RV Definitief bod Vlaardingen - Regioakkoord Wonen 2022

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1927315 : 24 januari 2023 : I.M. Somers-Gardenier

Raadsvoorstel tot vaststellen definitief bod Vlaardingen - Regioakkoord Wonen 2022

Vlaardingen, Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? Vaststellen van het definitieve bod van Vlaardingen voor de actualisatie van het Regioakkoord Wonen 2022. Wat is samenvattend de kern van dit advies? 27 januari zal het geactualiseerde Regioakkoord Wonen 2022 worden ondertekend door de 12 samenwerkende gemeenten in het Samenwerkingsverband Woonregio Rotterdam (SvWrR), de corporaties in Maaskoepelverband en de provincie. Het concept bod van Vlaardingen dient voor deze tijd te worden omgezet naar een definitief bod omdat de biedingen tevens als basis zullen dienen voor de Regiodeal die ook op 27 januari 2023 in concept gereed dient te zijn voor ondertekening met de minister van VRO, de provincie, de woonregio Rotterdam en de Waterschappen. Het college van B&W adviseert om het concept bod met een aantal aanpassingen om te zetten naar een definitief bod. De aanpassingen zullen onder voorbehoud van akkoord van uw raad reeds worden verwerkt in het bod omdat ondertekening van beide documenten naar verwachting zal plaatsvinden voor datum van besluitvorming van uw raad. Het advies is om het concept bod om te zetten naar een definitief bod met de volgende aanpassingen:  Transitie van sociale corporatiewoningen naar midden huur corporatiewoningen wordt aangepast van 0 naar 200.

Dit betekent dat de sociale voorraad met 200 extra woningen zal afnemen en het midden huur segment met 200 woningen extra zal toenemen.  In aantallen blijft het bod verder gelijk aan het concept bod, maar worden de volgende kanttekeningen toegevoegd met betrekking tot de ontwikkeling van de sociale voorraad: o Met de corporaties worden gesprekken gevoerd om een deel van de 1.000 nieuw te bouwen corporatiewoningen toe te voegen aan het midden huur segment in plaats van het sociale huur segment. o Met de corporaties worden gesprekken gevoerd om de nieuw te bouwen sociale corporatiewoningen voor de primaire doelgroep verder te minimaliseren o Met de corporaties worden gesprekken gevoerd over mogelijkheden om extra sociale huurwoningen te onttrekken boven op de sloopopgave van circa 1.000 sociale huurwoningen. Dit kan bijvoorbeeld door herstructureringsprojecten die na 2030 gepland staan in tijd naar voren te halen.  De kanttekening wordt toegevoegd dat Vlaardingen haar sloopopgave niet naar beneden zal bijstellen of zal uitstellen wanneer blijkt dat de ontwikkeling van de sociale woningvoorraad elders in de regio onvoldoende of niet snel genoeg toeneemt.  Tot slot wordt de disclaimer toegevoegd dat over een jaar bekeken wordt of de andere gemeenten in de regio voldoende progressie laten zien in de ontwikkeling van hun sociale woningvoorraad.

Mocht dit niet het geval zijn, dan zal Vlaardingen haar bod mogelijk opnieuw bijstellen.

Wat is de aanleiding voor dit advies? Op 1 september jl. is het concept bod van Vlaardingen voor de actualisatie van het Regioakkoord Wonen aangeboden aan de voorzitter van het Samenwerkingsverband Woonregio Rotterdam (raadsmemo 1910008). Vervolgens bent u tijdens de raadscommissie van 24 november geïnformeerd over het besluit van het college om nog geen definitief bod voor te leggen ter vaststelling, maar om het huidige bod in concept te houden totdat duidelijk is in hoeverre andere gemeenten hun plannen met betrekking tot de sociale woningvoorraad hebben bijgesteld na beoordeling van de provincie en na het opstellen van de Regiodeal met de provincie (raadsmemo 1921082). Dit besluit werd genomen omdat de biedingen van de andere gemeenten onvoldoende plannen bevatten voor het toevoegen van sociale woningen waardoor de afspraak van een meer evenwichtige verdeling van de sociale voorraad binnen de regio nauwelijks wordt bereikt. Welk resultaat wordt beoogd? Inmiddels is de ondertekening van het Regioakkoord uitgesteld van 16 december jl. naar 27 januari aanstaande. Op deze datum wordt eveneens bestuurlijk afgestemd of de Regiodeal in concept gereed en akkoord is. Het is belangrijk dat het definitieve bod van Vlaardingen is opgenomen in deze Regiodeal waarin de regionale en lokale woningbouwambities staan beschreven.

Ondertekening van de Regiodeal zal naar verwachting in maart plaatsvinden. Omdat er in het proces en de daarbij behorende planning geen ruimte is voor het volledige lokale besluitvormingsproces, vindt ondertekening plaats onder voorbehoud van akkoord van de gemeenteraden. Doel is dat Vlaardingen in beide documenten vertegenwoordigd is met een definitief bod dat: - aansluit bij de gestelde koers en ambities uit de Woonvisie; - aansluit bij het in november jl. afgegeven signaal naar de regio en provincie dat we als Vlaardingen niet achter het totaal van de andere biedingen staan, waarmee onvoldoende wordt toegewerkt naar een meer evenwichtige spreiding van de sociale woningvoorraad in de regio en we ons daarom genoodzaakt zien ons eigen bod aan te passen; - ruimte biedt om van koers te veranderen indien nodig zodat we zoveel mogelijk zelf de regie houden op de ontwikkeling van onze woningvoorraad. De voorgestelde aanpassingen zorgen voor een definitief bod dat voorziet in deze punten. Welke argumenten zijn er voor dit advies? - Het bod is nog steeds in lijn met de Woonvisie en draagt daarmee bij aan de uitvoering van de ambities en de koers die is ingezet met de Woonvisie zoals vastgesteld door uw raad in december 2021. - Met de aanpassingen wordt een deel van de sociale corporatievoorraad omgezet naar (lage) midden huur woningen.

Een segment waar zowel lokaal als regionaal veel behoefte aan is. Het totaal van alle gemeentelijke biedingen laat zien dat er te weinig woningen worden toegevoegd binnen dit segment de komende jaren. - Met de toegevoegde kanttekeningen met betrekking tot de ontwikkeling van de sociale voorraad, is er ruimte gecreëerd om te kunnen schuiven in deze plannen. Er worden gesprekken gevoerd met beide corporaties om de plannen zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de volkshuisvestelijke ontwikkelingen die landelijk en regionaal plaatsvinden en om deze plannen aan te passen wanneer dit in het belang is van het in balans brengen van de Vlaardingse woningvoorraad. - De disclaimer dat Vlaardingen over een jaar haar bod mogelijk opnieuw bijstelt wanneer blijkt dat andere gemeenten te weinig uitvoering hebben gegeven aan hun sociale woningbouwplannen, geeft Vlaardingen meer regie op haar eigen bod en zet tegelijkertijd extra druk op gemeenten binnen de regio om aan de slag te gaan. - Het college van Vlaardingen heeft afgelopen november een duidelijk signaal afgegeven naar de andere gemeenten in de regio en naar de provincie door aan te geven het Regioakkoord enkel te willen ondertekenen op de gezamenlijke doelstellingen, maar niet ter bekrachtiging van het concept bod naar een definitief bod.

De ondertekening stond toen nog gepland voor 16 december 2022, maar is inmiddels uitgesteld naar 27 januari aanstaande. De aanpassingen in het bod zijn een vervolg op het eerder afgegeven signaal in november. - Ondanks dat het onderteken moment van het Regioakkoord is uitgesteld tot 27 januari aanstaande, zal Vlaardingen het Regioakkoord tekenen onder dezelfde condities als het voor ogen had om afgelopen

december te tekenen: wel voor de gezamenlijke doelstellingen, maar niet voor bekrachtiging van het eigen (concept) bod. Bij de volgende Regiotafel Wonen op 24 maart aanstaande kan het definitieve bod van Vlaardingen worden opgenomen in het Regioakkoord, mits uw raad tegen die tijd het bod heeft vastgesteld. Het definitieve bod van Vlaardingen wordt wel opgenomen in de laatste versie van de Regiodeal waarvan het concept ook op 27 januari bestuurlijk zal worden vastgesteld. Het onderteken moment zal waarschijnlijk in maart plaatsvinden, maar het is belangrijk dat het bod van Vlaardingen op 27 januari correct is opgenomen in de concept versie omdat deze versie begin februari vastgesteld zal worden door de Gedeputeerde Staten. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? - In aanloop naar het definitieve bod zijn er meerdere overleggen gevoerd met de provincie. Hierbij is benadrukt dat het definitieve bod van Vlaardingen deels wordt afgestemd op hoe de provincie de biedingen van de andere gemeenten beoordeelt. Omdat de provincie haar oordeel pas geeft nadat alle biedingen zijn bekrachtigd in een ondertekend Regioakkoord, is dit uitgesteld tot na 27 januari 2023. Mocht het oordeel van de provincie leiden tot onvoldoende bijstelling van de gemeentelijke biedingen, dan kan het gevolg zijn dat de sociale voorraad in de regio onvoldoende of te traag toeneemt.

Vlaardingen heeft daarom alvast aangegeven bij de provincie dat – indien de provincie hierop zou aandringen - wij niet onze sloopaantallen naar beneden gaan bijstellen of uitstellen. Deze boodschap is ook als kanttekening opgenomen in de aanpassingen van het bod. Waar moet rekening mee worden houden? Relatie met Regiodeal Het Regioakkoord Wonen 2022 met daarin de biedingen van de 12 samenwerkende gemeenten, dient als basis voor de Regiodeal (zie toelichting RM 1921082). Met deze Regiodeals maakt de minister met alle regio’s in Nederland - en daarmee ook met alle gemeenten - afspraken over de woningbouwontwikkeling in Nederland. Het proces om te komen tot deze afspraken, is redelijk top-down ingericht waarbij de tijdsdruk behoorlijk is. Sinds afgelopen november wordt er vanuit de regio via een projectgroep wekelijks aan het document van de Rotterdamse Regiodeal gewerkt en dit proces is momenteel nog volop gaande. Duidelijk is dat de Regiodeal sterk inzet op het ontwikkelen van sociale en betaalbare woningen omdat het een rechtstreeks regionale doorvertaling is van de landelijke ambities dat elke gemeente moet toegroeien naar een sociale voorraad van 30% en dat elke regio 2/3 van hun woningbouwplannen toevoegt in het betaalbare segment. Tegelijkertijd is er ook nog een hoop onduidelijk over de praktische uitvoering van deze doelstellingen.

We weten nog niet precies welke definitie het Rijk zal hanteren voor sociale woningbouw, we weten nog niet hoe de wet Regie op de Volkshuisvesting eruit komt te zien (met onder andere extra instrumentarium voor provincies) en we weten nog niet hoe de ‘fair share’ van 30% sociaal door het Rijk zal worden afgedwongen in woningbouwprogramma’s. De Regiodeal wordt uitgebreider en als het goed is minder vrijblijvend dan het Regioakkoord, maar is daarnaast ook een document waarin, vooralsnog, voornamelijk ambities worden verwoord met daaraan gekoppelde inspanningsverplichtingen en procesafspraken om te komen tot meer concrete afspraken later dit jaar. Partijen, waaronder gemeenten, vragen zich gedurende het proces soms hardop af waarvoor precies wordt getekend. Niet tekenen is echter geen optie omdat het Rijk onder andere de subsidies gekoppeld heeft aan de Regiodeals. Ook de reeds verkregen MIRT gelden en WBI tranche 4 tellen hierin mee. Met de bevestiging van het Rijk dat subsidiegelden gekoppeld zijn aan de Regiodeals, is hierbij de volgende toezegging, afkomstig uit de raadscommissie van 24 november jl., afgedaan: Mw. I.M. Somers-Gardenier zegt toe in beeld te brengen welke subsidies Vlaardingen mogelijk misloopt wanneer er geen ondertekening plaatsvindt van het geactualiseerde Regioakkoord 2022 en de Regionale Realisatieagenda (woondeal) met het Rijk.

Belangrijke ontwikkelingen dit jaar Naast dat er komende weken twee belangrijke documenten worden ondertekend; het Regioakkoord Wonen 2022 en de Rotterdamse Regiodeal, staan er dit jaar belangrijke ontwikkelingen op de planning die van invloed zijn op de afspraken in deze documenten.

- Nog deze maand (januari) zal een brief komen van de minister VRO hoe het Rijk om wil gaan met de gestelde randvoorwaarden die worden omschreven in de Regiodeal (en ook in de andere Regiodeals) en de resterende financiële middelen. In de brief zal het Rijk ook duiding geven aan de wederkerigheid. Het idee is dat uit die brief geput kan worden voor het afronden van de regionale woondeals. - Dit jaar zullen alle gemeenten een brede woonzorgvisie moeten opstellen waarmee ook het huisvesten van aandachtsgroepen (waaronder uitstroom uit zorginstellingen, maar ook arbeidsmigranten en statushouders), evenwichtiger verdeeld zal worden. Mogelijk zal het in kaart brengen van de woonbehoefte van deze aandachtsgroepen, een uitbreiding/aanpassing vragen van de gemeentelijke biedingen in het Regioakkoord Wonen 2022. - Concretisering van de wet Versterking regie op de Volkshuisvesting die naar verwachting per 1 januari 2024 ingaat. Hoe gaat het Rijk sturen op de kwantitatieve doelstellingen en welk instrumentarium wordt daarvoor ingezet, ook vanuit de provincie? Relatie met de Woonvisie Het definitieve bod zoals voorgesteld, is in lijn met de Woonvisie, maar wel met gecreëerde openingen om af te kunnen wijken indien nodig. Wanneer dit aan de orde komt, dan zal dit altijd gebeuren in goed overleg met de woningcorporaties en met instemming van uw raad.

Met de Woonvisie is in 2021 een koers bepaald hoe de woningvoorraad van Vlaardingen zich zal ontwikkelingen tot 2030, welke ambities daaraan gekoppeld zijn en met welke maatregelen we deze ambities tot uitvoering brengen. Het in balans brengen van de woningvoorraad en daarmee een meer evenwichtige verdeling van vragers en dragers in de stad, is een belangrijke pijler in de Woonvisie. Het bod van Vlaardingen is een uitwerking van deze pijler, waarbij de volgende belangrijke maatregelen als basis dienen.

Bijlagen

Naam van de bijlage 1. Vlaardingen – Actualisatie Regioakkoord Wonen 2022Definitief bod januari, 2023

Registratienummer Verseon 1928121

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen