RV tot het vaststellen van het Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1931896 : 7 maart 2023 : J.J. Silos - Knaap

Raadsvoorstel tot het Vaststellen van het Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen

Vlaardingen, 7 maart 2023 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? Vaststellen van het Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen. Wat is samenvattend de kern van dit advies? In de gemeente Vlaardingen vinden wij het belangrijk dat alle kinderen van jongs af aan hun talenten ontplooien. Het vergroten van de kansen voor jonge kinderen met taalachterstanden maakt hier een onderdeel van uit. De gemeente heeft de wettelijke taak voor het zorgdragen van voldoende en kwalitatief goed aanbod voorschoolse educatie voor de doelgroep met een verhoogd risico op taal- en ontwikkelingsachterstand. Deze taak valt onder de Gemeentelijke Onderwijsachterstanden (GOAB). Het Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen voorziet in nieuw beleid voor de GOAB periode 2023 tot en met 2026. Het nieuwe Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen kent de volgende (nieuwe) speerpunten: 1. De doelgroepdefinitie wordt verbreed. Kinderen vanaf 2 jaar komen in aanmerking voor voor- en vroegschoolse educatie (VVE), in plaats van vanaf 2,5 jaar. Daarnaast wordt de doelgroepdefinitie verruimd met een aanvullend criterium, naast de vier landelijke criteria. Het aanvullende criterium houdt in dat de CJG-verpleegkundige een indicatie mag afgeven, wanneer het CJG beoordeelt op basis van hun kunde en expertise dat een VVE-indicatie wenselijk is. 2. De overgangsmomenten worden belangrijker.

Dit leidt tot een soepele doorgaande lijn. De overstap van kinderen van 'thuis naar kinderopvang', van 'kinderopvang naar school' en in de latere levensfase van 'school naar voortgezet onderwijs'. 3. De samenwerking versterken met andere beleidsthema's in het sociaal domein. Voorbeelden zijn de aansluiting op de Kansrijke Start, het verbinden met Onderwijs-Zorg, Jeugdzorg en Mevis, de complementaire samenhang met Wij de Westwijk en tot slot Vlaardingen MBO-stad. 4. De specifieke focus richting de wijk Westwijk. Het gegeven is dat het aantal doelgroepkinderen in de wijk Westwijk erg hoog is en gemiddeld hoger is dan in de andere stadswijken in Vlaardingen. Om deze redenen luidt de ondertitel 'Waar je wieg ook staat'. Onderwijskansen worden mede bepaalt door de plek waar je wieg staat. In Vlaardingen mag dit geen belemmering zijn. Na vaststelling van het Onderwijskansenbeleid door de gemeenteraad volgt de uitwerking in de Uitvoeringsagenda Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen. Wat is de aanleiding voor dit advies? Het bestaande Onderwijsachterstandenbeleid van de gemeente Vlaardingen dateert uit 2013. Het Onderwijskansenbeleid is de uitvoering van de wettelijke, gemeentelijke taak Onderwijsachterstanden ((G)OAB). De Rijksoverheid werkt op basis van een cohort voor meerdere jaren. Per 2023 startte het nieuwe cohort GOAB 2023-2026.

We sluiten met het nieuwe beleid hierop aan.

Scholen zijn primair verantwoordelijk voor het onderwijsachterstandenbeleid in het basisonderwijs. De schoolbesturen krijgen hiervoor (eigen) OAB-middelen in de lumpsum. Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor de voorschoolse educatie (0 jaar tot 4 jaar) en krijgen de middelen als geoormerkte specifieke uitkering (SPUK). Mochten gemeenten GOAB-middelen 'overhouden' als het voorschoolse aanbod is gerealiseerd, dan mag de gemeente investeren richting de doelgroep 4 jaar tot 13 jaar. Per 1 januari 2019 is er nieuw Rijkoverheidsbeleid van kracht. Het Rijk investeert in de uitbreiding van het aantal uren voorschoolse educatie voor doelgroeppeuters. Gemeenten hebben de taak dit aanbod te realiseren en dit is in Vlaardingen goed verlopen. Daarnaast hanteert de Rijksoverheid een nieuwe financiële verdelingsmethodiek. De zogeheten 'onderwijsachterstand-score' wordt op basis van nieuwe indicatoren berekend. Dit heeft consequenties voor het gemeentelijke budget, waarmee rekening is gehouden in het beleid. Welk resultaat wordt beoogd? Volgens de Wet op het primair onderwijs (Wpo), dient de gemeente te voldoen aan de bredere beleidsdoelstelling: ''Het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden in de Nederlandse taal, het voorkomen van segregatie en het bevorderen van integratie''.

De focus in het nieuwe Onderwijskansenbeleid ligt, vanwege de wettelijke taak, op het bestrijden van onderwijsachterstanden. De volgende beoogde resultaten komen in het beleid aan bod. Stimuleren van kansen De gemeente Vlaardingen zet met het Onderwijskansenbeleid in op het stimuleren van kansen. Verschillen in taal- en ontwikkelingsachterstanden onder (jonge) kinderen zijn onontkoombaar, maar ieder kind verdient vanuit zijn/haar (start)situatie op welk niveau dan ook eerlijke kansen om zich te ontwikkelen. Door de inzet van dit beleid worden de verschillende overgangen vanaf het eerste levensbegin van de kinderen tot aan de uitstroom naar het voortgezet onderwijs zo goed mogelijk gestimuleerd. Doorlopende leerlijn Het Onderwijskansenbeleid draagt in belangrijke mate bij aan het optimaliseren van de doorlopende leerlijn. Een kindvriendelijke (warme) overdracht op meerdere momenten is van belang: vanuit thuis naar de voorschoolse voorziening, naar het basisonderwijs en in een latere levensfase naar het voortgezet onderwijs en uiteindelijk naar werk. Daarmee bedoelen we hier meedoen aan de samenleving op het niveau dat aansluit op de talenten en capaciteiten van ieder kind. Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De gemeente draagt zorg voor voldoende en kwalitatief goed aanbod in de voorschoolse educatie.

Kinderen in de voor- en vroegschoolse periode krijgen ondersteuning bij het inlopen van (taal)achterstanden aan de hand van VVE-programma's. De gemeente subsidieert de kinderopvangorganisaties om voldoende aanbod te faciliteren. Daarnaast investeren we in kwalitatief goed aanbod. Het personeel op de IKC's is geschoold in een geaccrediteerd VVE-programma om de doelgroepkinderen zo goed mogelijk te begeleiden. Peuterconsulenten In opdracht van de gemeente Vlaardingen faciliteert Stichting Aanzet de peuterconsulenten. Een Peuterconsulent van Aanzet begeleidt (jonge) ouders en het kind vanuit de CJG naar een kinderopvangorganisatie. Daarnaast voert Aanzet meerdere programma's uit voor hulp aan ouders bij het opgroeien en opvoeden van peuters en kleuters. Tot slot verzorgt Aanzet trainingen en coaching voor professionals in VVE-voorzieningen. Nieuwkomersonderwijs In Vlaardingen is de nieuwkomersschool De Globe, vallend onder Stichting Wijzer in Opvang en Onderwijs, gevestigd. Kinderen die korter dan twee jaar in Nederland wonen, volgen nieuwkomersonderwijs als het reguliere onderwijs te hoog gegrepen is. Na één schooljaar, of incidenteel maximaal

twee schooljaren in het nieuwkomersonderwijs, stromen nieuwkomersleerlingen door naar het reguliere onderwijs, of naar een andere passende onderwijsplek. Extra taalonderwijs Een klas met extra taalonderwijs (voorheen: Schakelklas) is onderdeel van het bevorderen van de beheersing van de Nederlandse taal met het oog op het vergroten van de onderwijskansen in het primair onderwijs. Gemeenten en schoolbesturen krijgen de ruimte om een klas met extra taalonderwijs naar eigen inzicht in te richten. Dit is vastgelegd in de Wet op het primair onderwijs. De Internationale Schakelklas (ISK) vervult deze functie in het voortgezet onderwijs voor de regio Maassluis, Vlaardingen en Schiedam (MVS) en Rozenburg. Bestuurlijk resultaat De gemeenteraad wordt voorgesteld het Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen vast te stellen. Dit beleid voorziet in een richtinggevend beleidskader voor de GOAB periode 2023-2026. Op basis van het Onderwijskansenbeleid kunnen subsidieaanvragen worden getoetst en kwaliteits- en resultaatafspraken worden gemaakt. Na de vaststelling van het Onderwijskansenbeleid volgt de uitwerking in de Uitvoeringsagenda Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen. Welke argumenten zijn er voor dit advies? 1.

Uitvoering wettelijke taken Het Onderwijskansenbeleid is gericht om (risico op) onderwijsachterstanden zo vroeg mogelijk te signaleren, te voorkomen en terug te dringen. Op lokaal niveau hebben gemeenten en onderwijs hier een wettelijke taak in. Hiertoe ontvangen gemeenten en scholen middelen voor onderwijsachterstandenbeleid (GOAB-middelen) van de Rijksoverheid. Naast ieders verantwoordelijkheid voor de 'eigen' taak, zijn gemeenten en onderwijs wettelijk verplicht om kwaliteits- en resultaatafspraken te maken over het geheel. Tweejaarlijks organiseert de gemeente Vlaardingen het Lokale Educatieve Agenda (LEA). 2. Inzet in de Westwijk In het Onderwijskansenbeleid worden specifiekere doelstellingen voor de wijk Westwijk geformuleerd. Het beleid is complementair aan de inspanningen Wij de Westwijk. Binnen de doelgroep van de gemeentelijke, wettelijke taak in de Gemeentelijke Onderwijsachterstanden, is de Westwijk een belangrijk aandachtsgebied. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? Niet van toepassing. Waar moet rekening mee worden houden? Het besteedbaar budget voor het Onderwijskansenbeleid bestaat uit twee onderdelen, namelijk de GOAB-middelen van de Rijkoverheid en de (eigen) onderwijsachterstandengelden van de gemeente. De (eventuele) niet-ingezette GOAB middelen over 2019-2022 van het Rijk, schuiven door naar 2023.

Dit wordt bij de SPUK verantwoording over 2022 nader verantwoord. Voor het jaar 2023 zijn de Rijksgelden voorlopig toegekend op ruim € 5,2 miljoen en eind 2023 volgt de definitieve toekenning. De afgelopen jaren ontving de gemeente Vlaardingen gemiddeld circa € 200.000,- meer GOAB-middelen per kalenderjaar ten opzichte van het kalenderjaar ervoor. Dit is in de prognose tot en met 2026 verwerkt, maar is niet definitief. Daarnaast stellen de gemeenteraad en het college eigen gemeentelijk budget beschikbaar voor gelijke onderwijskansen. Op basis van de vastgestelde Meerjarenbegroting 2023-2026 wordt dit budget meegenomen in het besteedbaar budget tot en met 2026. Vervolgens zijn er werkvelden per resultaat/samenwerking over het totale budget onderverdeeld. Het grootste deel van het budget is bestemd voor Voorschoolse Educatie en Peutertoeleiding. Dit is ook de kerntaak van de gemeente binnen Onderwijsachterstanden. In het Onderwijskansenbeleid zijn de financiën met verdere tabellen en een diagram schematisch weergegeven. In de latere Uitvoeringsagenda Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen worden de financiële bestedingen

nader uitgewerkt.

Bijlagen Naam van de bijlage 1. Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen 2. Infographic Onderwijskansenbeleid

Registratienummer Verseon 1932590 1932591

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen