om ook een oudere doelgroep te kunnen aanspreken is er ook berekend wat de investerings- en exploitatiekosten zijn voor het toevoegen van een buitenbad van 25x12,5 meter. De Kulk geeft in hun

reactie aan dat zij bij de realisatie van een eventueel buitenbad zich in willen zetten voor een onderscheidend concept. Nader onderzoek moet uitwijzen welke investerings- en exploitatielasten het buitenzwemmen met zich meebrengt en hoe dit gedekt kan worden. In het afwegingskader is te lezen dat de renovatiescenario's niet voldoen aan de visie doordat de minimale configuratie niet volledig in praktijk gebracht kan worden. De indeling van het gebouw blijft ook gelijk bij renovatie. Dat wil zeggen dat de voorzieningen voor bezoekers en medewerkers qua kleedruimten, horeca en kantoor op dezelfde plek blijven. Dit is mogelijk niet de optimale indeling wat voor een zwembad wenselijk is. In het rapport wordt dit een suboptimale functionaliteit genoemd. Ook in de reactie van de Kulk kunt u lezen dat zij het huidige gebouw vanuit het gast-perspectief niet als toekomstbestendig zien. Qua duurzaamheid is renovatie voordelig op het gebied van hergebruik van de bestaande fundering en waar mogelijk andere materialen. Echter zijn de duurzaamheidsmaatregelen op het gebied van energie beperkt. Daarbij gaat renovatie slechts voor 25 jaar mee waarna er alsnog een nieuw zwembad gebouwd moet worden. Nieuwbouw kan wel volledig voldoen aan de visie, omdat er in dat geval een hele nieuwe accommodatie ontworpen wordt.

Ook is de functionaliteit van het gebouw volgens de nieuwste inzichten af te stemmen op de behoefte van de gebruikers en medewerkers. Qua duurzaamheid kan er naar een gasloos en bijna energieneutraal gebouw gewerkt worden. De levensduur van een nieuw zwembad is berekend op 40 jaar ten opzichte van 25 jaar voor renovatie. Tot slot geeft nieuwbouw de mogelijkheid om zwembad de Kulk open te houden tot moment van opening. Daarmee kunnen alle zwemactiviteiten doorgaan in de bouwperiode. Bij renovatie zal de Kulk minimaal 6 maanden gesloten zijn wat gevolgen heeft voor de wachtlijsten van zwemlessen, doorgang van het schoolzwemmen en de activiteiten van de zwemverenigingen. Met betrekking tot samenwerking met de gemeente Schiedam hebben wij verkend of het mogelijk is om een gezamenlijk zwembad te realiseren. In Schiedam is de keuze gemaakt om het zwembad Groenoord te renoveren en het zwembad Zuid te sluiten tenzij hier financiering voor wordt gevonden. Voor beide gemeenten is het van belang dat een zwembad goed toegankelijk en bereikbaar moet zijn voor alle inwoners. Een gezamenlijk zwembad zou dan op of nabij de gemeentegrens gevonden moeten worden. Een dergelijke locatie, waarbij een zwembad past wat groot genoeg is voor beide gemeenten, lijkt niet beschikbaar. Ook is het nog niet aangetoond of een dergelijk zwembad qua exploitatie een verbetering is voor beide gemeenten.

Wel is afgesproken dat de configuratie van de zwembaden in beide gemeenten op elkaar afgestemd moet zijn zodat er geen onnodige onderlinge concurrentie ontstaat. Daarbij gaan wij de planning van de ontwikkelingen op elkaar afstemmen zodat tijdens eventuele sluiting de druk in de regio verdeeld kan worden. Vanwege bovenstaande is nieuwbouw de beste optie om het zwemmen in Vlaardingen te borgen. Na vaststelling van de visie en de keuze voor het voorkeursscenario zetten we de vervolgstappen. Op het moment dat uw gemeenteraad instemt met het voorstel zal er een locatieonderzoek gestart worden. De kaders van dit onderzoek zullen wij nog met u afstemmen. Een aantal kaders is al bekend: - Minimale oppervlakte van 8.500-9.000m2 inclusief buitenruimte en parkeren. - Goede bereikbaarheid met de auto en langzaam verkeer (fietsers en voetgangers). - Ligging is dusdanig dat er zo veel mogelijk inwoners binnen het voedingsgebied van het zwembad wonen zodat de drempel om gebruik te maken van de voorziening zo laag mogelijk is. Met name voor inwoners uit kwetsbare wijken. - Bij voorkeur een locatie in eigendom van de gemeente. Bij het locatieonderzoek houden we rekening met ontwikkelingen en beschikbaarheid van andere (sport)accommodaties en stedelijke voorzieningen.

Tegelijkertijd met het vraagstuk over de toekomst van het zwemmen staan we voor een vraagstuk met betrekking tot de atletiekbaan. De huidige atletiekbaan is verzakt en staat op de lijst voor renovatie in

2024. Standaard renovatie van de atletiekbaan geeft als risico dat er wederom verzakkingen ontstaan wat opnieuw problemen voor het gebruik met zich mee kan brengen. Daarom bekijken we of er in plaats van standaard renovatie ook andere mogelijkheden zijn voor de toekomst van de atletiekbaan waaronder het volledig vernieuwen van de baan. Hierin nemen we ook mee of er een andere locatie is die geschikter is voor de aanleg van een atletiekbaan. Naast het locatieonderzoek voor zowel het zwembad als de atletiekbaan zal er, in het kader van het zwemmen, ook een onderzoek starten naar de financieringsmogelijkheden op gebied van investering en exploitatie. Het rapport geeft op grote lijnen aan wat de kosten zijn, in de uitwerking maken we inzichtelijk wat de mogelijkheden voor financiering zijn. Dan kan er ook een besluit genomen worden over het eigendom en de mate van exploitatie van het zwembad. De uitwerking bevat ook een onderzoek naar een zwembadconcept inclusief businesscase waarmee de visie en het nieuwbouwscenario gerealiseerd kunnen worden. Wij streven ernaar om in het vierde kwartaal van 2023 met een integraal voorstel over de keuze voor een locatie van zowel de atletiekbaan als een zwembad inclusief zwembadconcept en businesscase te komen. Welk resultaat wordt beoogd? Het beoogde resultaat is een vastgestelde visie en de keuze voor het uitwerken van het nieuwbouwscenario.

Welke argumenten zijn er voor dit advies? Door het vaststellen van de visie en de keuze voor het nieuwbouwscenario kan worden gewerkt aan de gewenste configuratie voor het zwembad. Een nieuw te bouwen zwembad heeft een toekomstperspectief van 40 jaar, waar renovatie maximaal 25 jaar meegaat. Aan de hand van de visie kunnen we met Stichting zwem- en recreatiebad De Kulk concrete afspraken over de exploitatie en de daaraan gekoppelde subsidie maken. Nieuwbouw voorziet in een ontwikkeling van een gasloos en bijna energie neutraal gebouw. Met nieuwbouw kunnen functies toegevoegd worden wat breder is dan zwemmen, dit kan een gunstig effect op de exploitatie hebben. Nieuwbouw geeft de mogelijkheid om het huidige zwembad geopend te houden. Hierdoor kunnen o.a. zwemlessen en verenigingsactiviteiten gewoon doorgang vinden. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? Tegenargumenten en risico’s voor nieuwbouw zijn:  Het vinden van een plek voor het nieuwe zwembad. Daarvoor volgt een locatieonderzoek dat met uw raad gedeeld wordt. Hierbij is er een risico dat we geen geschikte locatie kunnen vinden dat voldoet aan de gestelde kaders.  Hoge investerings- en exploitatielasten waarvan onderzocht moet worden wie de drager van deze lasten is. Tegenargumenten en risico’s voor het renovatiescenario zijn:  Beperkte levensduur van maximaal 25 jaar.

 Langdurige sluiting van het zwembad voor minimaal 6 maanden waardoor: o Wachtlijsten voor het instructiezwemmen toenemen o Zwemverenigingen hun activiteiten niet kunnen uitvoeren en moeten uitwijken naar andere zwembaden in de regio. o Er geen uitvoering aan het schoolzwemmen gegeven kan worden en scholen een andere invulling voor het bewegingsonderwijs moeten zoeken. o Stichting Zwem- en recreatiebad de Kulk de bedrijfsvoering tijdelijk niet kan continueren waardoor grotere (financiële) druk op de exploitatie ontstaat.  Beperkte duurzaamheidsmaatregelen.  Configuratie voldoet niet aan de visie.

Waar moet rekening mee worden houden? Financiën: In de uitwerking van het nieuwbouwscenario zullen de financiële consequenties op het gebied van investering en exploitatie naar voren komen. Daar wordt ook inzichtelijk of (een deel van) de kosten voor de gemeente zijn. Afhankelijk van het uiteindelijke concept wordt duidelijk wat de exploitatie van het nieuwe zwembad betekend voor de (subsidie)lasten van de gemeente. In de rapportage wordt renovatie geschat op € 11,2 miljoen tot € 15,5 miljoen in verschillende varianten. Renovatie verlengt de levensduur met 25 jaar. De nieuwbouw wordt geraamd op € 20,2 miljoen en heeft een levensduur van minimaal 40 jaar. Als er een besluit op de visie is genomen wordt er een nadere uitwerking in de vorm van een businesscase gemaakt. In de kadernota 2023 zal de zwemvisie in ieder geval inhoudelijk worden verwerkt met een p.m. post die ingevuld kan worden zodra de businesscase is opgesteld. Juridisch: De bouw van een nieuw zwembad zal volgens een aanbestedingsprocedure gaan lopen. Hiermee zijn we gebonden aan wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteding. Daarmee is het niet vanzelfsprekend dat stichting zwem- en recreatiebad De Kulk de eigenaar en exploitant blijft van een zwembad in Vlaardingen.

Bijlagen

Naam van de bijlage 1. Toekomstvisie zwemmen in Vlaardingen 2. Uitgebreide rapportage opbouw toekomstvisie zwemmen in Vlaardingen + scenariouitwerking 3. Verzoek om inhoudelijke reactie aan stichting Zwem- en Recreatiebad de Kulk 4. Reactie stichting Zwem- en Recreatiebad de Kulk op rapport toekomstvisie 5. Reactie aan Synarchis van stichting Zwem- en Recreatiebad de Kulk

Registratienummer Verseon 1924022 1923951 1918853 1923951 1923926

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen